Adriatik Riza Dosti.

…Sa leke keni marre ju te dy per t’ja mbaru kete pune ketij mikut tuaj te persekutuar politik …dhe nese keni marre x-leke sa mund te mendoj une…sa keni nder mend te me jepni mua nese ju a mbaroj e ju a zgjidh kete hall…se meqe erdhet deri ketu tek une gjerat duhen thene hapur e cope mes miqsh apo jo?

Hahaha …nisi te qeshe me te madhe Rama…po shaka bera o burre c’pate qe u nxefe e pse kerceve perpjete …edhe pse…shtoi…shakaja eshte gjysma e se vertetes …nuk besoj te mos keni marre ndonje leke prej atij zotnise ju te dy …te pakten ma thoni vete sa keni ndermend te me jepni mua se s’kendon Bretkoca ne te thate…shtoi duke mos e ndalur te qeshuren e tij…

Nga Arkivi im personal …

….Ja perse nuk dua t’ja shoh me fytyren Edi Rames…

Ne fakt jane dy ngjarje krejt personale te mijat qe lidhen drejtepersedrejti me Edi Ramen …kryehorrin e sotem kryeminister te Shqiperise .. qe disa here jam menduar nese duhet ti bej publike apo jo…

Por dje duke e degjuar teksa tha ne Parlament se …une nuk marr urdhera , porosi e keshilla nga askush .,..sepse une jam Sulltani i ketij vendi e bej c’te dua vete…….vendosa t’i ndaj me ju miqte e mikeshat e mija te respektuara dy ngjarje te mijat personale me Ramen…ndodhur 22 vjet me pare ne kohen kur ai ishte Minister i Kultures -Rinise dhe Sporteve …

Ishin dy ngjarje pas se cilave vendosa te mos ja shoh me surratin e te mos ja degjoja me zerin Monstres te cilin e konsideroja shok e mik… lidhur kjo me njohjen e gjate e te hereshme qe kishim mes njeri tjetrit si cuna Tirone e si dy njerez qe sporti na kish lidhur qysh heret e qe prej vitesh takoheshim shpesh ne ambjente te ndryshme kulture, arti, sporti etj…sikurse ne vitet 90 edhe ne mitingjet e para te PD e me pas edhe ne redaksine e KJ [ ku une mbuloja Rubriken e Sportit ] ku vinte vazhdimisht e sillte shkrime -helm kunder Berishes e PD…te cilat Nikolla ja botonte ne faqe te pare … por ne shumicen e rasteve pa emer e me pseudonime te ndryshme…sepse Rama ka qene , eshte e do vdese frikacak sepse i tille ka lindur …

….Derisa pas ketyre dy ngjarjeve te meposhteme rruget tona u ndane njehere e mire per te mos u bashkuar kurre me !

Nentor 1998…

Rama kishte vetem nje muaj qe ishte zgjedhur Minister i Kultures -Rinise dhe Sporteve …

Teksa pija kafen e mengjesit tek Fideli me mikun e kolegun tim te mire e te hershem Andi Bejten.,..ky i fundit me pyet ….o Dosti…ti ke nje jete te tere me sportin a ke ndonje fare lidhje a njohje te afert me Edi Ramen se ashtu kam nje hall me te…

Po more i thash menjehere …e kam mik e shok te hershem…po fol cfare halli ke…se mund te te ndihmoj…keshtu gjykova ne ate cast nisur nga njohja e hereshme por edhe konfidencat qe kisha me Edvinin e ku kisha qene nder te paret qe e kisha uruar ne postin ministror te sapo zgjedhur e madje kisha pire nder te paret gazetare sportive edhe kafen e rastit me te aty poshte ne bodrumin e KQ te PPSH nga krahu anesor ku ne katin e 4 ndodheshin edhe zyrat e Ministrise ku tashme Minister ishte Rama…

Bejtja me thote hallin qe kishte dhe pse donte ta takonte Edvinin….

E mora ne celular Ramen aty ne vend teksa po pija kafen me Bejten …pasi folem nja 2 minuta me tha ok…po te pres ne zyre nga dreka …

Vajtem …na priti fillimisht sekretarja e tij e pas 5 minutash doli vete Rama e na takoi, na uroi mireseardhjen e na ftoi ne zyren e vet dhe porositi sekretaren te na sajdiste…e ne fakt pa e pyetur ende mire njeri tjetrin me pyetjet e zakoneshme c’kemi…si je…si ke kaluar etj etj zonjusha e paradhomes se tij ministrore na vuri perpara nga nje gote Wiskey e nga nje filxhan kafe expresso …

Pasi beme ”adetet ” e rastit …e mora fjalen une dhe i thashe….o Edo qe te mos te ta vjedhim e te ta hame kohen kote …e di si eshte puna…

…Bejtja ka ne pallatin e vet nje ish te persekutuar politik i cili teksa ka ndertuar ne pronen e vet e ka ndihmuar edhe Andin te strehohet ne nje apartament te ketij pallati te ndertuar prej tij duke i krijuar kushte lehtesuese …ndaj dhe Andi mendon qe me respekt e mirenjohje.,..dhe me ate fisnikerine e tij model e pa prishur pune kerkundi dhe nese eshte e mundur e pa shkelur asnje lloj ligji …t’ja ktheje ne njefare menyre nderin ketij zoterise ne fjale…

Dhe fjala eshte se ai zoteria..[ Daut quhej personi ne fjale ] ka deshire te hape diku ne krahun e djathte te Galerise se Arteve..nje kafe – kioske e te tregetoje gjithashtu edhe ndonje pije freskuese ..ndonje sanduic etj shoqeruar kjo edhe me shitjen e tregtimin e veprave te ndryshme te Artit e te Kultures te cilen mendon ta beje ne bashkepunim me Galerine e Arteve… c’ka perfundova une …sipas llogjikes sime eshte nje gje krejt normale pasi ne shume vende te botes nje praktike e tille eshte mese e pranueshme dhe me dobi ekonomike reciproke privat-shtet …

Andi i dha me pas edhe ca spjegime te tjera plotesuese …nderkohe qe Edi u ngrit ne kembe…vajti tek dritarja e zyres se tij …nisi te qeshe e te nenqeshe…na verejti drejt e ne sy e na cast na tha…

A t’ju bej nje pyetje burrash……sidomos ty Dosto se ty te njoh e te kam mik prej kohesh…po mu beto se do me pergjigjesh drejt, sinqerisht e si burrat…

Ok …i thash …pres pyetjen tende per te te dhene pergjigjen time…aq me shume qe ti e njeh mire natyren e karakterin tim …

…Sa leke keni marre ju te dy per t’ja mbaru kete pune ketij mikut tuaj te persekutuar politik …dhe nese keni marre x-leke sa mund te mendoj une…sa keni nder mend te me jepni mua nese ju a mbaroj e ju a zgjidh kete hall…se meqe erdhet deri ketu tek une gjerat duhen thene hapur e cope mes miqsh apo jo?

Cfare je tuj fole o burre i thashe une… po tall bythen me mua ti…po ben thjesht shaka apo kerkon te na provokosh ne te dyve……sepse sinqerisht ne ate moment mu duk sikur me ra mbi koke tavani i zyres ministrore te tij…po pse per keshtu njeriu me njeh ti mua…po pse per pazar erdha une tek ty…ty te genjen mendja se une dhe Andi mund te futemi ne pazare te tilla te pista sa te vijme te ndajme leket me ty ketu ne zyren tende …

Me fyeve e me ofendove rende o Ed Rama .,..i thashe aty per aty …dhe u ngrita nga karrigja ku isha ulur e i thashe Bejtes…cou te ikim se qenka mese e vertete ajo fjala qe thote populli se nese do ti njohesh miqte e vertete ne te tilla raste i njeh me mire se kurre nese kane mbetur te tille apo i ka prishur posti e paraja…

Hahaha …nisi te qeshe me te madhe Rama…po shaka bera o burre c’pate qe u nxefe e pse kerceve perpjete …edhe pse…shtoi…shakaja eshte gjysma e se vertetes …nuk besoj te mos keni marre ndonje leke prej atij zotnise ju te dy …te pakten ma thoni vete sa keni ndermend te me jepni mua se s’kendon Bretkoca ne te thate…shtoi duke mos e ndalur te qeshuren e tij…

Nuk pati kohe te merrte me pergjigje as nga une e as nga Andi …pasi te dy u cuam e beme per nga dera per te dale…madje jam mese i sigurte qe as doren nuk i dhame vecse kujtoj qe pothuajse te dy me Andin ne nje goje i thame…nejse faleminderit per kohen qe na kushtove e faleminderit qe na prite…biles une kur po mbylja deren …ja lashe si kunj teksa i thashe se…po ju prish mendja atij zotnise te na jape ndonje leke…do te bej nje telefon prape…do te vij te te takoj serisht e do te jap pjesen tende me shpresen e besimin se do na i mbarosh hallin ok…

Ok djema ok…shihemi na tha e beri te ulej serisht ne kolltukun e tij ..ne ate te Ministrit te Kultures -Rinise e Sporteve…

E komentuam gjate me Bejten gjithe sa ndodhi ne zyren e Rames …por nejse pak rendesi ka se c’thame ne mes njeri tjetrit…shoku qe pesuam vecmas une qe isha me i afert si mik e si shok i hershem me te ishte vertet i madh…zhgenjimi edhe me i madh akoma…

Tetor 1999….

Si per koincidence …gati 1 vit me pas… serisht muaji Tetor…nderkohe qe une ne shenje hakmarrje nuk i kisha vajtur me ne asnje lloj aktiviteti te organizuar prej tij e ne asnje lloj konference shtypi edhe pse si gazetar sportiv me duhej ti propagandoja aktivitetet e ministrise se Rames e te tijat si Minister edhe i sporteve … ne gazeten e tv ku ende punoja… ishte kete radhe Rama qe me merr mua ne telefon..

Mbeta pak si i befasuar ne fillim por pas disa sekondash nisa ti pergjigjem…

Ku je…me ke je…cfare po ben dhe a ke kohe te pijme nje kafe sot te dy pasi kam nje muhabet per te bere me ty por qe s’ta them dot ne telefon me tha nga pertej telit Ministri Rama…se shok e mik qe pas ngjarjes me Bejten nuk kisha me kurrfare deshire ta quaja … dhe kisha mese te drejte sepse me kishte ofenduar mjaft rende mua por edhe Bejten …njeriun , mikun tim te vecante e kolegun e mrekullueshem qe vetem nga ato lloj punesh me pazare te pista ne mes qe thoshte Rama nuk merrte vesh kerkundi e nuk perzihej kurren e kurres…

Nxorra disa justifikimi qe ne fakt mendova se do ta shmangja takimin qe me kerkonte Ministri Rama …por ai insistoj dhe me se fundmi e lame te takoheshim diku pasdite tek kafja e Bujar Lekes aty ne krah te Hotel Dajtit e ngjitur si per koincidence po me Galerine e Arteve…

Erdha une i pari ne takim…e pas nja 10 minutash ja behu edhe Gjatoshi…

E di qe ta ka mbetur keq hatri nga une me tha po hajt se edhe mund te rregullohemi…por ti hajde per hallet e tua o njeri e jo te shokeve se une s’jam Nene Tereza …e nisi biseden e tij Edvini me mua…
….
Porositem….. e teksa gjerbnim kafene me tha …degjo.,.,,besoj se e ke marre vesh qe kete te shtune une organizoj nje Debat te hapur publik me zyrtare te FSHF, trajnere, futbolliste me emer, specialiste , gazetare, punonjes te ministrise time, biznesmene, sponsore. etj etj lidhur me reformen qe une kam nder mend te bej ne FSHF si dhe me privatizimin e klubeve te futbollit .. dhe ndarjen financiare te FSHF nga Shteti .

Me thene te drejten Dajen du me e heq te parin prej andej…nuk shkon mo qe ai [ Mico Papadhopulli ] te vazhdoje te jete President i futbollit shqiptar…ndaj kam menduar nja dy emra reth meje por …kerkoj ndihmen e mendimin tend …

Pyeta , testova e provokova disa kolege te tute …vazhdoi Rama …dhe te gjithe me thane e me rekomanduan te flase se pari me ty pasi ty te ecen fjala goxha…dhe atje ne ate gazete e televizion ku punon ti lexohesh e degjohesh shume plus qe je emer teper i njohur i gazetarise sportive prej vitesh etj etj dhe nuk po i kursente ne fakt etiketimet e elozhet ndaj meje …

Edi …fol konkretisht i thashe cfare kerkon nga une…

Po ja…nisi te pertypej …ti duhet te ngrihesh i pari ne ate Debatin publik qe do organizoj une kete te shtune …e per kete kam folur edhe me RTVSH qe ta transmetojne direkt …e te sulmosh Micon…ta kritikosh ate e FSHF per punen e tyre te dobet e me pas te propozosh edhe largimin e tij nga posti i Presidentit te Futbollit Shqiptar… e te me dalesh mua ne krah…

Pasi ta besh ti kete kam marre garancine prej kolegeve te tu qe ata do te mbeshtesin dhe ja ku e qitem Dajen ne pension e jashte loje me tha duke qeshur e duke i rene tavolines me pellembe…

Te paskan informuar gabim shoket e koleget e mij i thashe…dhe shtova….nuk me ke mua per keto lloj planesh, punesh e skenaresh …ik e gjej ndonje tjeter…saktesisht ndonje nga ata qe te kane premtuar se pas meje do te mbeshtesin ty e do heqin Dajen nga kreu i FSHF per ti hapur rrugen miqve te tu…

Degjo Edvin i thashe…se pari Micon e kam mik shume te mire e shume te hershem e s’mund t’ja ngul dot kurre Thiken pas shpine kesisoj … se dyti Mico ka dhene aq shume nder vite per futbollin shqiptar sa nuk e meriton kurre nje trajtim te tille prej teje si minister , si ish sportist e prej askujt tjeter…plus qe dhenderrin e tij Nine Shkurtin e kam si vella prej vitesh e vitesh …plus qe Mico ka punuar me me ndershmeri e profesionalizem se askush tjeter aty ne Federate… ndaj jam ne krah te tij e kunder jush e Ministrise tende qe kerkoni te uzurponi futbollin shqiptar… ne kesi formash…. etj etj …

Debatuam per gati nje ore …dhe perfundimisht u cova e i thashe …po ta perseris …ik e gjej ndonje tjeter per kesi punesh e skenaresh se mua s’me ke per kesi gjerash ,…dhe ja ku po ta them si burrat qe une do jem prezent ne ate debat publik qe ke organizuar ti por do ti dal ne krah Federates e Micos e as ty e as Ministrise tende ok…

Dhe ate fundjave pikerisht ne sallen e ish klubit te Ministrise se Brendeshme ku u organizua e u transmetua Live prej RTVSH ..debati publik i Ministrit edhe te Sporteve …Edi Rama ndodhi pikerisht ajo qe une e paralajmerova Djallin -Edvin…

Une u ngrita e fola madje ashper kunder tij e planeve te tij e te Ministrise se tij dhe ju dola hapur e me kurajo ne mbrojtje z.M.Papadhopulli ne ate kohe ne postin e Presidentit te Futbollit shqiptar por edhe FSHF te cilen kish nder mend ta gllaberonte Rama…

Kujtoj se pati replika e debate te ashpra mes vete Rames e Micos…por edhe perplasje tonat me zyrtaret servile te Ministrise se Rames …sikurse kujtoj qe edhe Sinemati, Lundra, Demi , Laci , Tufa , Kokona, Ruvina …etj mbajten te njejten linje me timen.,..sepse ne ishim me te drejten e ne mbrojtje te futbollit shqiptar e jo ata ..me Edvinin ne krye qe kerkonin ta gllaberonin ate per perfitime e qellime te tyre te mbrapshta e personale per te perfituar prej tij e jo per ta ndihmuar ate ne ato kohera vertet te veshtira.,.,.,

Ne krah tone ishte edhe Profesori yne shume i nderuar e i respektuar Ismet Bellova por edhe plot emra te tjere te nderuar e te respektuar te futbollit shqiptar …qe nga F. Frasheri, F. Sejdini e deri tek S.Starova etj ….

Natyrisht pati edhe ”nja dy-tre kokrra” nga ne gazetaret e sportit qe i dolen ne krah Rames i ju kundervune Papadhopullit e FSHF.. sepse eshte normale qe Pyll pa Derra s’ka …dhe Rama sigurisht qe kishte bere ”te veten” per te kompromentuar mercenare te asaj natyre si te tijen…

E pikerisht disa prej tyre qe atehere kerkonin qe shteti te gllaberonte futbollin e te perzinin Papadhopullin e ne vend te tij te sillnin ne krye te futbollit shqiptar nje njeri ”te besuar” te Rames… sot kane edhe fytyre te marrin e pranojne Medaljet e ”meritave te vecanta” ne sportin shqiptar qe ju atribon Presidenti Meta qe shperndan teneqera pa fund …ku Besniku i Partise [ Dizdari ] qendronte ne resht te pare e deri ne reshtin e fundit ku qendronte mercenari i lindur e kryeinjoranti Shakohoxha me co.

Qe pas ketyre dy ngjarjeve te mesiperme … as ja kam pare e as qe kam ndermend t’ja shoh me kurre fytyren e as t’ja degjoj me kurre zerin Edvin Rames e qe nga ajo kohe i kam vene nje kryq te madh koke e kembe dhe e kam shumezuar me Zero… si njeri…duke e llogaritur prej kohesh tek te vdekurit e gjalle por ende te pa kallur…

Me pas ai u be kryebashkiak i Tiranes… kryetar i PS e deri edhe sic eshte edhe sot e kesaj dite Kryeminister i Shqiperise …nderkohe qe une kam ikur prej Shqiperie plot 21 vite me pare ndofta edhe me deshiren per ta pasur Ramen e sojin e sorrollopin sojsez te rraces se tij sa me larg te jete e mundur …

A.R.DOSTI

Top secret

The monumental plan to save Britain’s most valuable cultural treasures from the Nazis and bury them in north Wales remained an official secret for decades.

For four years the hills of Manod, near the slate mining town of Blaenau Ffestiniog, became the hidden underground home for nearly 2,000 of the world’s greatest artistic masterpieces.

The specially built buildings sheltered the National Gallery’s collection, with some additional works from the Royal Collection and other leading British museums and galleries. The paintings are worth billions of pounds in today’s money.

A race against time

Countries occupied by Germany during World War Two lost some of their greatest works of art to the Nazis.

Thousands of paintings were stolen from Russia, Poland, Italy, France and Greece in an attempt to fulfil Hitler’s quest to create a ‘super museum’ in his home town in Austria. For Britain it was now a race against time to protect its heritage from the threat of both invasion and bombs.

Who do you think you are kidding, Mr Hitler?

On 29 August 1939, a carefully conceived plan for the evacuation of the precious National Gallery collection swung into action and pictures were secretly moved to various temporary locations around Wales including the National Library of Wales and Penrhyn Castle.

By 1940 German air raids had begun in earnest and, although far from London, the buildings offering shelter to the paintings were not immune to Hitler’s bombs.

The director of the gallery, Kenneth Clark, was under pressure to ship them to Canada but feared the masterpieces could end up on the sea bed. Churchill agreed, saying: “Hide them in caves and cellars, but not one picture shall leave this island.”https://emp.bbc.co.uk/emp/SMPj/2.32.13/iframe.htmlRare archive film courtesy of the National Gallery shows how masterpieces were secretly moved from London. Image: Bonifazio di Pitati’s Madonna and Child being loaded into a van bearing a 1939-1940’s advertisement for Knight’s Castile soap.

The road to north Wales

The discovery of a vast abandoned slate quarry beneath a mountain in Manod, north Wales, was to provide the perfect hideaway.

Work began immediately and explosives smashed through 5,000 tons of rock to make the entrance tunnel large enough.

The interior of the quarry was enormous, with huge cavernous rooms – one was so big it was named ‘The Cathedral’. Several brick bungalow-style buildings were constructed inside, with electricity and air conditioning to protect the works from variations in humidity and temperature.https://emp.bbc.co.uk/emp/SMPj/2.32.13/iframe.htmlIn 1941 the National Gallery collection was rounded up from various temporary homes in Wales. The journey wasn’t easy. Vehicles had to navigate a mountainous single-track road to reach the entrance. Archive courtesy of the National Gallery.

WW2: Si e fshehu Britania thesarin e saj nga nazistët?

Mëson BBC> Burimet e Mesme> Histori KS3 / Histori GCSE> Lufta e Dytë Botërore – Konflikti global më shkatërrues në historinë njerëzore
Sekreti kryesor

Plani monumental për të shpëtuar thesaret më të vlefshme kulturore të Britanisë nga nazistët dhe varrosjen e tyre në veri të Uellsit mbeti një sekret zyrtar për dekada.

Për katër vjet kodrat e Manodit, afër qytetit të minierave të rrëmujave të Blaenau Ffestiniog, u bënë shtëpia e fshehur nëntokësore për gati 2,000 nga kryeveprat më të mëdha artistike në botë.

Ndërtesat e ndërtuara posaçërisht strehuan koleksionin e Galerisë Kombëtare, me disa vepra shtesë nga Royal Collection dhe muzetë dhe galeritë e tjera kryesore britanike. Piktura vlen miliarda paund në paratë e sotme.
Një garë kundër kohës

Vendet e pushtuara nga Gjermania gjatë Luftës së Dytë Botërore humbën disa nga veprat e tyre më të mëdha të artit te nazistët.

Mijëra piktura u vodhën nga Rusia, Polonia, Italia, Franca dhe Greqia në përpjekje për të përmbushur përpjekjen e Hitlerit për të krijuar një ‘super muze’ në qytetin e tij të lindjes në Austri. Për Britaninë ishte tani një garë kundër kohës për të mbrojtur trashëgiminë e saj nga kërcënimi i dyndjes dhe bombave.
Adolf Hitler në 1939
1 Tetor 1939 – Adolf Hitler (C) me stafin e tij të përgjithshëm përfshirë Heinrich Himmler (L) dhe Martin Bormann (R) në Poloni. Brenda tre muajve të okupimit, nazistët kishin plaçkitur veprat më të rëndësishme të artit në Poloni dhe i dërguan në Gjermani.

1 E 6
Trupat gjermane marshojnë në Pragë gjatë pushtimit të osekosllovakisë

Hitleri dhe figura të tjera naziste që qëndrojnë përpara Kullës Eifel në Paris.

Një ushtar amerikan inspekton artin e paçmuar të marrë nga hebrenjtë nga nazistët

Reichsbank weatlh, plaçkë SS dhe pikturat që ruhen në një kasafortë nëntokësore

Ushtarët amerikanë që rikuperojnë piktura të plaçkitura në Gjermani

Kush mendon se po tallesh zoti Hitler?

Më 29 gusht 1939, një plan i konceptuar me kujdes për evakuimin e koleksionit të çmuar të Galerisë Kombëtare u hodh në veprim dhe fotografitë u transferuan në fshehtësi në vende të ndryshme të përkohshme përreth Uellsit, përfshirë Bibliotekën Kombëtare të Uellsit dhe Kalanë e Penrhynit.

Deri në vitin 1940 sulmet ajrore gjermane kishin filluar me seriozitet dhe, megjithëse ishin larg Londrës, ndërtesat që ofronin strehim për pikturat nuk ishin imune ndaj bombave të Hitlerit.

Drejtori i galerisë, Kenneth Clark, ishte nën presion për t’i dërguar në Kanada, por kishte frikë se kryeveprat mund të përfundonin në shtratin e detit. Churchill u pajtua, duke thënë: “Fshehini ato në shpella dhe bodrum, por asnjë fotografi nuk do të largohet nga ky ishull.”

Mirësjellja e rrallë nga filmi arkivor i Galerisë Kombëtare tregon se si kryeveprat u zhvendosën fshehurazi nga Londra. Imazhi: Madonna dhe Fëmija i Bonifazio di Pitati duke u ngarkuar në një furgon që mban reklamën e viteve 1939-1940 për sapunin e Knight’s Castile.
Rruga për në veri të Uellsit

Zbulimi i një gurore të gjerë të braktisur pllakë poshtë një mali në Manod, në veri të Uellsit, ishte për të siguruar një strehë të përsosur.

Puna filloi menjëherë dhe eksplozivët u shkatërruan përmes 5.000 tonë shkëmb për ta bërë tunelin e hyrjes mjaftueshëm të madh.

Brendësia e gurores ishte shumë e madhe, me dhoma të mëdha shpella – njëra ishte aq e madhe sa u quajt “Katedralja”. Disa ndërtesa të stilit bungalot me tulla u ndërtuan brenda, me energji elektrike dhe ajër të kondicionuar për të mbrojtur punimet nga ndryshimet në lagështi dhe temperaturë.

Më 1941 koleksioni i Galerisë Kombëtare u rrumbullakos nga shtëpi të ndryshme të përkohshme në Uells. Udhëtimi nuk ishte i lehtë. Automjetet duhej të lundronin në një rrugë malore me një shteg për të arritur në hyrje. Mirësjellje arkivore e Galerisë Kombëtare.

Heroi kombëtar apo vrasësi gjak ftohtë?

Regjimi i tij i terrorit shkaktoi vdekjen dhe vuajtjen e dhjetëra miliona. Por ky burrë i fuqishëm filloi jetën si djali i një kallzuesi alkoolik dhe një nënë me mend, që e dërgoi të studionte për të qenë prift.
1879

How did Stalin get away with murder?

Stalin’s name meant “man of steel” and he lived up to it. He oversaw the war machine that helped defeat Nazism and was the supreme ruler of the Soviet Union for a quarter of a century.

His regime of terror caused the death and suffering of tens of millions. But this powerful man began life as the son of an alcoholic cobbler and a doting mother who sent him to study to be a priest.

1879

Born into poverty

He is born on 18 December 1879 in Gori, Georgia in the Russian empire. He is first named Iosif (Joseph) Vissarionovich Dzhugashvili.

Joseph grows up in poverty. His mother is a washerwoman and his father is a cobbler. He catches small pox aged seven and is left with a pockmarked face and a slightly deformed left arm. He is bullied by the other children and feels a continual need to prove himself. His father is an alcoholic who deals out regular beatings. As young Joseph grows up, Georgia’s romantic folklore and anti-Russian traditions capture his imagination.

1899

Rebels against the priesthood

Joseph’s religious mother wants him to be a priest and in 1895 sends him to study in Tiflis, the Georgian capital.

However Joseph rebels and instead of studying scripture he reads the secret writings of Karl Marx and joins a local socialist group. He devotes much of his time to the revolutionary movement against the Russian monarchy and loses interest in his studies. Going against his mother’s wishes, Joseph becomes an atheist and frequently argues with the priests. In 1899 he is finally thrown out of the seminary after failing to turn up to his exams.

1901

The revolutionary bandit

While working as a clerk at the Meteorological Observatory, Joseph carries on with his revolutionary activities, organising strikes and protests.

His activities become known to the Tsarist secret police and he is forced to go underground. He joins the Bolshevik party and conducts guerrilla warfare for the first time in the 1905 Russian Revolution. His first meeting with Lenin, the Bolshevik leader, is at a party conference in Finland. Lenin is impressed by this ‘ruthless underground operator’. In 1907 Joseph steals 250,000 rubles (approximately $3.4m in US dollars) in a bank robbery in Tiflis to help fund the cause.https://emp.bbc.co.uk/emp/SMPj/2.32.13/iframe.htmlDavid Reynolds describes Stalin’s life as a Bolshevik bank robber. Clips from World War Two: 1941 and the Man of Steel (BBC Four, 2013).

1907

Man of steel

Joseph marries his first wife Ketevan Svanidze in 1906. She comes from a poor family of minor nobility.

Ketevan gives birth to their son Yakov Dzhugashvili the following year. After the Tiflis bank robbery Joseph and his family escape Tsarist forces by travelling to Baku in Azerbaijan. When Ketevan dies of typhus in 1907, Joseph is wracked with grief. He leaves his son to be cared for by his wife’s parents and throws himself into his revolutionary work.

He adopts the name ‘Stalin’ which means ‘steel’ in Russian. He is arrested on a number of occasions and exiled to Siberia in 1910.

1917

Takes part in the Russian Revolution

Lenin organises the Russian Revolution and promises “peace, land, and bread”. Stalin plays a crucial role by running Pravda, the Bolshevik newspaper.

He is hailed as a hero when he helps Lenin to escape from the Tsar’s army into Finland and is appointed to the inner circle of the Bolshevik party. When the Tsar is toppled the country descends into civil war. Stalin, like other the hardliners within the party, orders the public execution of deserters and renegades. When Lenin takes power he appoints Stalin to be General Secretary of the Communist Party. Stalin gains new skills working as a mediator for officials throughout the party.

1929

Stalin promotes himself to dictator

After Lenin’s death in 1924, Stalin begins ruthlessly promoting himself as his political heir.

Many in the party expect Red Army leader Leon Trotsky to be Lenin’s natural successor, but his ideas are too idealistic for the majority of the Communist Party. Stalin, however, develops his own nationalistic brand of Marxism – “Socialism in One Country” – concentrating on strengthening the Soviet Union rather than world revolution. When Trotsky criticises his plans, Stalin has him exiled. Stalin’s ideas are popular with the party and by the late 1920s he becomes dictator of the Soviet Union.https://emp.bbc.co.uk/emp/SMPj/2.32.13/iframe.htmlDavid Reynolds gives his take on how Stalin rose to power. Clips from World War Two: 1941 and the Man of Steel (BBC Four, 2013).

https://emp.bbc.co.uk/emp/SMPj/2.32.13/iframe.htmlDavid Reynolds describes Stalin’s life as a Bolshevik bank robber. Clips from World War Two: 1941 and the Man of Steel (BBC Four, 2013).

1928-1938

Rapid industrialisation

In the late 1920s Stalin instigates a series of five year plans to turn the Soviet Union into a modern industrialised country.

He is afraid that if the Soviet Union does not modernise then Communism will fail and the country will be destroyed by its capitalist neighbours. He achieves huge increases in coal, oil, and steel productivity and the country sees massive economic growth. His plans are ruthlessly enforced – factories are given strict targets which many workers find impossible to fulfil. Those who fail are scapegoated by many as wreckers and saboteurs and imprisoned or

executed as enemies of the state.https://emp.bbc.co.uk/emp/SMPj/2.32.13/iframe.htmlAndrew Graham-Dixon explain how Stalin’s Five Year Plans revolutionised Soviet industry. Clip from The Art of Russia (BBC Four, 2011).

1928-1938

Rapid industrialisation

In the late 1920s Stalin instigates a series of five year plans to turn the Soviet Union into a modern industrialised country.

He is afraid that if the Soviet Union does not modernise then Communism will fail and the country will be destroyed by its capitalist neighbours. He achieves huge increases in coal, oil, and steel productivity and the country sees massive economic growth. His plans are ruthlessly enforced – factories are given strict targets which many workers find impossible to fulfil. Those who fail are scapegoated by many as wreckers and saboteurs and imprisoned or executed as enemies of the state.https://emp.bbc.co.uk/emp/SMPj/2.32.13/iframe.htmlAndrew Graham-Dixon explain how Stalin’s Five Year Plans revolutionised Soviet industry. Clip from The Art of Russia (BBC Four, 2011).

1928-1940

Collectivisation causes massive famines

When Stalin takes power, Soviet agriculture is still dominated by small landowners and blighted by famines and inefficiency.

Stalin modernises agriculture by instigating collectivisation – the grouping together of farms to be owned by the state. It is opposed by millions of ordinary farmers who resort to killing livestock and secretly hoarding grain. Around five million die in a series of famines. Nevertheless, Stalin believes the end justifies the means and millions of small holders are killed or imprisoned. By the late 1930s farming is fully collectivised and productivity increases.

1934-39

Stalin’s Great Terror

Stalin promotes an image of himself as a great benevolent leader and hero of the Soviet Union.

Yet he is increasingly paranoid and purges the Communist party and Army of anyone who might oppose him. Ninety three of the 139 Central Committee members are killed and 81 of the 103 generals and admirals are executed. The secret police strictly enforce Stalinism and people are encouraged to inform on one another. Three million people are accused of opposing Communism and sent to the gulag, a system of labour camps in Siberia. Around 750,000 people are summarily killed.https://emp.bbc.co.uk/emp/SMPj/2.32.13/iframe.htmlAndrew Graham-Dixon explains how dangerous life could be in Stalin’s Russia. Clip from The Art of Russia (BBC Four, 2011).

1932-1943

Stalin loses his wife and son

In 1919 Stalin marries his second wife Nadezhda Alliluyeva and they have two children – Svetlana and Vassily.

He abuses Nadezhda and she eventually kills herself in 1932. He makes sure her death is officially reported as being caused by appendicitis. Yakov, his son from his first wife, is a soldier in the Red Army and is captured early on in WW2. When the Germans propose to free him in a prisoner swap, Stalin refuses as he believes his son surrendered voluntarily, Yakov dies in a Nazi concentration camp in 1943.

1939

Bargains with the Nazis

Stalin signs a nonaggression pact with Adolf Hitler and they agree to carve up Eastern Europe between them.

When Hitler’s armies easily defeat France and Britain retreats, Stalin ignores warnings from his generals and is completely unprepared for the Nazi Blitzkrieg attack of June 1941, which tears through Poland and into the Soviet Union. The Soviet Army suffer huge losses. Stalin is incandescent with rage at Hitler’s betrayal and retreats to his office unable to make any decisions. Soviet Russia is paralysed for several days as the Nazi war machine rolls on towards Moscow.

1943

Defeats Hitler

With the future of the Soviet Union hanging in the balance, Stalin is prepared to sacrifice millions to achieve victory over the Nazis.

German forces sweep across the country and by December 1941 have almost reached Moscow. Stalin refuses to leave the city, deciding victory must be won at any cost. The Battle of Stalingrad is the turning point of the war. Hitler attacks the city bearing Stalin’s name to humiliate him, but Stalin tells his army “Not a step backwards”. They suffer over a million casualties but manage to defeat the Nazis in 1943. The Soviet Army begins the long push back into Germany and all the way to Berlin.https://emp.bbc.co.uk/emp/SMPj/2.32.13/iframe.htmlAndrew Graham-Dixon describes Stalin’s rousing speech to his generals. Clip from The Art of Russia (BBC Four, 2011).

1946

Iron Curtain falls over Europe

Stalin plays a decisive role in Germany’s defeat and great swathes of Eastern Europe are occupied by Soviet forces including East Berlin.

Stalin is adamant these countries will be satellite states of the Soviet Union. His former allies America and Britain now become his rivals and Churchill states that an “iron curtain” is falling over Europe. In a struggle for control of the capital, Stalin blocks entry to allied-occupied West Berlin. The US responds with an 11-month long airlift of supplies to people trapped in that part of the city. On 29 August 1949 the Soviet Union tests its first atomic bomb. The Cold War begins in earnest.

1953

Death of Stalin and the end of an era

In Stalin’s last years he becomes increasingly suspicious, and continues to conduct purges against his enemies within the Party.

After a night of heavy drinking Stalin dies of a stroke on 5 March 1953. Many in the Soviet Union mourn the loss of this great leader who transformed the Soviet Union from a feudal economy to an industrial power and played a crucial role in defeating Hitler. But the millions incarcerated cheer at the demise of one of the most murderous dictators in history. Stalin’s successor Khrushchev denounces the dead dictator and begins a wave of “destalinization.”https://emp.bbc.co.uk/emp/SMPj/2.32.13/iframe.htmlJonathan Freedland discusses Stalin’s legacy with the historian Robert Service. Clip from The Talk Show with Jonathan Freedland (BBC Four, 2003).

Joseph Stalin: Heroi kombëtar apo vrasësi me gjak të ftohtë?

Si e largoi Stalinin me vrasje?

Emri i Stalinit do të thoshte “njeri prej çeliku” dhe ai jetoi deri aty. Ai mbikëqyri makinën e luftës që ndihmoi në mposhtjen e nazizmit dhe ishte sundimtari suprem i Bashkimit Sovjetik për një çerek shekulli.

Regjimi i tij i terrorit shkaktoi vdekjen dhe vuajtjen e dhjetëra miliona. Por ky burrë i fuqishëm filloi jetën si djali i një kallzuesi alkoolik dhe një nënë me mend, që e dërgoi të studionte për të qenë prift.
1879

Lindur në varfëri

Ai ka lindur më 18 dhjetor 1879 në Gori, Xhorxhia në perandorinë Ruse. Ai së pari quhet Iosif (Joseph) Vissarionovich Dzhugashvili.

Jozefi rritet në varfëri. Nëna e tij është një makinë larëse dhe babai i tij është një kalldrëm. Ai kap një helm të vogël të moshës shtatë vjeç dhe ka mbetur me një fytyrë në xhep dhe një krah të majtë pak të deformuar. Ai është ngacmuar nga fëmijët e tjerë dhe ndjen një nevojë të vazhdueshme për të provuar veten e tij. Babai i tij është një alkoolist që bën rrahje të rregullta. Ndërsa Jozefi i ri rritet, folklori romantik i Xhorxhisë dhe traditat anti-ruse kapin imagjinatën e tij.

Stalin i ri
1899

Rebelon kundër priftërisë

Nëna fetare e Jozefit dëshiron që ai të jetë prift dhe në 1895 e dërgon atë të studion në Tiflis, kryeqytetin gjeorgjian.

Sidoqoftë Jozefi rebelohet dhe në vend që të studionte shkrimet e shenjta, ai lexon shkrimet e fshehta të Karl Marksit dhe bashkohet me një grup socialist vendas. Ai i kushton pjesën më të madhe të kohës së tij lëvizjes revolucionare kundër monarkisë ruse dhe humbet interesin për studimet e tij. Duke shkuar kundër dëshirave të nënës së tij, Jozefi bëhet ateist dhe shpesh debaton me priftërinjtë. Në vitin 1899 ai është hedhur përfundimisht nga seminari pasi nuk arriti të paraqitet në provimet e tij.

1901

Banditi revolucionar

Ndërsa punonte si nëpunës në Observatorin Meteorologjik, Jozefi vazhdon me aktivitetet e tij revolucionare, duke organizuar greva dhe protesta.

Aktivitetet e tij bëhen të njohura për policinë sekrete cariste dhe ai detyrohet të shkojë në tokë. Ai bashkohet me partinë bolshevike dhe zhvillon luftë guerile për herë të parë në Revolucionin Ruse të vitit 1905. Takimi i tij i parë me Lenin, kreun bolshevik, është në një konferencë partie në Finlandë. Lenin është i impresionuar nga ky ‘operator i pakuptimtë nëntokësor’. Në 1907 Joseph vjedh 250,000 rubla (afërsisht $ 3.4 milion në dollarë amerikanë) në një grabitje banke në Tiflis për të ndihmuar në financimin e kauzës.

David Reynolds përshkruan jetën e Stalinit si një vjedhës banke bolshevike.
1907

Njeriu prej çeliku

Joseph martohet me gruan e tij të parë Ketevan Svanidze në 1906. Ajo vjen nga një familje e varfër e fisnikëri e vogël.

Ketevan lind djalin e tyre Yakov Dzhugashvili vitin e ardhshëm. Pas grabitjes së bankës Tiflis Jozefi dhe familja e tij shpëtuan forcat cariste duke udhëtuar në Baku në Azerbajxhan. Kur Ketevan vdes nga tifoja në 1907, Jozefi është i mbështjellë me pikëllim. Ai e lë të birin që të kujdeset nga prindërit e gruas së tij dhe e hedh veten në veprën e tij revolucionare. Ai përvetëson emrin ‘Stalin’ që do të thotë ‘çelik’ në rusisht. Ai arrestohet në disa raste dhe internohet në Siberia në 1910.
Gruaja e parë e Stalinit Ketevan Svanidze
Gruaja e parë e Stalinit Ketevan Svanidze
1917

Merr pjesë në Revolucionin Ruse

Lenin organizon Revolucionin Ruse dhe premton “paqe, tokë dhe bukë”. Stalini luan një rol vendimtar duke drejtuar Pravda, gazeta bolshevike.

Ai është përshëndetur si hero kur ndihmon Leninin të shpëtojë nga ushtria e Tsar në Finlandë dhe emërohet në rrethin e brendshëm të partisë bolshevike. Kur Tsar është rrëzuar, vendi zbret në luftë civile. Stalini, si të tjerët të ashpër brenda partisë, urdhëron ekzekutimin publik të dezertuesve dhe renegatëve. Kur Lenin merr pushtetin ai e emëron Stalinin si Sekretar të Përgjithshëm të Partisë Komuniste. Stalini fiton aftësi të reja duke punuar si ndërmjetës për zyrtarët në të gjithë partinë.
Lenin flet në Kongresin e Parë All-Ruse të Sovjetikëve me Stalinin në krah të tij
Lenin flet në Kongresin e Parë All-Ruse të Sovjetikëve me Stalinin në krah të tij
1929

Stalini e promovon veten në diktator

Pas vdekjes së Leninit në 1924, Stalini fillon pa mëshirë duke e promovuar veten si trashëgimtarin e tij politik.

Shumë në parti presin që lideri i Ushtrisë së Kuqe Leon Trotsky të ishte pasardhësi natyror i Leninit, por idetë e tij janë tepër idealiste për shumicën e Partisë Komuniste. Stalini, megjithatë, zhvillon markën e tij nacionaliste të Marksizmit – “Socializmi në një vend” – duke u përqëndruar në forcimin e Bashkimit Sovjetik dhe jo në revolucionin botëror. Kur Trocki kritikon planet e tij, Stalini e internon. Idetë e Stalinit janë të njohura me partinë dhe nga fundi i viteve 1920 ai bëhet diktator i Bashkimit Sovjetik.

David Reynolds e merr përsipër mënyrën se si Stalin u ngrit në pushtet.
1928-1938

Industrializimi i shpejtë

Në fund të viteve 1920 Stalin nxit një seri planesh pesë vjeçare për ta shndërruar Bashkimin Sovjetik në një vend modern të industrializuar.

Ai ka frikë se nëse Bashkimi Sovjetik nuk modernizohet, atëherë komunizmi do të dështojë dhe vendi do të shkatërrohet nga fqinjët e tij kapitalistë. Ai arrin rritje të mëdha të qymyrit, naftës, dhe produktivitetit të çelikut dhe vendi sheh një rritje masive ekonomike. Planet e tij janë zbatuar në mënyrë të pamëshirshme – fabrikave u jepen objektiva të rrepta të cilat shumë punëtorë i shohin të pamundur për t’i përmbushur. Ata që dështojnë janë skajitur nga shumë si shkatërrues dhe sabotatorë dhe burgosen ose ekzekutohen si armiq të shtetit.

Andrew Graham-Dixon shpjegon sesi Planet Pesëvjeçare të Stalinit revolucionarizuan industrinë Sovjetike. Klip nga Arti i Rusisë (BBC Four, 2011).
1928-1940

Kolektivizimi shkakton zi urie masive

Kur Stalini merr pushtetin, bujqësia sovjetike është ende e dominuar nga pronarë të vegjël tokash dhe fryhet nga uria dhe joefikasiteti.

Stalini modernizon bujqësinë duke nxitur kolektivizim – grupimin së bashku të fermave për t’u zotëruar nga shteti. Isshtë kundërvënë nga miliona fermerë të zakonshëm që përdorin vrasjen e bagëtive dhe fshehjen e grurit fshehurazi. Rreth pesë milion vdesin në një seri urie. Sidoqoftë, Stalini beson se fundi justifikon mjetet dhe miliona mbajtës të vegjël janë vrarë ose burgosur. Nga fundi i viteve 1930 bujqësia është plotësisht e kolektivizuar dhe rritet produktiviteti.
Një poster propagandistik sovjetik rus
Posteri i propagandës sovjetike ruse
1934-1939

Terrori i Madh i Stalinit

Stalini promovon një imazh të vetvetes si një udhëheqës dhe hero i madh dashamirës i Bashkimit Sovjetik.

Megjithatë, ai është gjithnjë e më shumë paranojak dhe pastron partinë komuniste dhe ushtrinë e kujtdo që mund t’i kundërvihet. Nëntëdhjetë e tre nga 139 anëtarët e Komitetit Qendror janë vrarë dhe 81 nga 103 gjeneralët dhe admiralët janë ekzekutuar. Policia sekrete zbaton rreptësisht Stalinizmin dhe njerëzit inkurajohen të informojnë njëri-tjetrin. Tre milion njerëz akuzohen se kundërshtojnë komunizmin dhe u dërguan në gulag, një sistem i kampeve të punës në Siberi. Rreth 750,000 njerëz janë vrarë në mënyrë të përmbledhur.

1932-1943

Stalini humbet gruan dhe djalin e tij

Më 1919 Stalin martohet me gruan e tij të dytë Nadezhda Alliluyeva dhe ata kanë dy fëmijë – Svetlana dhe Vassily.

Ai abuzon me Nadezhdën dhe ajo përfundimisht vret veten në vitin 1932. Ai siguron që vdekja e saj të raportohet zyrtarisht si e shkaktuar nga apendiksiti. Yakov, djali i tij nga gruaja e tij e parë, është një ushtar në Ushtrinë e Kuqe dhe kapet herët në WW2. Kur gjermanët propozojnë ta lirojnë atë në një këmbim të të burgosurve, Stalini nuk pranon pasi beson se djali i tij u dorëzua vullnetarisht, Yakov vdes në një kamp përqendrimi nazist në 1943.
Stalini me djalin e tij Vassily dhe vajzën Svetlana
Stalini me djalin e tij Vassily dhe vajzën Svetlana
1939

Pazar me nazistët

Stalini nënshkruan një pakt joagresioni me Adolf Hitlerin dhe ata pajtohen të ndërtojnë Evropën Lindore midis tyre.

Kur ushtritë e Hitlerit mposhtin lehtësisht tërheqjet e Francës dhe Britanisë, Stalini injoron paralajmërimet nga gjeneralët e tij dhe është plotësisht i papërgatitur për sulmin nazist Blitzkrieg të qershorit 1941, i cili loton nëpër Poloni dhe në Bashkimin Sovjetik. Ushtria Sovjetike pëson humbje të mëdha. Stalini është i flaktë me zemërim ndaj tradhtisë së Hitlerit dhe tërhiqet në zyrën e tij në gjendje të marrë ndonjë vendim. Rusia Sovjetike është paralizuar për disa ditë ndërsa makina e luftës naziste lëviz drejt Moskës.
Karikaturë satirike e Hitlerit dhe Stalinit duke rënë dakord se si ta ndajnë Evropën
Stalini dhe Hitleri bien dakord të gdhendin Evropën Lindore
1943

Mposht Hitlerin

Me të ardhmen e Bashkimit Sovjetik të varur në ekuilibër, Stalini është i gatshëm të sakrifikojë miliona për të arritur fitoren ndaj nazistëve.

Forcat gjermane përfshijnë tërë vendin dhe deri në dhjetor 1941 kanë arritur pothuajse në Moskë. Stalini nuk pranon të largohet nga qyteti, duke vendosur që fitorja të fitohet me çdo kusht. Beteja e Stalingradit është pika e kthimit të luftës. Hitleri sulmon qytetin që mban emrin e Stalinit për ta poshtëruar atë, por Stalin i thotë ushtrisë së tij “Jo një hap prapa”. Ata vuajnë mbi një milion viktima, por arrijnë të mposhtin nazistët në 1943. Ushtria Sovjetike fillon shtytjen e gjatë për në Gjermani dhe deri në Berlin.

1946

Perde e Hekurt bie mbi Evropë

Stalini luan një rol vendimtar në humbjen e Gjermanisë dhe copëza të mëdha të Evropës Lindore janë të pushtuara nga forcat sovjetike përfshirë Berlinin Lindor.

Stalini është i paqëndrueshëm se këto vende do të jenë shtete satelitore të Bashkimit Sovjetik. Aleatët e tij të mëparshëm Amerikë dhe Britani tani bëhen rivalët e tij dhe Churchill deklaron se një “perde e hekurt” po bie mbi Evropë. Në një luftë për kontrollin e kryeqytetit, Stalin bllokon hyrjen në Berlinin Perëndimor të okupuar. SHBA përgjigjet me një aeroplan të gjatë 11 muajsh me furnizime për njerëzit e bllokuar në atë pjesë të qytetit. Më 29 gusht 1949 Bashkimi Sovjetik teston bombën e parë atomike. Lufta e Ftohtë fillon me zell.
Re e kërpudhave nga prova e parë e bombës atomike sovjetike
Testi i parë i bombës atomike sovjetike
1953

Vdekja e Stalinit dhe fundi i një epoke

Në vitet e fundit të Stalinit ai bëhet gjithnjë e më i dyshimtë dhe vazhdon të kryejë spastrim kundër armiqve të tij brenda Partisë.

Pas një nate me pirje të rëndë, Stalini vdes nga një goditje në 5 Mars 1953. Shumë në Bashkimin Sovjetik vajtojnë për humbjen e këtij udhëheqësi të madh që shndërroi Bashkimin Sovjetik nga një ekonomi feudale në një fuqi industriale dhe luajti një rol vendimtar në mposhtjen e Hitlerit. Por miliona të burgosur brohorasin në rrëzimin e një prej diktatorëve më vrasës në histori. Pasardhësi i Stalinit Hrushovi denoncon diktatorin e vdekur dhe fillon një valë “destalinizimi”.

Mosha e ekstremeve

Pak emra nga historia frymëzojnë një revokim të tillë të menjëhershëm dhe të theksuar si ai i udhëheqësit nazist Adolf Hitler. Duart e tij janë njollosur me gjakun e miliona njerëzve të vrarë në shkatërrimin e Luftës së Dytë Botërore dhe tmerrin e Holokaustit.

Por Hitleri nuk lindi një tiran brutal, ai u bë një i tillë.

Eksploroni jetën e Hitlerit dhe zbuloni rrugën që çoi në shkatërrim.

Age of extremes

Few names from history inspire such immediate and emphatic revulsion as that of Nazi leader Adolf Hitler. His hands are stained with the blood of millions killed in the devastation of the Second World War and the horror of the Holocaust.

But Hitler was not born a brutal tyrant, he became one. Explore Hitler’s life and discover the road that led to destruction.

Apr 1889

Birth and childhood

Adolf Hitler was born on 20 April in the small Austrian town of Braunau am Inn, in Upper Austria on the Austrian-German border.

His father, Alois, was a customs official while his mother, Klara, came from a poor peasant family. Life was financially comfortable for the Hitler family but Alois was a domineering character and young Adolf frequently found himself on the wrong side of his father’s short temper. At primary school Hitler was a clever, popular child. At secondary school he withdrew psychologically, preferring to re-enact battles from the Boer War than study. He left school with no qualifications at 16.

Feb 1908

Down and out in Vienna

Hitler dreamt of a career as an artist. His father had rejected the idea but after he died in 1903 Hitler would try to make his dream a reality.

He applied to the Vienna Academy of Fine Arts but was promptly rejected in October 1907. Shortly after, Hitler’s beloved mother died. He moved to Vienna and scratched out a precarious bohemian existence sleeping in hostels and painting postcards. Here he began to develop many of the views which would later characterise his ideology and desire to unite Germany and Austria. The anti-Semitic politics of Vienna’s mayor, Karl Lueger, were particularly influential.

Aug 1914

Fighting for the Fatherland

Hitler hated the multi-ethnic composition of Austria’s ruling Habsburg Empire. Determined to avoid military service, he moved to Munich in 1913.

Hitler was keen to prove his loyalty to Germany. In August 1914 the world plunged into a war unlike any seen before. Hitler quickly enlisted. In the army he finally found purpose; a cause with which he could wholly identify. Serving in both France and Belgium, he was twice decorated for bravery. In 1916, Hitler was wounded at the

Somme, one of the bloodiest battles of the war. Convalescing in Germany, he affected a distinctive toothbrush moustache.

Nov 1918

‘Stabbed in the back’

Hitler was wounded for a second time following a British gas attack. While recovering in Pasewalk, the unthinkable happened – Germany surrendered.

Before the surrender, facing serious discontent at home and the prospect of defeat at the front, Germany’s High Command sought to shift the blame. The majority parties in the Reichstag were handed a poisoned chalice. They were given more power but implicated in the impending defeat. Kaiser Wilhelm II abdicated days before Armistice. Like others, Hitler was enraged by what he saw as the betrayal of an undefeated German Army by Jews and

socialists at home. He resolved to go into politics.

Jun 1919

Treaty of Versailles

To the victors the spoils: when the Treaty of Versailles was signed in summer 1919, Germany was forced to accept sole responsibility for the war.

Just as damaging, the peace obliged Germany to pay large amounts in reparations. The huge loss of territory it also dictated came as a devastating blow. Hitler bitterly resented it. Defeat and then humiliation at Versailles challenged his whole sense of worth. Still in the army, Hitler was sent to report on an emerging far-right group, the German Workers’ Party (later renamed the Nazi Party).

Finding he agreed with their nationalist, anti-Semitic beliefs, he joined.

Jul 1921

Der Führer

Hitler’s oratory skills helped him rise quickly through the ranks of his new party. In February he spoke before a crowd of nearly 6,000 in Munich.

To publicise the meeting, he engaged in propaganda tactics – sending out party supporters in trucks with swastikas to leaflet the area. But the party executive, including founder Anton Drexler, were uneasy at Hitler’s growing popularity. In an effort to weaken his position, they formed an alliance with a socialist group while Hitler was in Berlin visiting other nationalist parties. It backfired spectacularly. Hitler promptly resigned and rejoined only when he was handed sole control.

Nov 1923

Beer Hall Putsch

Germany’s government was on the brink of collapse. Hyperinflation saw the price of a loaf of bread rise from 250 marks to 200 billion by November.

Hitler sought to start a revolution. On 8 November, Bavarian Prime Minister Gustav Kahr addressed a meeting of businessmen at a beer hall in Munich. Hitler burst in with his storm troopers (the SA) – a motley crew of far-right paramilitaries. At gunpoint, Kahr was forced to pledge support. The next day, Hitler led 3,000 men onto the streets. But the police were waiting. In the ensuing violence, 16 Nazis and 3 policemen died. Hitler was arrested and

sentenced to five years in prison for treason.

Jul 1925

Mein Kampf

Hitler served just nine months of his sentence in the Bavarian fortress of Landsberg am Lech. Here he wrote Mein Kampf, defining his political vision.

For him, the state was not an economic entity but racial. He declared the superiority of a white Aryan race, with particular vitriol reserved for the Jews he viewed as “parasites”. Their elimination, he said, “must necessarily be a bloody process”. Mein Kampf outlined the central tenets of a Germany under Nazi control – military expansion, elimination of “impure” races and dictatorial authoritarianism. After its publication in July 1925, the book saw more exposure for Hitler’s views.

Oct 1929

Wall Street Crash

After the failure of his revolution Hitler looked to the ballot box. But despite his own rising profile, in 1928 the Nazis won just 2.6% of the vote.

A resurgent German economy had seen public opinion move to the political centre. Events on the other side of the world would change all that. When the American stock exchange collapsed, the foreign loans on which Germany’s economic recovery relied were called in. Unemployment rose to six million and parties on both the extreme left and right saw support skyrocket. At the same time, Hitler first met a 17-year-old German Catholic girl called Eva Braun.

Jan 1933

Leader of Germany

Now a German citizen, Hitler led the Nazis to become the largest party in Germany with over 37% of the popular vote in the elections of July 1932.

German President von Hindenburg’s concern at growing Communist support persuaded him to give Hitler the post of Chancellor in January. Hitler quickly consolidated his position. By March he had dictatorial powers courtesy of the Enabling Act, which allowed him to pass laws without Reichstag approval. Political parties, organisations and unions unassociated with the Nazis were soon disbanded. But Hitler still needed the support of the army to fulfil the vision he had outlined in Mein Kampf.

Jun 1934

The Night of the Long Knives

Army leaders were wary of the paramilitaries who had helped Hitler to power. He allayed those concerns ruthlessly, tightening his own grip on power.

The leader of the SA, Ernst Röhm, was among hundreds assassinated in one night as Hitler purged his party. Röhm’s commitment to ‘continuing revolution’ was not conducive to Hitler’s own ambitions. He could not tolerate opposition to his plans to suppress workers’ rights and make Germany ready for war. The army, however, approved and after President Hindenburg died in August, they supported Hitler’s elevation to Führer. Hitler was now in total control.

Sep 1935

Nuremberg Laws

Since 1933 the Nazis had tried to exclude Jews and other ‘undesirables’ from public life. In 1935 a new phase began – enforced biological segregation.

At the annual Nuremberg rally Hitler announced laws denying Jewish people citizenship and prohibiting marriage or sexual relations with people of “German or related blood”. Anyone with three or more Jewish grandparents was affected, irrespective of their own religious identity. Hitler characterised the laws as an effort to “achieve the legislative regulation of a problem which, if it breaks down again, will then have to be transferred by law to the National Socialist Party for final solution”.

Sep 1938

Appeasement and expansion

With his vision under way domestically, Hitler set his sights beyond Germany’s borders. Lebensraum – territorial expansion – was next on his agenda.

In March Hitler triumphantly led Nazi troops into Austria, achieving his goal of unifying the country of his birth and the country he ruled. His next target was the Sudetenland in Czechoslovakia. Convinced that neither Neville Chamberlain, the British prime minister, nor his French counterpart Edouard Daladier wanted war, Hitler pressed his demands.

At a conference in Munich organised by Chamberlain, those demands were met. Nazi troops marched into Czechoslovakia and took the Sudetenland.

Sep 1939

The gambler

Spurred by his success at Munich, Hitler looked east to Poland. But first he had to make a deal with Stalin’s USSR.

Hitler was willing to set aside his hatred of Communism for strategic gain. The two powers agreed the Nazi-Soviet non-aggression pact in late August. Hitler believed his path was clear and on 1 September the invasion of Poland began. It was a gamble – the German Army was not yet at full strength. But Hitler was confident Britain and France would not go Poland’s aid any more than they had for Austria or Czechoslovakia. He was wrong. Britain and France declared war on 3 September.

Jun 1940

Hitler’s revenge

Though he’d lost the gamble, Hitler was winning the war. Poland fell quickly. The Blitzkrieg tactics of the German Army destroyed all before them.

When France surrendered on 17 June, Hitler took revenge for the German defeat more than two decades before. Hitler ensured the French submission should take place at Compiegne, in the same train carriage Germany had been forced to sign the Armistice ending the First World War. There, in a forest clearing, stood a monument to that day: “Here on the 11th of November 1918 succumbed the criminal pride of the German Empire”. At the scene of Germany’s greatest humiliation, Hitler now stood in triumph.

1941

New enemies

Despite the Nazi-Soviet Pact, Hitler retained a staunch hatred of Communism. Extension of Lebensraum in the east was always his ultimate aim.

Hitler was extremely suspicious of Stalin. He’d initially planned to complete the subjugation of Western Europe before turning to the Soviet Union. When Soviet troops occupied the Baltic States, he decided to invade.

Hitler was convinced the Red Army could be defeated in a matter of months. He was wrong. He compounded his error by declaring war on another powerful enemy, the US.

Feb 1943

A wrong turn

As the German invasion of the USSR foundered, Hitler assumed day-to-day operational command of the army, convinced only he could succeed.

Hitler was now directing the entire army from his headquarters, thousands of miles away. In spring 1942 he was convinced the Soviets would be defeated if his army followed his plan to the letter. He was proven wrong at Stalingrad. Freezing, starving and hopelessly outnumbered, German forces could not hold the city. “Surrender is forbidden,” Hitler said. His commanders on the ground chose to ignore the order. For the first time Hitler faced sustained personal criticism because of the defeat.

Jun 1944

Asleep at the wheel

Hitler’s intransigence had left German forces in retreat in the east. Now, his mistrust and refusal to delegate cost them dearly in the west.

When Allied troops landed on French soil on D-Day, Hitler was asleep in his Eagle’s Nest retreat. No significant decisions could be taken without his authorisation. Crucial German panzer divisions which may have delayed the Allied invasion could not be moved until Hitler woke up. The landings were a success. Germany was now fighting and losing a war on two fronts. Yet Hitler had met the news with enthusiasm, believing his forces could finally take the US and Britain out of the war.

Jul 1944

A weakening grip

As Germany’s military situation deteriorated, opposition to Hitler grew among the army elite. Many of his previously loyal commanders wanted him dead.

Hitler was increasingly paranoid, and frequently modified his schedule at the last moment. But on 20 July an opportunity came at last. Hitler was meeting with top military aides at the Wolf’s Lair field headquarters. A senior army officer, Lt Col Claus von Stauffenberg, left a bomb in a briefcase in the conference room. At 12.42 pm it went off.

A stenographer and three officers died. Hitler was lucky to escape with only minor injuries, shielded from the full force of the blast by an oak table.

Apr 1945

Defeat and death

As Soviet troops closed in on his bunker in Berlin, Hitler accepted the inevitability of his defeat. He set into action his plan to take his own life.

Hours beforehand, he married Eva Braun, who had remained by his side for 11 years. They were wed early on the morning of 29 April. The next day, at a little after 3.30 pm, they bit into thin glass vials of cyanide. Hitler then shot himself through the head. The man responsible for untold suffering, who had almost single-handedly brought the world to the very brink of destruction, was dead.

Mosha e ekstremeve

Pak emra nga historia frymëzojnë një revokim të tillë të menjëhershëm dhe të theksuar si ai i udhëheqësit nazist Adolf Hitler. Duart e tij janë njollosur me gjakun e miliona njerëzve të vrarë në shkatërrimin e Luftës së Dytë Botërore dhe tmerrin e Holokaustit.

Por Hitleri nuk lindi një tiran brutal, ai u bë një. Eksploroni jetën e Hitlerit dhe zbuloni rrugën që çoi në shkatërrim.
Prill 1889

Lindja dhe fëmijëria

Adolf Hitler lindi në 20 prill në qytetin e vogël austriak Braunau am Inn, në Austrinë e Epërme në kufirin austriak-gjerman.

Babai i tij, Alois, ishte një doganier ndërsa nëna e tij, Klara, vinte nga një familje fshatare e varfër. Jeta ishte financiarisht e rehatshme për familjen Hitler, por Alois ishte një personazh dominues dhe Adolf shpesh e gjeti veten në anën e gabuar të temperamentit të shkurtër të babait të tij. Në shkollën fillore Hitleri ishte një fëmijë i zgjuar, popullor. Në shkollën e mesme ai u tërhoq psikologjikisht, duke preferuar të rivendoste beteja nga Lufta e Boer sesa studimi. Ai u largua nga shkolla pa asnjë kualifikim në 16.
Adolf Hitler, i paraqitur si fëmijë rreth vitit 1889
Adolf Hitler, i paraqitur si fëmijë rreth vitit 1889
Shkurt 1908

Poshtë dhe jashtë në Vjenë

Hitleri ëndërroi për një karrierë si artist. Babai i tij e kishte refuzuar idenë por pasi vdiq në vitin 1903 Hitleri do të përpiqej ta bënte ëndrrën e tij realitet.

Ai aplikoi në Akademinë e Arteve të Bukura në Vjenë, por u refuzua menjëherë në tetor 1907. Pas pak, nëna e dashur e Hitlerit vdiq. Ai u transferua në Vjenë dhe gërvishti një ekzistencë të pasigurt bohem duke fjetur në hostele dhe duke pikturuar kartolina. Këtu ai filloi të zhvillojë shumë pikëpamje që më vonë do të karakterizojnë ideologjinë dhe dëshirën e tij për të bashkuar Gjermaninë dhe Austrinë. Politika antisemite e kryetarit të bashkisë së Vjenës, Karl Lueger, ishte veçanërisht me ndikim.
Vizatimi i Adolf Hitlerit i Ndërtesës së Parlamentit Austriak, Vjenë
Vizatimi i Adolf Hitlerit i Ndërtesës së Parlamentit Austriak, Vjenë
Gusht 1914

Luftimi për Atdheun

Hitleri e urrente përbërjen multi-etnike të Perandorisë Habsburg në pushtet në Austri. I vendosur për të shmangur shërbimin ushtarak, ai u transferua në Mynih në 1913.

Hitleri ishte i prirur të dëshmonte besnikërinë e tij ndaj Gjermanisë. Në gusht 1914, bota u zhyt në një luftë, ndryshe nga sa ishte parë më parë. Hitleri u regjistrua shpejt. Në ushtri ai më në fund gjeti qëllim; një shkak me të cilin ai mund të identifikohej tërësisht. Duke shërbyer në Francë dhe Belgjikë, ai u dekorua dy herë për trimëri. Më 1916, Hitleri u plagos në Somme, një nga betejat më të përgjakshme të luftës. Duke qenë i përqafuar në Gjermani, ai preku një mustaqe të veçantë të furçës së dhëmbëve.
Hitleri dhe mustaqet e tij të dallueshme të furçës së dhëmbëve
Hitleri dhe mustaqet e tij të dallueshme të furçës së dhëmbëve
Nëntor 1918

‘I goditur me thikë në shpinë’

Hitleri u plagos për herë të dytë pas një sulmi gazi britanik. Ndërsa po rimarrë në Pasajalk, ndodhi e paimagjinueshme – Gjermania u dorëzua.

Para dorëzimit, duke u përballur me pakënaqësi serioze në shtëpi dhe perspektivën e humbjes në pjesën e përparme, Komanda e Lartë e Gjermanisë u përpoq të zhvendoste fajin. Partitë e mazhorancës në Reichstag iu dorëzuan një tufë të helmuar. Atyre iu dha më shumë fuqi, por të implikuar në humbjen e afërt. Kaiser Wilhelm II abdikoi disa ditë para Armëpushimit. Si të tjerët, Hitleri u tërbua nga ajo që e shihte si tradhëti e një ushtrie gjermane të pamposhtur nga hebrenjtë dhe socialistët në vend. Ai vendosi të hynte në politikë.
Kaiser Wilhelm II
Kaiser Wilhelm II
Qershor 1919

Traktati i Versajës

Për fitimtarët plaçka: kur u nënshkrua Traktati i Versajës në verën e vitit 1919, Gjermania u detyrua të pranonte përgjegjësinë e vetme për luftën.

Po aq e dëmshme, paqja e detyroi Gjermaninë të paguante shuma të mëdha në dëmshpërblime. Humbja e madhe e territorit që ajo diktoi gjithashtu erdhi si një goditje shkatërrimtare. Hitleri e hidhëroi ashpër atë. Humbja dhe pastaj poshtërimi në Versajë sfiduan tërë ndjenjën e tij të vlerës. Ende në ushtri, Hitleri u dërgua të raportojë për një grup të djathtë të ekstremit të djathtë, Partinë e Punëtorëve të Gjermanisë (më vonë u quajt Partia Naziste). Duke gjetur se ishte dakord me bindjet e tyre nacionaliste, antisemitike, ai u bashkua.
Protesta në Gjermani kundër Traktatit të Versajës
Protesta në Gjermani kundër Traktatit të Versajës
Korrik 1921

Der Führer

Shkathtësitë oratorike të Hitlerit e ndihmuan atë të ngrihet shpejt në radhët e partisë së tij të re. Në shkurt ai foli para një turme prej gati 6.000 në Mynih.

Për të bërë publike mbledhjen, ai u angazhua në taktika propagande – dërgimin e mbështetësve të partisë në kamionë me swastikas për të broshurur zonën. Por ekzekutivi i partisë, përfshirë themeluesin Anton Drexler, nuk shqetësohej me popullaritetin në rritje të Hitlerit. Në përpjekje për të dobësuar pozicionin e tij, ata formuan një aleancë me një grup socialist ndërsa Hitleri ishte në Berlin duke vizituar parti të tjera nacionaliste. U rikthye në mënyrë spektakolare. Hitleri menjëherë dha dorëheqjen dhe u ribashkua vetëm kur iu dha kontrolli i vetëm.
Hitleri mbajti një fjalim gjatë fushatës së tij elektorale
Hitleri mbajti një fjalim gjatë fushatës së tij elektorale
Nëntor 1923

Birrë Hall Putsch

Qeveria e Gjermanisë ishte në prag të kolapsit. Hiperinflacioni pa që çmimi i një copë bukë të rritet nga 250 marka në 200 miliardë deri në nëntor.

Hitleri kërkoi të fillonte një revolucion. Më 8 nëntor, Kryeministri bavarez Gustav Kahr drejtoi një takim të biznesmenëve në një sallë birre në Mynih. Hitleri hyri me trupat e tij të stuhisë (SA) – një ekuipazh moto i paramilitarëve të ekstremit të djathtë. Në pikën e armës, Kahr u detyrua të zotohej për mbështetje. Të nesërmen, Hitleri çoi 3000 burra në rrugë. Por policia po priste. Në dhunën pasuese, 16 nazistët dhe 3 policë vdiqën. Hitleri u arrestua dhe u dënua me pesë vjet burg për tradhti.
Hitleri pozon me “flamurin e gjakut” nga Beer Hall Putsch
Hitleri pozon me “flamurin e gjakut” nga Beer Hall Putsch
Korrik 1925

Lufta ime

Hitleri vuajti vetëm nëntë muaj nga dënimi i tij në kështjellën bavareze të Landsberg am Lech. Këtu ai shkroi Mein Kampf, duke përcaktuar vizionin e tij politik.

Për të, shteti nuk ishte një entitet ekonomik por racor. Ai deklaroi epërsinë e një race të bardhë ariane, me një vitriol të veçantë të rezervuar për hebrenjtë që ai i konsideronte si “parazitë”. Eleminimi i tyre, tha ai, “domosdoshmërisht duhet të jetë një proces i përgjakshëm”. Mein Kampf përvijoi parimet qendrore të një Gjermanie nën kontrollin nazist – zgjerimin ushtarak, eliminimin e racave “të papastra” dhe autoritarizmit diktatorial. Pas botimit në korrik 1925, libri pa më shumë ekspozime për pikëpamjet e Hitlerit.
Edicioni i vitit 1938 i Mein Kampf i Hitlerit
Edicioni i vitit 1938 i Mein Kampf i Hitlerit
Tetor 1929

Wall Street Crash

Pas dështimit të revolucionit të tij, Hitleri shikoi në kutinë e votimit. Por, megjithë profilin e tij në rritje, në vitin 1928 nazistët fituan vetëm 2.6% të votave.

Një ekonomi gjermane në ringjallje kishte parë që opinioni publik të zhvendosej në qendrën politike. Ngjarjet në anën tjetër të botës do të ndryshonin gjithçka. Kur bursa amerikane u shemb, kreditë e huaja në të cilat mbështetet rimëkëmbja ekonomike e Gjermanisë u thirrën. Papunësia u rrit në gjashtë milion dhe partitë në të dy majtas dhe djathtas ekstrem panë mbështetje. Në të njëjtën kohë, Hitleri së pari takoi një vajzë katolike 17-vjeçare gjermane të quajtur Eva Braun.
Adolf Hitler dhe Eva Braun
Adolf Hitler dhe Eva Braun
Jan 1933

Drejtues i Gjermanisë

Tani një qytetar gjerman, Hitleri bëri që nazistët të bëhen partia më e madhe në Gjermani me mbi 37% të votave popullore në zgjedhjet e korrikut 1932.

Shqetësimi i Presidentit gjerman von Hindenburg për rritjen e mbështetjes komuniste e bindi atë që t’i jepte Hitlerit postin e Kancelarit në janar. Hitleri shpejt konsolidoi pozicionin e tij. Deri në Mars ai kishte mirësjellje diktatoriale me Aktin e Mundësimit, i cili i lejoi të miratojë ligje pa miratimin e Reichstag. Partitë, organizatat dhe sindikatat politike të pandara nga nazistët u shpërndanë shpejt. Por Hitlerit ende i duhej mbështetja e ushtrisë për të përmbushur vizionin që ai kishte përshkruar në Mein Kampf.
Presidenti gjerman Paul von Hindenburg në një makinë me udhëheqësin nazist dhe kancelarin e Gjermanisë, Adolf Hitler në Berlin
Presidenti gjerman Paul von Hindenburg në një makinë me udhëheqësin nazist dhe kancelarin e Gjermanisë, Adolf Hitler në Berlin
Qershor 1934

Nata e thikave të gjata

Drejtuesit e ushtrisë ishin të kujdesshëm ndaj paraushtarakëve që kishin ndihmuar Hitlerin në pushtet. Ai i qetësoi ato shqetësime në mënyrë të pamëshirshme, duke forcuar kontrollin e tij të pushtetit.

Udhëheqësi i SA, Ernst Röhm, ishte në mesin e qindra të vrarë brenda një nate ndërsa Hitleri pastroi partinë e tij. Angazhimi i Röhm për ‘revolucionin e vazhdueshëm’ nuk ishte i favorshëm për ambiciet e vetë Hitlerit. Ai nuk mund të tolerojë kundërshtimin ndaj planeve të tij për të shtypur të drejtat e punëtorëve dhe për ta bërë Gjermaninë gati për luftë. Sidoqoftë, ushtria miratoi dhe pasi Presidenti Hindenburg vdiq në gusht, ata mbështetën ngritjen e Hitlerit në Führer. Hitleri tani ishte në kontroll të plotë.
Adolf Hitler përshëndet udhëheqësin e SA, Ernst Röhm
Adolf Hitler përshëndet drejtuesin e SA, Ernst Röhm pak para vrasjes së këtij të fundit
Shtator 1935

Ligjet e Nyrnbergut

Që nga viti 1933 nazistët ishin përpjekur të përjashtonin hebrenjtë dhe ‘të padëshirueshëm’ të tjerë nga jeta publike. Më 1935 filloi një fazë e re – ndarja biologjike e forcuar.

Në mitingun vjetor të Nurenbergut, Hitleri njoftoi ligje që mohojnë shtetësinë e hebrenjve dhe ndalojnë martesën ose marrëdhëniet seksuale me njerëzit e “gjaku gjerman ose të lidhur”. Dokush me tre ose më shumë gjyshër hebrenj ishte prekur, pavarësisht nga identiteti i tyre fetar. Hitleri i karakterizoi ligjet si një përpjekje për të “arritur rregullimin legjislativ të një problemi, i cili nëse prishet përsëri, atëherë do të duhet të transferohet me ligj në Partinë Kombëtare Socialiste për zgjidhje përfundimtare”.
Adolf Hitleri zhvillon një fjalim gjatë Kongresit të Partisë në Nuremberg në 1935
Adolf Hitleri zhvillon një fjalim gjatë Kongresit të Partisë në Nuremberg në 1935
Shtator 1938

Paraqitje dhe zgjerim

Me vizionin e tij që po zhvillohet brenda vendit, Hitleri vendosi pamjet e tij përtej kufijve të Gjermanisë. Lebensraum – zgjerimi i territorit – ishte tjetër në axhendën e tij.

Në Mars, Hitleri drejtoi triumfalisht trupat naziste në Austri, duke arritur qëllimin e tij për të unifikuar vendin e lindjes së tij dhe vendin që ai sundoi. Synimi tjetër i tij ishte Sudetenland në osekosllovaki. I bindur se as Neville Chamberlain, kryeministri britanik, dhe as homologu i tij francez Edouard Daladier nuk donin luftë, Hitleri shtypi kërkesat e tij. Në një konferencë në Mynih të organizuar nga Chamberlain, ato kërkesa u përmbushën. Trupat nazistë marshuan në osekosllovaki dhe morën Sudetenland.
Trupat gjermane marshojnë drejt osekosllovakisë
Trupat gjermane marshojnë drejt Czechekosllovakisë, duke pushtuar Sudetenland
Shtator 1939

Kumari

I nxitur nga suksesi i tij në Mynih, Hitleri shikoi në lindje në Poloni. Por së pari ai duhej të bënte një marrëveshje me BRSS të Stalinit.

Hitleri ishte i gatshëm të linte mënjanë urrejtjen e tij ndaj komunizmit për përfitime strategjike. Të dy fuqitë ranë dakord për paktin e mos agresionit nazo-sovjetik në fund të gushtit. Hitleri besonte se rruga e tij ishte e qartë dhe më 1 shtator filloi pushtimi i Polonisë. Ishte një kumar – Ushtria gjermane nuk ishte ende në forcën e plotë. Por Hitleri ishte i bindur se Britania dhe Franca nuk do të ndihmonin më Poloninë sesa ata kishin për Austrinë ose osekosllovakinë. Ai gaboi. Britania dhe Franca shpallën luftë në 3 shtator.
Nënshkrimi i Paktit Molotov-Ribbentrop në Moskë
Nënshkrimi i Paktit Molotov-Ribbentrop në Moskë
Qershor 1940

Hakmarrja e Hitlerit

Megjithëse ai do ta humbiste lojën e fatit, Hitleri po fitonte luftën. Polonia ra shpejt. Taktika e Blitzkrieg e ushtrisë gjermane shkatërroi gjithçka para tyre.

Kur Franca u dorëzua në 17 Qershor, Hitleri u hakmarr për humbjen gjermane më shumë se dy dekada më parë. Hitleri siguroi që nënshtrimi francez të ndodhte në Compiegne, në të njëjtën karrocë treni Gjermania ishte detyruar të nënshkruante Armëpushimin që përfundonte Luftën e Parë Botërore. Atje, në një pastrim pylli, qëndroi një monument i asaj dite: “Këtu, më 11 Nëntor 1918, përmbyt krenarinë kriminale të Perandorisë Gjermane”. Në skenën e poshtërimit më të madh të Gjermanisë, Hitleri tani qëndroi në triumf.
Shefi i Komandës Supreme të Wehrmacht Keitel lexon parathënien e marrëveshjes së Armëpushimit në pyllin e Compiegne.
Marrëveshja e armëpushimit në pyllin e Compiegne. Shefi i Komandës Supreme të Wehrmacht Keitel lexon parathënien e marrëveshjes.
1941

Armiqtë e rinj

Megjithë Paktin Nazi-Sovjetik, Hitleri mbajti një urrejtje të fortë ndaj komunizmit. Zgjatja e Lebensraum në lindje ishte gjithmonë qëllimi i tij i fundit.

Hitleri ishte jashtëzakonisht i dyshimtë për Stalinin. Ai fillimisht kishte planifikuar të përfundonte nënshtrimin e Evropës Perëndimore para se të kthehej në Bashkimin Sovjetik. Kur trupat sovjetike pushtuan shtetet e Balltikut, ai vendosi të pushtojë. Hitleri ishte i bindur që Ushtria e Kuqe mund të mposhtet brenda disa muajsh. Ai gaboi. Ai e ndërlikoi gabimin e tij duke i shpallur luftë një armiku tjetër të fuqishëm, SH.B.A.
Udhëheqësi Sovjetik Joseph Stalin dhe Presidenti Amerikan Franklin D Roosevelt në 1943
Udhëheqësi Sovjetik Joseph Stalin dhe Presidenti Amerikan Franklin D Roosevelt në 1943
Shkurt 1943

Një kthesë e gabuar

Ndërsa pushtimi gjerman i BRSS themeloi, Hitleri mori përsipër komandën operative të përditshme të ushtrisë, i bindur vetëm se ai mund të kishte sukses.

Hitleri tani po drejtonte tërë ushtrinë nga selia e tij, mijëra milje larg. Në pranverën e vitit 1942 ai ishte i bindur se Sovjetikët do të mposhteshin nëse ushtria e tij ndiqte planin e tij për letrën. Ai u provua i gabuar në Stalingrad. Ngrirja, ngordhja nga uria dhe pa më shumë numra, forcat gjermane nuk mund të mbanin qytetin. “Dorëzimi është i ndaluar,” tha Hitler. Komandantët e tij në tokë zgjodhën të injorojnë urdhrin. Për herë të parë Hitleri u përball me kritika të qëndrueshme personale për shkak të humbjes.
Adolf Hitleri duke parë një hartë dhe duke planifikuar ofensivën në Stalingrad
Adolf Hitleri planifikonte ofensivën ndaj Stalingradit
Qershor 1944

Në gjumë në timon

Ndërhyrja e Hitlerit kishte lënë forcat gjermane të tërhiqeshin në lindje. Tani, mosbesimi dhe refuzimi i tij për t’u deleguar i kushtoi shtrenjtë në perëndim.

Kur trupat aleate u ulën në tokën franceze në D-Day, Hitleri ishte në gjumë në tërheqjen e Foleve të Eagle’s së tij. Asnjë vendim i rëndësishëm nuk mund të merret pa autorizimin e tij. Ndarjet thelbësore gjermane të panzerit, të cilat mund të kenë vonuar pushtimin e Aleatëve, nuk mund të zhvendosen derisa Hitleri të zgjohej. Uljet ishin një sukses. Gjermania tani po luftonte dhe po humbiste një luftë në dy fronte. Sidoqoftë, Hitleri e kishte takuar lajmin me entuziazëm, duke besuar se forcat e tij më në fund mund të nxirrnin SHBA dhe Britaninë nga lufta.
Ulje e trupave aleate në Normandi
Ulje e trupave aleate në Normandi
Korrik 1944

Një kontroll i dobësuar

Ndërsa situata ushtarake e Gjermanisë u përkeqësua, kundërshtimi ndaj Hitlerit u rrit midis elitës së ushtrisë. Shumë prej komandantëve të tij më parë besnikë e donin të vdekur.

Hitleri ishte gjithnjë e më paranojak, dhe shpesh herë ndryshoi orarin e tij në momentin e fundit. Por më 20 korrik një mundësi erdhi më në fund. Hitleri po takohej me ndihmësit e lartë ushtarakë në selinë fushore të Wolf’s Lair. Një oficer i lartë i ushtrisë, nënkoloneli Claus von Stauffenberg, la një bombë në një çantë në dhomën e konferencave. Në orën 12,42 mbaroi. Një stenograf dhe tre oficerë vdiqën. Hitleri pati fatin të shpëtojë vetëm me lëndime të vogla, të mbrojtura nga forca e plotë e shpërthimit nga një tryezë lisi.
Salla e konferencave ku ishte ulur Hitleri, e shkatërruar nga bomba e Stauffenberg
Salla e konferencës ku ishte ulur Hitleri u shkatërrua nga bomba e Stauffenberg
Prill 1945

Humbjen dhe vdekjen

Ndërsa trupat sovjetike u mbyllën në bunkerin e tij në Berlin, Hitleri pranoi pashmangshmërinë e humbjes së tij. Ai vuri në veprim planin e tij për të marrë jetën e tij.

Disa orë më parë, ai u martua me Eva Braun, e cila kishte mbetur në krah të tij për 11 vjet. Ata u martuan herët në mëngjes në 29 Prill. Të nesërmen, pak pas orës 03:30, ata futen në shishka qelqi të hollë cianidi. Hitleri më pas gjuajti veten me kokë. Njeriu përgjegjës për vuajtjet e palejuara, i cili e kishte çuar botën gati-vetëm në botë deri në prag të shkatërrimit, ishte i vdekur.
Ushtarët e Ushtrisë së Kuqe ngrenë flamurin Sovjetik mbi Reichstag në Berlin më 30 Prill
Ushtarët e Ushtrisë së Kuqe ngrenë flamurin Sovjetik mbi Reichstag në Berlin më 30 Prill

Nga Flaka Surroi

Hoti mund të përsërisë deri në pafund se ai do të jetë udhëheqës i dialogut dhe askush nuk do t’i besojë – për shkak se si nëpër to, e tha në mbledhje të Qeverisë se do ta themelojë një trup koordinues për negociatat, duke mos treguar se kush do të jetë koordinatori. Nuk duhet shumë imagjinatë për të konstatuar se ai koordinator do të duhej të ishte njeri i afërt i Thaçit – ashtu që ky i fundit, edhe pse jo prezent fizikisht, do t’i ngrehte penjtë nga distanca

Nuk jam e sigurt që tash ekziston vullneti politik për ta kaluar as këtë rishikim, për shkak se në të nuk parashihen vetëm linjat e ndihmës emergjente, por edhe projektet kapitale që ishin pezulluar nga qeveria e shkuar – sikurse është autostrada e Dukagjinit.

Sido që të jetë, punët i kemi keq, në rend të parë për shkak të politikës. Dhe po të mos ishte diaspora, e cila nuk u ndal së dërguari para në mes të krizës globale, kush e di ku do të ishim tash.

Popull i çuditshëm

Rama erdhi në Prishtinë në ditën kur Thaçi kishte vendosur t’i drejtohej opinionit publik. E kishte shtyrë paraqitjen për një ditë – kishte thënë se do ta bënte të dielën, më 28 qershor, porse mandej doli komunikata ku thuhej se kjo do të ndodhte të nesërmen në 20:00.

Nuk doli të fliste para gazetarëve. E kishte incizuar fjalimin, të cilin e lexoi nga prompteri, me një ritëm të ngadalshëm dhe me një përmbajtje skajshmërisht patetike. Do të thuhej se mbase është e kuptueshme patetika duke i marrë parasysh rrethanat, porse, nga ana tjetër, nevoja për ta shndërruar në dramë një situatë të cilën e ka krijuar vetë nuk la mbresa të mira.

Prej asaj dite më nuk është parë kund, as nuk ka shkruar statuse. Ka darkuar me Ramën po atë natë, dhe është tërhequr për të bërë plane të mëtejme se çfarë duhet lënë pas, po qe se aktakuza i konfirmohet dhe jep dorëheqje.

Rama, nga ana tjetër erdhi, dhe sinqerisht nuk e kuptova se përse erdhi. Nëse ka menduar se po e merr rolin e babait të kombit dhe në këtë formë do të bëjë përpjekje për unifikimin e faktorit politik kosovar, ka bërë gabim. Ngase si përkrahës i parezervë i atij që do të duhej të ishte simbol i unitetit në Kosovë, e që në fakt ishte simboli i kaosit politik dhe përçarësi kryesor i skenës politike, nuk mund ta luante rolin e babait. Përkundrazi. Do të mund ta luante vetëm rolin e vëllait të madh të atij që është futur në telashe, e që për t’u ikur atyre thërret ndihmë nga jashtë.

Përpjekja për përfshirjen e PDK-së në koalicion

Burimet e KOHËS tregojnë se porosia e përçuar nga Rama ishte që të krijohet një qeveri thuajse gjithëpërfshirëse pa VV-në në të. Kështu do të siguroheshin 89 vota në Parlament, dhe askush nuk do të mund të thoshte se kjo qeveri nuk ka fuqi të mjaftueshme politike për t’i shtyrë agjendat e veta para.

Pra, po qe se, pas ngritjes së aktakuzës ndaj Veselit, PDK-ja mendon se nuk duhet të mbetet në opozitë, atëherë bashkimi i saj në qeveri do të ishte shumë i mundshëm. E do të ishte edhe super i favorshëm. E para, për shkak se do ta merrte sërish prapa fuqinë ekzekutive – me dikasteret që do t’i zgjidhte, apo edhe se do të krijoheshin për ta akomoduar edhe atë. E dyta, për shkak se do të mund ta siguronte për vete postin e kryetarit të shtetit – pra institucionin problematik që falë lidhjeve me Kushtetuesen rrëzoi një qeveri në mes të pandemisë, pa asnjë pardon.null

Inkuadrimi i PDK-së në qeveri do t’ia siguronte koalicionit të gjerë shumicën e kërkuar për ndryshimin e Kushtetutës, e edhe të cilitdo ligj që i kërkon dy të tretat e votave të shumicës shqiptare dhe të pakicave – pra edhe të Ligjit për Specialen. Dhe pavarësisht asaj që e tha Avdullah Hoti në Tiranë, se nuk do ta shfuqizojnë gjykatën, Hotit nuk i besohet. Ngase Hoti e shkeli premtimin zgjedhor se nuk do të kishte koalicion me PAN-in (e bëri me AN-in) dhe pranoi të bëhej kryeministër i Thaçit – pas favorit që këtij të fundit ia bëri Kushtetuesja.

Dhe Hoti mund të përsërisë deri në pafund se ai do të jetë udhëheqës i dialogut dhe askush nuk do t’i besojë – për shkak se si nëpër to, e tha në mbledhje të Qeverisë se do ta themelojë një trup koordinues për negociatat, duke mos treguar se kush do të jetë koordinatori. Nuk duhet shumë imagjinatë për të konstatuar se ai koordinator do të duhej të ishte njeri i afërt i Thaçit – ashtu që ky i fundit, edhe pse jo prezent fizikisht, do t’i ngrehte penjtë nga distanca.

Dialogu duhet të presë

I pakuptimtë insistimi që dialogu të vazhdojë me çdo kusht ose në Evropë, ose në Amerikë. Që nga procesi i Vjenës, Kosova nuk ka pasur unitet politik sa i përket çështjes së dialogut, i cili u pati bërë lodër e Hashim Thaçit në përpjekje për ta shpëtuar veten nga aktakuza që edhe i erdhi.

Sa herë që ishte pyetur nëse ishte marrë në pyetje nga Haga, kishte gënjyer. Nuk do të ishte aspak befasi po qe se do të kuptohej se do ta ketë pasur informatën për ngritjen e aktakuzës dhe se për këtë shkak do të ketë insistuar që takimi në Washington në mbahej, ku ai do të dëshmohej si “i vetmi njeri që mund ta zgjidhë problemin me Serbinë”, duke mos qenë fare e rëndësishme se çfarë do të nënshkruante.

Tash, si njeri që ka aktakuzë, sado e pakonfirmuar, nuk mund të pritet në asnjë shtet perëndimor – posaçërisht jo në SHBA, katër muaj para zgjedhjeve presidenciale. Dhe nëse duhet pritur konfirmimin tre muaj, kjo i lë atij hapësirë që të punojë nga hija, pra ta dirigjojë punën e dialogut nëpërmjet ndonjë emisari, që do të quhet koordinator. E që do të mund të ishte po i njëjti që kishte mbajtur këtë titull edhe më parë. Ndërkohë, do të sigurohej se “njeriu i tij” të zgjidhej kryetar që në çastin që ky do të jepte dorëheqje, në rast konfirmimi akuze.

Për Kosovën, situata e këtillë çfarë është, lëmsh, është tepër e papërshtatshme për të marrë pjesë në dialog. Përderisa ende mungon uniteti i të gjithëve rreth parimeve negociuese, druaj se do të futemi sërish në një proces nga i cili nuk do të dimë të dalim të palënduar. Do të ballafaqohemi me një palë që ka pushtet absolut në shtet të vetin, dhe me ndërmjetës të cilët me çdo kusht duan ta pasurojnë biografinë e tyre politike e profesionale, pavarësisht pasojave që do t’i pësojë Kosova.

E do t’i pësojë për shkak se gjasat janë se do ta përfaqësojë një qeveri kukull e dalë nga shkelja e premtimit, si dhe nga makinacionet e Thaçit dhe të Kushtetueses, që do të veprojë sipas udhëzimeve të koordinatorit, përfaqësuesit e atij që e bëri llom procesin e negociatave deri tash. Dhe, për shkak se në këtë proces nuk do të marrë pjesë partia më e madhe në Kuvend, me numër jo të vogël përkrahësish.

Kosova nuk është e përgatitur për vazhdimin e dialogut përderisa ende nuk e di se a do të japë dorëheqje kryetari, dhe nëse do të gjendet dikush, që nuk është Edi Rama, që do t’i bëjë bashkë në lidhje me interesin e Kosovës në dialog. Interes i cili nuk është personal; i cili nuk nënkupton këmbim territoresh dhe i cili nuk udhëhiqet me frazën bajate “do ta kemi ulësen në OKB”, sepse ulësja në OKB nuk varet nga Serbia. Kaq thjesht.

* * *

Për javën tjetër paralajmërohen protestat e OVL-së me kërkesë eksplicite për shfuqizimin e Gjykatës Speciale. Ftesa për protestë është gjithëpopullore, prandaj do të duhej pritur se më 9 korrik në Prishtinë të zbarkojnë me dhjetëra autobusë nga e gjithë Kosova në shenjë solidarizimi me Thaçin, Veselin dhe të tjerë të akuzuar të cilëve ende nuk ua mësuam emrat. Sikur protesta paraprake e VV-së, edhe kjo do të jetë vatra potenciale e përhapjes së virusit.

Ndërkohë, në televizionin publik e edhe nëpër rrjete sociale kanë nisur linçimet kundër njerëzve që mendojnë ndryshe – në përpjekje të qartë për të krijuar “armiq” që duhen luftuar. Dhe, në përpjekje të qartë për të krijuar atmosferë armiqësore që do të mund të përshkallëzonte në konflikte kot, me pasoja të padëshiruara.

E kjo në kohën kur problemin më të madh për shtetin tonë e kemi mungesën e sundimit të ligjit dhe një proces të papërfunduar me Serbinë, të cilin e rihapi në formën më naive të mundshme Thaçi, me fusnotën dhe me marrëveshjen për Zajednicën.

Papërgjegjësia ka qenë ajo që e ka udhëhequr këtë shtet edhe para se të shpallet shtet i pavarur. Prandaj edhe nuk është çudi që askush nuk mërzitet për rekomandimet e IKSHKP-së, e sidomos të ministrit të Shëndetësisë.

Sepse vazhdojnë të thonë “hajt se bahet mirë”. Qe njëzet vjet.

Marrë nga: koha.net

Deklarata e Bolton:

‘Nuk ka qenë ideja ime shkëmbimi i tokave, janë liderat e Kosovës dhe Serbisë që e kanë kërkuar’ ka thënë ai për emisionin ‘Fokus’ të gazetarit Robert Papa.

Ish-kryeministri Sali Berisha ka reaguar pas deklaratës së John Bolton, se kërkesën për ndarjen e Kosovës e kishte bërë Hashim Thaçi dhe Aleksandër Vuçiç.

Ish-kryeministri ka publikuar deklaratën e Bolton, ndërsa deklaron se aktakuza e bërë ndaj ‘Miladinin shqipfolës’, ishte shpëtimtare për Kosovën.

Reagimi i ish-kryeministrit Sali Berisha:

‘Bomba’ e ish-këshilltarit të Trump: Shkëmbimin e territoreve e kërkuan Thaçi dhe Vuçiç

Miq, po e postoj për ata që nuk kanë të qarte se pse aktakuza për Miladinin shqipfolës shpërfytyroi Zografin Bis dhe pse ajo akt akuzë ishte shpëtimtare për Kosovën dhe kombin shqiptar. 

Ish-Këshilltari për Siguri Kombëtare të Shtëpisë së Bardhë, John Bolton vendos më në fund të flasë pa dorashka.

Ambasadori i karrierës ka vënë gishtin për të treguar ideatorët e vërtetë të idesë së shkëmbimit të territoreve mes Kosovës dhe Serbisë.

Ai ka përmendur me emër Hashim Thaçin dhe Aleksandër Vuçiçin si ideatorë të një projekti që ai nuk e ka kundërshtuar.

‘Nuk ka qenë ideja ime shkëmbimi i tokave, janë liderat e Kosovës dhe Serbisë që e kanë kërkuar’ ka thënë ai për emisionin ‘Fokus’ të gazetarit Robert Papa.

Bolton në intervistën ku ka folur edhe për librin e tij të ri kundër Trump, ka pranuar edhe se kjo ide kundërshtohej nga disa vende europiane, por ka theksuar ai nëse dy vendet arrinin marëveshjen, vështirë se dikush do të kishte forcë ti dilte kundër.

‘Një nga gjërat që do të diskutonim ishte këmbimi i tokave, por në Ballkan dhe Europë u prit me kundërshtime se kishin frikë se një shkëmbim tokash atje mund të ndodhte edhe në Europë gjetkë. Kjo ka ndodhur në histori, diçka me të cilën duhet të jetoni, ta pranoni. Nëse Kosova dhe Serbia do kishin arritur marrëveshjen, dhe do të ishte një pjesë e saj ndërrimi i tokave, dhe një pjesë e BE do ishte kundër dhe do e kundërshtonte vallë? Kjo nuk do ndodhte’, është shprehur ai.

Faleminderit që u bashkuatët në Moderat,

Lirija nuk është aspak kundër pêrgjegjësisë…

Te gjithë bashkë ne kemi një detyrim moral të marrim përgjegjësi të plotë për jetën tonë – dhe të kujdesemi për të tjerët.

Ne e kuptojmë plotësisht që kombi është i rëndësishëm, por në të njëjtën kohë i përkasim botës së madhe jashtë.

Hej! Tack för att du har blivit medlem i Moderaterna, ditt medlemskap är viktigt och tillsammans gör vi skillnad.

Jag vill att Sverige ska präglas av företagsamhet, jämlikhet och social rörlighet där varje ny generation får en chans att forma sitt eget liv, inte bara följa i sina föräldrars fotspår. Jag tror att nästan alla mäniskor av egen kraft kan skapa ett gott liv, tillsammans med andra.

Att vi både har en moralisk skyldighet att ta fullt ansvar för våra egna liv – och bry oss om andras. Vi har en unik uppgift i svensk politik: vi förstår fullt ut att nationen är viktig, men att vi samtidigt tillhör den stora världen utanför.

Att frihet inte alls står mot ansvar. Att öppenhet inte alls står mot lag och ordning. Att glädjen över framgång inte alls står mot stöd vid motgång. Våra värderingar handlar om både individuell frihet och kollektivt ansvar.

Frihet, oberoende och självständighet börjar med en egen inkomst. Därför måste det alltid löna sig bättre att jobba än att leva på bidrag.

Företagare måste alltid uppskattas mer än de beskattas och frihet och äganderätt måste försvaras. Vi ska värna välfärdens kärna: sjukvården, skolan och förskolan. Krafttag ska tas mot kriminaliteten.

Statens kärnfunktioner ska vara starka, annars blir samhället svagt. Vi tror på en hoppfull framtid för Sverige! Du väljer själv hur aktiv du vill vara i ditt medlemskap – oavsett så är du viktig och värdefull. Jag sänder med lite material om oss. Du kommer också att bli kontaktad av din lokala förening som berättar mer om hur du kan engagera dig.

Varma hälsningar, Ulf Kristersson Partiledare För att kunna hantera ditt medlemskap behöver Dataskyddsförordningen (GDPR), vilket innebar lämnas ut till tredje part. Detta är ocksa reglerat hemsida http://www.moderaterna selgdor

• 

• 

• 

• 

• 

Hey! Faleminderit që bashkuatët në Moderat,

Antaresia juaj është e rëndësishme dhe së bashku bëjmë një ndryshim.

Unë dua që Suedia të karakterizohet nga ndërmarrje, barazi dhe lëvizje sociale, ku çdo gjeneratë e re të marrë një shans për të formuar jetën e tyre, jo vetëm të ndjekin në gjurmët e prindërve të tyre.

Unë besoj se pothuajse të gjithë njerëzit me fuqinë e tyre mund të krijojnë një jetë të mirë, së bashku me të tjerët.

Te gjithë bashkë ne kemi një detyrim moral të marrim përgjegjësi të plotë për jetën tonë – dhe të kujdesemi për të tjerët.

Ne kemi një detyrë unike në politikën suedeze:

Ne e kuptojmë plotësisht që kombi është i rëndësishëm, por në të njëjtën kohë i përkasim botës së madhe jashtë.

Lirija nuk është aspak kundër përgjegjësisë.

Kjo hapje nuk është aspak kundër ligjit dhe rendit.

Se gëzimi i suksesit nuk është aspak në mbështetje të fatkeqësisë.

Vlerat tona kanë të bëjnë me lirinë individuale dhe për përgjegjësinë kolektive. Liria, pavarësia dhe autonomia fillojnë me të ardhurat e tyre.

Prandaj, gjithmonë duhet të paguajë më mirë për të punuar sesa të jetosh me grante.

Sipërmarrësit gjithmonë duhet të vlerësohen më shumë se sa tatohen dhe liria dhe pronësia duhet të mbrohen.

Ne duhet të ruajmë thelbin e mirëqenies: kujdesin shëndetësor, shkollë dhe parashkollor. Duhet të merret pushteti kundër krimit.

Funksionet themelore të shtetit duhet të jenë të forta, përndryshe shoqëria do të jetë e dobët.

Ne besojmë në një të ardhme shpresëdhënëse për Suedinë!

Ju zgjidhni sa aktiv dëshironi të jeni në anëtarësimin tuaj – Ju jeni i rëndësishëm dhe i vlefshëm.

Unë dërgoj me disa materiale tona për ju….Ju gjithashtu do të kontaktoheni nga dega juaj e cila do t’ju tregojë më shumë rreth mënyrës sesi mund të përfshiheni.

Përshëndetje, Udhëheqësi i Partisë Ulf Kristersson.

Për të menaxhuar anëtarësimin tuaj, ju nevojitet Rregullorja për Mbrojtjen e të Dhënave (GDPR), që do të thoshte të shpaloset për palët e treta.

Ky është gjithashtu një uebfaqe e rregulluar http://www.moderaterna selgdor

• 

• 

Ambasada gjermane në korrik 1990

Nga Kastriot Dervishi

Në një studim të Drejtorisë së Punëve të Brendshme Tiranës, thuhet se nga Rrethi i Tiranës, ishin futur në ambasada 3537 shtetas (në një raport tjetër jepet shifra e 3.905 personave), prej të cilëve 216 nga fshati. Shifra e atyre që u futën në ambasada në Tirana është më e larta. Njëkohësisht luhatet nga saktësia. Studimi thotë se nga Tirana ishin 339 fëmijë nën moshën 16 vjeç. Studimi vlerësonte se ishin futur bashkëpunëtorë nga Sigurimi dhe nga Policia, por ata të Sigurimit ishin të gjithë aktivë në veprimtarinë e tyre. Kontingjenti subjekt i Sigurimit ishte 308 persona. Ndërkohë që kontingjenti subjekt i Policisë vlerësohej në 477 persona.

Të dhëna të Sigurimit për personat e futur në ambasada:

-45 në përpunim aktiv 2A

-90 në kontroll operativ 2B

-13 në përpunim paraprak

-160 kontingjente

-18 bashkëpunëtorë aktivë

Të dhëna të Policisë për personat e futur në ambasada:

-11 në përpunim aktiv 2A

-5 në kontroll operativ 2B

-7 në përpunim paraprak

-362 kontingjente

-92 me masë internimi

-35 bashkëpunëtorë aktivë

Pjesë nga dosja e një bashkpuntori.

Bashkpuntori i sigurimit te shtetit me pseudonimin Xanxarja.

Rekrutimi në radhët e Sigurimit të Shtetit niste në çastin kur personi nënshkruante deklaratën e bashkëpunimit.

Bashkëpunëtorët ishin të dy llojeve:

Të rekrutuar me material shtrëngues dhe me dëshirë.

Te kategoria e dytë ishin vetëm komunistët.

Deklarata e bashkëpunimit

Unë i nënshkruari…., duke e ndjerë si detyrë të shenjtë patriotike mbrojtjen e Republikës Popullore dhe të pasurisë së shtetit, pranoj me koshiencë dhe me vullnet të plotë të jem bashkëpunëtor informativ i organeve të Sigurimit.
Me dashurinë më të madhe për popullin e republikën dhe me urrejtjen më të thellë për armiqtë, cilët do qofshin dhe kudoqofshin këta, do të vë gjithë forcat e mija për ruajtjen me fanatizëm të kauzës së shenjtë të popullit dhe për zbulimin dhe shfarosjen e armiqve.

Jap fjalën e nderit të një luftëtari të çështjes së popullit se do të plotësoj me përpikëri detyrat e ngarkuara, do të ruaj me skrupulozitetin më të madh sekretin shtetëror e konspirancion në punë.Do jem vigjilent e gjithmonë i gatshëm në ruajtjen e sektorit ku punoj, në vëzhgimin e armiqve në punë e sipër, në zbulimin e çrregullimeve, abuzimeve, etj, që njerëz të pandërgjegjshëm ose armiq të popullit, do të mundohen të shkaktojnë dhe në bashkëpunim me shokët e Sigurimit, do të jem i pamëshirshëm karshi atyre që duan të pengojnë realizimin e jetës së re dhe të lumtur të popullit tonë.

Urrejtja e madhe e popullit le të pllakosë mbi mua dhe dënimi i ligjeve të pushtetit popullor, le të më godasë, në rast se me qëllim e prish fjalën e dhënë dhe neglizhoj detyrën karshi popullit, atdheut dhe republikës.

– Dikujt i janë falur borxhe kazinosh,

– dikush ka marrë leje ndërtimi,

– dikush ka marrë lekë të thatë në dorë, – dikujt i janë premtuar favore,

– dikujt nxjerrje vëllait nga burgu apo mosfutje të vëllait në burg dhe gjëra të tilla. Dhe këta përbëjnë një masë të madhe, se nuk po them të gjithë.

Këta janë ata që ju i thoni opozita parlamentare.

Gjatë intervistës së tij për “Zonë e Lirë”, kryetari i PD, Lulzim Basha akuzoi kryeministrin Edi Rama si një njeri që hedh gurin dhe fsheh dorën.

Zoti Basha citon se është vetë shefi i qeverisë pas ndryshimeve kushtetuese, gjithashtu ai tregoi sipas tij edhe si Rama i bleu deputetët.

“Në Shqipëri problem nuk është sistemi apo siç e thotë ajo fabula e Skënderbeut, “nuk është shpata tha, nuk është kordha, është krahu”.

Problemi nuk është sistemi.

Çdo sistem bie prè-e ka treguar që ka rënë prè- e sëmundjeve të demokracisë shqiptare, të cilat, nën këtë qeverisje kanë arritur nivele që e kanë sjellë demokracinë në koma, që është blerja e votës, është bashkëpunimi me krimin, është kërcënimi i votuesve, është cënimi i sekretit të votës, tw gjitha këto që ka parashtruar OSBE OHDIR-i.

Tani çfarë është kjo përpjekja për të diskutuar lista të hapura, koalicione?

Eshtë ajo që në anglisht quhet “shifting the discussion”, “të ndryshojmë temën e diskutimit”, të mos flasim për atë që na dhemb, për atë që foli Parlamenti Europian para një jave që tha se çfarë po bëhet me dosjet hetimore të Dibrës dhe të Shijakut të 216-ës dhe të zgjedhjeve të 2017-ës”.

Të mos flasim për presionin që u bëhet votuesve, të mos flasim për shit-blerjen e votës, por të flasim për diçka komplet tjetër.

Pra është thjesht dhe vetëm një truk propagandistik. Natyrisht, Edi Rama do të bëjë gjithçka për pushtetin e tij“, tha Basha.

Lulzim Basha sqaroi se si ka ardhur edhe propozimi nepermjet marionetave të Ramës në parlament.

Dua të them diçka qw më duket mua e bukur. Kur Italia fashiste pushtoi Shqipërinë, u kujdes që të paktën nga ana formale, gjërat të ishin në rregull dhe mblodhi një grup kolaboracionistësh që i çuan kurorën e Skënderbeut, kurorën e mbretërisë shqiptare Viktor Emanuelit, i cili pastaj u deklarua mbret i Italisë, mbret i Shqipërisë dhe perandor i Abisinisë.

Pra, këtu kemi të njëjtin koktej surrogatësh, njerëz të cilët kanë nënshkruar lënien e mandatëve.

I kanë nënshkruar, nuk e kemi thënë shpesh këtë.

Sepse vetëm me dy ose tre përjashtime, të gjithë ish deputetet por dhe kandidatet e tjere te listave qe nuk dolen deputet kanë nënshkruar lënien e mandatit.

Normal që edhe firmat e tyre Janë depozituar, janë bërë publike

E kemi thënë , por s’e kemi thënë shpesh. Dhe pas kësaj ka ndodhur magjira të mëdha. – Dikujt i janë falur borxhe kazinosh,

– dikush ka marrë leje ndërtimi,

– dikush ka marrë lekw të thatë në dorë, – dikujt i janë premtuar favore, nxjerrje vëllait nga burgu apo mosfutje të vëllait në burg dhe gjëra të tilla.

Dhe këta përbëjnë njw masë të madhe, se nuk po them të gjithë.

Këta janë ata që ju i thoni opozita parlamentare.

Dhe këta tani që duhet të ishin më të interesuarit për koalicione, sepse ata s’kanë parti fare- edhe po të bëjnë parti, do të jetë parti shumë e re, – interesi I tyre duhet të ishte koalicioni, këta na dalin dhe na thonë “duhet të kemi prag 5% dhe s’duhet të kemi koalicione”.

Këta s’janë asgjë.

Eshte Edi Rama, i cili nuk guxon, si gjithmonë hedh gurin dhe fsheh doren dhe e ben këtë për një arsye të vetme se është i tmerruar nga zgjedhjet e ardhshme.

Të njëjtën gjë bëri në fillim të reformës zgjedhore kur donte të hiqte komisionerët e opozitës.

Imagjinoni tani një njeri që kontrollon qeverinë, parlamentin, re gjitha bashkite me perjashtim tw kryetares së bashkisë Shkodër, sepse kanë kapur drejtësinë, prokurorinë, shërbimin informativ, policinë, drogën, trafikantët, oligarkët, krimin, buxhetin, tenderat, PPP, koncesionet. Është i tmerruar sa donte t’i hiqte opozitës të vetmen gjë që opozita ka prej vitit 2003 që është barazia në komisionin zgjedhor.

MORRI NË ZARF …

Nga Leon Molla.

Me 8 Qershor 2020 në orën 12:00 babai im Ndrec Molla ndërroi jetë duke patur rreth vetes kolegët e tij Francez.
E respektuan dhe e deshën deri kurë dha frymën e fundit, e dinin mirë se ishte një doktor që shërbeu gjithë jetën në malet e egra shqiptare, nën një regjim totalitar që jeta i vështirësohej më shumë për shkak se ishte i biri i Adjutantit të Mbretit të Shqiptarëve.
I rritur jetim që në moshën 14 vjeçare, pa buk, zbathur e zhveshur, në skamje të plotë sepse pasuria i iku pashkë me të Atin e tij Preng Ndrec Molla me 15 maj 1947.
Pas vdekjes së babait, fill i burgosën nënen sepse nuk ishte e pajtuar me partinë dhe se ajo ndihmonte të arratisurit që luftonin malit badhkë me vëllezërit e saj për rrëzimin e pushtetit komunist.
Nuk do ndalej me kaq, i burgosin dhe vëllain e vetëm sepse sipas tyre me një armë të ndryshkur do luftonte dhe do të rrëzonte partinë.
I erdhi fati të ndiqte shkollën e infermierëve në Vlorë, por s’kishte çfarë të vishte, nëna e tij arriti ti çepte një kostum.
Iku në Vlorën e bukur dhe arriti të marrë profesionin si infermier.
Në vitin 1950 ishte i pari Mirditor që si infermier ja nisi punës në spitalin e Rubikut.
Pastaj vijoi në Elbasan e Macukull, por kur shkoi në Pukë i kordisën akuzën se kishte ndihmuar kriminelët e partisë me ilaqe.
Përfundoi në burgun e Shkodrës dhe aty ra në koma, e hodhën të gjallë në gropë për ta varrosur, por e ndihmoi kolegu i tij nga Vlora që egërsirat komuniste të mos e varrosnin të gjallë në Zallin e Kirit.
Më vonë iu rikthye profesionit pas rënjes së akuzëz, punoi në disa vende, poashtu dhe në Spitalin e Rrëshenit në Patologji, Pediatri dhe Kirurgji, poashtu punoi në “Lurën e Kshetës” siç i thërriste babai.
Më në fund u vendos të shërbente në vendlindje në Malaj, Mirditë deri kur doli në pencion në vitin 1993.
Situata e higjienës ishte e rëndë, mbarë popullin dhe nxënësit e shkollës i kishin mbuluar morrat, kjo u bë problem sepse çdo nxënës që iu kontsatohej në kokë ndonjë morr e nxjerrnin para shkollës dhe diskriminonin familjen për moskujdesje ndaj papastërtisë “urdhër partie”.
I erdhi rradha babait që të bënte kontroll nxënësve në shkollë, por kur shkoi mori me vete disa zarfa, çdo nxënësi që i gjente ndonjë morr ja fuste në zarf dhe i thoshte nxënësit ta dërgonte këtë zarf tek prindëri.
Një zarf i tillë i arriti në shtëpi dhe “udhëheqësit” të partisë së fshatit, e këtu u mbyll qeshtja e diskriminimit që ky përson bënte palaço familjet e tjera para popullit.
Morri kishte hyrë në çdo derë, deri tek partia, por falë babait ky diskriminim publik u ndalua.
Që nga ajo kohë drejtoria e shkollës kërkonte për kontroll higjiene babain tim për të vetmen arsye sepse im Atë nuk i bënte ermat e nxënësve morroshë publike, por ja jepte zarfin nxënësit dhe i dërgonte mezazhin prindërve të tyre.
Im Atë jetoi në një periudhë të morracakëve që sot këta morracakë nuk ja dinë për nder që im Atë ja u fshehu morrin dhe i shpëtoi nga diskriminimi publik.
Dhe pas daljes në pencion im Atë vijoi ta mbante me vete çantën e ndihmës së shpejtë mjeksore, këtë e mbajti deri në vitin 2014 që erdhi në francë.
Këtu franca e nderoi, e bëri qytetar të tyre, i dhanë dokumente, pencion, doktor, e shërbim mjeksor të cilët kolegun e tyre nuk e tradhëtuan deri në frymën e fundit.
U shtangën dhe shtërnguan dhëmbët kur shikuan që fryma e tij e fundit po largohej nga kjo botë.
Nuk përmenda emra, as nuk hyra më thellë me agresivitet sepse im Atë ma ka lënë amanet: “Leon kujdes me përmendje emrash sepse ti je furdull dhe agresiv në shkrime”.
Kështu që u mundova ti bie anash pa përmendur emra e pa hyrë më thellë vetëm e vetëm që të respektoi porosinë e babait tim të ndjerë.
Pusho në paqe o babai im i shtrejtë, heroi im që gjithmonë fale dashuri e respekt për gjatë 86 viteve të jetës tuaj.

• 

• 

Jemin Gjana/

Kur ne ulemi me bazën, e kuptojmë se kush është PD-ja e vërtetë. Janë njerëz që i qëndrojnë pranë PD-së prej vitesh edhe pse prej saj mund të mos kenë marrë asgjë. PD-ja është një strukturë e gjerë, një potencial i madh njerëzor.

Ne e kemi kaluar edhe krizën e vështirë të 97-ës.

Kemi kaluar edhe krizën e 2013 që pësuam një humbje të thellë.

A mbajnë ndonjë përgjegjësi nga këta që kryesuan listat dhe e çuan PD-në në një humbje të thellë në 2013?

U thellua edhe më shumë në 2015 pikërisht për faktorët që përmenda më lart. Kështu që janë kriza që do të kalohen.

PD-ja nuk do të copëzohet. Nuk do të ndahet. Do të ketë disa gërmërre, të cilat do të vazhdojnë për një kohë të gjatë, por PD-ja nuk është disa, apo maksimumi 100 individë që shëtisin klubeve, kafeneve apo televizioneve, e portaleve të Tiranës.

PD-ja është frymë. PD-ja është qindra e mijëra njerëz.
Po të ishin siç isha unë në fushatë do t’i shihnin se ata janë të shumtë.

Ata nuk pranojnë që të bëjnë lojëra, sepse pjesa më e madhe e tyre kanë vuajtur diktaturën dhe sakrifikojnë edhe sot.

PD-ja ka përgjegjësi e detyrime ndaj ish-të përndjekurve, ish-pronarëve, ndaj kontribuuesve ndër dekada.

Çfarë bënë për ta kur ishin në pushtet? Sot bërtasin që u ikën karriget. Kjo është faqja e zezë.

Bert Avduli/

Nuk duhet harruar !

Përjetime të përcipta nga diktatura
Qyteti i Fierit ka një bulevard të gjatë e të pandjenjë.

Mbas “Bulevardit Kombëtar” të Tiranës, ai është më i gjati ndoshta, sepse nis aty ku qyteti drejtohet për në Lushnje dhe mbaron te pika nga synohet Vlora.

Po shkruaj saktë si e mendoja dhe ende jam në të njëjtin pëkufizim për këtë segment rrugor, nis në She(l)q dhe përfundon në Drizë. Dhe sjell ndërmend se duhet të kaloje dhe para pallateve sharrë në ec e jaken e mbrëmjeve. Sa hapa kam hedhur mbi të, sa brenga kam lënë pllakave të tij, sharje të rënda mund të kem lëshuar me fjalor erotik djaloshar.
Mbarimi i shkollës së mesme…
Universiteti u bë makthi im dhe shpresa ime njëkohësisht.
Unë duhet të shkoja atje jo vetëm për dëshirën e studimeve, por edhe si shenjë se inkuizitorët marksistë do mundeshin një ditë. Nëse më thyenin atë vullnet, atëherë përfundimisht do të isha i shtypur nën thundrën e tyre. Nuk do t’i lejoja t’më shndërronin në zvarranik apo në krimb toke.
Eksperimentet e tyre për ta rindërtuar trurin tim si një top argjile të njeriut të ri, duhet të dështonin. Ajo nuk ishte metamorfoza ime, nuk mund të ishte kurrë. Vite më vonë, kur lexova “Metamorfoza” nga Franc Kafka, u binda përfundimisht se unë isha lëndë mbi të cilën nuk mund të gdhendnin dot as gjeni si Kafka e jo më injorantë defterësh të atdheut ballkanik.
Kafkën po, mund t’ma thyenin kafkën, por jo mendimin, shpirtin kurrë.
Të pagdhendur më kishin konsideruar dhe ata e pikërisht ky është triumfi im i parë mbi fuqinë e skëterrës. Kurrë nuk m’u afruan me karrema lëpirës e premtues.
I kisha mundur de facto që kur s’më afroheshin. Ata tmerroheshin t’më tundonin. Faleminderit Zot, që xhelatëve ju dhe atë optikë për t’më gjykuar në atë periudhë. Çlirimin tim ta blatojë Ty o Perëndi që m’i mbajte larg, larg. Se mund të betohem tani se nuk do të epesha, por kur mendoj se ëndërrat e rinisë së hershme mund të të dërgojnë edhe në portat e ferrit e atëhere si do të gëzoja kur të vinte liria e plotë…. A mund të ishte gëzim ai apo peng e rob në përjetësi ?

Vite ishin disa që unë bëja kërkesat standart për vazhdimin e studimeve e më thanë; Jo ! Në fakt të frikurit ishin ata. Aq të trembur ishin, sa kurrë s’mu përgjigjën drejtpërdrejtë, guximi i tyre shkonte deri te tastiera e makinës së shkrimit”Oliveti”, duke mos më vënë emrin te lista e aspirantëve për librezën studentore. Ka diçka të egër në qëndrimin tim në raport me syparjen e atyre listave ngjitur me brumë në xhamat e komitetit. Një herë kam shkuar në atë ballafaqim, vetëm herën e parë të kërkesës.
Herët e tjera, as e merrja mundimin të shkoja, në mënyrë telepatike më vinte refuzimi dhe duke mos pritur nuk zhgënjehesha. Isha i lirë t’i urreja, isha i lirë të mos i doja.
Mbas mohimit në gushtin e parë, në të dytin gusht refuzues gjithashtu , u thirra ushtar në fund të vjeshtës.
E vetmja thirrje e personalizuar me një shkrim kopjativ e njolla mavi mbi letrën e pazarf.
Më veshën me një uniformë kineze, dhuratë nga motra e dikurshme e atdheut. Unë i përkisja një populli që s’kishte hallë, dajë, axhë, as teze nuk kishim sikurse me popujt ndodh kjo vetmi. Ne e krijuam atë teze aziatike e mbas një dekade e mohuam përsëri.
Po ç’rëndësi ka, në ikjen e saj ajo e pati lënë kostumin për mua. Dy vite nën uniformë dhe në mbrojtje të kufijve të shenjtë të atdheut. I mbroja ata kufijë nga arratia ime më së pari sesa nga depërtimi i askujt prej jashtë. Kërkesat i nisja me postë ushtarake drejt ëndrrës së universitetit civil. Në vend të telegramit, heshtja vinte bubulluese në veshët e mi. Kaq…
Në mënyrë groteske, lirimi nga ushtria u bë me të njëjtën uniformë dhe mënyrë kineze të ngazëllimit. Lirimi drejt palirisë ishte cinizmi më shpues që mund të përjetonte një djalosh. Po thirrjet delirante “Iku daja, iku daja”, kur motrën e kisha ende fëmijë.
Në kërkim të lirisë, në ecjen halucinante drejt saj u gjenda në brendësi të tokës. Galerive të minierës së Memaliaj një vit plot. 12 muaj kam rendur atyre labirintheve njëjtë si Dedali i mitologjisë, që projektonte tunelet e Kretës. Vrapoja e djersitja aty ku takoje vdekjen në çdo front, llavë, vrimave poshtë trarëve e shkëmbinjve. Në fakt aty kishte energji organike grumbulluar e sintetizuar në ato kokrra karboni. Oh, aty, në nëntokë, kishte më shumë jetë se në mencën e supës apo në vatrën e kulturës ku na bënin vaksinat e harrimit me ato ligjërata bajate si sulme të mbinatyrshme mbi neuronet e trurit.
Ishte viti 1989, balestrat e muzgut ishin thyer në Berlin. Rënien e atij muri të betontë e të çeliktë e ndjeva në thellësi të tokës qymyrgurore të Tepelenës. Në çastin kur ai mur u godit, unë u drodha gëzimit 1000 metër poshtë tokës, 2000 kilometra larg Berlinit.
Dhe u bë dritë…
Kokrra e qymyrit u zbardh e ndriti si smerald, fytyrat e verdha të minatorëve e larguan meitin 50 vjeçar mbi fytyrën e tyre dhe morën nurin njerëzor.
Unë (mijëra si unë), në atë rrugë të mundimshme dhe në atë rendje, shoqëruese nuk kisha hijen time me trajtë të deformuar, por shpresën pata si simbiozë ndriçuese.
Pak muaj më vonë, në Tiranë u thyen muret e ambasadave, u rrënuan dhe kufijtë e ëndërrave.
Në atë lukuni gjitarësh të zellshëm që bënin gjahtarin për viktimizimin e njerëzve kam hasur dhe humanë të cilët duke rriskuar karrierën e tyre guxonin të flisnin një fjalë të mirë.
Disa prej të cilëve dua t’i kujtoj me dashamirësi si Th Miço, D Deda, Y Behaj, N Shehaj, N Zenelaj, A Allkaj, L Velaj -Hodaj.
Për të tjerët…
Ju kam falur, por nuk ju kam harruar as fytyrat e vrarëlije, as emrat, as padurimin për të dëgjuar shëmbjen e galerisë ku punoja.
Si falës, sot, nuk kam mallkime për ju, por një urim shumë njerëzor dua t’ju them, gjallë qofshi a vdekur : Pjella juaj mos pastë ligësinë tuaj !

Kjo është se si Rusia dukej në realitet, dhe jo në fotot e vëna në skenë të propagandës.

Вспомним СССР? Обыденная жизнь в Советском Союзе на одном фото

Kjo është se si ai dukej në realitet, dhe jo në fotot e vëna në skenë të propagandës.

Vezë në një qese plastike, salcë kosi të holluar në një kanaçe, qumësht dhe kefir, bukë të thartë “me tulla”, qese me tela dhe kavanoza qelqi të konservuar.

Вот так он и выглядел в реальности, а не на постановочных пропагандистских фото. Яйца в целлофановом пакете, разбавленная сметана в бидоне, молоко и кефир, кислый хлеб-«кирпич», авоська и стеклянные банки консервов.

В принципе, это и есть их полный совковый ассортимент, за которым приходилось стоять часами. Депрессивный романтический стиль👌🏻 Агитационные красивые плакаты рисовать умели, а вот с благосостоянием советских граждан — никак не получалось.

Kujtoni BRSS?

Jeta e përditshme në Bashkimin Sovjetik në një foto

Kjo është se si ai dukej në realitet, dhe jo në fotot e vëna në skenë të propagandës. Vezë në një qese plastike, salcë kosi të holluar në një kanaçe, qumësht dhe kefir, bukë të thartë “me tulla”, qese me tela dhe kavanoza qelqi të konservuar.

Në parim, kjo është asortimenti i tyre i plotë sovjetik, i cili duhej të qëndronte me orë të tëra. Stili romantik depresiv – Ata mund të vizatonin postera të bukura agravuese, por me mirëqenien e qytetarëve sovjetikë nuk funksionoi.

В.И. Ленин в Горках, последний год жизни.

Смерть вождей революции всегда вызывала всенародную скорбь, их обожествляли, им поклонялись. Они были самоуверенны, как будто считали себя бессмертными божествами.

Но спустя годы после смерти часто народ предавал их проклятью.

Владимир Ленин (Ульянов)
(1870 – 1924 годы)

Вождь Октябрьской революции скончался в возрасте 53 лет 21 января 1924 года. Тяжелобольной Ленин находился в усадьбе Горки (Московская область). 

Покушение на Ленина 30 августа 1918 года в представлении художника А. Герасимова, 1961 год

Официальная версия смерти: осложнения после ранения при покушении 30 августа 1918 года. По другой версии, причиной смерти послужила запущенная форма сифилиса, что тщательно скрывалось от общественности.

Если судить по воспоминаниям современников, в последние годы жизни Ильич страдал нарушением работы мозга. 

По записям профессора Даркшевича: «два тягостных для Владимира Ильича явления: во-первых, масса чрезвычайно тяжелых неврастенических проявлений, совершенно лишавших его

возможности работать так, как он работал раньше, а, во-вторых, ряд навязчивостей, которые своим появлением сильно пугали больного».

Ленин в Горках, 1922 год

Ленин жаловался на головокружения, которые приводили к обморокам. 
«Ведь это, конечно, не грозит сумасшествием?» – испуганно спрашивал вождь, догадываясь о своем тяжелом состоянии.

«Так когда-нибудь будет у меня кондрашка. Мне уже много лет назад один крестьянин сказал: «А ты, Ильич, помрешь от кондрашки»: беспокоился Ленин. 

Здоровье вождя резко ухудшилось в мае 1922 года, и он уехал в усадьбу Горки подальше от столичной политической суеты.  

В конце мая вождь утратил способность говорить и самостоятельно передвигаться – парализовало правые конечности. 

Консилиум врачей предположил, что симптомы связаны с поражением мозга сифилисом, распространенной болезнью конца XIX – начала XX века.

«Положение крайне серьезно, и надежда на выздоровление явилась бы лишь в том случае, если в основе мозгового процесса оказались бы сифилитические изменения сосудов» – как отмечали медики.

Летом состояние вождя ненадолго улучшилось «Исчезли симптомы поражения черепно-мозговых нервов, в частности лицевого и подъязычного, исчез парез правой руки, нет атаксии, ненормальные рефлексы (Бабинского, Россолимо, Бехтерева) отсутствуют. Восстановилась речь. Чтение беглое. Письмо: делает отдельные ошибки, пропускает буквы, но сейчас же замечает ошибки и правильно их исправляет».

Осенью вождь работал в Москве, но не был уверен в окончательном выздоровлении:

Физически чувствую себя хорошо, но нет уже прежней свежести мысли. Выражаясь языком профессионала, потерял работоспособность на довольно длительный срок». 

Ленин, Крупская и Елизарова в Горках, осень 1922 года

В декабре 1922 болезнь снова обострилась, Ленин прекратил политическую работу. 
В 1923 году как писал врач Крамер «Без всяких видимых к тому причин, наступил двухчасовой припадок, выразившийся в полной потере речи и полным параличом правой конечности».
Соратники снова перевезли Ленина из Москвы в усадьбу Горки. Рядом с вождем всегда находилась жена – верная Надежда Крупская.  

«Живу только тем, что по утрам В. бывает мне рад, берет мою руку, да иногда говорим мы с ним без слов о разных вещах, которым все равно нет названия» – писала она.

Крупская верила в выздоровление своего Володеньки: «Поправка идет здоровая — спит все время великолепно, желудок тоже, настроение ровное, ходит теперь (с помощью) много и самостоятельно, опираясь на перила, поднимается и спускается с лестницы. Руке делают ванны и массаж, и она тоже стала поправляться. С речью тоже прогресс большой — Ферстер и другие невропатологи говорят, что теперь речь восстановится наверняка, то, что достигнуто за последний месяц, обычно достигается месяцами. Настроение у него очень хорошее, теперь и он видит уже, что выздоравливает, — я уж в личные

секретари к нему прошусь и собираюсь стенографию изучать. Каждый день я читаю ему газетку, каждый день мы подолгу гуляем и занимаемся…»

Однако зимой 1923 года болезнь одолела вождя.

О смерти Ленина его супруга Крупская писала: «Все больше и больше клокотало у него в груди. Бессознательнее становился взгляд. Владимир Александрович и Петр Петрович (медбрат и охранник) держали его почти на весу на руках, временами он глухо стонал, судорога пробегала по телу, я держала его сначала за горячую мокрую руку, потом только смотрела, как кровью окрасился платок, как печать смерти ложилась на мертвенно побледневшее лицо. Профессор Ферстер и доктор Елистратов впрыскивали камфору, старались поддержать искусственное дыхание, ничего не вышло, спасти нельзя было».

Ленин умер в 18 часов 50 минут 21 января 1924 года. Ему было 53 года.

Оливер Кромвель 

(1599-1658 годы)

Вождь Английской революции, казнивший короля Карла I, протектор Англии. Личность противоречивая, одни называют его отцом британской демократии, другие – тираном-

убийцей.

Оливер Кромвель 

Кромвель внезапно скончался в сентябре 1658 года в возрасте 59 лет от смертельно опасного сочетания двух болезней: малярии и брюшного тифа. Народ оплакивал своего вождя.

Титул протектора Англии и Ирландии по наследству получил его сын Ричард, который не обладал жесткостью отца и вскоре был свергнут. 

Голова Кромвеля на шесте 

Мнение народа резко переменилось. В мае 1659 года тело Кромвеля было эксгумировано, покойнику было предъявлено обвинение в цареубийстве и вынесен приговор – смертная казнь. Виселицу с трупом Кромвеля возили по Лондону на обозрение горожанам, потом его голову насадили на шест, который установили около королевского дворца. 

В 1680-х годах голова вождя английской революции пропала. Столетия голова Кромвеля находилась в частной коллекции. В 1960-е годы голову вождя передали Кембриджу и похоронили. 

Симон Боливар
(1783-1830 годы)

Латиноамериканский революционер, лидер борьбы за независимость испанский колоний в Южной Америке (Венесуэла, Колумбия, Панама, Эквадор).

Парадный портрет Симона Боливара 

Боливар был родом из знатной креольской семьи в юности учился во Франции и Италии. В 1810 году принял участие в освободительном движении за независимость колоний Южной Америки. 
С 1819 по 1830 годы Боливар занимал пост президента освобожденной Великой Колумбии (Эквадор, Панама, Колумбия). 

В начале 1830 года Боливар ушел в отставку, он поселился близ колумбийского города Санта-Марта. Вождь революции отказался от своего имущества – домов и земель, жил скоромно, наслаждаясь пейзажами «снежных гор» – Сьерра-Невады. 

В письме другу, датированном 12 декабря 1830 года, Боливар писал:
«Мое здоровье с каждым днем ухудшается, и у меня не остается никакой надежды на выздоровление. Я молю Бога о том, чтобы он принял меня с любовью».

По официальной версии, Симон Боливар страдал туберкулезом, который в те времена был неизлечим. Есть предположения, что вождь был отравлен политическими врагами.
Симон Боливар скончался 17 декабря 1830 года в возрасте 47 лет. 

Симон Боливар за 2 года до смерти

Эрнесто Че Гева́ра 

(1928-1967 годы)

Латиноамериканский революционер и команданте Кубинсткой революции 1959 года.
После победы революции на Кубе команданте Че заскучал по оружию и отправился нести революционное возмездие в Конго в 1965 году, а в 1966 году а Боливию, где поддержал

партизанскую войну местных коммунистов.

Эрнесто Че Гевара в начале 1960х

«Я не рожден для того, чтобы руководить министерствами или умереть пожилым человеком» – говорил он своим соратникам. 

«Я, Эрнесто Гевара, официально отказываюсь от поста министра, от звания майора, от кубинского гражданства… Меня ничто больше не связывает с Кубой, кроме связей особого рода, от которых я не могу отказаться так просто, как отказываюсь сегодня от своих постов» – это письмо

отказаться так просто, как отказываюсь сегодня от своих постов» – это письмо Че Гевары перед отъездом c Кубы было обнародовано только после его смерти.

Че Гевара в молодости 

Че Гевара командовал в Боливии партизанским отрядом из 50 человек. 
За голову горячего революционера власти Боливии назначили награду в 4200 долларов. 

8 октября 1967 года отряд Че Гевары был взят в окружение солдатами Боливии, численность которых составляла 650 человек. Понимая неравность сил раненый в бою Че Гевара крикнул: «Не стреляйте! Я Че Гевара, и я живой стою дороже, чем мёртвый».

Советником боливийской армии в операции по поимке Че Гевары был кубинский беженец Феликс Родригес. 

Встреча Че Гевары с Гагариным, 1961 год

Пленного революционера доставили в ближайшую деревушку Ла-Игера, он оставался под арестом в местной школе, пока власти решали его судьбу. По свидетельству очевидцев, солдаты поделили между собой вещи революционера: трубку, одежду, часы. Мятежный Че стал легендой при жизни, и победители хотели заполучить часть его личных предметов. 

«Че держал голову высоко, смотрел всем прямо в глаза и просил только курить» – восхищались очевидцы. 

«Андрес Селич, один из военачальников, вошел в здание школы, подошел к Че, усмехнулся и резко дернул его за бороду, оторвал небольшую ее часть. Че Гевара разозлился и ответит возмущением, после чего офицер стал изо всех сил бить его пистолетом по лицу».

Очевидцы рассказывали, что Че Гевара отметил плохое состояние деревенской школы, в которой учились дети простых крестьян. «Вот против этого мы и воюем» – сказал он.

Быстрое решение о казни знаменитого революционера вызвало удивление офицеров.
Офицер Феликс Родригес, который сообщил Че Гевара о приговоре, произнес: «Команданте, мне жаль».

Исполнить приговор вызвался молодой сержант Марио Теран, который пожелал отомстить революционеру за своих убитых товарищей. 

Офицеры Боливии рядом с телом казненного Че Гевары 

По легенде, перед смертью Че Гевара сказал своему палачу:
«Я знаю: ты пришёл убить меня. Стреляй. Сделай это. Стреляй в меня, трус! Ты убьёшь только человека!». Марио Теран выпустил из винтовки девять путь в тело команданте. 

9 октября 1967 года Эрнесто Че Гевара был расстрелян, ему было 39 лет. Его верных бойцов казнили вместе с ним. 

Казненных похоронили в братской могиле, место которой долгие годы оставалось неизвестным.

Тела команданте и его боевых товарищей были найдены только в 1995 году.  

Руки казненного Че Гевары 

Есть легенда о проклятье Че Гевара, якобы все его убийцы вскоре погибли… Кроме палача Марио Терана, который до сих пор живет и здравствует в свои 77 лет. Жив также офицер Феликс Родригес, который занимался охотой на Че Гевара.

За месяц до смерти Че Гевара написал себе эпитафию:

«Даже если смерть придёт неожиданно, пусть она будет желанной, такой, чтобы наш боевой крик мог достичь умеющее слышать ухо, и другая рука протянулась бы, чтобы взять наше оружие»

Последнее письмо Эрнесто Че Гевары родителям перед отъездом c Кубы:
Дорогие старики! 

Я вновь чувствую своими пятками ребра Росинанта, снова, облачившись в доспехи, я пускаюсь в путь. 

Около десяти лет тому назад я написал Вам другое прощальное письмо. 
Насколько помню, тогда я сожалел, что не являюсь более хорошим солдатом и хорошим врачом; второе уже меня не интересует, солдат же из меня получился не столь уж плохой. 

В основном ничего не изменилось с тех пор, если не считать, что я стал значительно более сознательным, мой марксизм укоренился во мне и очистился. Считаю, что вооруженная борьба — единственный выход для народов, борющихся за своё освобождение, и я последователен в своих взглядах. Многие назовут меня искателем приключений, и это так.

Но только я искатель приключений особого рода, из той породы, что рискуют своей шкурой, дабы доказать свою правоту. 

Может быть, я попытаюсь сделать это в последний раз. Я не ищу такого конца, но он возможен, если логически исходить из расчета возможностей. И если так случится, примите мое последнее объятие. 

Я любил Вас крепко, только не умел выразить свою любовь. Я слишком прямолинеен в своих действиях и думаю, что иногда меня не понимали. К тому же было нелегко меня понять, но на этот раз — верьте мне. Итак, решимость, которую я совершенствовал с увлечением артиста, заставит действовать хилые ноги и уставшие лёгкие. Я добьюсь своего.
Вспоминайте иногда этого скромного кондотьера XX века.

Поцелуйте Селию, Роберто, Хуана-Мартина и Пототина, Беатрис, всех.
Крепко обнимает Вас Ваш блудный и неисправимый сын Эрнесто.

Мао Цзэдун

(1893 – 1976 годы)

Великий кормчий китайского коммунизма, бессменный лидер Китая с 1943 года по 1976 год.
Последние годы жизни великий кормчий был болен болезнью

Паркинсона и фактически не принимал участия в политической жизни Китая.

Из последних фото Мао 

Он не понимал, что происходит вокруг, и отличал только смену дня и ночи. Мао не мог самостоятельно передвигаться и внятно говорить.

Рядом с ним находилась верная секретарь Чжан Юфэн, которая лично отдавала распоряжения медицинскому и обслуживающему персоналу. Даже жена Мао могла увидеть вождя только с разрешения Чжан Юфэн. 

Великий кормчий страдал паранойей, которая обострилась после 65 лет. Однажды Мао почудилось, что отравлена вода в бассейне гостиницы, где он остановился. 

Мао мечтал не только дожить до старости, но и сохранить вечную молодость. Говорили, что «элексиром молодости» для Мао служили не только молодые любовницы, но и любовники.
Китайские граждане для поддержания сил долголетия своего вождя должны были читать по утрам как молитву

Десять тысяч лет Председателю Мао!». 

Также у Великого кормчего были свои правила и приметы:
«Во-первых, не следует отмечать дни рождения. Ведь устройство юбилейных торжеств не продлевает жизнь человека. Тут самое главное – это то, чтобы человек хорошо делал свое дело. 
Во-вторых, не следует преподносить подарки; по крайней мере, этого не надо делать внутри партии. В-третьих, надо провозглашать поменьше тостов за здоровье в связи с днями рождения, хотя в определенных случаях это не возбраняется, это допустимо.

В-четвертых, надо бы поменьше аплодировать; правда, если это желание исходит из масс, если это они проявляют свои теплые чувства, тогда, конечно, не следует окатывать их холодной водой. 

В-пятых, не следует превращать имена людей в географические названия, наименования городов, улиц и т. п. В-шестых, не следует ставить на один уровень товарищей из Китая и Маркса,

Энгельса, Ленина, Сталина».

Народ оплакивает вождя 

К празднованию дня рождения, Мао относился особенно отрицательно:
«Никому не следовало бы праздновать юбилеи, отмечать дни рождения. Надо бы изменить эту феодальную устаревшую привычку. Понимаешь, ведь дело-то в том, что когда человек отмечает свой день рождения, годовщину, рубеж в своем возрасте, то считается, что речь идет как будто бы о новорожденном, то есть о том, что у него будто бы стало на год больше жизни, хотя на самом деле ему осталось жить как раз на год меньше, его жизни осталось на год меньше; поэтому лучше уж сделать так, чтобы эта годовщина проскочила как-нибудь незаметно; пусть она пройдет потихоньку, а тогда, благодаря этому, когда стукнет 80, 90 лет, и у самого человека все еще не будет такого ощущения… Как было бы хорошо, если бы возобладал такой подход, такой взгляд…»
Однако старому вождю не помогали ни ритуалы, ни современная для того времени медицина, но постепенно умирал.

Мао Цзэдун перенес два инфаркта и скончался 9 сентября 1976 года в 0 часов 10 минут по местному времени. Ему было 83 года.

Тело вождя было забальзамировано и похоронено в мавзолее. 

________________________
Все тексты в блоге моего авторства, при копировании прошу давать ссылку на мой блог lenarudenko.lj.ru

Si vdiqën drejtuesit e revolucionit

N AND DHE Lenin në Gorki, vitin e fundit të jetës së tij.

Vdekja e udhëheqësve të revolucionit gjithmonë ka shkaktuar pikëllimin popullor, ata ishin hyjnizuar, adhuruar. Ata ishin të vetëbesuar, sikur ta konsideronin veten hyjnitë e pavdekshme.

Por vite pas vdekjes, njerëzit shpesh i tradhtonin me një mallkim.

Vladimir Lenin (Ulyanov)
(1870-1924)

Udhëheqësi i Revolucionit të Tetorit vdiq në moshën 53 vjeç, më 21 janar 1924. Lenini i sëmurë rëndë ishte në pasurinë e Gorki (rajoni i Moskës).

Përpjekja për Leninin më 30 gusht 1918, siç u paraqit nga artisti A. Gerasimov, 1961

Versioni zyrtar i vdekjes: komplikime pasi u plagosën gjatë një përpjekje në 30 gusht 1918. Sipas një versioni tjetër, shkaku i vdekjes ishte një formë e lënë pas dore e sifilisit, e cila u fsheh me kujdes nga publiku.

Duke gjykuar nga kujtimet e bashkëkohësve, në vitet e fundit të jetës së tij, Ilyich vuajti nga funksioni i dëmtuar i trurit.

Sipas shënimeve të profesorit Darkshevich: “dy dukuri që janë të dhimbshme për Vladimir Ilyich: së pari, një masë e manifestimeve jashtëzakonisht të rënda neurasthenike që e privuan plotësisht atë nga mundësia për të punuar mënyrën si ai punoi më parë, dhe së dyti, një numër obsesionesh që e frikësuan shumë pacientin me pamjen e tij “.

Lenin në Gorki, 1922

Lenini u ankua për marramendje, gjë që çoi në ligështim.
“Në fund të fundit, kjo, natyrisht, nuk kërcënon marrëzinë?” – e pyeti lideri me frikë, duke hamendur për gjendjen e tij të rëndë.

“Kështu që një ditë do të kondroashka. Shumë vite më parë, një fshatar më tha: “Dhe ti, Ilyich, do të vdishe nga një kondrashka”: Lenini ishte i shqetësuar.

Shëndeti i udhëheqësit u përkeqësua ndjeshëm në maj 1922 dhe u nis për në pasurinë e Gorki larg nga ngërçin politik të kryeqytetit.

Në fund të majit, udhëheqësi humbi aftësinë për të folur dhe lëvizur në mënyrë të pavarur – paralizoi gjymtyrët e tij të djathta.

Një konsulli mjekësh sugjeroi që simptomat shoqërohen me dëmtimin e trurit me sifilizin, një sëmundje e zakonshme e fundit të XIX – fillimi i shekullit XX.

“Situata është jashtëzakonisht e rëndë dhe shpresa për shërim do të vinte vetëm nëse ndryshimet sifilitike në enët e gjakut ishin baza e procesit të trurit,” siç vunë re mjekët.

Në verë, gjendja e drejtuesit u përmirësua shkurtimisht. Fjalimi u rikuperua. Leximi i rrjedhshëm. Letra: bën gabime individuale, anashkalon letrat, por menjëherë vëren gabime dhe i korrigjon ato në mënyrë korrekte. “

Në vjeshtë, udhëheqësi punoi në Moskë, por nuk ishte i sigurt për rikuperimin përfundimtar:
“Ndihem mirë fizikisht, por nuk ka më freskinë e mëparshme të mendimit. Në gjuhën e një profesionisti, unë humba aftësinë time për të punuar për një kohë mjaft të gjatë. “

Lenin, Krupskaya dhe Elizarova në Gorki, vjeshtë 1922

Në Dhjetor 1922, sëmundja u përkeqësua përsëri, Lenin ndaloi punën politike.
Në vitin 1923, siç shkruante doktor Kramer, “Për asnjë arsye të dukshme, ndodhi një konfiskim dy-orësh, duke rezultuar në humbje të plotë të fjalës dhe paralizë të plotë të gjymtyrëve të djathtë.”
Shokët transportuan përsëri Lenin nga Moska në pasurinë e Gorki. Pranë udhëheqësit ishte gjithmonë gruaja e tij – besnike Nadezhda Krupskaya.

“Unë jetoj vetëm për faktin se në mëngjes V. është i lumtur për mua, më merr dorën, dhe ndonjëherë ne flasim me të pa fjalë për gjëra të ndryshme që ende nuk kanë emër,” shkroi ajo.

Krupskaya besonte në rikuperimin e Volodenka-s së saj: “Korrigjimi është i shëndetshëm – ajo fle gjithë kohën në mënyrë të përkryer, stomaku i saj është gjithashtu në të njëjtën gjendje shpirtërore, ajo tani ecën (me ndihmë) shumë dhe në mënyrë të pavarur, duke u mbështetur në kangjella, ajo ngrihet dhe zbret shkallët. Duart e saj janë dhënë banjot dhe masazhet, dhe ajo gjithashtu filloi të shërohet. Me fjalimin, gjithashtu, përparimi është i madh – Ferster dhe neuropatologë të tjerë thonë se tani fjalimi do të rikuperohet me siguri, ajo që është arritur gjatë muajit të kaluar zakonisht arrihet me muaj. Ai është në një gjendje shpirtërore shumë të mirë, dhe tani ai tashmë e sheh se po shërohet – unë e pyes atë tashmë në sekretarët e mi personalë dhe do të studioj shorthand. Everydo ditë e lexoj një gazetë, çdo ditë ecim për një kohë të gjatë dhe studiojmë … “

Sidoqoftë, në dimrin e vitit 1923, sëmundja mundi udhëheqësin.

Për vdekjen e Leninit, gruaja e tij Krupskaya shkroi: «Gjithnjë e më shumë flluskohet në gjoks. Vështrimi po bëhej më i pavetëdijshëm. Vladimir Alexandrovich dhe Petr Petrovich (një infermiere dhe një roje sigurie) e mbajtën atë gati në peshë në duar, në disa raste ai u ankua në mënyrë të shurdhër, një konfiskim u zhvillua nëpër trupin e tij, unë së pari e mbaja atë me një dorë të lagur të nxehtë, pastaj vetëm pashë se si shamia ishte njollosur me gjak, si shtrihej vula e vdekjes në një fytyrë të zbehtë vdekjeprurëse. Profesori Ferster dhe Dr. Elistratov injektuan kamfor, u përpoqën të ruanin frymëmarrjen artificiale, asgjë nuk erdhi nga kjo, ishte e pamundur të ruhej. “

Lenin vdiq në 1850 orë më 21 janar 1924. Ai ishte 53 vjeç.

Oliver Cromwell

(1599-1658 vjet)

Udhëheqësi i Revolucionit Anglez, i cili ekzekutoi mbretin Charles I, mbrojtës i Anglisë. Personaliteti është i diskutueshëm, disa e quajnë atë baba të demokracisë britanike, të tjerë e quajnë një tiran-vrasës.

Oliver Cromwell

Cromwell vdiq papritmas në shtator 1658 në moshën 59 vjeç nga një kombinim vdekjeprurës i dy sëmundjeve: malarja dhe ethe tifoide. Populli vajtoi liderin e tyre.

Titulli i shkelit të Anglisë dhe Irlandës u trashëgua nga djali i tij Richard, i cili nuk kishte ngurtësinë e të atit dhe shpejt u rrëzua.

Koka e Cromwell në një shteg

Mendimi i njerëzve ka ndryshuar në mënyrë dramatike. Në maj 1659, trupi i Cromwell u zhvarros, i ndjeri u akuzua për regicide dhe u dënua me vdekje. Zgavrat me kufomën e Cromwell u morën rreth Londrës për tu parë nga qytetarët, më pas koka e tij u vendos në një shufër, e cila ishte instaluar afër pallatit mbretëror.

Në vitet 1680, kreu i udhëheqësit të Revolucionit Anglez u zhduk. Për shekuj, koka e Cromwell ishte në një koleksion privat. Në vitet 1960, koka e udhëheqësit u transferua në Kembrixh dhe u varros.

Simon Bolivar
(1783-1830 vjet)

Revolucionar i Amerikës Latine, udhëheqës i luftës për pavarësinë e kolonive Spanjolle në Amerikën e Jugut (Venezuela, Kolumbia, Panama, Ekuador).

Portreti i përparmë i Simon Bolivarit

Bolivar ishte një vendas i një familje fisnike kreative në rininë e tij të studiuar në Francë dhe Itali. Në 1810 ai mori pjesë në lëvizjen çlirimtare për pavarësinë e kolonive të Amerikës së Jugut.
Nga 1819 deri në 1830, Bolivar shërbeu si President i Kolumbisë së Madhe të çliruar (Ekuador, Panama, Kolumbi).

Në fillim të 1830, Bolivar dha dorëheqjen, ai u vendos pranë qytetit kolumbian Santa Marta. Udhëheqësi i revolucionit braktisi pronat e tij – shtëpitë dhe tokat, jetoi shpejt, duke shijuar peizazhet e “maleve me dëborë” – Sierra Nevada.

Në një letër drejtuar një miku të datës 12 dhjetor 1830, Bolivar shkroi:
“Shëndeti im po përkeqësohet çdo ditë dhe nuk kam shpresë për shërim. I lutem Zotit që të më pranojë me dashuri. ”

Sipas versionit zyrtar, Simon Bolivar vuante nga tuberkulozi, i cili në ato ditë ishte i pashërueshëm. Ka sugjerime që udhëheqësi ishte helmuar nga armiqtë politikë.
Simon Bolivar vdiq në 17 dhjetor 1830 në moshën 47 vjeç.

Simon Bolivar 2 vjet para vdekjes

Ernesto Che Guevara

(1928-1967 vjet)

Revolucionar Amerikan Latin dhe Komandant i Revolucionit Kuban 1959.
Pas fitores së revolucionit në Kubë, Komandanti Che u mërzit me armë dhe shkoi të mbajë hakmarrje revolucionare në Kongo në 1965, dhe në 1966 në Bolivi, ku mbështeti luftën partizane të komunistëve vendas.

Ernesto Che Guevara në fillimin e viteve 1960

“Unë nuk kam lindur për të udhëhequr ministritë ose për të vdekur një person të moshuar,” u tha ai bashkëpunëtorëve të tij.

“Unë, Ernesto Guevara, zyrtarisht nuk pranoj postin e ministrit, nga grada e majorit, nga shtetësia Kubane … Asgjë nuk më lidh më Kubën, përveç lidhjeve të veçanta, të cilat nuk mund të heq dorë aq lehtë sa heq dorë nga sot” – kjo letër nga Che Guevara para se të largohej nga Kuba u bë publike vetëm pas vdekjes së tij.

Che Guevara në rininë e tij

Che Guevara komandoi në Bolivi një shkëputje partizane me 50 vetë.
Për kreun e revolucionarit të flaktë, autoritetet Boliviane kanë caktuar një çmim prej 4200 dollarë.

Më 8 tetor 1967, shkëputja e Che Guevara u rrethua nga ushtarë Bolivianë, duke numëruar 650 njerëz. Duke kuptuar pabarazinë e forcave, të plagosurit në betejë Ge Guevara bërtiti: “Mos qëlloni! Unë jam Che Guevara, dhe jetoj me shumë vlerë sesa të vdekurit “.

Këshilltar i ushtrisë Boliviane në operacionin për kapjen e Che Guevara ishte refugjati kuban Felix Rodriguez.

Takimi i Che Guevara me Gagarin, 1961

Revolucionari i kapur u dërgua në fshatin më të afërt të La Iguera, ai mbeti nën arrest në një shkollë lokale derisa autoritetet vendosën fatin e tij. Sipas dëshmitarëve okularë, ushtarët ndanin midis tyre gjërat e revolucionarit: një tub, rroba, orë. Che rebel u bë një legjendë gjatë jetës së tij, dhe fituesit donin të merrnin disa nga sendet e tij personale.

“Che e mbante kokën lart, shikoi drejt e në sytë e të gjithëve dhe kërkoi vetëm të pinte duhan,” admiruan dëshmitarët okularë.

“Andres Selic, një nga komandantët, hyri në ndërtesën e shkollës, u ngjit në Che, grisi dhe tundi mjekrën e tij ashpër, grisi një pjesë të vogël të saj. “Che Guevara u zemërua dhe u përgjigj me indinjatë, pas së cilës oficeri filloi ta rrahë në fytyrë me të gjitha forcat.”

Dëshmitarët okularë thanë që Che Guevara vuri në dukje gjendjen e dobët të shkollës së fshatit, në të cilën studionin fëmijët e fshatarëve të zakonshëm. “Kjo është ajo që ne po luftojmë”, tha ai.

Vendimi i shpejtë për të ekzekutuar revolucionarin e famshëm shkaktoi habi të oficerëve.
Zyrtari Felix Rodriguez, i cili informoi Che Guevara për vendimin, tha: “Comandante, më vjen keq”.

Rreshteri i ri Mario Teran vullnetarisht të ekzekutonte dënimin, i cili dëshironte të hakmerrej ndaj revolucionarit për shokët e tij të vrarë.

Oficerët Bolivianë pranë trupit të Che Guevara të ekzekutuar

Sipas legjendës, para vdekjes së tij, Che Guevara i tha ekzekutuesit të tij:
“E di: ti erdhët të më vrisni. Gjuajeni atë. Beje. Më gjuaj, frikacak! Do të vrisni vetëm një njeri! ” Mario Teran qëlloi me pushkë nëntë drejtim në trupin e komandantit.

Më 9 tetor 1967 u pushkatua Ernesto Che Guevara, ai ishte 39 vjeç. Luftëtarët e tij besnikë u ekzekutuan me të.

Të ekzekutuarit u varrosën në një varr masiv, vendi i të cilit mbeti i panjohur për shumë vite. Trupat e komandantit dhe të shokëve të tij u gjetën vetëm në 1995.

Duart e ekzekutuar Che Guevara

Ekziston një legjendë për mallkimin e Che Guevara, kinse të gjithë vrasësit e tij vdiqën shpejt … Përveç ekzekutuesit Mario Teran, i cili ende jeton dhe jeton në ditëlindjen e 77-të. Po ashtu i gjallë është edhe oficeri Felix Rodriguez, i cili gjueti Che Guevara.

Një muaj para vdekjes së tij, Che Guevara shkroi vetë një epitaf:
“Edhe nëse vdekja vjen papritur, le të jetë e dëshirueshme, në mënyrë që klithma jonë e betejës të arrijë në veshin që mund të dëgjojë, dhe dora tjetër të arrijë të marrë armët tona”

Letra e fundit nga Ernesto Che Guevara për prindërit përpara se të largohej nga Kuba:
Të dashur njerëz të moshuar!

Përsëri i ndiej brinjët e Rocinante me thembrat e mia, përsëri, i veshur me forca të blinduara, futem në udhëtim.

Rreth dhjetë vjet më parë, ju shkrova një letër tjetër lamtumire.
Me sa mbaj mend, atëherë u pendova që nuk isha një ushtar më i mirë dhe një doktor i mirë; i dyti nuk më intereson më, por ushtari nga unë doli jo aq keq.

Në thelb, asgjë nuk ka ndryshuar që atëherë, përveç faktit që jam bërë shumë më i vetëdijshëm, Marksizmi im ka zënë rrënjë tek unë dhe është pastruar. Unë besoj se lufta e armatosur është e vetmja rrugëdalje për popujt që luftojnë për çlirimin e tyre, dhe unë jam konsistent në pikëpamjet e mia. Shumë do të më quajnë një aventurier, dhe është. Por vetëm unë jam një kërkues i aventurave të një lloji të veçantë, nga ajo racë që rrezikojnë lëkurën e tyre në mënyrë që të dëshmojnë rastin e tyre.

Ndoshta do të përpiqem ta bëj këtë një herë të fundit. Nuk po kërkoj një fund të tillë, por është e mundur, nëse bazohet logjikisht në llogaritjen e mundësive. Dhe nëse kjo ndodh, merrej me përqafimin tim të fundit.

Unë të dua thellësisht, por nuk dija ta shpreh dashurinë time. Unë jam shumë i drejtpërdrejtë në veprimet e mia dhe mendoj se ndonjëherë nuk më kuptuan. Nuk ishte gjithashtu e lehtë për të më kuptuar, por kësaj here – më beso. Pra, vendosmëria, të cilën e përmirësova me pasionin e artistit, do të bëjë që të veprojnë këmbët e dobëta dhe mushkëritë e lodhura. Do të marr timen.
Mos harroni ndonjëherë këtë përcjellës të përulur të shekullit të 20-të.

Kiss Celia, Roberto, Juan Martin dhe Pototin, Beatrice, të gjithë.
Djali juaj i parëndësishëm dhe i pafalshëm Ernesto ju përqafon fort.

Mao Zedong

(1893 – 1976)

Helmatori i madh i komunizmit kinez, udhëheqësi i padiskutueshëm i Kinës nga 1943 deri në 1976.
Në vitet e fundit të jetës së tij, helmuesi i madh ishte i sëmurë me sëmundjen e Parkinsonit dhe në të vërtetë nuk mori pjesë në jetën politike të Kinës.

Nga fotot më të fundit të Mao

Ai nuk e kuptoi se çfarë po ndodhte përreth, dhe dalloi vetëm ndryshimin e ditës dhe natës. Mao nuk mund të lëvizte në mënyrë të pavarur dhe të flasë qartë.

Pranë tij ishte një sekretar besnik, Zhang Yufeng, i cili personalisht dha urdhra për stafin mjekësor dhe ndihmës. Edhe gruaja e Mao mund ta shihte drejtuesin vetëm me lejen e Zhang Yufeng.

Helmuesi i madh vuajti nga paranoja, e cila u përshkallëzua pas 65 vjetësh. Një ditë, Mao mendoi se uji në pishinën e hotelit ku po qëndronte ishte helmuar.

Mao dëshironte që jo vetëm të jetonte në pleqëri, por edhe të ruante rininë e përjetshme. Thuhej se “eliksiri i rinisë” për Mao nuk ishin vetëm dashnorë të rinj, por edhe dashnorë.
Për të ruajtur jetëgjatësinë e udhëheqësit të tyre, qytetarët kinezë u desh të lexonin në mëngjes si një lutje, “Dhjetë mijë vjet për kryetarin Mao!”

Gjithashtu, Helmuesi i Madh kishte rregullat dhe shenjat e tij:
“Së pari, nuk duhet të festoni ditëlindjet. Në fund të fundit, pajisja e festimeve të përvjetorit nuk zgjat jetën e një personi. Gjëja më e rëndësishme këtu është se një person e bën punën e tij mirë.
Së dyti, dhuratat nuk duhet të paraqiten; të paktën kjo nuk ka pse të bëhet brenda partisë. Së treti, është e nevojshme të shpallni më pak dolli për shëndetin në lidhje me ditëlindjet, megjithëse në raste të caktuara kjo nuk është e ndaluar, kjo është e lejueshme.

Së katërti, duhet të duartrokasim më pak; E vërtetë, nëse kjo dëshirë vjen nga masa, nëse janë ata që tregojnë ndjenjat e tyre të ngrohta, atëherë, natyrisht, nuk duhet të pihen me ujë të ftohtë.

Së pesti, nuk duhet t’i shndërroni emrat e njerëzve në emra gjeografikë, emra qytete, rrugë, etj. Së gjashti, nuk duhet të vendosni shokë nga Kina dhe Marx, Engels, Lenin, Stalin në të njëjtin nivel.

Njerëzit vajtojnë liderin

Mao ishte veçanërisht negativ në lidhje me festimin e ditëlindjes:
“Askush nuk duhet të festojë përvjetorët, të festojë ditëlindjet. Do të ishte e nevojshme të ndryshohej ky zakon feudal i vjetëruar. Ju shikoni, fakti i çështjes është se kur një person feston ditëlindjen, përvjetorin, piketë në moshën e tij, konsiderohet se është sikur të ishte një i porsalindur, d.m.th. ai supozohet se ai ka marrë një vit më shumë jeta, megjithëse në realitet ai kishte vetëm një vit më pak për të jetuar, jeta e tij ishte një vit më pak; prandaj është më mirë ta bëni këtë përvjetor të rrëshqasë disi në mënyrë të konsiderueshme; le të kalojë ngadalë, dhe pastaj, falë kësaj, kur godet 80, 90 vjet, dhe vetë personi akoma nuk do ta ketë atë ndjenjë … Do të ishte mirë sikur të mbizotëronte një qasje e tillë, një pamje e tillë … “
Sidoqoftë, as ritualet dhe as mjekësia moderne për atë kohë nuk e ndihmuan udhëheqësin e vjetër, por ai gradualisht po vdiste.

Mao Zedong pësoi dy sulme në zemër dhe vdiq më 9 shtator 1976 në 0 orë 10 minuta me kohën lokale. Ai ishte 83 vjeç.

Trupi i drejtuesit u balsamos dhe u varros në mauzole.

---

Të gjitha tekstet në blogun e autorizimit tim, kur kopjoni, ju lutemi jepni një lidhje në blogun tim lenarudenko.lj.ru

Nga Ferdinand Dervishi

Nëse ka një të vërtetë që e njohin të gjithë, jo vetëm shqiptarët, por edhe të huajt, padyshim edhe grekët, është ajo që thotë se minoriteti grek në Shqipëri, të paktën qysh nga koha e komunizmit, është trajtuar me kujdes, njëlloj biles edhe më mirë se popullsia shqiptare.

“Fshati që duket nuk do kallauz” – thotë një fjalë e urtë shqiptare e mbase e pranishme edhe në gjuhët e tjera të Ballkanit. Dhe sigurisht që edhe vetë minoritarë, e dinë se askush nuk i ka trajtuar si joshqiptarë.

Kjo sjellje nuk ka lidhje vetëm me karakterin pranues të shqiptarëve, që ka si shembull tolerancën fetare, por edhe me faktin se shqiptarët, për shkak të emigrantëve, tashmë kanë lidhje më të forta me Greqinë e grekët.null

Aq më tepër që Greqisë i njihet edhe merita, që, si shtet më i fuqishëm, më i integruar dhe më kërkues, nuk ka e ka reshtur asnjëherë interesin për minoritetet e saj etnike.

Që minoriteti etnik grek ka qenë i respektuar, madje më tepër se sa e meriton, këtë e thotë edhe një studim i hollësishëm i CIA-s, shërbimit inteligjent amerikan, i vitit 1978.

Duhet nënvizuar që në këtë periudhë Greqia ishte një nga aleatët më të afërt të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, ndërkohë që Shqipëria – një kundërshtare e bezdisur, e rreshtuar ideologjikisht në krah të vendeve të Komunizmit Lindor.

Pra, e përmbledhur, amerikanët, shërbimi i tyre inteligjent, në vitin 1978, nuk kishin asnjë interes të shkruan ndonjë informacion në favor të Shqipërisë dhe shqiptarëve.

Ja përmbajtja e përkthyer e pjesës ku flitet për minoritetin grek në këtë dokument:

“…Pretendimet historike të të dyjave, Shqipërisë dhe Greqisë në këtë zonë janë të turbullta. Ato janë të bazuara në interpretime kundërshtuese të ngjarjeve të Mesjetës, kur zona ishte pjesë e Perandorisë Bizantine. 

Personalitete të paanshëm bien dakord se është e vështirë të ç’mpleksësh origjinën e shumicës së banorëve të zonës, raca, kultura dhe religjioni i të cilëve, gjatë shekujve, janë bërë kaq të përziera. 

Për më tepër, asnjë provë nuk mbështet akuzat greke se minoriteti i tyre në jug të Shqipërisë persekutohet nga regjimi i Enver Hoxhës; në fakt minoriteti grek ka proporcionalisht më tepër përfaqësues në Këshillin e Ministrave dhe në pozicione të tjera të rëndësishme civile e ushtarake…”

Albert Avduli.

Telegram i hapur Drejtuar: Ilir Hoxhës.

Adresa : Te rrënojat e shtëpisë së nënës tij.
Tiranë, më 30 qershor 2020.

Ilir, lexova letrën e hapur që i drejtoje kryeministrit të vendit, për prishjen e shtëpisë.
Si qytetar, ke të drejtë të kërkosh, të akuzosh apo mbrosh të drejtën ligjore. Me rënien “de jure” të komunizmit, kjo e drejtë, ju përket dhe juve si kujtdo qytetar të këtij vendi.
Nuk dua dhe nuk mund të merem me fatin e publicistikës tuaj rreth banesës, por po ju shkruaj këtë mesazh të shkurtër:

Ilir, për banesë po ju shkruaj dhe unë, por jo banesë si e juaja…
Janë mbi njëmijë vetë në Shqipëri që nuk u janë gjetur eshtrat.

I ka pushkatuar apo groposur të gjallë pushteti gjakatar i tyt eti.
Banesa e fundit është e përjetëshme, por disa qindra ende nuk e kanë
Ajo po kërkohet prej tre dekadash për viktimat e regjimit komunist dhe heshtni të gjithë.

Ilir, nga ti nuk po kërkohet “mea culpa”, sikurse bëri biri i kryeministrit të asaj kohe.
Jo, ti nuk je përgjegjës për krimet e babait, por mund t’ju bëje një letër të hapur gjithë ish oficerëve, sigurimsave, pushkatarëve, hetuesve, xhelatëve të asaj kohe, që të rrëfejnë ku janë eshtrat e viktimave tuaja.

Justifikimi se nuk të dëgjojnë është i papranueshëm. Ata, ty të kanë idhullin e idhullit dhe janë ata të cilët ju vizitojnë më 11 prill, 16 tetor dhe 8 nëntor. Janë datat tuaja këto Ilir dhe veç ajo e prillit ju pikëllon, dy të tjerat janë ngazëlluese.

Ilir, gjuha shqipe, mallkimin më të rëndë ka “Mbetsh pa varr !”
Kjo nëmë, zakonisht lëshohet nga nënat tejet të dhimbura, nga nënat, që ju shkulet zemra.
Kjo anatemë, si rregull, ju dërgohet xhelatëve, kriminelëve, të pashpirtëve.
Rasti ka krijuar ironitë e tij dhe pa varr kanë mbetur fisnikët, patriotët, klerikët dhe intelektualët.

Për kaq ju shkruajta …
Pa shtëpi nuk ke mbetur, por e drejta jote të kërkosh të disatën.
Mallkimin “e të pavarrit” mos e paç !

SUADA IMERI Stockholm/

‘’JAM QYTETARE E BOTES’

Une jam qytetare e lire e botes.

Kam lindur ne nje vend dhe kam banuar ne nje qytet qe mbeti ne muzen e mendjes time historike.

Perfaqesohem me nje mjet identifikimi personal me nje pashaporte te vjeter, me nje fytyre te re feminore   qe kerkon me shume… me ca te dhena personale te paracaktuara.

Kjo pashaporte rri ne sundukun tim te kujtimeve dhe me buzeqesh sa here e hap une dhe me tregon fillimet e mia .

Kjo Pashaporte nuk mjafton te tregoje nacionalizmin tim te perhershem.

Te jesh nje qytetar I nje vendi  nuk do te thote te banosh ne nje qytet te caktuar ,ne nje vend te caktuar,te jetosh me disa njerez te caktuar.

Fjala Qytetar eshte fjale qe kerkon nga ti qe te rritesh,te ecesh…te ndryshosh veten.

Territori im ndodhet Brenda kesaj  bote te lire dhe ndihemi kaq larg botes.Nje vend e bejne njerezit qe ndodhen ne te,pavaresisht ngjyres,kombit,races…

Pas fjales qytetar qendrojne nje sere detyrimesh dhe pergjegjesirash qe duhen permbushur dhe zbatuar ne menyre qe termi qytetar te kete ngritje drejt te panjohures te mires te nje Sfide me veten dhe boten qe te rrethon.

Dhe Sfiden njeriu per te ardhmen e ben vete, ashtu sic une qe vendosa te mos perfaqesoj te jem qytetar I nje vendi por nje qytetare Suedeze me te drejta te plota te arrira me shume mund e te panjohura.

Te jesh qytetar,por aktiv ama nuk eshte e lehte..

 Sepse gezimi qe do te marrim si rrjedhoje kur  shohim frutet e punes  tone si shperblimi me I madh per mua.

Cdo njeri eshte qytetari I nje qyteti universal.

Une e dua vendin tim, por ne Suedi ndihem  dhe une ndjej se ndihem e sigurte si qytetare e botes  sepse besoj ne mundesite  mia.

Ne, nuk mund te jemi qytetare te botes pa dashur dhe respektuar ate qe jemi,e ate cfare do jemi.

Jemi te njejte te gjithe dhe kemi te njejtat karakteristika,mendojme,shikojme,jetojme….

Jetojme ne shekullin e globalizmit,ku gjithesecili eshte qytetar I thjeshte I botes.

Komplimenti me I mire eshte je:’’Qenie njerezore’’.

Ndarja e shteteve eshte racizem,s’duhet te kete formalitete.

Ndarja ne shtete,ne province,ne kombe…..ne raca

Keto jane te rendesishme per ata qe komandojne ose gezojne privilegje ne shoqeri.

Une jam rritur dhe dua te shoh me larg…sepse kam besim te vetja.

Bie fjala intelektual,teolog,filozof,historian etj……e  shumica nga ato marin ne qafe njerezimin.

Nacionalizmi tinezar eshte nje semundje e heshtur qe ndan njerezit,vendet dhe triumfojne kriminelet.

Shpeshhere nacionalizmi I madh konvertohet me shperthime,blasfemi e vdekjeprurese.

Qytetari I thjeshte I botes nuk njeh urrejtje…njeh vetem mirekuptim,paqe,besim dhe dashuri..

Edhe une kam zgjedhur te jem Qytetar I Botes pa kufi dhe Pashaporta ime te jete:..

Kombesia ‘’qyetare e botes’’

• 

• 

• 

• 

Dritan Kaba/

Një postim në Twitter hapi një debat në rrjetet sociale. Legjenda e shahut Karpov e cilësoi një çmenduri totale. Ndërsa Kasparov këshilloi të luanin Go, një lojë kineze, ku ai që ka pullat e zeza lëviz i pari.
Në një kohë kur gjithçka, ose pothuajse gjithçka, mund të etiketohen si simbole raciste, radha i erdhi shahut të vihet nën aukzë nga marksistët “antiracialë”.
Së pari ishin çokollatat e famshme zvicerane, kokat me ngjyrë kafe të errët, prodhimi i të cilave u ndal në fillim të qershorit, pas polemikave të shumta anti-raciste. Më pas nuk u ndal këtu firma e prodhimeve kozmetike L’Oreal u angazhua për të hequr nga etiketat e saj fjalën zbardhues, si etiketim racist!!!
Dua t’ju risjellw në vëmendje sulmet e furisë alla talebane e marksistëve të rilindur mbi statujat e njerëzve që kanë bërë historinë, nga Abraham Lincoln, që njihet si presidenti amerikan që shpalli me ligj ndalimin e skllavërisë e deri tek fituesi i Luftës së Dytë Botërore Winston Churchill. Po kështu nuk mbetën po u sulmuar pothuaj të gjithë presidentët amerikanë, që kanë dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm në krijimin e demokracisë më të madhe në botë. Nga Jefferson deri tek fituesi i Luftës së Parë botërore Woodrow Wilson, i cili me qëndrimet e tij, në Konferencën e Paqes në Paris në vitin 1919, krijoi mundësinë e krijimit të shteteve të reja me aksiomën e tij politike të vetvendosjes së kombeve.
Dhjetra shtete të reja u krijuan, pasi shumë kombe fituan lirinë si pasojë e rënies së perandorive pas humbjes së tyre të Luftës së Parë Botërore. U krijuan shtete të reja në Evropë, në Azi dhe Afrikë. Mes shteteve të reja përfituese ishte edhe Shqipëria, të cilën vendet fituese të Luftës së Parë e kishin ndarë mes tyre si copat e bakllavasë në tepsi. Pa devizën dhe qëndrimin e Presidentit Wilson nuk mund të them a do të kishim sot këtë Shqipëri dhe në këta kufinj dhe a do kishte fitur pavarësinë e saj Kosova. Ndaj për nder të tij, në kuadër të vizitës historike të Presidentit Bush, iu vendos emri i tij sheshit në Tiranën e Re, që tashmë nihet nga të gjithë si Sheshi “Wilson’.
Shpresoj, që rilindasit e Tiranës të mos marrrin guximin, nën shembullin e financuesve të tyre të heqin emrin e tij nga ky shesh. Për shqiptarët dhe për shumë kombe të tjerë, Presidenti Wilson është kumbari i pavarësisë së tyre. Dhe jo vetëm shtetet e krijuara pas Konferencës së Paqes së vitit 1919, por edhe më vonë. Parimi i Wilsonit i vetvendosjes së kombeve është sot e kësaj dite, një yll polar për kombet që luftojnë për lirinë e tyre.
Por le të kthehemi sërish tek zbulimi më i ri në “ luftën” kundër racizmit, të marksistëve të rilindur.
Loja e shahut është vendosur tani në bangën e të akuzuarve, ku në fakt gurët e bardhë lëvizin të parët. Por nuk është e thënë se ata fitojnë lojën në fund.
Gjithshka filloi nga një postim në twitter nga John Adams, ekonomist dhe zëdhënës i federatës Australiane të shahut. Javën e kaluar, Adams tha se atë e kishin telefonuar nga ABC i Sidneit për të komentuar mbi mosmarrëveshjen racore të shahut. “Sapo mora një telefonatë nga një drejtues emisoni të ABC Sydney duke më kërkuar një koment mbi lojën e shahut! ABC mori idenë se shahu është RACISTS, pasi të bardhët lëvizin gjithmonë të parët”, shkroi ai në tëitter. Adams bëri asnjë koment për këtë çështje, duke hapur kështu mundësinë një debat për këtë çështje në internet.
Edhe legjenda e shahut Anatoly Karpov, dëshironte ta thoshte fjalën e tij për këtë lajm, duke e përcaktuar debatin për racizmin në shah si një çmenduri totale. Ish kampioni i Botës më pas e pyeti se çfarë racizmi kishin lojrat e tjera sipas kësaj logjike, si psh lojrat m letra. Për çështjen u shpreh edhe Garry Kasparov, kundërshtari i përjetshëm i Karpovit, që jeton në New York. Betejat e tyre në shah janë dhe do të mbeten nga më të famshet në historinë e shahut. Kasparov dha një këshillë, që mban brenda një ironi shumë therrëse për këtë çmenduri totale që ka kapluar marksistët e rilindur. Garry iu drejtua ABC së Sidney që të merrej “seriozisht” me lojën “Go”, lojë kineze ku ai që ka pullat e zeza bën lëvizjen e parë. Kasparov vazhdoi më tej: Le të lënë gazetarinë investigative mbi racizmin në shah.
Rregullat e lojës së Shahuut thonë që gurët e shahut duhet të jenë me dy ngjyra të ndryshme në mënyrë që të dallohen lehtësisht. Për shembull bezhë dhe kafe. Forma e tyre është për shkak të Howard Staunton, kampion anglez në mesin e shekullit XIX. Për nder të tij gurët quhen ndryshe edhe gurët e Staunton, ndër më të përdorurat në lojërat e shahut.

Përpjekja e dështuar e Ramës për të kërcënuar Perëndimin me destabilitet nga Prishtina

Red Varaku/

Arsyet e vizitës së Ramës në Prishtinë sa vijnë edhe po qartësohen, sidomos pas deklaratave të djeshme të tij në konferencën për shtyp.

Sjellja si Etër të Kombit dhe shpalosja e retorikës nacionaliste është arma e vetme e udhëheqësve të vegjël ballkanikë sa herë gjenden në krizë dhe para izolimit të Perëndimit. Këtë ka bërë Millosheviçi, këtë ka bërë Gruevski!

Retorika e përdorur prej tij duket se ka të bëjë mes të tjerash me një hall personal të tij, i cili me sa duket lidhet me dështimin e projektit të Moskës për shkëmbim territoresh midis Kosovës dhe Serbisë.

Prova për këtë është sulmi i turpshëm kundër Gjykatës Speciale, një investim i pastër perëndimor, dhe kërcënimi me destabilitet që ai i bëri Perëndimit pikërisht nga Prishtina.

Të dyja këto prova dëshmojnë gjendjen e tij të rënduar psikologjike dhe gadishmërinë e tij për të djegur Kosovën dhe Shqipërinë bashkë, për të shpëtuar veten dhe Hashim Thaçin.

Frika se pas Hashimit mund t’i vijë rradha atij, aq më tepër që tani me largimin e Dvoranit sistemi i drejtësisë po del nga kontrolli i tij, është natyrisht dhe makthi i tij.

Ndërsa deklarata e tij se Perëndimi po përdor drejtësinë për të rikonfiguruar realitetin politik në Kosovë, nuk dëshmon tjetër pos asaj që ai mendon se mund të ndodhë edhe në Shqipëri, pra rikonfigurim të skenës politike shqiptare nëpërmjet vendimeve gjygjësore.

I trembur nga pasojat e lojës së rrezikshme ku ishte përfshirë dhe nga fati që i rezervohet zakonisht tradhëtarëve, Rama është më i qartë se kushdo tjetër, që kërcënimi me destabilitet është rruga e vetme për të shpëtuar dhe negociuar.

I frustruar nga lufta e ftohtë e kancelarive perëndimore kundër tij, dje ai nisi një kurs të ri nacionalist si kërcënim ndaj Perëndimit duke shantazhuar hapur Bashkimin Evropian dhe SHBA me destabilizim të Shqipërisë dhe Kosovës në aspektin gjeopolitik.

Ideja e tij për ta sulmuar perëndimin nga Prishtina, është qartazi një shenjë për t’i treguar Perëndimit se ai është sot njeriu që komandon dhe Kosovën, pra ka një ushtri me dhjetë milion njerëz në rajon dhe duhet konsideruar si faktor me të cilin mund të negociohet.

Pra, për të shpëtuar karrigen e vet, ai po kërcënon perëndimin, në përpjekje për tu konsideruar faktor i vetëm, me të cilin mund të bisedohet.

Ai kërkon të faktorizohet si e keqe e domosdoshme, si një njeri që ka në dorë kartën e tij të fundit destabilizimin e Ballkanit.

Ndaj e bëri këtë lëvizje edhe nga Prishtina. Kjo për të thënë që ai ka në dorë të hedhë në erë të gjithë Ballkanin nëse cënohet.

Kjo është edhe arsyeja që kërkoi përmes jargëve dhe qurravitjeve më çdo kusht edhe takim me njeriun më të rëndësishëm në Kosovë, simbolin e luftës së UÇK, të vetmit që ka moralin e pastër , që nuk akuzohet për vrasjen e kundërshtarëve politikë, rreth të cilit realisht mund të mblidhen të gjithë shqiptarët.

Kjo është arsyeja që për planin e tij ai kërkoi dhe mbështetjen e Albin Kurtit, por që në këmbim mori vetëm përbuzje dhe neveri.

Refuzimi i Haradinajt dhe përbuzja e Albin Kurtit ndaj tij , në fakt është edhe dështimi i planit të tij për të kërcënuar Perëndimin. Ai u largua nga Kosova jo me bisht ndër shalë, por fare pa bisht .

Turp i madh që pas 30 vjetëve ky njeri po e kthen Shqipërinë dhe shqiptarët nga faktori më konstruktiv në Ballkan në faktor destabiliteti.

Por, problemi më i madh i Ramës sot është se e ka të qartë se luftën me perëndimin e ka të humbur. Projekti i tij për shkëmbim territoresh në vend që të bëhej shpëtimi i tij, u bë varri i tij. Ai e di fort mirë fatin e dallkaukëve ballkanikë që kanë dalë kundër perëndimit si Millosheviçi apo Gruevski.

Thjesht duhet të ulë kokën dhe t’i nënshtrohet fatit të tradhëtarëve më të mëdhenj të këtij kombi. Nëse nuk e ul vetë, do t’ia ulin shumë shpejt. Ai e di këtë.

Gjergji Thimo lëshon “bombën”: Rama i dënuar për vjedhje ikonash në Paris, ja numri i dosjes që mbante si i burgosur në Francë

Gjergji Thimo, koleksionisti i cili u burgos për 5 vite nga kryeministri Rama dhe ish-ministri i Brendshëm Saimir Tahiri si trafikant i ikonave të vjedhura, ka bërë publike për herë të parë sonte në A-Show në Syri Tv përballë gazetarit Adi Krasta, numrin e dosjes së dënimit të Edvin Ramës në vitin 1993 në Paris të Francës për vjedhje ikonash. Thimo tha se është i gatshëm të përballet me drejtësinë për këtë akuzë që po bën.

AL.1961138/A

‘Besoj se gjithë populli që po më dëgjon e shikon që unë flas me prova dhe fakte.Nuk është e rastësishme që pikërisht në këtë çështje del emri i kryeministrit Rama. Kjo sepse ai është spikatur në vjedhje ikonash.

Unë i kam thënë që je I dënuar në Francë, Itali dhe Qipro.

Unë sot I dal publikisht përballë Edi Ramës për provat dhe faktet që do të publikoj.

Dhe po i them që ti je i spikatur në shkatërrimin dhe vjedhjen e artit ikonografik shqiptar.

E para duhet të vi Fatos Nano dhe të thotë ku e ka gjetur këtë njeri, duke u mbështetur në fjalët e tij se e gjeta me thonj të paprerë në Francë.

Më pas kemi këshilltarin e Merkelit që doli dhe e pyeti direkt nëse ka qenë i dënuar në vitin 1994 për vjedhje ikonash gjë që pasoi me heshtjen e Ramës.

E them edhe njëherë që ky është një njeri I spikatur në vjedhjen e ikonave.

Gjatë një konflikti që kam patur më të vetë Koço Kokëdhima ma ka pranuar se Edi Rama është i dënuar në Francë.

Unë këtu dua të sjell edhe disa fakte. Ne kemi një kryeministër që në formularin e vetëdeklarimit nuk shkruan asgjë për periudhën 1993-1998, gjë që e ka fshehur.

Kemi periudhën kur Edvin Rama ka ndërruar emrin në Edi Rama, dhe këtë e ka bërë jo pa qëllim.

Pse? Sepse ai ka qenë i dënuar në Francë.

Dhe sot unë po bëj publike numrin e dosjes së Edvin Ramës të dënuar në Paris, në vitin 1993, që është AL.1961138/A.

Ndaj sot unë i bëj thirrje Prokurorit të Përgjithsëm që ti kërkojë Ministrisë së Drejtësisë Shqiptare, të bëjë identifikimin e numrit të dosjes së Edvin Ramës, të cilin unë e akuzoj si njeri që është burgosur në Paris për vjedhje të ikonave.

Ti merren gjurmët e gishtave me emrin Edvin dhe t’ia dorëzojë Ministrisë së Drejtësië franceze dhe jo policisë franceze.’

• 

• 

• 

• 

Urim Gjata ish Nën kryetar i Lidhjes se Shoqatave Shqiptare në Greqi.

Vota e emigrantëve përsëri do ri keqpërdoret dhe shfrytëzohet politikisht nga partia në pushtet, sepse ju karriget e pushtetit i keni të ngjitura në mbrapanicë, dhe nuk kerkoni elite nga emigracioni, por vetem lekët dhe voten e tyre…

Eshtë shumë e thjeshtë, rivjedhja e votës.

Kartat e identitetit të emigrantëve shqiptarë, janë skanuar nga emisarët e saj në zyrat e partisë socialiste në greqi, dhe që atje në tiranë qysh në vitin 2013, ku asokohë u hartuan regjistra me emrat e emigranteve bashk me adresat dhe telefonat e tyre në greqi, por edhe adresen ku do të votonin në shqiperi.

Nepermjet celulave, ata do thirren perseri ne rresht si ushtaret per tju marre voten, qofte edhe me presion nga të dy anët…

Kësisoj u mbushën autobuzat me biletat falas dhe një drejtues politik të “rilindjes” për cdo mjet drejt destinacioneve në shqiperi.

Situata politike apo euforia e pushtetit, beri qe partia demokratike ne pushtet ti harrojë ata dhe voten e tyre, kjo solli atë që emigrantet e djathtë, apo ata gri nuk u organizuan, apo u organizuan shumë pak.

Ndërkohë trafikantet e droges ne europe që më vone u bene deputetë të parlamentit, dhe bandat e “rilindjes” financuan qindra mijra euro per fushaten e tyre ne greqi.

Emigrantet e djathte, apo gri, nuk mund të vinin të votonin dot në shqiperi, sepse deget e partise demokratike apo shoqatat e pa varura ishin thuajse inekzistente qysh mbas marrjes së pushtetit më 2005, ku PD i ‘harroj’…

Nderkohe shoqatat shqiptare ne greqi ne kundershtim me statusin e marre nga gjykaa greke, ishin këthyer në celula bazë të “rilindjes”, duke funksionuar si baza organizimi dhe shperndarese “rilindase” duke mos harruar se shumica e tyre qe ne krijimin e tyre kishin lidhje te forta me KKE (partia komuniste greke) dhe pjestare te saj ne shoqatat shqiptare.

Pjesa tjeter ishin ish of/sigurimit dhe bashkpuntoret e tyre qe benin ne hije punen e agjitropit (diku mashtrime, diku kercenime per të votuar “rilindjen”

Keshtu që të djathtët te lene ne harrese munden te mbushnin vetem 2 – 3 autobuze në krahasim me dhjetra e dhjetra…autobuzë dhe mijra emigrantët që u mashtruan dhe votuan “rilindjen”.

Foto dokument.

Urim Gjata N/Kryetar i lidhjes se shoqatave shqiptare ne greqi.

Asokohe ”rilindja” me emisaret e saj edhe drejtues të shoqatave shqiptare i mashtroj emigrantet me premtime boshe, premtime që si realizoj kurrë.

Një ndime te madhe “rilindjes” ne kundershtim me ligjet e shtetit grek ju dha nga partia komuniste greke, dhe qeveria e majte greke e drejtuar nga Cipras nje si më 1997 ku i inkurajoj dhe detyroj emigrantet te vinin ne votime perkrah ”rilindjes”.

Takimet, e politikaneve te majte shqiptare me kryeministrin Cipras, ministrat e tij, dhe lejimi apo zhvillimi hapur i aktiviteteve politike ne hapesira sportive apo qendra aktivitetesh krijoj bindjen tek emigrantet se pushteti i Berishes duhej larguar perfundimisht, dhe emigrantët duhej të beheshin pjese e kesaj beteje politike.

Vertet ju atehere erdhet ne pushtet duke perfituar, mashtruar dhe vjedhur pabesisht voten e emigranteve.

Por akoma edhe tani mbas 7 viteve, deshtim, keq qeverisje, drogë dhe krim te organizuar te lidhur me pushtetin, papunesi dhe mijra shqiptare azileve dhe rrugeve te botes… vazhdoni dhe kerkoni voten e emigranteve ???

Vallë kaq budallenjë na bëjnë këta njerëz dhe duhet që ne emigrantêt ti besojmë dhe t’i votojmë përsëri e përsëri per tu punesuar 5 – 6 ish drejtues politik te emigranteve dhe asgje tjeter…

Shkrim i nje viti para/

Ju faleminderit.

Dhe me gjithë respektin personal për ju z.Ministër, nuk mundem ti bashkohem një mashtrimi me emrin “Samit i Diaspores”.

Të gënjesh të tjerët është profesion, të gënjesh vetveten është mëkat. 

Ju po gënjeni dhe të tjerët dhe vetveten.

Të kujtohesh për diasporën 80 000 vota që morët me 2013 vetëm nga emigrantët në Greqi, para fushatave elektorale eshtë pafytyrësi, djallëzi, dhe paskrupullësi (një propagandë si Enveri dikur në kongreset e PPSH,me partitë komuniste ne bote ).

Të harxhosh qindra milionë kot së koti nga buxheti i shtetit,ne një kohë kur qindra e mijra familje ngrysen dhe gëdhihen pa bukë, është krim.

Ju e mashtruat me 10 premtimet tuaja duke i vjedhur votën emigracionin shqiptar, sidomos atë në greqi

Dhe nga gjithë premtimet mbajtët vetëm komoditimin e drejtuesve tuaj të degëve të “rilindjes” në greqi te cilet mashtruan emigrantet me premtimet tuaja boshe, duke mbushur përfaqsitë diplomatike atje, por dhe në vendet pikante në administratën shqiptare.

Qeveritaret e Rames dhe vete Rama sillen akoma me emigrantet sikur jane akoma ne opozite dhe jo prej gjashte (6) vitesh ne qeveri.

Premtimet në Selanik, më 1.11.2014

Së pari.

Duhet të marrë fund diskriminimi i votës së emigrantëve, të cilët nuk duhet të lëvizin më nga shtetet ku ata jetojnë për të shprehur vullnetin e tyre për qeverinë që drejton vendin amë. Emigrantët do të votojnë në zgjedhjet e ardhshme, në shtetet ku ata jetojnë” (premtim i harruar)

Së dyti.

Qeveria socialiste do të zgjidhë problematikën e pensioneve te emigranteve. Gjithë këto vite punë në emigracion nuk mund të shumëzohen me zero, kur emigrantet do rikthehen në atdhe, ne do ta bëjmë realitet njohjen e kontributeve tuaja shoqërore në Greqi përmes një marrëveshjeje, e cila tashmë ka “përfunduar”. (Akoma as nuk kanë filluar negociatat me palën greke).

Së treti.

“Shërbimi diplomatik”. Ne do t’ia heqim nga duart miqve dhe familjarëve të kryeministrit, ministrave apo deputetëve. “Shërbimi diplomatik” do të vihet në funksion të emigrantëve” dhe kush mund ta bëjë këtë më mirë se ju, që e njihni emigracionin, askush”. ( Asnjë lëvizje Stafi i shërbimit diplomatik është mbushur me drejtuesit e degeve te PS në greqi )!?

Së katërti.

Ulja e tarifave konsullore, mashtrimi tjetër i Ramës me emigrantët, emigrantet paguajne dyfish keto tariva në perfaqsite diplomatike.

Së pesti.

Ne do të zgjidhim problematikën e toponimeve dhe sinjalet janë shumë pozitive nga diskutimet me qeverinë greke. …….(çështja akoma jo e plotë, madje edhe e pafilluar) !?

Së gjashti,.

“TVSH 2” do të kthehet nga një mjet mediatik që propagandon vetëm Saliun dhe Jozefinën në ekranin edukues për fëmijët e emigrantëve, duke ndërtuar një program që promovon kulturën, traditën dhe historinë e Shqipërisë, në mënyrë që fëmijët tuaj të ruajnë identitetin kombëtar”. (Asnjë sinjal, madje tani TVSH-ja është kanali më i pa frekuentuar nga emigrantët)!?

Së shtati.

Premtuan per te kontribuar në mësimin e gjuhes shqipe për femijët shqiptare ne greqi, duke biseduar me qeverine greke qe ne shkollat greke mbas diteve te beheshin kurset e gjuhes shqipe, por nuk çoj as edhe një libër atje.

Së teti.

Hapja e nje qendre kulturore per emigrantet shqiptare në greqi, gje qe veç premtim-mashtrimit, nuk u realizua kurrë.

Vallë kaq budallenjë na bëjnë këta njerëz dhe duhet që ne emigrantêt ti besojmë dhe t’i votojmë përsëri,

Ne foto me diplomatin I.Fatkoja, kryetarin e L.SH.SH.Greqi z. Rudi Mezini dhe kryetarin e shoqates Kavallë Aleko Zeqo.

Pse e viziton Kosovën me anti-plumb një kufomë politike që nuk i hyn më në punë askujt?

Red Varaku/

Duket qartë që vizita e Ramës në Kosovë është një përpjekje e shëmtuar e kryeministrit shqiptar për të pastruar sadopak imazhin e tij të rrënuar në raport me Kosovën.

Kjo sepse të gjithë e dinë, se që prej vitit 2013, vit kur ai erdhi në pushtet, çështja e Kosovës, jo vetëm nuk ka avancuar, por ka njohur vetëm regres.

Arsyeja kryesore e këtij regresi është pikërisht miqësia e madhe e kryeministrit shqiptar me ushtarin besnik të Millosheviçit, Aleksandër Vuçiç.

• 

Miqësi, që u bë me bekimin e Vladimir Putin dhe miqve të tij dhe që ka prodhuar më pas dhe projektin e shkëmbimit të territoreve, i cili i është vënë më pas në dizpozicion anti-shqiptarit Bolton.

Realizimi i projektit të shkëmbimit të territoreve do të konsolidonte përjetësisht pozitat politike të dy udhëheqësve, por do të hidhte në erë investimin e madh që Perëndimi kishte bërë prej gati një shekulli për shqiptarët.

Me bllokimin e avancimit të çështjes së Kosovës, nuk tentohej vetëm bllokimi i Kosovës, por tentohej njëkohësisht bllokimi i avancimit të forcimit të faktorit shqiptar në rajon.

Ky projekt ishte një projekt rus që me forcimin e rolit të Serbisë në rajon, synonte të rikthente Rusinë si aktore të rëndësishme në lojën gjeopolitike Ballkanike.

Ai shkonte qartazi kundër përpjekjeve deri dhe ushtarake të perëndimit për të rikthyer shqiptarët si faktorin më të rëndësishëm dhe udhëheqës të Ballkanit.

Ajo që në fakt Rama bëri është pikërisht e kundërta e asaj që kishte bërë Perëndimi prej një shekulli me shqiptarët. Ai zhbëri luftën dhe gjakun e derdhur për Kosovën.

Pabesia e tij shkoi deri aty sa bashkë me Vuçiç u bashkua në projektin rus të Jugosllavisë së re në një karshillëk të hapur kundër perëndimit.

Pra, Edi Rama me qëndrimet e tij dhe miqësinë e tij me Vuçiç defaktorizoi shqiptarët dhe e ktheu Serbinë në udhëheqësin kryesor të zhvillimeve politike në Ballkan, duke asgjësuar kështu vuajtjet dhe persekutimet shekullore të shqiptarëve dhe të gjithë investimin perëndimor kundrejt tyre.

Tradhti më të madhe se kjo ndaj shqiptarëve nuk ka patur dhe nuk mund të ketë.

Por, falë Zotit shqiptarët kanë ende miq që i duan dhe mbështesin në rrugën e tyre të lirisë, zhvillimit dhe prosperitetit, të cilët fillimisht e ndaluan realizimin e këtij projekti dhe tani janë angazhuar në neutralizimin e aktorëve që do ta bënin të mundur një projekt të tillë.

Këta të fundit, tani që maskat ranë dhe gjithçka u zbulua, janë të pashpresë dhe nuk po dinë ku të futen. Nga njëra anë perëndimi, i cili i ka hequr vizën dhe nuk i mbron më, nga ana tjetër Moska dhe Beogradi.

Fati i tyre tashmë është i lexueshëm edhe për më analfabetët e politikës. Ndaj, nuk e kuptoj se pse e viziton Kosovën veshur me anti-plumb një kufomë politike që nuk i hyn më në punë askujt?

Një burrë edhe tjetërsohet, por nëse tjetërsohet një nënë, atëherë e natyrshmja dhe e njerëzishmja është thyer dhe kthyer në argjilë në duart e së keqes, për t’u ngjitur në forma monstruoze që Shqipëria i pa gjatë 45 viteve të regjimit diktatorial.

Dhimbjet e goditjeve, edhe pse i kujtohen si rrëqethje kohë pas kohe, tani janë shuar. Shenjat e plagëve janë zhdukur. Sëmundja e përkeqësuar në qeli, që për pak i mori jetën, është shëruar, por Feridum Doko ka një plagë në zemër, që nuk mbyllet.

Kanë kaluar mbi 65 vjet nga ajo kohë, por atij ende i dhemb që, në gjyq, pasi kishte duruar tortura të pafunda për të mos e pranuar akuzën e arratisjes, dëshmitare kundër i doli e ëma. Ndoshta, dënimi me 10 vjet burg, pas asaj dëshmie të pakundërshtueshme, ishte gjëja që i dhembi më pak djalit 19-vjeçar, që kishte vendosur të arratisej nga diktatura.

Teksa ka mbushur 85 vjeç, Feridum Doko, i lindur në Berat, ka treguar për evenwallshaveears.org, historinë e tij që ngjason me historinë e dhjetëra të rinjve që kanë jetuar në Shqipërinë komuniste, që nis me një plan për t’u arratisur, vazhdon me nuhatjen e një tradhtie e më pas me kapjen nga policët, tortura, presione, hetuesi dhe një gjyq ku shpallet vendimi që, brenda pak çasteve, u merr rininë djemve, për t’ua zëvendësuar me vite të kaluara në burgje dhe kampe pune, por diku, historia e tij ndryshon nga historia e të tjerëve dhe e bën atë më të dhimbshme seç do e bënte çdo torturë, sepse përmban zhgënjimin më të madh që dikush mund të pësojë, atë që nuk të shemb thjesht planet dhe një pjesë të së ardhmes, por vetë themelet e qenies.

“Insistimi për pafajshmërinë time rezultoi në 4 seanca gjyqësore; nuk bëhej fjalë që unë ta pranoja që kisha thyer ligjin. Gjyqtari (që në atë pikë ishte irrituar) ftoi si dëshmitare Myzafere Dokon, mamanë time. Ajo kishte qenë personi që më kishte kallëzuar te kryebashkiaku i Beratit; ajo ishte arsyeja se pse më kishin arrestuar dhe ajo ishte personi që dëshmoi kundër meje në gjyq. Ajo tha që: “Këto janë të njëjtat ide që kishte edhe gjatë luftes; ai nuk ka besuar kurrë te Partia Komunise; ka qenë gjithmonë shumë i vendosur për pakënaqësirat ndaj sistemit; donte të tradhtonte vendin duke u arratisur në Greqi. Përpara se të konfirmonte përsëri që ishte ajo e cila më kishte denoncuar”.

Feridumi kishte bërë plan me tre shokë të tij nga Vlora për t’u arratisur për në Greqi përmes Përmetit me ndihmën e një personi që ndihmonte për arratisje persona të rëndësishëm. I tha së ëmës që do të shkonte të vizitonte vëllanë e tij, që ishte mësues në Ujanik të Skraparit duke marrë me vete “një pistoletë të cilën nëna e tij e mbante të fshehur në shtëpi për vetëmbrojtje” dhe u nis drejt Skraparit ku kaloi një natë, por ndërkaq ishte tradhtuar. U kap, u fut në një qeli të shtruar me baltë dhe fekale. U tortura rregullisht për të treguar emrat e shokëve, por ai nuk pranoi, nuk pranoi asgjë. Mendonte që duke mos pranuar, mund të shpëtonte.

Siç Feridumi tregon për evenwallshaveears.org, qelitë ishin shumë të ngushta dhe të zhveshura, ai duhet të hiqte këpucët për të mbrojtur gjoksin nga ftohtësia e çimentos kur shtrihej natën. Pas 15 ditësh, nisi hetuesia me pyetje dhe tortura. Ai kujton që ia mbajtën duart pas me pranga, për 15 ditë, duke e liruar vetëm kur duhet të hante apo të shkonte në tualet. Mjaftuan dy muaj me këtë regjim që të përfundonte kockë e lëkurë. Në këtë pikë, pas çdo goditjeje, i binte të fikët. Kërkesa për të treguar shokët ishte këmbëngulëse dhe ai vendosi të thoshte dy emra që e dinte që ishin pushkatuar në vitin 1946 në Berat, gjashtë vjet para kohës kur zhvilloheshin ngjarjet, sa për ta ndalur furinë e goditjeve dhe ato ndaluan me të vërtetë. Më pas u shfaq një hetues tjetër me maniera më të sofistikuara sesa i pari i cili i tha që ishte “një budalla kokëfortë që nuk i tregonte shokët e tij” dhe më pas i tregoi një dokument ku shkruhej që nuk kishte rëndësi çfarë thoshte i pandehuri, sepse prokuroria, kishte tashmë një dëshmi të firmosur që vërtetonte akuzën për të. Tashmë Feridumi vendosi të firmoste me idenë që do të mohonte sërish në gjyq, siç kishte bërë gjatë dy muajve torturash, por do të ishte e kotë. Në gjyq, ajo dëshmia e pakundërshtueshme dhe fundosëse do të vinte nga e ëma. Indoktrinimi kishte arritur në atë pikë sa të ndërhynte në marrëdhënien më të fortë, në marrëdhënien mes një nëne dhe një biri. Në shumicën e rasteve, propaganda komuniste dhe frika e mbjellë në shpirtra, nuk ia arriti këtij qëllimi duke shkaktuar shumë vuajtje te ata që rezistuan, por regjimi diktatorial këmbënguli gjithmonë në to, duke ia njohur vetes të drejtën për të qenë mbi gjithçka dhe, diku, ia doli të triumfonte.

“Më dënuan me 10 vite burg, meqënëse trupi im po luftonte me një temperaturë të lartë 39.5 gradë Celsius. Këshilli i mbrojtjes shpalli që çështja ishte e mbyllur për shkak të dëshmisë së nënës sime. Ajo ma mbylli gjithçka. Mamaja erdhi më vizitoi në burg. Siç duket, disa të afërmit e mi e kishin shtyrë që të më takonte pasi isha diagnostikuar me kancer në mushkëri.

Kur u takova me nënën time, ishim të dy mbas hekurave – me hapësirë në mes.

Erdhi dhe qau, ndoshta ishte penduar; nuk e përmendëm si çështje atë ditë. E pa se në çfarë gjendjeje të mjerueshme isha, ku më duhej të pushoja mbas çdo 4 hapash, sepse ndihesha i rraskapitur, megjithëse isha një djalë i ri. Sërish, për hir të Zotit mbijetova”, tregon Feridum Doko për evenwallshaveears.org.

Një vit më parë, kur është marrë kjo intervistë, Feridumi jetonte në Berat, ishte 85 vjeç dhe ishte bërë gjysh prej vitesh. Vuajtjet ishin larg në kohë, por dhimbja ishte ende brenda tij sepse diktatura kishte mundur të ndërhynte në një nga siguritë e fundit të njeriut mbi tokë, te siguria që nëna nuk mund të të tradhtojë kurrë. Çfarë ishte mbi tokë dhe njerëzore, nuk ishte e paprekshme për regjimin komunist. Vetëm hyjnoren nuk mund të preknin dhe me sa shihet, vetëm prej asaj, dashurisë së Zotit, disa ia dolën

Major Nazif Ramabaja

Është krijuar një rrëmujë e madhe në qarqet vendore po edhe ato ndërkombëtare me ngritjen e aktakuzës ndaj “presidentit” Thaçi nga prokurori i gjykatës speciale, gjegjësisht Dhomave të Specializuara të kësaj gjykate.

Ndërprerja e udhëtimit të Thaçit për në Amerike dhe takimi që ishte i paraparë me 27 qershor, me sa duket do të ketë qenë i aranzhuar nga europianët, të cilët e nuhaten mirë qëllimin e Thaçit se si temë e bisedimeve do të jenë tri pika, të cilat do ta zgjeronin problemin në shtete të tjera dhe do të kishte efekt “domino”, e ato ishin:

1. Zhbërja e Gjykatës speciale
2. Amnistia e krimeve të luftës nga të dyja anët Kosovë-Serbi dhe
3. Veriu i Kosovës, zgjidhja – mbetja nën juridiksionin serb.

Prandaj, reagimi europian ishte sa i qëllimshëm, ashtu edhe lajmpërçues se Europa nuk don telashe në shtëpinë e sajë, por që këto bisedime politike duhet t’i udhëheq dhe drejtojë vetë ajo.

Martin Henze, Këshilltar i CDU-së gjermane, ka reaguar për vizitën e Edi Ramës sot në Kosovë. Në një postim në Twitter, Henze shprehet se Edi Rama ka negociuar me presidentin e Serbisë, Aleksandar Vuçiç në emër të Kosovës.

Ai thotë se ky është nja akt që konsiderohet tradhti kombëtare. “Rama është turpi i shekullit të 21-të. Ai ka negociuar me Serbinë në emër të popullit shqiptar, në Kosovë dhe Shqipëri, dhe i ka dhënë Serbisë mundësinë që të afrohet me BE. Kjo mund të quhet vetëm tradhti”,- shkruan Martin Hneze.

Që nga dita kur prokurori special amerikan lëshoi ‘bombën’ për Hashim Thaçin, Edi Rama, duket se nuk ka gjetur qetësi. Papritur akuza nominale ndaj një politikani në Kosovë është shndërruar për Ramën, edhe ‘halli’ i gjithë kombit shqiptar kudo që gjendet.

Nga Poli Hoxha –

Kryeministri i Shqipërisë ka mbërritur në Kosovë dhe ka nisur një turne takimesh me liderët më të lartë të vendit, shtetërorë dhe politik.

Për opinionin publik këtu në Shqipëri, por edhe atë në Kosovë, nuk ka thënë asnjë gjë përse po shkon; kë do takojë dhe kush është qëllimi.

Nëse po e bën këtë vizitë për t’i dhënë mbështetje mikut të tij Hashim Thaçi, këtë e bëri në parlament dhe pati kohë edhe gjatë kësaj fundjave “kokë më kokë” në bregdetin shqiptar.

Nëse po synon që të bashkojë faktorët politikë të përçarë në Prishtinë për mënyrën se si do vijojnë bisedimet për një marrëveshje me Serbinë, së pari duhet të bëjë një ‘mea culpa’.

Duhet ta bëjë pasi i ka futur hundët aq shumë me takime ‘sekrete’ me Vuçiç e Aleks Soros, si dhe me projekte “minishengen” duke ia bërë Kosovës fakt të kryer, sa që rolin e paqtuesit e të bashkuesit, Edi Rama, është i fundit që mund ta bëjë në Prishtinë.

Një kryeministër; që ka përçarë vendin që drejton edhe për çështje kardinale si anëtarësimi në BE; që shpall projekte paralele me iniciativën e Berlinit; që nuk pranon 15 kushtet e qeverive të BE-së, nuk mund të marrë atributet e ‘plakut të odës’ në një shtet tjetër shqiptar të cilit i ka vendosur traun dhe taksa në rrugën që duhej të ishte ‘e kombit’.

Kësaj vizite ‘të beftë’ që nisi këtë të hënë, në një periudhë kur virusi ka shpërthyer fort nga të dyja anët e kufirit, i parapriu një fjalim i gjatë plot nerv e dihatje në parlament të enjten e kaluar.

Që nga dita kur prokurori special amerikan lëshoi ‘bombën’ për Hashim Thaçin, Edi Rama, duket se nuk ka gjetur qetësi. Papritur akuza nominale ndaj një politikani në Kosovë është shndërruar për Ramën, edhe ‘halli’ i gjithë kombit shqiptar kudo që gjendet.

Edi Rama po qëndron në Prishtinë duke u paraqitur në pamje të parë si “babai” që do t’i bashkojë të gjithë faktorët me rastin e ardhmërisë së bisedimeve Serbi-Kosovë. Sipas asaj që ai deklaroi në parlament, po tentohet që në kuadër të marrëveshjes historike, të goditet UÇK dhe komandantët e saj.

Duhej që t’i vinte radha Hashim Thaçit që Edi Rama të shqetësohej kaq shumë për njollosjen e luftës së popullit kosovar, komandantëve dhe për fatin e mëtejshëm të ‘marrëveshjes historike’ me Serbinë.

Por kjo marrëveshje ka qenë në lojë edhe kur i bërtiste (‘pranoje, pranoje’) Ramush Haradinajt në Berlin në sy të Vuçiç e të liderëve Makron e Merkel. Edhe kur Edi Rama e quante (sërish me Vuçiç në krah) kryeministrin e Kosovë budalla, edhe kur turpëroi gjithë Shqipërinë me gjyqin që ka hapur në Prishtinë.

Edhe Haradinaj ka qenë komandant, e madje ku e ku me më shumë histori se Thaçi; të shkruar me gjak e shumë të vrarë në familje.

Haradinaj ‘i shkretë’ nuk ka qenë kurrë kundër një marrëveshje me Serbinë, përkundrazi… veç e do atë pa harta e shkëmbime territoresh siç tentoi miku i Ramës, deri në momentin që plani dështoi pikërisht brenda Shtëpisë së Bardhë, ku me naivitet i varte shpresat së bashku me Vuçiç.

Ndaj njësoj si Rama edhe presidenti i Serbisë është shfaqur këto ditë, mjaft i dëshpëruar për ‘fatin e keq’ të Hashim Thaçit.

Po shkon në takim që të bisedojë me ‘rugovisten’ Vjosa Osmani dhe kryeministrin, Avdullah Hoti, të LDK-së së themeluar po nga Ibrahim Rugova. Por harron që në fjalimin e fundit që mbajti në parlamentin e Kosovës, Rama e injoroi duke mos ia zënë emrin fare në gojë kur fliste për të gjithë ata që kontribuuan për Kosovën shtet i pavarur. Ndaj deputetët e LDK-së që sot do qajnë me Ramën hallin e Thaçit, ikën nga salla dhe e lanë të fliste vetëm për deputetët e Thaçit.  

Edi Rama po shkon si ‘bashkues’ në Prishtinë, por harron gjithashtu, që vetëm 1 muaj më parë e injoroi në mënyrë brutale Albin Kurtin dhe të gjithë krerët e vendit, që ishin gati për një takim emergjence me rastin e pandemisë.

Në mes të muajit mars, në kohën kur të dyja vendet ishin në një situate kritike të shpërthimit të virusit COVID-19, Edi Rama mori një ftesë nga homologu i tij në Kosovë në atë kohë Albin Kurti, për një takim të krerëve më të lartë të dy shteteve shqiptare. Kishte rënë dakord edhe me Thaçin, edhe me Osmanin!

Por Rama i injoroi, duke mos denjuar madje as që të kthente një përgjigje formale. Për këtë sjellje harbute dhe skandaloze, më pas foli edhe Edi Rama dhe e dini se çfarë tha?!

“E injorova sepse ishte formati i gabuar në momentin e gabuar. Nuk doja të interferoja dhe të bëhesha sfondi i askujt, kur në Prishtinë”.

Në fakt, nuk donte që të interferonte sepse në atë periudhë kishte marrë udhë me sukses plani i Thaçit duke përdorur Isa Mustafajn (me mbështetje prapa perdeve nga Rama), për të rrëzuar qeverinë Kurti.

Tani që po rrëzohet nga posti i presidentit miku i tij Thaçi, i jep të drejtë vetes që të ‘interferojë’ në Prishtinë!

Pra Ramushi është budalla; Ibrahim Rrugova nuk ekziston, Albini një marksist që do ta rrëzojë nga pushteti… kujt kërkon që t’i mbushë mendjen dhe për çfarë Edi Rama në Prishtinë, se Thaçin këtu e kishte për dy ditë-net plot?!

Apo tre të qara për planin dhe bashkëpunëtorin e djegur; një në Beograd, një në Tiranë e tjetra në Prishtinë, nuk të bëjnë dëm!

Aktori Robert Davi:

Në vitet 1940, një burrë u ngrit në këmbë për Amerikën. Një njëri, që kishte autoritetin dhe kuptimin historik të asaj që po ndodhte në vendin e tij. Ronald Reagan ndryshoi rrjedhën e kombit tonë. Ai ishte një forcë e natyrës. Reagan u cilesua si “batalioni njeri”, një person i shkatërruar nga ekuipazhi, i cili mundi komunizmin në Amerikë.
Aktualisht jemi “rrethuar nga subversivët të cilët nuk kanë kufij tradicionalë dhe moralë dhe janë të gatshëm të praktikojnë mashtrime, madje edhe dhunë për të çuar më tej kauzën e tyre ideologjike”. Kjo deklaratë e Dinesh D’Souza ishte në lidhje me vitet e Ronald Reagan në Hollyëood. Është po aq e rëndësishme sot, sa ishte në vitet 1940.

Shumë nuk e kuptojnë se në vitet 1940, Hollywood ishte një vatër për Partinë Komuniste Amerike. Depërtimi i tyre ishte një nga arsyet që Ronald Reagan u shndërrua nga një “zemër me gjak liberal” në një gjigant konservator.

Përqafimi kryesor i Marksizmit kulturor që shohim në Amerikë kaq të përhapur sot filloi të zërë rrënjë në vitet ’30. Ishin kultura, artet dhe arsimi që Marksi dhe diktatori rus Vladimir Lenin i kuptuan si mënyrat për të manipuluar mendjet dhe zemrat. Ata zëvendësuan vlerat fetare Judeo-Kristiane, përmirësimin e vetvetes, me një “fe të re” të pabesë. Një fe e kolektivit, që është manipuluar nga propaganduesit, njësoj si Senatori Sen Bernie Sanders (I-VT) I cili ka bashkëvepruar një kategori të njerëzvë me famë dhe me rininë.

Kjo ndodhi për disa arsye, njëra prej të cilave është ende ajo që drejton shumë nga elita e sotme e Hollivudit. Në një intervistë, aktori Sterling Hayden tregon udhëtimin e tij në vendet komuniste. Ai thotë se ishte ndjerë në lloj faji. Faji që të fitonte shumë para dhe nga një ndjenjë që ai dëshironte të bënte diçka për botën. Mjeti për këtë ishte lëvizja Antifashiste e organizuar nga partia komuniste dhe punëtorët e botës. Në vitet 1940, pati një luftë midis dy sindikatave. Aleanca Ndërkombëtare e Punonjësve të Skenës Teatrale (IATSE), e cila kishte qenë që nga themelimi i saj në 1893, dhe Konferenca e sapoformuar e udhëhequr nga komunistët e Sindikatave të Studio (CSU)

Ishte ajo kohë që Ronald Reagan kuptoi se marksistët kishin modele për Amerikën. Ky ishte viti transformues për Reagan, ku ai kaloi nga një liberal me zemër, në një konservator I pamposhtur. Reagan kuptoi qartë se antifashistët ishin si fashistët. Ata nuk do të pranonin asnjë mendim ndryshe nga agjenda e tyre. Si radikalët sot, duke e quajtur veten ANTIFA. Hipokrizi absurde. Ata duhet të quhen Profasci.

Komunistët i ushqyen yjet e Hollivudit. Dhe ata e hëngrën. Pavarësisht se panë mbretërinë e vdekjes të Joseph Stalinit, nga uria e detyruar për miliona njerëz, në ekzekutime masive, elita e Hollivudit bëri sytë qorr ndaj së vërtetës. Në 1946 pati një takim në shtëpinë e Ida Lupino. Lupino nuk ishte komuniste por huazoi shtëpinë e saj për një takim të elitave të Hollivudit. Këto elita u përdorën nga e majta, ashtu si sot. Aktori Ëilliam Holden i tha Reagan në lidhje me këtë takim. Shkuan të dy.

Tani imagjinoni Ronald Reagan të ulur nw atw vend, duke dëgjuar agjitatorët e majtë që shpifnin me propagandën e tyre, duke ditur se çfarë ishte e vërteta. Disa herë gjatë mbrëmjes, Reagan, luani i ri, dëshironte të ngrihejj dhe të shpjegonte të vërtetën para turmës. Por ai u mbajt nga Holden, i cili priti në momentin e duhur. Më në fund, Holden tha të çohet. Reagani u ngrit në këmbë dhe filloi të flasë. Të majtët fashistë filluan të bërtisnin që të ulej. Ishte aktori John Garfield ai që tha “le të flasë! Ai meriton të dëgjohet! ”

Reagan vazhdoi të flasë, ndërsa John Garfield u sha nga pas shpine nga aktori Hoëard Da Silva. U zhvilluan dhe takime të tjera të ngjashme, ku Sterling Hayden pa qartë fuqinë e Ronald Reagan. Për të kuptuar atë që po shohim sot, duhet të kuptojmë se Ronald Reagan u përball me të njëjtët radikalë të dhunshëm 70 vjet më parë. Ndryshimi është se Reagani hyri në barkun e bishës. Dhe sot nuk ka njeri që do të sfidojë elitën e Hollivudit sepse për ta bërë këtë; duhet të jesh më i aftë se ata. Dhe atëherë ekzistonte frika nga kërcënimet, humbja e punës prej tyre dhe e të ardhurave ose rreziku i jetës.

Asokohe kishte kërcënime për jetën e Reaganit. Atij iu dha mbrojtje. A e kuptoni ashtu si sot marksisti përdor shantazhin për dhunë, dhunën, racizmin dhe gënjeshtrat për të gjunjëzuar elitat e Hollivudit? Dallimi është se Reagan refuzoi
të gjunjëzohet. Dhe shumica e Hollyëood e urrenin atë pikërisht për këtë qëndrim. Sot ne nuk kemi dikë që e kupton si Reagan Marksizmin Kulturor. Shumica nuk e dinë se çfarë është. Ndërkohë, të majtët e marksizmit kulturor, nga Këneta e Uashingtonit, akademitë dhe mediat kryesore, duke e shndërruar ngadalë civilizimin perëndimor në një kulturë dhe një makth ekonomik Marksist.

Ne jemi dëshmitarë të sulmit të tyre të pamëshirshëm ndaj çdo institucioni të Kulturës Perëndimore, shkollave, letërsisë, artit, filmit, botëkuptimit judeo-kristian, çdo tradite, martesës, bërthames së familjes, moralit, seksit, sovranitetit kombëtar, etj. Ajo që ne po përjetojmë sot ka qenë duke punuar për dekada. Dhe Partia Republikane e la të ndodhë. Ka te drejte GOP, i cili duhej të ishte inspirues për Amerikën, përkundrazi ishin të vetëkënaqur. Kur do flasin me guxim republikanët e zgjedhur, duke inkuadruar argumentin kundër këtij pushtimi aktual marksist? Padyshim, ka radio dhe tv deri që bëjnë diçka. Por askush nuk mund të ngulë gjilpërën, ashtu siç ishte në gjendje Ronald Reagan. E majta po fiton luftën e kulturës sepse do të gënjejnë, mashtrojnë dhe vjedhin për të marrë atë që dëshirojnë. Po, ne kemi Donald Trump. Por edhe ai nuk flet plotësisht duke shpjeguar në atë mënyrë si bëri Reagan, në lidhje me kërcënimin marksist me të cilin po përballet kombi ynë. Ai duhet të bëjë më shumë sepse GOP (Partia Republikane) është përgjithësisht e pafuqishme.

Unë shkrova një artikull në Breitbart ditën kur fitoi Trump. Unë thashë se sfida më e madhe për Amerikën ishte e shkruar në fjalën e lamtumirës së Reagan. Ai foli për një “patriotizëm të ditur”. Unë kam gjashtë fëmijë në katër dekada. Kam parë në vetë sesi arsimimi dhe kultura janë rrëmbyer, si fëmijët e mi janë kthyer në shtëpi me libra shkollorë që janë transformuar dhe zverdhur nga grupi radikal i Bill Ayers në arsim.

Amerika është nën rrethim. Ka forca që veprojnë në shoqërinë tonë, qeverinë dhe kulturën popullore, të huaj dhe vendase, që po shkatërrojnë themelin tonë. Themeli i një kombi është i ndërtuar mbi të kaluarën e tij. Ne po shohim një përmbysje të qëllimshme shkatrrimtare të vendit tonë dhe ka shumë pak zëra që i flasin popullit amerikan për të dhe rreziqet me të cilat përballemi. Shkatërrimi i historisë sonë duhet të ndalet. Ne kemi një Kongres plot me radikalë që kanë për qëlllim vetëm të shkatërrojnë themelet tona. Kemi një koorparatë të madhe mediatike që është krahu propagandistik i së majtës Progresive Marksiste dhe Partisë Demokrate. Ne duhet të kemi një parti të fortë dhe jo një opozitë të dobët sin ë House (Dhoma e ulët e Kongresit), një grup të pafuqishëm, gjaku i të cilit është shndërruar dhe është kthyer në xhelatinë.

Ne nuk duhet të qëndrojmë indiferentë dhe duke lënë që pjesët dhe vlerat tona të bien copa copa, aty ku munden. Unë e kuptoj dhe mbështes Presidentin Trump, por ai duhet të flasë me popullin Amerikan në mënyrën si bëri Ronald Reagan. Ndërsa përfaqësuesve të Partisë Republikane dua t’i them, ikni nga skena ose filloni të flisni. Ju e keni lënë këtë komb në dorë të Pelosit dhe bandës së saj të përcaktojnë këtë moment.

Ronald Regan nuk u gjunjëzua. Dhe as unë nuk do ta bëj.

Autori i shkrimit, Robert Davi, është një aktor i njohur dhe ka luajtur mbi 15 filma. Drejtues emisionesh radiofonike. Gjithashtu ka marrë pjesë në shumë seriale ndër më të njohurit edhe për shqiptarët janë CSI, West Wing dhe L.A. Law. Ai është një përkrahës i palëkundur i idealeve konservatore. Pikërisht për këtë qëndrim të pandryshueshëm të tij është mënjanuar nga Hollywood për të qënë pjesë e filmave që prodhohen nga kompanitë e propagandës së majtë.

Pergatitti: Dritan Kaba

Robert Elsie

The Photo Collection
of Giuseppe Massani
Deutsch | Shqip

Albania in 1940

Giuseppe Massani was an Italian photographer. He seems to have been born in Rimini in 1901 and to have studied at the University of Bologna beginning in 1920. Massani became an ardent supporter of the rising fascist movement in Italy and made a name for himself with a first photo album on Mussolini and Italian fascism, La sua terra [His Land], Bergamo 1936. He then began publishing albums on various regions of Italy: Sicily in 1938 and Liguria in 1939. In April 1939, Albania was invaded by Italian forces and soon thereafter absorbed as part of Mussolini’s new Roman Empire. It was just the right moment for Massani to present Italy’s new territory across the Adriatic to the Italian public. No doubt with Italian government backing, he travelled extensively in Albania in 1940 and produced some of the best black-and-white photos ever taken of the country. His pictures were published in the edition Albania: testo e foto di Giuseppe Massani, Rome 1940, with a final section of fascist propaganda called the ‘Union of Italy and Albania.’ The photos in this collection are all taken from this book. Massani published numerous photo albums in the 1960s and 1970, but most of them have been forgotten. His Albania album of 1940, largely forgotten too, is nothing less than spectacular as a mirror of the old Albania before the Stalinist regime took power in 1944.

Die Fotosammlung des Giuseppe Massani
English | Shqip

Albanien im Jahre 1940

Obwohl genaue Angaben fehlen, scheint der italienische Fotograf, Giuseppe Massani, in Rimini im Jahre 1901 geboren zu sein und ab 1920 die Universität Bologna besucht zu haben. Massani wurde früh zum glühenden Verfechter der jungen faschistischen Bewegung in Italien und machte sich einen Namen mit seinem ersten Fotoalbum über Mussolini und die Bewegung, La sua terra [Sein Land], Bergamo 1936. Danach erschienen Alben über italienische Regionen: Sizilien 1938 und Ligurien 1939. Im April 1939 wurde Albanien von Italien militärisch besetzt und anschließend als Teil von Mussolinis neuem Römischen Reich angegliedert. Für Massani war die Zeit gekommen, dem italienischen Publikum die neuen Territorien jenseits der Adria vorzustellen. Wohl mit amtlicher Unterstützung besuchte er Albanien 1940 und machte auf seiner ausgedehnten Reise ausgezeichnete schwarz-weiss Fotos, die zu den besten Aufnahmen gehören, die von Albanien bis dahin gemacht wurden. Diese Fotos wurden in dem Band Albania: testo e foto di Giuseppe Massani, Rom 1940, veröffentlicht. Am Ende des Buches wurde ein Abschnitt faschistischer Propaganda unter dem Titel ‚Die Union von Italien und Albanien‘ hinzugefügt. Alle  hier gezeigten Aufnahmen stammen aus dem besagten Buch. In den 1960er und 1970er Jahren veröffentlichte Giuseppe Massani weitere Fotoalben. Die meisten von ihnen sind in Vergessenheit geraten. Sein Albanien-Album von 1940, als Spiegelbild Albaniens vor der Zeit des Kommunismus, ist spektakulär.

Koleksioni fotografik i Xhuzepe Masanit
(Giuseppe Massani)
English | Deutsch

Shqipëria në vitin 1940

Xhuzepe Masani ishte fotograf italian. Megjithëse nuk ka të dhëna të sigurta për të, duket se ka lindur në Rimini në vitin 1901 dhe ka studiuar ne Universitetin e Bolonjës duke filluar në vitin 1920. Masani u bë ithtar i flakët i lëvizjes fashiste dhe doli në pah me një album fotografik për Musolinin dhe fashizmin: La sua terra [Toka e tij], Bergamo 1936. Pas kësaj, botoi një sërë albumesh për rajonet e Italisë: Sicilia në vitin 1938 dhe Liguria në vitin 1939. Në prill 1939, Shqipëria u pushtua nga forcat italiane dhe pak kohë më pas iu aneksua perandorisë së re romake të Musolinit. Ishte momenti i duhur për fotografin që t’i prezantonte publikut italian trevat e reja të Italisë përtej Adriatikut. Sigurisht me mbështetjen zyrtare, Masani udhëtoi gjerësisht në Shqipërinë ‘italiane’ dhe bëri fotografi të mrekullueshme. Fotot u botuan në vëllimin Albania: testo e foto di Giuseppe Massani [Shqipëria: teksti dhe fotot nga Xhuzepe Masani], Romë 1940, me një kapitull të fundit të propagandës fashiste ‘Bashkimi Italoshqiptar.’ Të gjitha pamjet e këtij koleksioni janë marrë nga ky libër. Në vitet 1960 dhe 1970 Masani botoi disa albume të tjera, shumica e të cilave tashmë janë lënë në harresë. Albumi i Shqipërisë i vitit 1940, i harruar edhe ai, mbetet i mahnitshëm si pasqyrë e Shqipërisë së vjetër para komunizmit.

Albania – Butrinti. The city of Butrinti (Bothrota) is one of the fragments which form the fabric of Albania’s ancient cultural landscape. Nestling in the highlands in the far south of the country and surrounded by dense vegetation, Butrinti was doubly protected by nature and by the fortifications which its inhabitants built in ancient times. However, this was not sufficient to isolate the city from the rest of the world. Less than ten kilometers from the island of Corfu, Butrinti was linked to the Mediterranean by the Vivari canal, which ran from the Butrinti Lake to the Ionian Sea. The proximity of the sea and the lake, the gentle climate and the beauty of the surrounding countryside provided a splendid environment for the foundation of a city. In taking advantage of this site, the architects of the past constructed what was to become one of the major maritime and commercial centers of the Ancient World. Butrinti reached the height of its glory in the 4th century B.C., at which time the city numbered 10,000 inhabitants.The sight of the fortifications alone, which date from the 6th century B.C., evokes the military and economic potential of the city at that time. The hill on which the acropolis stands is encircled by a wall built of huge stone blocks. In places this wall is two meters high and 3.5 meters wide.The amphitheater, dating from the 3rd century B.C., bears witness to the cultural riches of the city. The stone banks of seating, of which twenty-three rows have been preserved, would have held an audience of 1,500. The theater is situated at the foot of the acropolis, close by two temples, one of which is dedicated to Asclepios, the Greek god of medicine, who was worshiped by the city’s inhabitants. Approximately thirty inscriptions, almost all in ancient Greek, carved the western facade of this temple, and another hundred or so found on a tower which was rebuilt in the 1st century B.C., are the only examples of writing discovered in Butrinti. These inscriptions are mainly concerned with the liberation of slaves. Excavations have brought to light many objects – plates, vases, ceramic candle sticks – as well as sculptures, including a remarkable “Goddess of Butrinti,” which seems to completely embody, in the perfection of its features, the Greek ideal of physical beauty.For centuries, the walls faithfully defended Butrinti, but no wall is invincible, and these huge blocks of stone finally ceded to the assault of the Roman legions which landed on the Adriatic and Ionian shores in the 2nd century B.C. Under the rule of the occupiers, Butrinti was to fall slowly into decadence. In spite of this, three monumental fountains, three public baths, a gymnasium decorated with mosaics, and especially the aqueduct constructed during the reign of Augustus, prove that the site was not completely abandoned. Augustus also oversaw the reconstruction of all the ancient city walls and the erection of new fortifications. Christianity brought new life to Butrinti. The palaeo-Christian period adorned the city with two basilicas and a baptistry, which is among the most beautiful in the Mediterranean region. Sixteen granite columns, forming two concentric circles, support the roof of the main hall. The floor is paved with a magnificent mosaic representing the Tree of Life and decorated with medallions embellished with animal motifs. Barbarian incursions and Norman raids in the eleventh century, a catastrophic earthquake in 1153, conquest by the Venetians in 1386, the subterranean infiltration of water and the subsequent epidemics completed the ruin of the city and forced the inhabitants to flee. Butrinti was buried in silence and oblivion. Throughout the occupation by the Ottoman Empire, from the 15th to the 20th centuries, the city remained in deep slumber. The waters covered Butrinti in mud, and abundant vegetation completely hid the remains from view.It was not until the beginning of the 20th century that systematic excavations were carried out at Butrinti by the Italian archeologist I. Ugolini, followed by his compatriots P. Marconi and D. Mustili. Between 1928 and 1941, the ground was cleared and the ancient city gradually began to reveal its hidden treasures. Following the liberation of Albania in 1944, Albanian archeologists undertook more ambitious excavations. In turn, the ramparts, the acropolis, the agora, the amphitheater, the temples, public baths and private residences re-emerged into the light of day. The entire city arose, almost intact, under the fascinated gaze of the archeologists. The mud and vegetation that covered Butrinti had protected it from the natural and human ravages of time. Today, this rediscovered city represents a unique cultural treasure whose value far surpasses national frontiers. The importance of Butrinti can be gauged from its inclusion in 1992 on UNESCO’s World Heritage List.

• 

• 

• 

• 

• 

• 

Një anketë e Këshillit të Kooperimit Rajonal i nxori shqiptarët si popullin me pamundësitë më të mëdha për të paguar faturat mujore të dritave dhe ujit, për të paguar qiranë, për të siguruar ushqimet e nevojshme, ngrohjen e shtëpive dhe për të kaluar pushimet një javë jashtë vendit, ndër 5 vende të tjera të rajonit, si Serbia, Bosnja, Kosova, Maqedonia dhe Mali i Zi.

26% e shqiptarëve nuk kanë mundësi të paguajnë ujin, dritat dhe qiratë

Anketa gjeti se 26% e qytetarëve në vitin 2019 nuk kishin mundësi të paguanin faturat e dritave dhe të ujit. Kjo ishte përqindja më e lartë në rajon, ku vetëm 10% e boshnjakëve kanë pohuar vështirësi në pagesën e tyre, 19% e qytetarëve nga Kosova, 20% e maqedonasve, 19% e malazezëve dhe 17% e serbëve.

16% e shqiptarëve, në pamundësi për të paguar huanë

Shqiptarët kishin përqindjen më të lartë të pamundësisë për të paguar huatë, ku 16% e të pyeturve pohuan se nuk kanë pasur mundësi të kryejnë pagesën, në raport me 9% të boshnjakëve, 14% e shtetasve nga Kosova, 13% të maqedonasve, 14% të malazezëve dhe 7% të serbëve.

Gati gjysma e shqiptarëve, të privuar nga i ngrohti

Mungesa e standardeve në banesave, ngrohja e shtrenjtë me energji dhe të ardhurat e ulëta privojnë gati gjysmën e shqiptarëve të kenë akses në ngrohjen e banesave. Anketa e Barometrit të Ballkanit gjeti së vitin 2019, gati gjysma e shqiptarëve, 42% e tyre nuk kishin mundësi të siguronin ngrohje për banesën, ndryshe nga vendet e tjera të rajonit ku kjo përqindje ishte shumë e vogël. Vetëm 9% e boshnjakëve nuk kishin mundësi të siguronin ngrohje për banesën 11% e shtetasve nga Kosova, 16% e maqedonasve, 17% e malazezëve dhe 11% e serbëve.

Shqiptarë më të varfër në rajon për ushqime dhe veshje

Shqiptarët gjithashtu kishin përqindjen më të lartë në rajon për pamundësinë në sigurimin e ushqimeve dhe veshjeve të nevojshme për familjen. 19% e qytetarëve të vendit tonë pohuan se nuk kishin mundësi të siguronin këto furnizimeve jetike. Në Bosnjë, vetëm 7% e qytetarëve nuk kishin mundësi të siguronin ushqime dhe veshje, 12% e shtetasve nga Kosova, 11% e maqedonasve, 13% e malazezëve dhe 10% e serbëve nuk kishin mundësi të siguronin ushqime dhe veshje për familjen.

64% nuk bëjnë dot pushime

Pyetjes “A jeni përballur me paaftësi për të përballuar të paktën një javë pushime larg nga shtëpia (nëse doni) gjatë 12 muajve të kaluar”, rreth 645 e shqiptarëve i janë përgjigjur Po, që sërish është përqindja më e lartë në rajon. Në përgjithësi, për këtë pyetje, të gjithë vendet e rajonit kanë shprehur pamundësinë për të bërë pushime, ku pas Shqipërisë renditet Mali i Zi (48%), Maqedonia e Veriut (46%), Serbia (40%), Bosnjë-Hercegovina (35%). Në rajon, më lehtë i përballojnë pushimet shtetasit nga Kosova, me vetëm 28% të totalit, që pohojnë që nuk bëjnë dot pushime. Kosova ka si destinacion kryesor për të kaluar pushime Shqipërinë.

Revista “Monitor”

Kishat katolike duhet te mbyllin dyert per mbledhjet e komunistave shqiptarë te Amerikes.

Nga Zef PERGEGA/

Sipas te dhenave paraparake shqiptaret e New-Yorkut votuan grekun dhe jo shqiptarin Marko Kepi ne zgjedhjet brenda partise republikane.

Ka qene nje surprise jo e kendeshme se segmente shqiptare pro greke punuan kundra kandidatures se te riut Marko Kepi dekoruar me medajle ari nga Presidenti Trump. Emisaret e komunizmit ne komunitetin shqiptar te New-Yorkut dhe te Detroitit po bejne namin ne keto momente te veshtira per Ameriken.

Ato jane dakort me poltikat e veprimet mafioze te trafikimit te femijeve dhe pirjen e gjakut te femijeve?!!! Ata nga gjaku dolen si migrobgjakez!. Votimet perfundojne me 6 korrik, por gjasat jane qe Kepi te mos kualifikohet.

Ka nje manipullim te madh te votave. Familja e ish krytarit te Vatres punon dhe u sherben qarqeve greke ne Amerike. Deget e kesaj organizate thone se punojne per Trump por dollaret ua japin kandidateve te majte.

Kishat katolike duhet te mbyllin dyert per mbledhjet e komunistave te Amerikes. Sipas informacioneve grupe te djathta nga komuniteti do te nxisin nje fushate diskretitimi te te gjithe atyre qe mbeshtesin te majtet dhe veprimet vandale te tyre.

Emisareve te New-Yorkut u behet me dije qe te mos udhetojne me ne Detroit dhe te organizojne mbledhje me celualt komuniste ne diasporen e Michiganit.

Si publicist vetem sa po i informoi nga te dhenat dhe fotot qe me dergojne ne mesazh dhe emalin tim. Nuk po skkoi me tej, por vetem po i paralajmeroj se do te ballafaqohen me shpirtin nacionali,st atdhetar edhe nga malesoret qe kane vuajtur nen regjimin e Titos.

Ato porosin qe njerez qe dalin neper ekrane qe kane punuar ne Istitutin Marksist leninist te Titos u duhet treguar vendi. Ne inbox-tim kam mbi dhjete foto, filmime dhe reagime qe mi kane dergiuar per botim. Shpresoj qe ky informacion tu vleje jo per te fsheh bishtin si dhelpra por per te menduar thelle!
Nga Zef Pergega

I nderuari kryetar i Gjilanit dhe nenkryetar i LDK-se zoteri Lutfi Haziri

Zevendesimin e Vjosa Osmanit ne pozita udheheqese te LDK-se me Avdullah Hotin ”shkarkimi i saj nga keto pozita ne heshtje” e kerkojne vetem ata te cilet S’ja done te miren LDK-se, e cila ka rrezik te perqahet dhe ndahet ne ate permase qe votuesit do e perkrahin Vjosen, ndersa udheheqesia e LDK-se do te ndeshkohet dhe ne zgjedhjet e radhes do te peson renje ne perqindje dhe eshte veshtire ta mbaje vendin e dyte po si me Vjosa Osmanin e cila ishte kandidate per kryeminister ne zhdjedhjet e fundit te 6 tetorit 2019. Fundja edhe gjate kohes kur ishte ne jete presidenti historik Dr. Ibrahim Rugova kishte pas perplasje dhe kundershtime ne LDK, por qe presidekti asnjeher nuk ishte perjashtues, duke kerkuar qe mos te largohen nga ky subjekt per hir te bashkimit dhe proqeseve nepermes te cilave kalonte vendi, edhe pse me deshiren e tyre, por pa perjashtime disa u larguan. S’jame i njoftuar me permbajtjen e letres te cilen ua ka derguar Mustafa anetareve te keshillit te pergjithshem, por te largohet nje aktiviste nga pozitat qe mbane ne LDK, ne kohen e krizes pandemike ku virusi korona po merr nje hov dhe kahje tjeter duke u rrit numri i te infektuarve eshte jo e qelluar. Fillimisht jame i mendimit se pari duhej te shqyrtohej ne komisionin statutar, por qe se permendet statusi i LDK-se neni 13, pa ndonje debat ne keshillin e pergjithshem te kerkohet votimi nepermes postes elektronike eshte rast dhe praktike e pa pare per LDK-ne si parti ku thuhet se ka: ”nje demokraci te mbrendshme, duke respektuar mendimin ndryshe”. Te gjitha keto qojne uje ne mullirin e kundershtareve politike te cileve kurr sju ka konvenuar nje LDK e forte, sepse me kete humbin ambicjet per te ardhur ne pushtet, por qe krijojne situata te jashtezakonshme per ta perqar e ndare subjektin politik i cili ne te gjitha fazat e kalimit te shoqerise sone ishte dhe mbeti subjekt shtetformues. Apeloje te mendja e shendosh dhe racionale e perfaqesuesve dhe anetareve te keshillit te pergjithshem dhe kryesise se LDK-se qe te jene te permbajtur dhe ta kalojne edhe kete krize te radhes me menquri dhe dinjitet. LDK-ja s’duhet te jete perjashtuese, por bashuese e mendimit dhe ideve te ndryshme e cila permban nje kolorit, mozaik mendimesh, te tilla me te cilat ne fund te fundit dalin fitues te gjithe dhe me kete fiton edhe Kosova.

Major Nazif Ramabaja

NGA: Suedia, MAJOR NAZIF RAMABAJA

Major Nazif Ramabaja 

Sulmet ndaj kryeparlamentares Vjosa Osmanit dhe familjës së sajë janë vazhdimësi e politikës staliniste-enveriste të persekutimit dhe internimit ndaj figurave të larta atedhetare.null

Ditëve të fundit janë shpeshtuar sulmet ndak kryeparlamentares Vjosa Osmani dhe familjës së sajë, duke prapaganduar në stilin stalinisto-enverist nga disa portale dhe figura denigruese të shtetit.

Për të qenë më i kjartë për lexuesin dhe opinjonin publik mund te konstatoj se këto sulme kanë prapavijë skemat dhe skenarët e mundshëm për vazhdimin e bisedimeve për një marrëveshje gjithëpërfshirëse dhe ligjërishtë të pranueshme në mes Kosovës dhe Serbisë.

Marrëveshje e cila sipas asaj se çka është folur në debate të ndryshme dhe deklarime të kreut të shtetit, Hashim Thaçit për korigjim të kufijëve, përcaktim të tyre apo bashkangjitjes së Luginës së Preshevës në kuadër të Kosovës, por pa i dhënë asnjë pëllembë të teritorit të vendit, Serbisë!!!null

Deklarimet e kryeparlamentares Vjosa Osmani ditëve të fundit se kuvendi do të jetë mbikqyrës i këtyre bisedimeve dhe se s`bashku me 119 deputetët e kuvendit nuk do të lejoj të preket sovranitetiv dhe integriteti i vendite apo kufijët e 17 shkurtit 2008, e ka shti në siklet kreun e shtetit duke ja prishur ekuilibrin dhe planet e tija për të bëre çdo gjë edhe nëse është nevoja dhënë teritor vetëm e vetëm të shptoje lëkurën e vetë.

Me këto deklarime të kryeparlamentares kreu i shtetit asesi s`mund të pajtohet dhe vë në lëvizje tërë potencialin dhe fuqinë për ta denigruar, sulmuar dhe etiketuar figurën e Vjosa Osmanit dhe familjën e saj gjaja se: ”Familja e saj i paska shërbyer pushtetit serb, ndërsa ky e paska luftuar at pushtet”.

Duke e ditur veprimtarinë dhe të bemat e Thaçit në të kaluarën gjatë dhe pas luftës i cili për të arrijtur në kulmin e kupolles: ”qellimi arsyeton mjetin duke shkelur nëpër kufoma të arrijë at që asesi s`mundej ta arrijte në mënyrë demokratike” bëhet Makiavelist në shërbim të vetë vehtes dhe jo shtetit.

Shpifjet e tilla duhët denoncuar nga familja Osmani në mënyrë që akterët e këtyre shkrimeve nëpër portale dhe satelitët e tyre të përgjigjen para drejtësisë dhe marrin dënimin e merituar.

Apeloj te njerezit e sinqert qe keto sulme ti denoje dhe ta shprehin perkrahjen e pa reserve ndaj kryeparlamentares Vjosa Osmanit dhe familjes se saje.
Suedi 2020.06.10

Bujar Nishani/

“Ushtari i Beogradit në Tiranë, u shfaq në tragjikomedinë e sforcuar nga salla e Parlamentit të turpit, për tu rikthyer si patrioti i madh sureal i

I pabesi që “hodhi gurin e fshehu dorën” në kurthin e madh të copëtimit të ri të trojeve shqiptare në Kosovë, “i digjet barku” për lavdinë e UÇK dhe luftëtarëve të saj.

Ish-Presidenti dhe kreu i Këshillit Kombëtar të PD, Bujar Nishani e ka quajtur fjalimin e sotëm në parlament të kryeministrit Edi Rama, lidhur me akt-akuzat e Gjykatës Speciale për Hashim Thaçin dhe Kadri veselin si tragjikomedi për ta rikthyer si “patriot i madh”.

Sipas tij, Rama është ushtari i Beogradit në Tiranë dhe hodhi gurin në kurthin për për copëtimin e trojeve shqiptare në Kosovë kurse tani shqetësohet për luftëtarët e UÇK-së.

Më tej Nishani shton se se UÇK nuk kanë nevojë për fjalimet e Ramës pasi ky i fundit e ka të fiksuar vendin e tij në historinë e kombit shqiptar, si tradhëtari i Tiranës.

“Ushtari i Beogradit në Tiranë, u shfaq në tragjikomedinë e sforcuar nga salla e Parlamentit të turpit, për tu rikthyer si patrioti i madh sureal i kombit.

I pabesi që “hodhi gurin e fshehu dorën” në kurthin e madh të copëtimit të ri të trojeve shqiptare në Kosovë, “i digjet barku” për lavdinë e UÇK dhe luftëtarëve të saj.

Për fatin e mirë të kombit, lavdia, nderi e dinjiteti i luftës heroike të UÇK dhe sakrificat e luftëtarëve të saj nuk kanë nevojë për skuthllikun e filoserbit të Tiranës !
Nderin, dinjitetin, drejtësinë, e kauzës historike të UÇK e kanë çelnikosur vetë sakrificat e panumërta të luftës për vetmbrojtje e liri !
Tradhëtari i Tiranës e ka të fiksuar vendin e tij në historinë e Kombit, tashmë”.

Ngrehuni te ngrihemi.
Ti veme perpara, si dosat, si derrat, ta pastrojme, ta shpetojme shqiperine, nga gjarperinjte dhe ferrat.

• 

O NE KONDRABANDË DHE NE PUSHTET, O DESTABILIZIM.

Ku po shkon shqiperia.
Ku kekojne ta cojne te pa udhet, banditet,hajdutet, maskarejte, shushunjat qe e kane marre peng dhe nuk po e lene kete vend te marri fryme.

Kush jane keta bastarde me kostum politikani.
Kush jane dhe perse kercenojne me dhuné, arrestime, destabilitet, vellavrasje, djegie dhe shkaterrime per te mbajtur karrigen dhe mbrapanicat e tyre te mykura.

Si guxojne tju shkoje ne mendie nje tjeter revolucion sllavo komunist i tre gishtave Serbe si ai i 1997 _es.

Ju Shushunja, ju mbeturina, ju funderinat e sistemeve të djeshëm dhe te sotem, shqiperine nuk do ta destabilizoni dot.
Ju kellira, as militantet tuaj, as ndonje tjeter qe mezipret ta rishkaterroje kete vend nuk do te mundeni dot te beni realitet endrren tuaj te vjeter.
Zjarri qe ju kerkoni te ndizni per te mbajtur pushtetin, do ju djege si minjte, si brumbujt e halese te paret ju, familjet dhe femijet tuaj, niper mbesa gjithshka dhe gjithkund qe juve ju dhemb me shume.

Askush nga ju nuk do te ferkoje apo ngroje duart me kete zjarr qe doni apo jeni gati ta rindizni dhe te ridigjni shqiperine.
As ai ( Fakir fukaraja) me kostum kryeministri qe kercenon europen me fantazmat e ISIS_it qe i dalin cdo nate ne gjume.
shurraxhinjte e karrigeve te parlamentit me te ndyre qe ka njohur ky vend.

Nrehuni te ngihemi.
Ti zhdukim, keta bastarde politikane, ku jane e ku nuk jane.
Hajdute karagjoze,brumbuj haleje me nam, ne turren e druve, mos ju leme dine e iman.

Nrehuni te ngrihemi.
Perpara se te na vene zjarre, ti nxjerrim nga parlamenti zvarre, o te vdekur o te gjalle.
Zvarre dhe vetem zvarre, karagjoze politikane, kelyshe bushtrash, minj dhe brumbuj haleje jane.

Nrehuni te ngrihemi.
Zeri i atdheut na theret, perpara se te na helmojne dhe djegin shqiperine,le ti bejme keta synet,
Te gjithe bashke, Shqiperia s’ka dallim,ai eshte atdheu yne, atdheu i jot, atdheu im.

Ngrehuni te ngrihemi.
Ti veme perpara, si dosat, si derrat, ta pastrojme, ta shpetojme shqiperine, nga gjarperinjte dhe ferrat.

Ngrehuni te ngrihemi sot, neser do jete vone.

Grupi ynë, me Idriz Seitin dhe me Asim Alikon në krye dhe i kemi marrë e i kemi çuar pas malit të Milotit. Në krahun e djathtë, pa vajtur atje, i kemi pushkatuar këta të dy. Një më poshtë e një më lart.

Ish-oficeri i Sigurimit Hodo Bega u thirr si dëshmitar në seancën e 26-të të gjyqit të Kadri Hazbiut.

Ai u ballafaqua me Kadri Hazbiun, Llambi Peçinin e të pandehurit e tjerë të akuzuar për ‘Tradhti ndaj Atdheut në formën e spiunazhit’ dhe me dëshminë e tij e shtoi më tej ‘malin’ e akuzave. 

Midis të tjerave Hodo akuzon se janë bërë ekzekutime pa gjyq të disa personave me urdhër të Kadri Hazbiut e Llambi Ziçishtit nga një skuadèr, pjesë e së cilës ka qenë dhe ai…

Por Hazbiu mohon. Më poshtë, pjesë nga procesverbali origjinal i këtij procesi botuar në 2013 nga DITA:

Seanca e 26

Kryetari (Aranit Çela): -Tani, thirret si dëshmitar Hodo Bega…  Për sa i përket kësaj vrasjes së Mirditës, çfarë di ti?

Hodo: -Për sa u përket dy personave të Mirditës, unë nuk i njihja se kush ishin e cilët ishin këta. Këta, pasi u arrestuan, erdhën pas nja dy-tre muajsh me urdhër të Kadri Hazbiut.

Grupi ynë, me Idriz Seitin dhe me Asim Alikon në krye dhe i kemi marrë e i kemi çuar pas malit të Milotit. Në krahun e djathtë, pa vajtur atje, i kemi pushkatuar këta të dy. Një më poshtë e një më lart.

Dhe kanë marrë një ushtar me kombinimin që ka bërë këtë edhe thanë se ky i gjeti tek burimi dhe i vrau. Ky ushtari ishte korrieri i repartit të ndjekjes në Milot…

Kryetari: -Po ky ushtari i vrau, apo kështu u tha?

Hodo: -Kështu u tha. Jo ky nuk i vrau, i vramë ne, grupi ynë. Kemi qenë 17 vetë atje, s’kam qenë unë vetëm atje. Kështu që ne i lamë atje dhe shkuam në Milot. Kur erdhi ushtari, lajmëroi se ka vrarë dy kriminelë në filan vend. Ushtari u dekorua. Me pa të drejtë…

Kryetari: -Po këta dy kriminelët që u vranë, u gjykuan këta a s’u gjykuan?

Hodo: -Jo nuk u gjykuan. Unë i kisha në dorëzim.

Kryetari: -Po kush e dha urdhrin, kush ishte atje?

Hodo: -Atje ishte grupi ynë. Ishte Idriz Seiti dhe Llambi Ziçishti. Kështu ishte kjo çështje…

Kryetari: -Keni ndonjë pyetje, keni ju shoku prokuror?

Prokurori: -Me që je marrë, ti di raste që të dënuar me vdekje të pushkatohen pas një kohe të gjatë?

Hodo: -Di.

Prokurori: -Na thuaj ndonjë rast.

Hodo: -Kemi pasur Pirro Xhezon nga Vlora, nga Smokthina. Kemi pasur dhe nja dy nga Dukati, një Sinan Hamiti dhe një Mustafa Xezhiu, që ishin të dënuar me vdekje, në Vlorë. Kur kam qenë dhe unë në Vlorë e që janë dënuar me grupin e ‘Bashkimit’ që ishte Maliq Kosheni, Gjoko Zeneli e kompani e tyre…

Kryetari: -Në ç’kohë është kjo, në ç’vit?

Hodo: -Po viti 1949 duhet të ketë qenë, nuk më kujtohet ekzaktësisht se në ç’kohë. Ndërsa këta të katër kanë ardhur në Tiranë kur unë kalova nga banda në grupin special.

Kur erdha këtu në Tiranë, i kam pasur unë gati 12-13 vjet sekret, i ruaja unë këta. Më në fund janë marrë këta dy e nga dy. Pas 13 vjetësh këta bëjnë takim. Pirro Xhezo  bënte takim me Zenel Xhezon, ndërsa Petref Bajrami bënte takim me nipin e tij.

Emri i nipit të këtij Petref Bajramit nuk më kujtohet. Kështu që këta të katër, u morën dy e nga dy në Dukat, e se ç’i bënë, unë nuk di gjë…

Prokurori: -Po kush i mori?

Hodo: -I ka marrë Idriz Seiti dhe Qemal Balluku. Po të njëjtën gjë dhe për Pirro Xhezon dhe Petref Bajramin pas dy vjetëve. U morën për t’u pushkatuar.

Në këtë unë nuk kam marrë pjesë dhe nuk di gjë. Për këtë kam pyetur shoferin, Razipin, mbiemri i të cilit nuk më kujtohet… Tani punon me autobuz Razipi. E pyeta atë se a u pushkatuan. “Nuk di gjë a u pushkatuan se mua deri tek ura e Erzenit më morën”.

Po në këtë kohë, kur e kanë pyetur këtë Pirro Xhezon, sepse këta ishin me ushqime, me thika e ku e di unë, që u shpinin ushqime se gatuanin vetë brenda, i tha Qemal Ballukut: ’Ku do të na çoni, do të na pushkatoni? E paskeni tradhtuar Mehmet Shehun!’ Qemal Balluku nuk u përgjigj. Po këtë gjë, e ka thënë edhe ky, Razipi.

Kur i zbritëm nga makina, tha, prapë paska ardhur koha që na pushkatoni!? “Do na pushkatoni. Na vjen keq që paskeni tradhtuar Mehmet Shehun dhe qenkeni kthyer me Enver Hoxhën” -i thanë këtij Razipit.

Njëkohësisht, ky Pirro Xhezo, kur i nxirrja këtu tek burgu, 3-4 orë ditën sipas urdhrit të Zoi Themelit, më thoshin: ’Duam raport, po ngroheni në diellin e Mehmet Shehut’. Këto gjëra ja kam raportuar Zoi Themelit, jo një herë, por disa herë…

Kryetari: -Pyetje kush ka?

I pandehuri Mihallaqi: -Lidhur me atë të Mirditës, me mua ke biseduar gjë për ato dy vrasjet?

Hodo: -Jo, unë s’kam biseduar.

Kryetari: -I pandehur Kadri Hazbiu, ke ndonjë pyetje?

Kadriu: -Për dy vetat që thotë ky, të Milotit. Unë them se dhe në procesverbalin e tij e ka theksuar këtë, nuk mban mend ndonjë emër të tyre?

Kryetari: -Emër të këtyre mban mend?

Hodo: -Nuk mbaj asnjë more shoku kryetar.

Kadri Hazbiu: -Unë nënvizoj, i nderuar trup gjykues që të shikohet se ky i ngatërron, duhet të ketë qenë në vrasjen e Preng Lleshit dhe që ka qenë një dhe jo dy, që di unë…

Kryetari: -Këtu është dekoruar dhe ushtari, thotë ky…

Kadriu: -Tani, mund të thotë si të dojë. Këtu ka dokumente, është dekoruar, s’është dekoruar, nuk e di… Desha të nënvizoj, nuk kam punë me të, për këtë që janë mbajtur 12 vjet e 13 vjet, ka dokumente.

Unë kam thënë dhe si mund të gjenden, duke iu referuar dosjeve respektive në zbulim. Për dy të tjerët, përveç Piro Xhezos e Petref Bajramit, unë nuk di që të jenë mbajtur nga 12 apo 13 vjet… Mund të jenë mbajur nga një vit apo dy. Për 13 vjet, mua s’më kujtohet. Këta po, dy të parët po…

Prokurori(Rrapi Mino): -Cilët?

Kadriu: -Pirro Xhezo dhe Petref Bajrami. Edhe unë kam thënë i nderuar prokuror në proces, ku mund të kërkohet arsyeja e gjithë hollësitë e tyre në dosjet respektive të Reshat Baramagës edhe të atij Jaup Xhezo Iliazit…

Prokurori: -Po, mirë, lajmëronit ju që këta po mbahen?

Kadriu: -Po, ndoshta nuk është lajmëruar…

Kryetari: -Po për këto kombinacionet nuk lajmërohej atëherë?

Kadriu: -Nuk e ndiqnim këtë praktikë. Këto kam.

Clint Williamson, ish-ambasadori i Përgjithshëm i SHBA-së për Çështjet e Krimeve të Luftës, i cili shërbeu si Prokuror Special i Bashkimit Europian për krimet e luftës të supozuara nga shqiptarët e Kosovës gjatë dhe pas luftës së vitit 1999 në Kosovë, bëri një deklaratë në lidhje me publikimin e propozim-aktakuzës ndaj Hashim Thaçit dhe Kadri Veselit.

Në fakt ai s’ka ndryshuar mendim për luftën e UÇK-së dhe individët e saj që, siç thotë ai, kanë mundur të keqpërdorin UÇK-në për të kryer dhunë në mënyrë që të siguronin fuqi politike dhe pasuri personale për veten e tyre, njofton Klan Kosova.

Williamson për më tepër ka publikuar edhe gjetjet e hetimeve në vitin 2014 ku thotë se ajo që u deklarua atëherë është mëse aktuale.

Por, ai e thekson se hetimi ishte ndaj individëve dhe assesi ndaj UÇK-së si tërësi dhe si e tillë duhet të shihet, megjithatë ai beri thirrje për vetëpërmbajtje ndaj atyre që në zemërim e sipër reagojnë kundër propozim-aktakuzës së Thaçit dhe Veselit.

• 

• 

• 

Deklarata e plotë:

“Sot, Zyra e Prokurorit të Specializuar të Kosovës në Hagë bëri publike ekzistencën e aktakuzës kundër Presidentit Hashim Thaçi të Kosovës dhe ish-udhëheqësve të tjerë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës për krime kundër njerëzimit dhe krime lufte. Ky është një zhvillim domethënës në një hetim që filloi në vitin 2011 me emërimin tim si Kryeprokuror i Task Forcës Speciale Hetuese të Bashkimit Europian. Në përfundim të mandatit tim si Prokuror në vitin 2014, unë njoftova gjetjet tona paraprake hetimore dhe u mbyll duke deklaruar:

Disa, për të mbrojtur veten e tyre, janë përpjekur ta paraqesin këtë hetim si një sulm ndaj luftës së Kosovës për liri ose kundër UÇK-së si një organizatë. Shumë kosovarë iu bashkuan UÇK-së me qëllimet më të mira dhe ata kundërshtuan kriminelitetin e shfrenuar që shfaqej pas luftës. Disa prej tyre kanë treguar guxim dhe integritet të madh duke dalë përpara si dëshmitarë dhe duke thënë ato që dinë për ata që morën një rrugë të ndryshme – ata në pozicione drejtuese që përqafuan kriminalitetin dhe donin të përdorin UÇK-në për të çuar më tej objektivat e tyre personale. Pra, duhet të jetë e qartë se ky hetim dhe çdo akuzë që rrjedh nga ai, janë të drejtuara në veprimet kriminale të individëve brenda grupeve të veçanta, jo në UÇK-në në tërësi.

As, kjo nuk është një përpjekje për të rishkruar historinë, pasi disa janë përpjekur ta paraqesin si të tillë atë. Unë kam qenë në Kosovë në vitin 1998 dhe 1999 dhe kam mbikëqyrur hetimin e mëpasshëm nga ICTY për krime të kryera nga serbët gjatë asaj periudhe, duke bashkautorizuar aktakuzën fillestare kundër Slobodan Milosheviq dhe të tjerët për krimet e drejtuara kundër viktimave shqiptare të Kosovës. Kam pasur një rol udhëheqës në zhvarrosjet e varreve masive që ndodhën në verën e vitit 1999, ku u gjetën trupat e mijëra viktimave shqiptare të Kosovës. Kam shkuar në skena të shumta krimesh në të gjithë Kosovën dhe orë të tëra kam kaluar duke folur me viktimat dhe me familjarët e atyre që kanë të zhdukur ose të vrarë. Kështu që, nga vetë përfshirja ime direkte, e kuptoj qartë se çfarë ndodhi në Kosovë në vitet që çuan në luftë në vitin 1999 dhe në vetë luftën.

Pavarësisht se cilat janë rrethanat që çuan në atë konflikt, megjithatë, nuk ka asgjë që justifikon targetimin e qëllimshëm të individëve të pafajshëm. Ajo që ndodhi pas konfliktit nuk kishte të bënte me mbrojtjen e Kosovës ose luftën për liri. Përkundrazi, ky ishte një sulm brutal ndaj një pjese të konsiderueshme të popullatës civile. Ajo u drejtua pothuajse të gjithë serbëve që dëshironin të qëndronin në Kosovë, shumë prej të cilëve ishin të moshuar ose të sëmurë; tek romët dhe pakicat e tjera etnike; dhe u drejtua atyre shqiptarëve të Kosovës që kundërshtuan një grup të vogël brenda UÇK-së që kishin një monopol të pushtetit. Në fund të fundit, kjo ishte vetëm për disa individë në udhëheqjen e UÇK-së që përdorin elementë të kësaj organizate për të kryer dhunë në mënyrë që të siguronin fuqi politike dhe pasuri personale për veten e tyre, jo për ndonjë kauzë më të madhe. Dhe, si individë ata duhet të mbajnë përgjegjësi për krimet e tyre.

Ajo që kam thënë në vitin 2014 vlen edhe sot. Për ata që janë të tunduar të reagojnë me zemërim kundër kësaj aktakuze dhe veçanërisht për ata në Kosovë që do të përpiqen të nxisin edhe publikun për të kundërshtuar atë, unë do t’iu thosha të vetëpërmbahen.

Këto janë akuza serioze dhe implikimet për ata që po akuzohen janë po aq të rënda, por është e rëndësishme që këto akuza të adresohen përmes një procesi gjyqësor dhe në kohën e duhur. Në këtë pikë, unë sinqerisht shpresoj se do të ketë një rezolutë të qartë që jep drejtësi për viktimat e këtyre krimeve – një hap kritik që do të lejojë Kosovën dhe Serbinë të ecin përpara dhe ta lënë pas këtë periudhë tragjike”.

Hapni PD_në!

Vertet por kujt i behet kjo thirrje dhe kujt ju mbyll dera e PD_së !?

E nese ti e mole dhe masakrove PD plot 8 vite në pushtet, dhe mbasandaj e le atë ne rruge një si ate lopën e cofur ky nuk eshte faji i PD_së, por burrokracia, pa burrëria, dhe pabesia e juaj jo vetem ndaj Partise Demokratike, por edhe ndaj elektoratit qe ju dha voten.

Hapni PD_në!

Marshalla Partia Demokratike i ka portat sa te futet nje tren jo me një apo disa persona…

Kush e ndihen se duhet të kontribojë për vendin, deren askush sja ka mbyllur…

Veçse Partia Demokratike nuk eshte oazi i batakcinjve por shtepia e shpirtit te lire demokratik.

Kush e do PD_ne, nuk iken, nuk e sulmon, nuk e dhunon, nuk e poshtëron, por rri atje me gjithe te tjeret ne te mire e ne te keq, ne dite te arta dhe gri….

Hapni PD_në!

Partia Demokratike qysh nga krijimi i saj, nuk eshte mbyllur ndonjehere…

Por jo më…

Jo mbi gjakun dhe sakrificat e militanteve, qendrestareve, antareve dhe votes qytetare te ri-perfitojne perseri ish batakcinjte…

Jo me… karrige pushteti…

Kompanisë së morrave dhe pleshtave laramane nga pas, atyre ju duhet duhet treguar rruga…dhe jo më post-karriget e PD_së, dhe qeverisë…

Partia Demokratike eshte drejt fitores se saj te merituar per te qeverisur demokratikisht vendin, ka kollona te forta, ka figura te vjetra dhe reja dhe intelektuale me integritet.

Nuk ka nevoje per brumbuj, dy fytyrsh, abuzues dhe shkerdhata politike apo karta te djegura.

PD, dyert si ka mbyllur asnjehere per askend.

E nese do kush, le te vejë apo afrohet nje si antaret e tjere, jo si ish minister, drejtor, apo horr.
Jo per karrige, por per idealin demokratik.

Albert Avduli.

E para, askujt nuk i është thënë “zhduku” nga këtej.
Ikja ka qenë vullnetare. Kthimi duhet realizuar me lutje e ceremoni ?
Ftesa është bërë publike prej vitesh nga Kryetari Basha.
Gjithësesi hapja si proces nuk nënkupton thjesht rikthimin e të ikurve, por duhet parë si thithje e flukseve të tjera të mendimit, ekspertëve, emrave publikë etj. Muajt dhe situata që kaloj vendi dëshmuan se Basha, rreth vetes, kishte elitën e ekspertizës në ekonomi dhe shëndetësi. Idetë dhe propozimet që dilnin nga ajo seli rezultuan më efektivet.
Mendoj se fokusi nuk duhet të ndalet vetëm te emrat që i lidh e kaluara me këtë forcë politike.
Duhet parë më gjerë, por meqë debati bëhet kaq ngushtë po ndal dhe unë, për të sqaruar veten më tepër se sa tjetër kënd.
Kur ka qenë e mbyllur kjo parti ? S’më rezulton…

Ata që kanë ikur e dinë rrugën e kthimit.
Ndonjë që e ka harruar, paska qenë tepër i lumtur, i dehur ose trubull nëpër ato koridore.
Po, ndodh që ngazëllimi i tepërt të jep aq adrenalinë sa ka çaste e nuk mban mënd.
Sigurisht që partitë e mëdha kanë dhe fraksione, kanë dhe ribashkime. Bashkimi mbetet i nevojshëm përderisa janë elektorale dhe duan të maximalizojnë votën.
Të mirëpritur të gjithë për kontribute, por edhe për efekte mediatike e psikologjike.
Veç se…

Në 13 gusht 1992, një grup themeluesish të Partisë Demokratike, u shkëputën nga krijesa e tyre dhe formuan partinë Aleanca Demokratike. Tepër të rinj ishim atëhere në moshë dhe në kulturën e pluripartizmit.
I shpallëm “tradhëtar” e me disa u cënuam edhe personalisht.
Mos të ndal në përvoja të tjera.
Çdo ikje nga kjo trupë është erozion dhe mungesat dëm na bëjnë.
Si parti kapriçioze, jemi dhe strukturë me egoizëm të qartë, vështirë në rreshtim, por rregullat prandaj përcaktohen.
Mirëpo politika s’ka armiq të përhershëm, sikurse s’ka betime “deri sa vdekja t’na ndajë”.

Mbas disa vitesh u bëmë bashkë përsëri.
U bashkuam dhe fituam
Ndodhi, po ndodhi, dikujt që nuk i kisha folur se më pati ” sharë” nga partia, duhet t’i thoja: Mirëdita shef !
Pra, le të kthehen sepse vijnë në truallin e vetë, por edhe të parët e fisit s’mund t’i kemi.
Me kthimin e tyre nuk duhet të cënohen meritat, qëndresa, vuajtjet dhe kontributet e atyre që këto vite janë ballafaquar me shtetin gaz-hedhës e lotsjellës.

Gara brenda nesh është ajo që përcakton hierarkinë.
Sigurisht që ne kemi mijëra vërejtje e pakënaqësi për ta sepse na braktisën kur kemi patur nevojë, por…
I duhemi njeri – tjetrit.
Le të jemi mirëkuptues…

Akuza për krime lufte/ VOA: Thaçi është rrugës për në SHBA

Zyra e Prokurorit të Specializuar në Hagë, njoftoi sot se ka ngritur akuza ndaj presidentit të Kosovës Hashim Thaçi dhe kryetarit të Partisë Demokratike të Kosovës Kadri Veseli, si të dyshuar për krime kundër njerëzimit dhe krime lufte ndër të cilat, vrasje të paligjshme, zhdukje e detyruar e personave, përndjekje dhe tortura. Sipas prokurorit akuzat janë ngritur më 24 prill.

Në Aktakuzë pretendohet se Hashim Thaçi, Kadri Veseli dhe të dyshuar të tjerë janë penalisht përgjegjës për afërsisht 100 vrasje të paligjshme. Krimet e paraqitura në aktakuzë përshijnë qindra viktima të identifikuara; shqiptarë, serbë dhe romë të Kosovës dhe kundërshtarë politikë.

Aktakuzat i janë dërguat gjykatës speciale për t’u shqyrtuar.

Sips njoftimit të zyrës së prokurorit, aktakuza është vetëm një padi penale e cila është rezultat i një hetimi të gjatë dhe dëshmon vendosmërinë e prokurorit të specializuar se mund t’i provojë të gjitha akuzat jashtë dyshimit të arsyeshëm. Një gjykatës i procedurës paraprake i Dhomave të Specializuara të Kosovës është duke e shqyrtuar Aktakuzën për të vendosur nëse do t’i konfirmojë akuzat, thuhet në njoftim.

Prokurori i Specializuar shton me tej se e gjykon të domosdoshëm nxjerrjen e këtij njoftimi publik për akuzat, për shkak të përpjekjeve të përsëritura të zotit Thaçi dhe Veseli për pengimin dhe sabotimin e punës së Gjykatës së Posaçme. Sipas kësaj gjykate, besohet se zoti Thaçi dhe zoti Veseli kanë ndërmarrë në fshehtësi një fushatë për shfuqizimin e ligjit që krijoi Gjykatën dhe ndryshe kanë penguar punën e Gjykatës në orvatje për t’iu shmangur drejtësisë.

E kontaktuar nga Zëri i Amerikës, zyra e presidentit të Kosovës, tha se nuk komenton njoftimin e zyrës së prokurorit. Presidenti Thaçi, thanë në zyrën e tij, tashmë është rrugës për në Shtetet e Bashkuara ku do të shtunën në Shtëpinë e Bardhë do të mbahet një raund bisedimesh Kosovë – Serbi të ndërmjetësuara nga i dërguari amerikan Richard Grenell.

Më 28 prill të këtij vitit Prokuroria e Posaçme, tha se tashmë kryetarja e Dhomave të Specializuara, emër më të cilin njihet Gjykata e Posaçme, ka caktuar një gjykatës të procedurës paraprake që do të shqyrtojë një aktakuzë të prokurorisë.

Në njoftimin e asaj dite u tha se “përmbajtja e aktakuzës është konfidenciale, përveçse kur konfirmohet dhe deri sa të konfirmohet nga gjykatësi i procedurës paraprake”.

Me 24 shkurt të këtij viti Prokuroria e Posaçme paralajmëroi fillimin e ngritjes së akuzave.

Gjykata e Posaçme e cila me emrin dhomat e specializuara vepron në Hagë, u miratua në fillim të muajit gusht të vitit 2015 nga parlamenti i Kosovës.

Ideja për themelimin e saj pasoi hetimet e pretendimeve të të dërguarit të Këshillit të Evropës, Dick Martty, për përfshirjen e disa prej ish-drejtuesve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, në krime të luftës dhe të pasluftës në Kosovë.

Hetimet sikurse e dhe ngritja e gjykatës kishin nxitur reagime dhe protesta ne Kosovë, ku pohohet se në këtë mënyrë po bëhet barazimi me mizoritë e forcave serbe gjatë luftës së viteve 1998 – 1999, që mori fund me ndërhyrjen e NATO-s.

Mbi 200 ish pjesëtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës janë marrë në pyetje që nga fillimi i vitit 2019.

Në korrik të vitit 2019 në prokurorinë e posaçme u thirr edhe ish kryeministri i Kosovës, Ramush Haradinaj, i cili dha dorëheqje duke e çuar vendin në zgjedhje të parakohshme./VOA

Gjeneral-major Nevzat Haznedarit, ish-prokuror, hetues dhe kryehetues në Ministrinë e Punëve të Brendëshme të Shqipërisë nga viti 1945 deri në 1979-ën kur ai doli në lirim.

Çfarë shkruhet në “Kartela e Oficerit” dhe autobiografinë e shkruar me dorën e tij nga Haznedari, i njohur ndryshe si “Gjenerali i zi”, për shkak të dhunës dhe brutalitetit që ai ushtronte me tortura nga më të tmershmet ndaj “klientëve” të tij në qelitë e Sigurimit të Shtetit, duke filluar nga viti 1945, kur ai u gradua Kapiten i Parë, si shpërblim për aksionin e rrëmbimit në Greqi dhe sjelljes në Tiranë, të ish-kryeministrit të Monarkisë, Koço Kota?! Si i gjykoi dhe dënoi Haznedari me burgim dhe me vdekje, disa nga njerzit më të afërt të tij, si kushërinjtë e parë, Xhevat Starova, Selami Baruti etj., apo dajën e bashkëshortes së tij. Të gjitha proceset e bujshme hetimore që Haznedari kryesoi që nga viti 1960, duke filluar me “Grupin armiqësor çam të Kundëradmiralit Teme Sejko”, “Grupin puçist në Ushtri të Beqir Ballukut, Petrit Dumes e Hito Çakos, ”, “Grupin sabotator në Ekonomi të Abdyl Këllezit, Koço Theodhosit, Kiço Ngjelës, Vasil Katit”, etj., ku ai ka shkruar me dorën e tij për vlersimet që ka marrë për “punën e mire”, duke u nderuar me medalje dhe dekorata e tituj të lartë, si dhe shpërblimet financiare për çdo proces hetimor, që ishin baraz me rrogën vjetore të një nënpunësi të mesëm në regjimin komunist!

Nga Dashnor Kaloçi

“Kam dhe një motër tjetër, Nevrez Uzuni. Burri i saj në fundin e vitit 1950, u cilësua si kulak dhe më vonë, siç jam njohur, për mos-denoncim të disa rrënjë pemëve, u dërgua 6 vjet në burg dhe në një operacion e sipër, në spital, ai vdiq. Motra, ka dy djem, të dy të organziuar me rininë. Njëri punon në Kuçovë, dhe tjetri, marangoz në Tiranë. Ai rron tek unë së bashku me motrën. Dhe fare-fisi im ka qënë lidhur me Lëvizjen Komuniste. Unë kam dy kushërinj dëshmorë, Hasan Dishnicën, dhe Servet Agollin, dhe një kushëri tjetër të parë, si dëshmorë të L.A.N.Ç. Kam të dënuar dhe një kushëri tjetër, Selami Baruti, me 10 vjet, ish kapter xhandarmërie. Me këtë nuk kam pasur njohje, pasi ky ka rrojtur 10 vjet si xhandar në vënde të ndryshme, dhe mund të kem 20 vjet që se kam parë. Kam pasur dhe një kushëri të mamasë fashist, Neki Starovën, të cilin, e ekzekutoi Lëvizja N.ÇL. në vitin 1942. Kam pasur dhe një kushëri të mamasë fashist, Neki Starovën, të cilin, e ekzekutoi Lëvizja N.ÇL. në vitin 1942. Gjithashtu dhe një kushëri i im i dytë, Xhevat Starova, ka qenë me armikun, të cilin kur kam qënë Prokuror, e kam gjykuar dhe ekzekutuar”.

Kështu shkruan në mes të tjerash në autobiografinë e tij (e cila ndodhet bashkangjitur dosjes së kartelës së oficerit), gjeneral-major, Nevzat Haznedari, ish-prokuror ushtarak dhe kryehetues i Ministrisë së Punëve të Brendëshme, i cili që nga janari i viti 1945 kur u gradua Kapiten i Parë, si shpërblim për aksionin e rrëmbimit të ish-kryeministrit Koço Kota në Selanik të Greqisë, e deri në fund të karrierës së tij si ushtarak i lartë pranë organeve të “Diktaturës së Proletariatit”, në Tiranë në vitin 1979, pak kohë pasi kishte hetuar “Grupin armiqësor në Ekonomi”, (me në krye dy anëtarët e Byrosë Politike dhe zv/kryeministrat Abdyl Këllezi e Koço Theodhosi që u dënuan me vdekje dhe u ekzekutuan), është njohur si një nga hetuesit më të dhunshëm dhe tmerri i të dënuarëve politik në regjimin komunist të Enver Hoxhës. Përveç aksionit të parë të tij, (atë të rrëmbimit në Greqi të ish-kryeministrit Koço Kota), që ishte dhe “prova e zjarrit” para Partisë, gjë e cila shënjoi fillimin e një karriere “brilante” të tij në rradhët e organeve të Ministrisë së Punëve të Brendëshme, si dhe proçesin hetimor ndaj “Grupit armiqësor në Ekonomi”, “skeda e punës” së gjeneral Haznedarit si hetues e kryehetues, është e mbushur edhe një sërë procesesh të tjera nga më të bujshme të historisë së regjimit komunist të Enver Hoxhës. Si p.sh.: “Procesi i Kundër-admiralit të Flotës Luftarake-Detare, Teme Sejko”, “Procesi i Grupit puçist në Ushtri me në krye Beqir Ballukun”, etj., ku të gjitha mbjanë “vulën” e dorës së tij.

Dhe për të gjitha këto, ashtu siç do të shohim në “Kartela e Oficerit”, ku bashkangjitur ndodhet edhe autobiografia e tij, gjeneral-major, Nevzat Haznedari, jo vetëm që është vlersuar për punë të mirë me stimuj moral, si fleta nderi, medalje dhe dekorata të larta, por ai është shpërblyer edhe materialisht me shumë të mëdha financiare pas çdo procesi hetimor ku ka marrë pjesë, të cilat kalonin pagën mesatare vjetore të një nënpunësi të thjeshtë në regjimin komunist të para viteve ’90-të. Të gjitha këto janë të shkruara me dorën e tij si në “Kartelën e Oficerit” që ai e ka plotësuar me dorën e tij, ashtu dhe në autobiografinë personale që ndodhet bashkangjitur atij dokumenti, gjë të cilat ishin “normë” për çdo kuadër ushtarak dhe anëtar partie, i cili ishte i detyruar që t’i përgjigjej pyetësorit të atij formulari me rigorozitetin më të madh, duke shënuar aty çdo gjë që kishte bërë që nga dita që kishte lindur, si dhe biograftitë e rrethit të tij familjar, duke filluar nga bashkëshortja, fëmijët, etj., deri tek kushërinjtë e largët, shokët, kolegët, miqtë dhe bashkëpunëtorët e tij.

Po kështu, kuadri ushtarak dhe anëtari i partisë, aty në atë dosje duhet të deklaronte edhe të gjithë veprimtarinë e tij që nga dita që kishte lindur, si dhe: arsimimin, specializimet, vlersimet, shpërblimet, gradimet, kritikat, vërejtjet, dënimet, postet dhe funksionet e detyrat që kishte kryer e mbajtur, etj. etj., duke “mos i fshehur gjë Partisë”. E gjitha kjo “praktikë pune” ishte e huazuar nga Partia Komuniste Bolshevike e Leninit dhe Stalinit, të cilën Enver Hoxha e morri si shëmbull dhe e zbatoi pikë për pikë në të gjithë veprimtarinë e tij, që nga 8 nëntori i ’41-it kur erdhi në krye të Partisë Komuniste Shqiptare, e deri sa vdiq në prillin e ’85-ës. Për më shumë se ç’përmbante “Kartela e Oficerit”, (me autobiografinë përkatëse) na njeh ky dokument arkivor që i përket dosjes së punës së gjeneral-major Nevzat Haznedarit, të cilin Memorie.al e publikon të plotë dhe për herë të parë, ashtu siç ndodhet në dosjen përkatëse në Arkivin e Ministrisë së Punëve të Brendëshme në Tiranë.

Dosja e punës e gjeneral-major, Nevzat Haznedarit, 1944 -1979

KARTELA PERSONALE E OFICERIT

Emëri: Nevzat

Atësija: Ahmet

Mbiemri: Haznedari

TË DHËNA PERSONALE

Datëlindja, dita, muaji, vjeti: 25.XII.1915

Vendëlindja, Katundi, lokaliteti, rrethi, lagja, qyteti: Korçë, lokaliteti i qëndrës.

Kombësija: Shqiptare

Nënshtetësija: Shqiptare

Gjuha Amtare: Shqipja

Çfarë gjuhe din, lexon, dhe flet: Flas dhe shkruaj frëngjisht, flas dhe shkruaj italisht, dhe pjesërisht flas dhe shkruaj rusisht.

Profesioni civil dhe specialiteti: Mësues

Me se janë marrë prindërit: Para okupacionit të Prillit 1939, Gjatë periudhës së okupacionit prej 1939 deri në Nëndor 1944, Mbas okupacionit italo-gjerman: Babai merrej me administrimin e një shtëpie me qera, dhe ka vdekur në 1936, ndërsa Mamaja është shtëpiake.

A e kanë humbur të drejtën e zgjedhjes nga gjyqet, ose kush nga të afërmit e tu (Babai, nëna, motër, vëlla, gruaja, dhe të afërmit e saj, kur dhe përse, kur e ka plotësuar, ose kur e plotësojnë dënimin) në qoftë se i kanë fituar të drejtat, kur i kanë fituar: Askush nuk e ka humbur të drejtën e zgjedhjes nga gjyqet.

A kanë qënë ose janë, kush nga të afërmit të farë e fisit tënd në Partinë e Punës së Shqipërisë, ose në Parti të tjera, në qoftë se janë përjashtuar kur dhe përse: Në Partinë e Punës kam një kunat, Namik Kacidha, dhe dy djemtë e kushërirës së parë.

Origjina shoqërore: Jam prej origjine çifligare.

Gjëndja ekonomike e familjes, deri në 1939 në kohën e okupacionit, mbas okupacionit italo-gjerman: Vetëm një shtëpia dy dhomëshe dhe rrogën si oficer.

Kultura ushtarake: Çfarë kursesh ose shkollash ushtarake ke mbaruar në Shqipëri dhe kur? Çfarë kursesh ose shkollash ushtarake ke mbaruar në BRSS dhe kur? Çfarë kursesh ose shkollash ushtarake ke mbaruar në Jugosllavi dhe kur? Çfarë kursesh ose shkollash ushtarake ke mbaruar në shtetet e tjera, dhe kur: Nuk kam mbaruar kurse ose shkolla ushtarake, nuk kam mbaruar kurse ose akademi ushtarake në BRSS, nuk kam mbaruar kurse ose akademi ushtarake në Jugosllavi, nuk kam mbaruar kurse ose akademi ushtarake në shtete të tjera.

Kultura e përgjithshme: Shkollë fillore, shkollë e mesme, shkollë e lartë, shkollë speciale, shkollë politike: Kam mbaruar shkollën fillore në vitet 1922-1927 në Korçë, 5 klasë, pa bursë, kam mbaruar Normalen e Elbasanit, në vitet 1935-1939, 5 klasë, kam mbaruar një kurs në Bashkimin Sovjetik në 3.2.1951 deri në 27.2.1952.

A ke qënë antar i Rinisë Komuniste, ose i B.R.P.SH. prej cilës kohë, e deri në cilën kohë ke dalë. Nr. e çertifikatës të antarësisë: Nuk kam qënë antar i rinisë komuniste, dhe as i B.R.P.SH.

Gjëndja në Parti, stazhin e hyrjes në Parti, Nr. e teserës së Partisë, ose të çertifikatës së kandidatit: Jam pranuar në Parti në datën 17 Qershor 1942, Nr. i teserës…………

Në çfarë organizate partie, je bërë antar i Partisë Komuniste, ose i Partisë së Punës: Jam bërë antar i Partisë Komuniste në një nga organizatat e Komitetit Qëndror të Korçës.

Çfarë dënime Partie ke, kur i ke marrë, dhe nëse të janë hequr, kur: Nuk kam marrë dënime nga Partia. (Shif shtojcë fletë ankesën)

Nëse je përjashtuar nga Partia, kur dhe përse: Nuk jam përjashtuar nga Partia.

A ke qënë antar i Partisë Fashiste, Ballit Kombëtar, a ke marrë pjesë në formacionet armike, ku dhe kur, (Nga ç’datë e deri në ç’datë,) dhe çfarë funksioni ke pasur? A ke qënë në luftë kundër Ushtrisë Nacional-Çlirimtare, dhe cili nga të afërmit e tu, ose të gruas tënde, kanë marrë pjesë në këto organziata: Nuk kam qënë antar i Partisë Fashiste, dhe nuk kam marrë pjesë në formacione luftarake. Nuk kam marrë pjesë në luftë kundër Ushtrisë Nacional-Çlirimtare. Në këto organizata ka marrë pjesë një kushëriri im i parë, Selami Baruti, dhe një kushëri i mëmës, Neki Starova, si fashist i vrarë si armik i Nacional-Çlirimtares në vitin 1942, në Pogradec.

Nëse ke qënë antar i organziatave të tjera, kur dhe përse ke dalë: Nuk kam qënë antar i organizatave të tjera.

A je gjykuar, kur dhe çfarë dënimi ke marrë. A ke humbur të drejtën e zgjedhjeve dhe përse: Nuk jam gjykuar dhe nuk jam dënuar. Nuk kam humbur të drejtën e zgjedhjeve.

A ke qënë jashtë shtetit, ju, ose babai, nëna, motra, vëllai, gruaja, dhe të afërmit e saj, ose të tjerët. Ku ndodhen, prej së cilës kohë, përse kanë ikur, me se merren, dhe çlidhje ke me ta: Kam qënë në Itali në 1939, sepse kam përcjellë motrën, në Greqi, kam qënë në vitin 1944 për punë partie, në Jugosllavi, kam qënë dy herë për punë zyrtare, në Bashkimin Sovjetik, kam qënë një herë për studime në vitet 1951-1952, kam dy motra në Amerikë, njëra ka ikur në 1929, ndërsa tjetra në 1939, të dyja të martuara atje. Kam vëllain e gruas në Rumani për studime, Namik Kacidhja.

Gjëndja familjare, beqar, i martuar, i ndarë, i ve. Emri, mbiemri, atësija e gruas, datëlindja, mosha, dhe emrat e fëmijëve. Emrat dhe datëlindjet e pjestarëve që kenë ngarkim, dhe nëse janë në gjëndje të punojnë: I martuar me Hiqmete Rami Kacidhja, datëlindje 1923, në gjëndje pune. I biri, Maksim, datëlindje 1948, e bija, Natasha, datëlindje 1946, dhe mamaja, Myzireja, lindur në 1880, s’është në gjëndje pune. Kam në ngarkim, mamanë, dhe dy fëmijët. Në 13.5.1954. lind vajza me emrin, Shpresa.

A ke marrë pjesë në Lëvizjen Nacional-Çlirimtare (prej dhe deri) dhe në çfarë organizate: Kam marrë pjesë në lëvizje, në vitin 1943, me Grupin Komunist të Korçës, dhe deri sa u bëra A.P. nuk e ndërpreva aktivitetin tim.

DHËNIA E GRADËS SË ZAKONSHME

Dita, muaji, viti: 1.1.1945. 1.1.1948. 1.9.1951. 1.12.1955. 6.7.1961.

Çfarë grade ushtarake: Kapiten i I-rë, Major, Nën-Kolonel, Kolonel, 7 muaj para afatit, Gjeneral-Major. Nr. Urdhërit të Ministrisë së M. Popullore. Nr. të Dekretit të Presidumit të Kuvëndit Popullor: Nr 1456 dt. 16.1.1945. Nr. 3326 dt. 7.6.1948. Nr. 3717 dt. 26.11.1955. Nr. 3380 dt. 6.7.1961.

Ku, kur, dhe sa herë je plagosur ose kontizuar, me cilin repart në luftime dhe operacione: Jam plagosur një herë në luftime në vitin 1943, në krahun e djathtë, në luftime me gjermanët në qytetin e Leskovikut.

SHËRBIMI NË RRJESHTAT PARTIZANE

Data, fillimi, mbarimi. Kur ke marrë pjesë në rrjeshtat partizane, dhe në cilën njësi (Çetë, Batalion, Brigadë) vullnetarisht apo i mobilizuar. Çfarë përgjegjësie ke pasur: 7.3.1943 – 20.5.1943, pranë Shtabit të Qarkut Korçë, vullnetar, 10.5.1943 – 12.7.1943, pranë Shtabit të Qarkut Korçë, Komandant vëndi në Leskovik, 12.7.1943 – 16.8.1943, pranë Shtabit të Qarkut Korçë, në dispozicion, 16.8.1943 – 1.1.1944, pranë Shtabit të Përgjithshëm, si Zv-Komandant i Qarkut të Korçës, 1.1.1944 – 2.2.1944, në Batalionin e Gorë-Oparit, si Komandant Kompanie, 2.2.1944 – 4.4.1944, në Batalionin “Skënder Çaçi”, si Zv-Komandant Batalioni, 4.4.1944 – 10.3.1945, pranë Shtabit të Përgjithshëm, si Zv-Komandant i Qarkut të Korçës, 10.3.1945 – 2.5.1945, në Komandën e Përgjithshme, si Komandant Qarku, dhe Prokuror.

PUNA DHE PËRGJEGJËSIA QË KE PASUR NË, ENTE, DIKASTERE, FABRIKA, UZINA CIVILE, QË NË FILLIM TË PUNËS TËNDE

Çfarë dikastere, ndërmarrje, familje, ose ekonominë tënde, ke punuar me rrogë, sa kohë, dhe çfarë përgjegjësie dhe specialiteti, ke pasur. Emërimi i dikastereve, dhe ndërmarrjeve shkollore, përgjegjësia, si dhe data e fillimit, dhe mbarimit: Në qytetin e Korçës, nxënës, në vitet 1922 – 1927, në Liceun e Korçës, student, në vitet 1927 – 1931, në Shkollën Industriale të Korçës, student, në vitet 1931 – 1933, pranë familjes në Korçë, kam bërë punë të ndryshme, në vitet 1933 – 1935, në Normalen e Elbasanit, student, në vitet 1935 – 1939, pranë familjes në Korçë, pa punë, në maj 1939 – korrik 1939, i burgosur për aktivitet politik kundër fashizmit, në korrik 1939 – shtator 1939, si arsimtar në Leskovik dhe në rrethe, mësues, në 27.12.1939 – 1.3.1943.

PUNA DHE SHËRBIMI NË FORCIME TË PARTISË DHE ORGANIZATA SHOQËRORE

Çfarë përgjegjësie ke pasur në Parti, Pushtet, në Organziatat e Masave, dhe sa kohë. Emërtimi i Përgjegjësisë, emërtimi i organizatës, koha e fillimit dhe mbarimit: Antar Byroje, në Organizatën e Gjykatës së Lartë Ushtarake, maj 1946 – tetor 1948, Antar Byroje, në Organizatën e Mobilizimit, janar 1950 – shkurt 1950, Antar Byroje, në Organizatën Nr. 5, shkurt 1950 – shtator 1951.

SHËRBIMI NË USHTRINË POPULLORE

Në cilën njësi, dhe repartee të ushtrisë popullore, ke shërbyer, çfarë përgjegjësie ke pasur, dhe sa kohë. Nr. i urdhërave mbi transferimin ose caktimin. Data e fillimit dhe mbarimit, emërtimi i njësive dhe reparteve ushtarake, përgjegjësia që ke pasur, nr. dhe data e urdhërit: 9.5.1945 – 10.4.1946, në Komandën e Përgjithshme, si Komandant Qarku dhe Prokuror, 10.4.1946 – 12.2.1949, në Ministrinë e Mbrojtjes Popullore, si Prokuror i Gjykatës së Lartë Ushtarake, Nr. 07.706/2 10.4.1946 – 12.2.1949 – 3.2.1950, në Drejtorinë Politike, si shef i Degës së Botimeve, Nr 07.921/5, 3.2.1950 – 20.3.1950, në Drejtorinë e Organizimin dhe Mobilizimit, si shef seksioni, Nr. 07.231 30.3.1950 – 3.2.1951, në Ministrinë e Punëve të Brëndshme, si Kryetar Dege, Nr 07.745. 3.2.1951 -11.3.1952, në dispozicion, për studime në BRSS, Nr. 52/8. 11.3.1951 – 15.5.1952, në Ministrinë e Punëve të Brëndshme, si Komandant Shërbimi, Nr. 1596. 15.5.1952 – 1.5.1962, në Ministrinë e Punëve të Brëndshme, si Kryetar i Degës së VII (Hetuesisë), Nr. 4221. Nga data 1.1.1959, shpërblehet me rrogën bazë 9500 lekë, Nr. 499. 1.5.1962 – 1.6.1964. Drejtoria e Dytë, lekë 9500, si Zv / Drejtor dhe Kryetar i Degës së VII, Nr. 1056. 1.6.1964 – 1.4.1967. Drejtoria e Dytë, lekë 9500, si Zv / Drejtor i Lirë, Nr. 693. Në datën 1.5.1966, shpërblehet me 1400 lekë, Nr. 690. 1.4.1967 – 15.4.1974, Dega e Punëve të Brëndshme, në Elbasan, si Kryetar Dege, Nr. 132. Në datën 1.6.1967, shpërblehet me 1200 lekë, Nr. 231. 16.4.1974 – 15.8.1975, në Drejtorinë e Hetuesisë së MPB, si Këshilltar, Vendim Nr. 35. Shpërblehet me 90 përqind të pagës. 16.8.1975 – 31.1.1977, në Ministrinë e Punëve të Brëndshme, si Kryeinspektor, me pagë 1200 lekë, Vendim Nr. 171. Në datën 1.4.1976, shpërblehet me pagë 1000 lekë, Vendim Nr. 1503. 1.2.1977 – 15.1.1979, në Drejtorinë e Parë, si Kryetar i Degës së Veçantë, Vendimet Nr. 36. dhe 84/2. 15.1.1979. nxirret në rezervë, për arsye të daljes në pension, Vendimet Nr. 342. dhe 1629/2.

LAVDËRIME DHE SHPËRBLIME

Kush urdhëron, urdhëri me nr. dhe datë, arsyeja lavdërimit dhe shpërblimit: Ministri, 9733, 27.12.1952. 4000 lekë për merita pune, ministri, 444, 27.1.1954. 4000 lekë për merita pune, ministri, 3280, 23.1.1957. 5000 lekë për rezultate të mira në sektorin e punës së tij, ministri, 2691, 10.11.1958, 7000 lekë për ndihmë ekonomike, ministri, 166, 30.1.1959. i dërgohen 200 marka, për të blerë barëra, pasi është shtruar si i sëmurë, në Republikën Demokratike Gjermane, Gjeneral Ziçishti, urdhër s’ka, 25.12.1958. Lavdërohet për merita pune gjatë vitit 1958, ministri, 3505, 19.12.1959. 5000 lekë për rezultate të mira në punë, Zv / Ministri Ziçishti, 15.11.1960, ka kryer në përgjithësi mirë, detyrat gjatë vitit 1960, ministri, 2110, 4.9.1962. 5000 lekë për punë të mirë, ministri, 1034, 31.7.1965. 5000 lekë shpërblim, ministri, 25.12.1965, e përshëndet dhe e uron me rastin e 50 vjetorit të ditëlindjes, ministri, 25.12.1975, letër urimi me rastin e 60 vjetorit të ditëlindjes.

DËNIME GJYQËSORE, DISIPLINORE, DHE, PARTIE

Kush urdhëron, urdhëri me nr. dhe datë, lloji dhe arsyet e dënimit, urdhëri i shlyerjes me nr. dhe datë: Ministri, 01 – 27. 27.3.1956, vërejtje me shënim në biografi për këto arsye: megjithëse i ka konstatuar këto të meta, në sektorin operativ, nuk e ka bërë çështje të udhëheqjes së ministrisë, nuk ka marrë të gjitha masat për të përdorur materialet që disponoheshin në hetuesi, dhe hetuesia e tyre ka shkuar shumë ngadalë (në lidhje me njerëzit e ardhur nga jashtë shtetit) ministri, 935. 26.6.1963, i shtyhet afati i dekorimit me urdhërin e klasit të II, me një vit, 4025. 17 – 65. zv/ministri Shehu, 2662. 3.6.1971, drejtuar Drejtorisë së Parë, vërejtje për drejtimin dhe udhëheqjen e zhdërvjelltë të vartësve të tij, për përforcimin e kontrollit mbi mbikëqyrjen e problemeve, me karakter të mprehtë armiqësor, (lidhur me ndjekjen e një objekti përpunimi në Elbasan, për në Greqi).

Autobiografi

N/kolonel Nevzat Haznedari, i biri i Ahmetit, dhe i Myniresë, lindur në 25.12.1915 në Korçë, dhe banues në atë qytet. Edhe babai dhe gjyshi, janë lindur dhe rritur në atë qytet. Që nga viti 1946, i transferuar me shërbim, banoj familjarisht në Tiranë. Jam me kombësi dhe nënshtetësi shqiptare, dhe shqipen e kam gjuhë amtare. Rrjedh nga një origjinë çifligare pasi gjyshi im, ka pasur nëj çiflik në Greqi, dhe një tjetër në një fshat të Korçës. Këtë pasuri e ka pasur dhe babai im, deri në vitin 1913, mbasi në atë kohë, me vendosjen e kufirit greko-shqiptar, pasuria e Greqisë ngeli përtej kufirit, ndërsa pasurinë në Shqipëri e shiti duke nga ngelur vetëm një shtëpi e madhe në Korçë. Në këtë shtëpi, pjesërisht rronim vetë, ndërsa pjesën tjetër e jepnim me qera. Babai im nuk ka punuar kurrë, ai rronte vetëm me të ardhurat e mallit që kishte, ndërsa në këtë kohë, ai ndihmohej nga vëllezërit e mamasë (kunetërit e tij) dhe me qeranë e shtëpisë. Gjithashtu pas vitit 1922, vëllai im filloi punë dhe ndihmonte shtëpinë dhe nga viti 1929, jemi ndihmuar nga motrat e mija.

Ato shkuan në Amerikë me burrat e tyre, njëra në vitin 1929, dhe tjetra në 1939. Ato na dërgonin në atë kohë, ndihma në të holla. Mamaja është marrë vazhdimisht, dhe merret edhe sot, me punë shtëpie. Deri në vitin 1913 prindërit e mi kanë pasur prona, dhe kanë rrojtur mirë, ndërsa pas këtij viti, kur unë akoma nuk kisha lindur, kanë mbetur me 1 shtëpi të cilën ua mori fajdexhiu në vitin 1929, duke na mbetur neve nga kjo shtëpi vetëm dy dhoma, të cilat i përdornim, kur kishim krejt shtëpinë si qilare. Në këto dy dhoma, familja ime ka rrojtur që nga viti 1913, dhe deri mbas çlirimit të vëndit, që unë mora një shtëpi tjetër. Asnjë burim tjetër nuk kemi pasur përveç ndihmave të dajallarëve të mij, rrogës së të vëllait, dhe të motrave që na dërgonin nga Amerika. Kam mbaruar në qytetin e Korçës në vitin 1927, shkollën fillore, dhe pastaj vazhdova Liceun e Korçës deri në vitin 1931.

Si nuk munda të ndiqja liceun, për arsye ekonomike, u futa në Shkollën Industriale të Korçës, por edhe kjo u mbyll në vitin 1933. Më pas mbeta pa shkollë dhe u mora me punë të ndryshme krahu, dhe për një kohë u sëmura. Në vitin 1935, shkova në Normalen e Elbasanit, dhe i ndihmuar nga motrat, e mbarova atë në vitin 1939, në muajin maj. Kam vazhduar dhe një kurs një vjeçar në Bashkimin Sovjetik në vitet 1951 – 1952. Si mbarova shkollën Normale, ndenja disa muaj pa u emrëruar mësues, sikurse shokët e mij, pasi u burgosa si antifashist në korrik të 1939, deri në shtator 1939, dhe nuk më emëronin mësues derisa erdha vetë në Tiranë. Me ndërmjetësimin e Ahmet Duhanxhiut, ish profesor i imi në Elbasan, dhe atëherë shef i shkollave fillore në Ministrinë e Arsimit, u emërova mësues, ku qëndrova deri në mbarimin e vitit 1942. Rrethi im shoqëror në të kaluarën qysh nga koha e Zogut, dhe deri sa filloi L.A.N.Ç., kanë qënë të gjithë shokët e lagjes me të cilët isha rritur që në fëmijëri, dhe me të cilët kisha studiuar edhe në shkolla, si Sami dhe Nazmi Tyxhari, (vëllezër) të dy të lidhur me Lëvizjen qysh nga fillimi.

Por kur Lëvizja filloi të zgjerohej, i pari shkoi në Itali, ku ishte student, dhe sot ndodhet atje, ndërsa i dyti u shkëput nga Lëvizja dhe ndenji indiferent, deri sa në gusht të vitit 1944, i thirrur nga unë, erdhi si mësues dhe qëndroi në zonat e lira, sikurse është dhe sot. Familja e tyre sot, për faktin se janë prekur nga reforma, duhet të qëndrojë mirë. Gjithashtu kam pasur si shok të ngushtë në Normalen e Elbasanit, edhe një Telemak Kona, nga Berati. Me këtë banoja në një dhomë, por edhe ky sot ndodhet në Itali, ku kishte shkuar për studime. Unë nuk jam takuar me këta dhe as kam korresponduar që nga viti 1941. Shok të ngushtë kam patur në të kaluarën, dhe kam, Nuri Resnjën (antar partie). Në organizata dhe në formacione armike nuk kamë qënë. Në Lëvizjen Nacional-Çlirimtare, jam lidhur qysh në fillim dhe pikërisht mbaj mënd që në korrik të vitit 1941, më ka folur duke më njohur si antifashist, mbasi kurdohera bisedonim për robërinë fashiste që na kishte pllakosur. Shoku Nuri Resnja, dhe më vonë shoku Taqi Skëndi, më kanë folur për Grupin Komunist të Korçës, dhe për detyrat që u dilnin përpara komunistave për t’i kryer.

Unë u gëzova dhe pranova që të kryeja çdo gjë, kështu që shoku Taqi Skëndi, Nuri Resnja, Sami Tyxhari, dhe unë, formuam një grup që drejtohej nga Taqi Skëndi. Ne bënim mbledhje të rregullta, ndanim trakte, bënin propagandë dhe luftë, kundër të rinjve të Anastas Lulos, nga të cilët kishte shumë në lagjen ku banoja unë. Të gjitha detyrat në atë kohë i kam kryer me qejf. Kështu vazhdova deri në tetor, dhe pastaj u ngarkova të punoj në Leskovik, ku isha mësues. Duke punuar sipas udhëzimeve të partisë, të gjithë punët m’i ngarkonte Taqi Skëndi, me të cilin mbaja dhe kontakte. Në rreshtat e Ushtrisë Nacional-Çlirimtare kam hyrë me urdhër të Partisë në 7 mars 1943, si partizan i thjeshtë i Shtabit të Qarkut të Korçës.

Në maj të vitit 1943, jam caktuar si komandant i vëndit në Leskovik, i cili ishte çliruar. Me ardhjen e gjermanëve, ne u larguam dhe qëndruam për disa ditë në zonat e lira të Leskovikut. Në gusht të vitit 1943, kur po formohej Brigada e Parë në Vithkuq, shoku Nexhip Vinçani, më njoftoi se isha caktuar si zv/komandant i Qarkut të Korçës. Disa ditë para operacionit të janarit, u caktova komandant i një njësiti gueril, të gjithë A.P. dhe operonim në prapavijat e armikut. Mbas operacionit të pare, si ndenja pak kohë në batalionet territoriale me Kolonel Riza Kodhelin, u caktova zv/ komisar i Batalionit “Skënder Çaçi”, ku qëndrova deri në prill të 1944. Në atë kohë u thirra dhe u caktova përsëri zv/komandant i Qarkut të Korçës dhe në mars 1945, u caktova duke qënë komandant i Qarkut edhe Prokuror i Popullit në Korçë, ku kam qëndruar deri në datën 10.4.1946. Me urdhër Nr 07.706/2 të datës 10.4.1946, të Minsitrisë së Mbrojtjes Popullore, jam caktuar si Prokuror në Gjykatën e Lartë Ushtarake, dhe kam ardhur në Tiranë.

Si Prokuror i Gjykatës së Lartë kam qëndruar deri në shkurt 1949 dhe jam transferuar me urdhër Nr 07.921/5 të datës 12.2.1949, të Ministrisë së Mbrojtjes Popullore, në Drejtorinë Politike, si shef seksioni të botimeve dhe pastaj jam transefruar në Drejtorinë e Organizim – Mobilizimit me urdhër Nr. 07.231, datë 3.2.1950. Si kryetar i Degës së Mobilizimit kam qëndruar deri në 30.3.1950, që kam ardhur në Ministrinë e Punëve të Brëndshme, me urdhër 07.745. datë 30.3.1950, si kryetar Dege. Prej datës 3.2.1951, deri në 11.3.1952, kam qëndruar në dispozicion të kuadrit me urdhër 32(8) datë 6.6.1953, duke kryer studime në Bashkimin Sovjetik, dhe me komandim shërbimi datë 1.4.1952. jam caktuar kryetar Dege. Kam marrë pjesë në mjaft luftime që kanë bërë repartet e Shtabit të Qarkut Korçë, batalionin “Skënder Çaçi”, dhe njësitet guerile, që unë kam komanduar, kundra italo-gjermanëve dhe tradhtarëve të vëndit.

Nuk jam shkëputur, dhe as zënë rob, duke qënë në rreshtat e Lëvizjes Nacional-Çlirimtare. Gradën e parë, e kam marrë në datën 1 janar 1945, si Kapiten i Parë, me urdhër Nr. 1456-13, të datës 16.8.1945. Major jam graduar në 1 janar të vitit 1948, me urdhër 3326, datë 7.6.1948, dhe Nën – Kolonel jam graduar në 1.9.1951, me urdhër 1803, datë 4.9.1951. Betimin ushtarak e kam bërë në vitin 1946 në Shtëpinë e Oficerëve. Mbaj mënd që në korrikun e 1941, Shoku Nuri Resnja, dhe më vonë shoku Taqi Skëndi, më kanë folur për Grupin Komunist të Korçës. Në dhjetor të vitit 1941, ose janar 1942, u thirra nga Taqi Skëndi dhe erdha nga Leskoviku për në Korçë. Më mori në një mbledhje ku ishin të pranishëm shokët Raqi Qirinxhi (dëshmor) dhe Nesti Dushku (dëshmor). Aty ata më komunikuan se isha bërë antar Partie. Por në dokumentat e mia, unë kam shënuar se jam bërë antar partie në 17 qershor 1942, pas pushimit të shkollave. Kam qënë antar Byroje i Organziatës së Gjykatës së Lartë në vitet 1945 e deri në 1948. Më pas po antar Byroje në Ministrinë e Brëndshme, dhe sot jam antar Byroje në Organizatën Nr. 17. Nuk jam dënuar nga Partia. Jam i martuar, dhe në familje kam gruan Hiqmeten, nënën Mynyren, dhe dy fëmijët, Natasha dhe Maksimin. Gruaja ime ka qënë nënpunëse, por tani nuk punon dot.

Ajo mban fëmijët, ndërsa nëna plakë bën ndonjë punë shtëpie. Gruaja është 30 vjeç, ndërsa nëna 73 vjeç, dhe të gjithë i kam unë në ngarkim. Gruaja, është e bija e Qani Kacidhës nga Korça, dhe e Lytfije Hasanajt, po nga Korça. Ajo ka dy vëllezër, Namik Kacidhja, 29 vjeç, që ka kryer studimet jashtë shteit, dhe sot është inxhinier në hekurudhë, dhe Drin Kacidhja, ish antar partie dhe tani i pezulluar (nuk e di përse), 26 vjeç dhe shef seksioni në Ministrinë e Industrisë. Ka dhe një motër, Violeta, vjeç 19, studente dhe e organizuar me Bashkimin e Rinisë. Familja e gruas ka qënë e lidhur me Lëvizjen dhe kanë një djalë dëshmor, Selaudin Kacidhja, të vrarë nga ballistët në vitin 1944. Nëna e gruas, ka një vëlla në burg, të cilin e kam gjykuar unë si Prokuror, me 10 vjet si armik. Edhe familja ime ka qënë e lidhur me Lëvizjen Nacional-Çlirimtare. Kam një vëlla të ndarë, i cili rron familjarisht në Korçë, dhe që punon në financën e qytetit. Kam dhe dy motra, Ikbalen dhe Xhekon, të cilat janë në Amerikë, të martuara prej vitesh. E para ka ikur në vitin 1929 në Amerikë me burrin, dhe ka ardhur vetëm një herë në 1933, ndërsa e dyta ka ikur në 1939, dhe nuk ka ardhur fare.

Shumë rrallë ime më, ka marë ndonjë letër prej tyre, dhe u ka dërguar me postë, ndërsa që nga viti 1948, unë nuk kam marrë asnjë letër. Kam marrë vesh që burrat e tyre punojnë, punë krahu. Kam dhe një motër tjetër Nevrez Uzuni. Burri i saj në fundin e vitit 1950, u cilësua si kulak dhe më vonë, siç jam njohur, për mos-denoncim të disa rrënjë pemëve, u dërgua 6 vjet në burg dhe në një operacion e sipër, në spital, ai vdiq. Motra, ka dy djem, të dy të organziuar me rininë. Njëri punon në Kuçovë, dhe tjetri, marangoz në Tiranë. Ai rron tek unë së bashku me motrën. Dhe fare-fisi im ka qënë lidhur me Lëvizjen Komuniste. Unë kam dy kushërinj dëshmorë, Hasan Dishnicën, dhe Servet Agollin, dhe një kushëri tjetër të parë, si dëshmorë të L.A.N.Ç. Kam të dënuar dhe një kushëri tjetër, Selami Baruti, me 10 vjet, ish kapter xhandarmërie. Me këtë nuk kam pasur njohje, pasi ky ka rrojtur 10 vjet si xhandar në vënde të ndryshme, dhe mund të kem 20 vjet që se kam parë. Kam pasur dhe një kushëri të mamasë fashist, Neki Starovën, të cilin, e ekzekutoi Lëvizja N.ÇL. në vitin 1942.

Gjithashtu dhe një kushëri i im i dytë, Xhevat Starova, ka qenë me armikun, të cilin kur kam qënë Prokuror, e kam gjykuar dhe ekzekutuar. Janë antërë partie, fëmijët e kushërirës sime të pare, Jakup dhe Hiqmet Frashëri. Gjithashut janë antërë partie, fëmijët e kushëririt të parë të babait, Emin Haznedari, ish antar i Byrosë së Komitetit të Partisë në Durrës. Ndërsa tjetri (emrin ja kam harruar, pasi shumë rrallë takohemi) është kryetar dege në Portin e Durrësit. Një vëlla i tyre, Sabaudin Haznedari, (i përjashtuar nga Partia, arsyen nuk e di) u arratis nga vëndi në 1950. Kam qënë disa ditë në Itali (Napoli), në vitin 1939, pasi kam përcjellë motrën që shkonte në Amerikë tek burri i saj. Në vitin 1944 (dhjetor) kam qënë në Selanik të Greqisë, i udhëzuar me punë partie, dhe dy herë me punë zyrtare në Beograd. Një herë në dhjetor 1946, dhe herën tjetër në janar 1947, kur isha Prokuror i Ushtrisë. Në vitin 1951-1952, kam qënë me studime në Bashkimin Sovjetik.

Mendoj se punën e kam kryer mirë dhe mendoj se jap shumë në sektorin ku punoj. Pretendoj Urdhërin e Flamurit, të cilin e kam kërkuar me dokumenta të rregullta, dhe më është dhënë përgjigje se dokumentat i kam paraqitur jashtë afatit. Por ky nuk është faji im, pasi kam qënë me studime në B.R.S.S., dhe nuk jam vënë në dijeni. E pretendoj këtë gjë pasi këtë urdhër, e kanë marrë dhe disa shokë të mi, të cilët nuk kanë bërë asgjë më shumë se unë. Mbaj medaljen e kujtimit Nr.293 datë 14.11.1945, medaljen e çlirimit, Nr.3960 datë 21.6.1946, medaljen e trimërisë, Nr.290 datë 7 prill 1947, urdhërin Ylli Partizan i klasit të III, Nr.128 datë 8.5.1951, dhe urdhërin e shërbimit ushtarak Nr.141 datë 30.7.1951. Jam shpërblyer me rroga nga udhëheqja dhe dikasteri. Jam mirë me shëndet dhe nuk kam qënë asnjëherë në spitale ose në qëndra pushimi.

Tiranë më 20.5.1953

N/Kolonel Nevzat Haznedari

• 

Çfarë shkruhet në “Kartela e Oficerit” dhe autobiografinë e shkruar me dorën e tij nga Haznedari, i njohur ndryshe si “Gjenerali i zi”, për shkak të dhunës dhe brutalitetit që ai ushtronte me tortura nga më të tmershmet ndaj “klientëve” të tij në qelitë e Sigurimit të Shtetit, duke filluar nga viti 1945, kur ai u gradua Kapiten i Parë, si shpërblim për aksionin e rrëmbimit në Greqi dhe sjelljes në Tiranë, të ish-kryeministrit të Monarkisë, Koço Kota?!

Si i gjykoi dhe dënoi Haznedari me burgim dhe me vdekje, disa nga njerzit më të afërt të tij, si kushërinjtë e parë, Xhevat Starova, Selami Baruti etj., apo dajën e bashkëshortes së tij. Të gjitha proceset e bujshme hetimore që Haznedari kryesoi që nga viti 1960, duke filluar me “Grupin armiqësor çam të Kundëradmiralit Teme Sejko”, “Grupin puçist në Ushtri të Beqir Ballukut, Petrit Dumes e Hito Çakos, ”, “Grupin sabotator në Ekonomi të Abdyl Këllezit, Koço Theodhosit, Kiço Ngjelës, Vasil Katit”, etj., ku ai ka shkruar me dorën e tij për vlersimet që ka marrë për “punën e mire”, duke u nderuar me medalje dhe dekorata e tituj të lartë, si dhe shpërblimet financiare për çdo proces hetimor, që ishin baraz me rrogën vjetore të një nënpunësi të mesëm në regjimin komunist!

Kam dhe një motër tjetër, Nevrez Uzuni. Burri i saj në fundin e vitit 1950, u cilësua si kulak dhe më vonë, siç jam njohur, për mos-denoncim të disa rrënjë pemëve, u dërgua 6 vjet në burg dhe në një operacion e sipër, në spital, ai vdiq. Motra, ka dy djem, të dy të organziuar me rininë.

Njëri punon në Kuçovë, dhe tjetri, marangoz në Tiranë. Ai rron tek unë së bashku me motrën. Dhe fare-fisi im ka qënë lidhur me Lëvizjen Komuniste.

Unë kam dy kushërinj dëshmorë, Hasan Dishnicën, dhe Servet Agollin, dhe një kushëri tjetër të parë, si dëshmorë të L.A.N.Ç. Kam të dënuar dhe një kushëri tjetër, Selami Baruti, me 10 vjet, ish kapter xhandarmërie. 

Me këtë nuk kam pasur njohje, pasi ky ka rrojtur 10 vjet si xhandar në vënde të ndryshme, dhe mund të kem 20 vjet që se kam parë. Kam pasur dhe një kushëri të mamasë fashist, Neki Starovën, të cilin, e ekzekutoi Lëvizja N.ÇL. në vitin 1942. 

Kam pasur dhe një kushëri të mamasë fashist, Neki Starovën, të cilin, e ekzekutoi Lëvizja N.ÇL. në vitin 1942. Gjithashtu dhe një kushëri i im i dytë, Xhevat Starova, ka qenë me armikun, të cilin kur kam qënë Prokuror, e kam gjykuar dhe ekzekutuar”.

Kështu shkruan në mes të tjerash në autobiografinë e tij (e cila ndodhet bashkangjitur dosjes së kartelës së oficerit), gjeneral-major, Nevzat Haznedari, ish-prokuror ushtarak dhe kryehetues i Ministrisë së Punëve të Brendëshme, i cili që nga janari i viti 1945 kur u gradua Kapiten i Parë, si shpërblim për aksionin e rrëmbimit të ish-kryeministrit Koço Kota në Selanik të Greqisë, e deri në fund të karrierës së tij si ushtarak i lartë pranë organeve të “Diktaturës së Proletariatit”, në Tiranë në vitin 1979, pak kohë pasi kishte hetuar “Grupin armiqësor në Ekonomi”, (me në krye dy anëtarët e Byrosë Politike dhe zv/kryeministrat Abdyl Këllezi e Koço Theodhosi që u dënuan me vdekje dhe u ekzekutuan), është njohur si një nga hetuesit më të dhunshëm dhe tmerri i të dënuarëve politik në regjimin komunist të Enver Hoxhës. 

Përveç aksionit të parë të tij, (atë të rrëmbimit në Greqi të ish-kryeministrit Koço Kota), që ishte dhe “prova e zjarrit” para Partisë, gjë e cila shënjoi fillimin e një karriere “brilante” të tij në rradhët e organeve të Ministrisë së Punëve të Brendëshme, si dhe proçesin hetimor ndaj “Grupit armiqësor në Ekonomi”, “skeda e punës” së gjeneral Haznedarit si hetues e kryehetues, është e mbushur edhe një sërë procesesh të tjera nga më të bujshme të historisë së regjimit komunist të Enver Hoxhës. 

Si p.sh.: “Procesi i Kundër-admiralit të Flotës Luftarake-Detare, Teme Sejko”, “Procesi i Grupit puçist në Ushtri me në krye Beqir Ballukun”, etj., ku të gjitha mbjanë “vulën” e dorës së tij.

Dhe për të gjitha këto, ashtu siç do të shohim në “Kartela e Oficerit”, ku bashkangjitur ndodhet edhe autobiografia e tij, gjeneral-major, Nevzat Haznedari, jo vetëm që është vlersuar për punë të mirë me stimuj moral, si fleta nderi, medalje dhe dekorata të larta, por ai është shpërblyer edhe materialisht me shumë të mëdha financiare pas çdo procesi hetimor ku ka marrë pjesë, të cilat kalonin pagën mesatare vjetore të një nënpunësi të thjeshtë në regjimin komunist të para viteve ’90-të. 

Të gjitha këto janë të shkruara me dorën e tij si në “Kartelën e Oficerit” që ai e ka plotësuar me dorën e tij, ashtu dhe në autobiografinë personale që ndodhet bashkangjitur atij dokumenti, gjë të cilat ishin “normë” për çdo kuadër ushtarak dhe anëtar partie, i cili ishte i detyruar që t’i përgjigjej pyetësorit të atij formulari me rigorozitetin më të madh, duke shënuar aty çdo gjë që kishte bërë që nga dita që kishte lindur, si dhe biograftitë e rrethit të tij familjar, duke filluar nga bashkëshortja, fëmijët, etj., deri tek kushërinjtë e largët, shokët, kolegët, miqtë dhe bashkëpunëtorët e tij.

Po kështu, kuadri ushtarak dhe anëtari i partisë, aty në atë dosje duhet të deklaronte edhe të gjithë veprimtarinë e tij që nga dita që kishte lindur, si dhe: arsimimin, specializimet, vlersimet, shpërblimet, gradimet, kritikat, vërejtjet, dënimet, postet dhe funksionet e detyrat që kishte kryer e mbajtur, etj. etj., duke “mos i fshehur gjë Partisë”. 

E gjitha kjo “praktikë pune” ishte e huazuar nga Partia Komuniste Bolshevike e Leninit dhe Stalinit, të cilën Enver Hoxha e morri si shëmbull dhe e zbatoi pikë për pikë në të gjithë veprimtarinë e tij, që nga 8 nëntori i ’41-it kur erdhi në krye të Partisë Komuniste Shqiptare, e deri sa vdiq në prillin e ’85-ës. 

Për më shumë se ç’përmbante “Kartela e Oficerit”, (me autobiografinë përkatëse) na njeh ky dokument arkivor që i përket dosjes së punës së gjeneral-major Nevzat Haznedarit, të cilin Memorie.al e publikon të plotë dhe për herë të parë, ashtu siç ndodhet në dosjen përkatëse në Arkivin e Ministrisë së nDosja e punës e gjeneral-major, Nevzat Haznedarit, 1944 -1979

KARTELA PERSONALE E OFICERIT

Emri: NevzatAtësija: AhmetMbiemri: HaznedariTË DHËNA PERSONALEDatëlindja, dita, muaji, vjeti:25.XII.1915Vendëlindja, Katundi, lokaliteti, rrethi, lagja, qyteti: Korçë, lokaliteti i qëndrës.Kombësija: ShqiptareNënshtetësija: ShqiptareGjuha Amtare: ShqipjaÇfarë gjuhe din, lexon, dhe flet: Flas dhe shkruaj frëngjisht, flas dhe shkruaj italisht, dhe pjesërisht flas dhe shkruaj rusisht.Profesioni civil dhe specialiteti: MësuesMe se janë marrë prindërit: Para okupacionit të Prillit 1939, Gjatë periudhës së okupacionit prej 1939 deri në Nëndor 1944, Mbas okupacionit italo-gjerman: Babai merrej me administrimin e një shtëpie me qera, dhe ka vdekur në 1936, ndërsa Mamaja është shtëpiake.

A e kanë humbur të drejtën e zgjedhjes nga gjyqet, ose kush nga të afërmit e tu (Babai, nëna, motër, vëlla, gruaja, dhe të afërmit e saj, kur dhe përse, kur e ka plotësuar, ose kur e plotësojnë dënimin) në qoftë se i kanë fituar të drejtat, kur i kanë fituar:

Askush nuk e ka humbur të drejtën e zgjedhjes nga gjyqet.A kanë qënë ose janë, kush nga të afërmit të farë e fisit tënd në Partinë e Punës së Shqipërisë, ose në Parti të tjera, në qoftë se janë përjashtuar kur dhe përse:

Në Partinë e Punës kam një kunat, Namik Kacidha, dhe dy djemtë e kushërirës së parë.Origjina shoqërore: Jam prej origjine çifligare.Gjëndja ekonomike e familjes, deri në 1939 në kohën e okupacionit, mbas okupacionit italo-gjerman: Vetëm një shtëpia dy dhomëshe dhe rrogën si oficer.Kultura ushtarake:

Çfarë kursesh ose shkollash ushtarake ke mbaruar në Shqipëri dhe kur? Çfarë kursesh ose shkollash ushtarake ke mbaruar në BRSS dhe kur?

Çfarë kursesh ose shkollash ushtarake ke mbaruar në Jugosllavi dhe kur?

Çfarë kursesh ose shkollash ushtarake ke mbaruar në shtetet e tjera, dhe kur: Nuk kam mbaruar kurse ose shkolla ushtarake, nuk kam mbaruar kurse ose akademi ushtarake në BRSS, nuk kam mbaruar kurse ose akademi ushtarake në Jugosllavi, nuk kam mbaruar kurse ose akademi ushtarake në shtete të tjera.

Kultura e përgjithshme: Shkollë fillore, shkollë e mesme, shkollë e lartë, shkollë speciale, shkollë politike: Kam mbaruar shkollën fillore në vitet 1922-1927 në Korçë, 5 klasë, pa bursë, kam mbaruar Normalen e Elbasanit, në vitet 1935-1939, 5 klasë, kam mbaruar një kurs në Bashkimin Sovjetik në 3.2.1951 deri në 27.2.1952.

A ke qënë antar i Rinisë Komuniste, ose i B.R.P.SH. prej cilës kohë, e deri në cilën kohë ke dalë. Nr. e çertifikatës të antarësisë:

Nuk kam qënë antar i rinisë komuniste, dhe as i B.R.P.SH.

Gjëndja në Parti, stazhin e hyrjes në Parti, Nr. e teserës së Partisë, ose të çertifikatës së kandidatit: Jam pranuar në Parti në datën 17 Qershor 1942, Nr. i teserës…………Në çfarë organizate partie, je bërë antar i Partisë Komuniste, ose i Partisë së Punës:

Jam bërë antar i Partisë Komuniste në një nga organizatat e Komitetit Qëndror të Korçës.Çfarë dënime Partie ke, kur i ke marrë, dhe nëse të janë hequr, kur: Nuk kam marrë dënime nga Partia. (Shif shtojcë fletë ankesën)Nëse je përjashtuar nga Partia, kur dhe përse:

Nuk jam përjashtuar nga Partia.A ke qënë antar i Partisë Fashiste, Ballit Kombëtar, a ke marrë pjesë në formacionet armike, ku dhe kur, (Nga ç’datë e deri në ç’datë,) dhe çfarë funksioni ke pasur? A ke qënë në luftë kundër Ushtrisë Nacional-Çlirimtare, dhe cili nga të afërmit e tu, ose të gruas tënde, kanë marrë pjesë në këto organziata:

Nuk kam qënë antar i Partisë Fashiste, dhe nuk kam marrë pjesë në formacione luftarake. Nuk kam marrë pjesë në luftë kundër Ushtrisë Nacional-Çlirimtare. Në këto organizata ka marrë pjesë një kushëriri im i parë, Selami Baruti, dhe një kushëri i mëmës, Neki Starova, si fashist i vrarë si armik i Nacional-Çlirimtares në vitin 1942, në Pogradec.

Nëse ke qënë antar i organziatave të tjera, kur dhe përse ke dalë: Nuk kam qënë antar i organizatave të tjera.A je gjykuar, kur dhe çfarë dënimi ke marrë. A ke humbur të drejtën e zgjedhjeve dhe përse: Nuk jam gjykuar dhe nuk jam dënuar. Nuk kam humbur të drejtën e zgjedhjeve.

A ke qënë jashtë shtetit, ju, ose babai, nëna, motra, vëllai, gruaja, dhe të afërmit e saj, ose të tjerët. Ku ndodhen, prej së cilës kohë, përse kanë ikur, me se merren, dhe çlidhje ke me ta:

Kam qënë në Itali në 1939, sepse kam përcjellë motrën, në Greqi, kam qënë në vitin 1944 për punë partie, në Jugosllavi, kam qënë dy herë për punë zyrtare, në Bashkimin Sovjetik, kam qënë një herë për studime në vitet 1951-1952, kam dy motra në Amerikë, njëra ka ikur në 1929, ndërsa tjetra në 1939, të dyja të martuara atje.

Kam vëllain e gruas në Rumani për studime, Namik Kacidhja.Gjëndja familjare, beqar, i martuar, i ndarë, i ve. Emri, mbiemri, atësija e gruas, datëlindja, mosha, dhe emrat e fëmijëve. Emrat dhe datëlindjet e pjestarëve që kenë ngarkim, dhe nëse janë në gjëndje të punojnë:

I martuar me Hiqmete Rami Kacidhja, datëlindje 1923, në gjëndje pune. I biri, Maksim, datëlindje 1948, e bija, Natasha, datëlindje 1946, dhe mamaja, Myzireja, lindur në 1880, s’është në gjëndje pune.

Kam në ngarkim, mamanë, dhe dy fëmijët. Në 13.5.1954. lind vajza me emrin, Shpresa.A ke marrë pjesë në Lëvizjen Nacional-Çlirimtare (prej dhe deri) dhe në çfarë organizate:

Kam marrë pjesë në lëvizje, në vitin 1943, me Grupin Komunist të Korçës, dhe deri sa u bëra A.P. nuk e ndërpreva aktivitetin tim.DHËNIA E GRADËS SË ZAKONSHMEDita, muaji, viti: 1.1.1945. 1.1.1948. 1.9.1951. 1.12.1955. 6.7.1961.Çfarë grade ushtarake: Kapiten i I-rë, Major, Nën-Kolonel, Kolonel, 7 muaj para afatit, Gjeneral-Major. 

Nr. Urdhërit të Ministrisë së M. Popullore. Nr. të Dekretit të Presidumit të Kuvëndit Popullor: Nr 1456 dt. 16.1.1945. Nr. 3326 dt. 7.6.1948. Nr. 3717 dt. 26.11.1955. Nr. 3380 dt. 6.7.1961.Ku, kur, dhe sa herë je plagosur ose kontizuar, me cilin repart në luftime dhe operacione: Jam plagosur një herë në luftime në vitin 1943, në krahun e djathtë, në luftime me gjermanët në qytetin e Leskovikut.

SHËRBIMI NË RRJESHTAT PARTIZANEData, fillimi, mbarimi. Kur ke marrë pjesë në rrjeshtat partizane, dhe në cilën njësi (Çetë, Batalion, Brigadë) vullnetarisht apo i mobilizuar. Çfarë përgjegjësie ke pasur: 7.3.1943 – 20.5.1943, pranë Shtabit të Qarkut Korçë, vullnetar, 10.5.1943 – 12.7.1943, pranë Shtabit të Qarkut Korçë, Komandant vëndi në Leskovik, 12.7.1943 – 16.8.1943, pranë Shtabit të Qarkut Korçë, në dispozicion, 16.8.1943 – 1.1.1944, pranë Shtabit të Përgjithshëm, si Zv-Komandant i Qarkut të Korçës, 1.1.1944 – 2.2.1944, në Batalionin e Gorë-Oparit, si Komandant Kompanie, 2.2.1944 – 4.4.1944, në Batalionin “Skënder Çaçi”, si Zv-Komandant Batalioni, 4.4.1944 – 10.3.1945, pranë Shtabit të Përgjithshëm, si Zv-Komandant i Qarkut të Korçës, 10.3.1945 – 2.5.1945, në Komandën e Përgjithshme, si Komandant Qarku, dhe Prokuror.

PUNA DHE PËRGJEGJËSIA QË KE PASUR NË, ENTE, DIKASTERE, FABRIKA, UZINA CIVILE, QË NË FILLIM TË PUNËS TËNDEÇfarë dikastere, ndërmarrje, familje, ose ekonominë tënde, ke punuar me rrogë, sa kohë, dhe çfarë përgjegjësie dhe specialiteti, ke pasur. Emërimi i dikastereve, dhe ndërmarrjeve shkollore, përgjegjësia, si dhe data e fillimit, dhe mbarimit: Në qytetin e Korçës, nxënës, në vitet 1922 – 1927, në Liceun e Korçës, student, në vitet 1927 – 1931, në Shkollën Industriale të Korçës, student, në vitet 1931 – 1933, pranë familjes në Korçë, kam bërë punë të ndryshme, në vitet 1933 – 1935, në Normalen e Elbasanit, student, në vitet 1935 – 1939, pranë familjes në Korçë, pa punë, në maj 1939 – korrik 1939, i burgosur për aktivitet politik kundër fashizmit, në korrik 1939 – shtator 1939, si arsimtar në Leskovik dhe në rrethe, mësues, në 27.12.1939 – 1.3.1943.PUNA DHE SHËRBIMI NË FORCIME TË PARTISË DHE ORGANIZATA SHOQËROREÇfarë përgjegjësie ke pasur në Parti, Pushtet, në Organziatat e Masave, dhe sa kohë. Emërtimi i Përgjegjësisë, emërtimi i organizatës, koha e fillimit dhe mbarimit: Antar Byroje, në Organizatën e Gjykatës së Lartë Ushtarake, maj 1946 – tetor 1948, Antar Byroje, në Organizatën e Mobilizimit, janar 1950 – shkurt 1950, Antar Byroje, në Organizatën Nr. 5, shkurt 1950 – shtator 1951.SHËRBIMI NË USHTRINË POPULLORENë cilën njësi, dhe repartee të ushtrisë popullore, ke shërbyer, çfarë përgjegjësie ke pasur, dhe sa kohë. Nr. i urdhërave mbi transferimin ose caktimin. Data e fillimit dhe mbarimit, emërtimi i njësive dhe reparteve ushtarake, përgjegjësia që ke pasur, nr. dhe data e urdhërit: 9.5.1945 – 10.4.1946, në Komandën e Përgjithshme, si Komandant Qarku dhe Prokuror, 10.4.1946 – 12.2.1949, në Ministrinë e Mbrojtjes Popullore, si Prokuror i Gjykatës së Lartë Ushtarake, Nr. 07.706/2 10.4.1946 – 12.2.1949 – 3.2.1950, në Drejtorinë Politike, si shef i Degës së Botimeve, Nr 07.921/5, 3.2.1950 – 20.3.1950, në Drejtorinë e Organizimin dhe Mobilizimit, si shef seksioni, Nr. 07.231 30.3.1950 – 3.2.1951, në Ministrinë e Punëve të Brëndshme, si Kryetar Dege, Nr 07.745. 3.2.1951 -11.3.1952, në dispozicion, për studime në BRSS, Nr. 52/8. 11.3.1951 – 15.5.1952, në Ministrinë e Punëve të Brëndshme, si Komandant Shërbimi, Nr. 1596. 15.5.1952 – 1.5.1962, në Ministrinë e Punëve të Brëndshme, si Kryetar i Degës së VII (Hetuesisë), Nr. 4221. Nga data 1.1.1959, shpërblehet me rrogën bazë 9500 lekë, Nr. 499. 1.5.1962 – 1.6.1964. Drejtoria e Dytë, lekë 9500, si Zv / Drejtor dhe Kryetar i Degës së VII, Nr. 1056. 1.6.1964 – 1.4.1967. Drejtoria e Dytë, lekë 9500, si Zv / Drejtor i Lirë, Nr. 693. Në datën 1.5.1966, shpërblehet me 1400 lekë, Nr. 690. 1.4.1967 – 15.4.1974, Dega e Punëve të Brëndshme, në Elbasan, si Kryetar Dege, Nr. 132. Në datën 1.6.1967, shpërblehet me 1200 lekë, Nr. 231. 16.4.1974 – 15.8.1975, në Drejtorinë e Hetuesisë së MPB, si Këshilltar, Vendim Nr. 35. Shpërblehet me 90 përqind të pagës. 16.8.1975 – 31.1.1977, në Ministrinë e Punëve të Brëndshme, si Kryeinspektor, me pagë 1200 lekë, Vendim Nr. 171. Në datën 1.4.1976, shpërblehet me pagë 1000 lekë, Vendim Nr. 1503. 1.2.1977 – 15.1.1979, në Drejtorinë e Parë, si Kryetar i Degës së Veçantë, Vendimet Nr. 36. dhe 84/2. 15.1.1979. nxirret në rezervë, për arsye të daljes në pension, Vendimet Nr. 342. dhe 1629/2.LAVDËRIME DHE SHPËRBLIMEKush urdhëron, urdhëri me nr. dhe datë, arsyeja lavdërimit dhe shpërblimit: Ministri, 9733, 27.12.1952. 4000 lekë për merita pune, ministri, 444, 27.1.1954. 4000 lekë për merita pune, ministri, 3280, 23.1.1957. 5000 lekë për rezultate të mira në sektorin e punës së tij, ministri, 2691, 10.11.1958, 7000 lekë për ndihmë ekonomike, ministri, 166, 30.1.1959. i dërgohen 200 marka, për të blerë barëra, pasi është shtruar si i sëmurë, në Republikën Demokratike Gjermane, Gjeneral Ziçishti, urdhër s’ka, 25.12.1958. Lavdërohet për merita pune gjatë vitit 1958, ministri, 3505, 19.12.1959. 5000 lekë për rezultate të mira në punë, Zv / Ministri Ziçishti, 15.11.1960, ka kryer në përgjithësi mirë, detyrat gjatë vitit 1960, ministri, 2110, 4.9.1962. 5000 lekë për punë të mirë, ministri, 1034, 31.7.1965. 5000 lekë shpërblim, ministri, 25.12.1965, e përshëndet dhe e uron me rastin e 50 vjetorit të ditëlindjes, ministri, 25.12.1975, letër urimi me rastin e 60 vjetorit të ditëlindjes.DËNIME GJYQËSORE, DISIPLINORE, DHE, PARTIEKush urdhëron, urdhëri me nr. dhe datë, lloji dhe arsyet e dënimit, urdhëri i shlyerjes me nr. dhe datë: Ministri, 01 – 27. 27.3.1956, vërejtje me shënim në biografi për këto arsye: megjithëse i ka konstatuar këto të meta, në sektorin operativ, nuk e ka bërë çështje të udhëheqjes së ministrisë, nuk ka marrë të gjitha masat për të përdorur materialet që disponoheshin në hetuesi, dhe hetuesia e tyre ka shkuar shumë ngadalë (në lidhje me njerëzit e ardhur nga jashtë shtetit) ministri, 935. 26.6.1963, i shtyhet afati i dekorimit me urdhërin e klasit të II, me një vit, 4025. 17 – 65. zv/ministri Shehu, 2662. 3.6.1971, drejtuar Drejtorisë së Parë, vërejtje për drejtimin dhe udhëheqjen e zhdërvjelltë të vartësve të tij, për përforcimin e kontrollit mbi mbikëqyrjen e problemeve, me karakter të mprehtë armiqësor, (lidhur me ndjekjen e një objekti përpunimi në Elbasan, për në Greqi).AutobiografiN/kolonel Nevzat Haznedari, i biri i Ahmetit, dhe i Myniresë, lindur në 25.12.1915 në Korçë, dhe banues në atë qytet. Edhe babai dhe gjyshi, janë lindur dhe rritur në atë qytet. Që nga viti 1946, i transferuar me shërbim, banoj familjarisht në Tiranë. Jam me kombësi dhe nënshtetësi shqiptare, dhe shqipen e kam gjuhë amtare. Rrjedh nga një origjinë çifligare pasi gjyshi im, ka pasur nëj çiflik në Greqi, dhe një tjetër në një fshat të Korçës. Këtë pasuri e ka pasur dhe babai im, deri në vitin 1913, mbasi në atë kohë, me vendosjen e kufirit greko-shqiptar, pasuria e Greqisë ngeli përtej kufirit, ndërsa pasurinë në Shqipëri e shiti duke nga ngelur vetëm një shtëpi e madhe në Korçë. Në këtë shtëpi, pjesërisht rronim vetë, ndërsa pjesën tjetër e jepnim me qera. Babai im nuk ka punuar kurrë, ai rronte vetëm me të ardhurat e mallit që kishte, ndërsa në këtë kohë, ai ndihmohej nga vëllezërit e mamasë (kunetërit e tij) dhe me qeranë e shtëpisë. Gjithashtu pas vitit 1922, vëllai im filloi punë dhe ndihmonte shtëpinë dhe nga viti 1929, jemi ndihmuar nga motrat e mija.Ato shkuan në Amerikë me burrat e tyre, njëra në vitin 1929, dhe tjetra në 1939. Ato na dërgonin në atë kohë, ndihma në të holla. Mamaja është marrë vazhdimisht, dhe merret edhe sot, me punë shtëpie. Deri në vitin 1913 prindërit e mi kanë pasur prona, dhe kanë rrojtur mirë, ndërsa pas këtij viti, kur unë akoma nuk kisha lindur, kanë mbetur me 1 shtëpi të cilën ua mori fajdexhiu në vitin 1929, duke na mbetur neve nga kjo shtëpi vetëm dy dhoma, të cilat i përdornim, kur kishim krejt shtëpinë si qilare. Në këto dy dhoma, familja ime ka rrojtur që nga viti 1913, dhe deri mbas çlirimit të vëndit, që unë mora një shtëpi tjetër. Asnjë burim tjetër nuk kemi pasur përveç ndihmave të dajallarëve të mij, rrogës së të vëllait, dhe të motrave që na dërgonin nga Amerika. Kam mbaruar në qytetin e Korçës në vitin 1927, shkollën fillore, dhe pastaj vazhdova Liceun e Korçës deri në vitin 1931.Si nuk munda të ndiqja liceun, për arsye ekonomike, u futa në Shkollën Industriale të Korçës, por edhe kjo u mbyll në vitin 1933. Më pas mbeta pa shkollë dhe u mora me punë të ndryshme krahu, dhe për një kohë u sëmura. Në vitin 1935, shkova në Normalen e Elbasanit, dhe i ndihmuar nga motrat, e mbarova atë në vitin 1939, në muajin maj. Kam vazhduar dhe një kurs një vjeçar në Bashkimin Sovjetik në vitet 1951 – 1952. Si mbarova shkollën Normale, ndenja disa muaj pa u emrëruar mësues, sikurse shokët e mij, pasi u burgosa si antifashist në korrik të 1939, deri në shtator 1939, dhe nuk më emëronin mësues derisa erdha vetë në Tiranë. Me ndërmjetësimin e Ahmet Duhanxhiut, ish profesor i imi në Elbasan, dhe atëherë shef i shkollave fillore në Ministrinë e Arsimit, u emërova mësues, ku qëndrova deri në mbarimin e vitit 1942. Rrethi im shoqëror në të kaluarën qysh nga koha e Zogut, dhe deri sa filloi L.A.N.Ç., kanë qënë të gjithë shokët e lagjes me të cilët isha rritur që në fëmijëri, dhe me të cilët kisha studiuar edhe në shkolla, si Sami dhe Nazmi Tyxhari, (vëllezër) të dy të lidhur me Lëvizjen qysh nga fillimi.Por kur Lëvizja filloi të zgjerohej, i pari shkoi në Itali, ku ishte student, dhe sot ndodhet atje, ndërsa i dyti u shkëput nga Lëvizja dhe ndenji indiferent, deri sa në gusht të vitit 1944, i thirrur nga unë, erdhi si mësues dhe qëndroi në zonat e lira, sikurse është dhe sot. Familja e tyre sot, për faktin se janë prekur nga reforma, duhet të qëndrojë mirë. Gjithashtu kam pasur si shok të ngushtë në Normalen e Elbasanit, edhe një Telemak Kona, nga Berati. Me këtë banoja në një dhomë, por edhe ky sot ndodhet në Itali, ku kishte shkuar për studime. Unë nuk jam takuar me këta dhe as kam korresponduar që nga viti 1941. Shok të ngushtë kam patur në të kaluarën, dhe kam, Nuri Resnjën (antar partie). Në organizata dhe në formacione armike nuk kamë qënë. Në Lëvizjen Nacional-Çlirimtare, jam lidhur qysh në fillim dhe pikërisht mbaj mënd që në korrik të vitit 1941, më ka folur duke më njohur si antifashist, mbasi kurdohera bisedonim për robërinë fashiste që na kishte pllakosur. Shoku Nuri Resnja, dhe më vonë shoku Taqi Skëndi, më kanë folur për Grupin Komunist të Korçës, dhe për detyrat që u dilnin përpara komunistave për t’i kryer.Unë u gëzova dhe pranova që të kryeja çdo gjë, kështu që shoku Taqi Skëndi, Nuri Resnja, Sami Tyxhari, dhe unë, formuam një grup që drejtohej nga Taqi Skëndi. Ne bënim mbledhje të rregullta, ndanim trakte, bënin propagandë dhe luftë, kundër të rinjve të Anastas Lulos, nga të cilët kishte shumë në lagjen ku banoja unë. Të gjitha detyrat në atë kohë i kam kryer me qejf. Kështu vazhdova deri në tetor, dhe pastaj u ngarkova të punoj në Leskovik, ku isha mësues. Duke punuar sipas udhëzimeve të partisë, të gjithë punët m’i ngarkonte Taqi Skëndi, me të cilin mbaja dhe kontakte. Në rreshtat e Ushtrisë Nacional-Çlirimtare kam hyrë me urdhër të Partisë në 7 mars 1943, si partizan i thjeshtë i Shtabit të Qarkut të Korçës.Në maj të vitit 1943, jam caktuar si komandant i vëndit në Leskovik, i cili ishte çliruar. Me ardhjen e gjermanëve, ne u larguam dhe qëndruam për disa ditë në zonat e lira të Leskovikut. Në gusht të vitit 1943, kur po formohej Brigada e Parë në Vithkuq, shoku Nexhip Vinçani, më njoftoi se isha caktuar si zv/komandant i Qarkut të Korçës. Disa ditë para operacionit të janarit, u caktova komandant i një njësiti gueril, të gjithë A.P. dhe operonim në prapavijat e armikut. Mbas operacionit të pare, si ndenja pak kohë në batalionet territoriale me Kolonel Riza Kodhelin, u caktova zv/ komisar i Batalionit “Skënder Çaçi”, ku qëndrova deri në prill të 1944. Në atë kohë u thirra dhe u caktova përsëri zv/komandant i Qarkut të Korçës dhe në mars 1945, u caktova duke qënë komandant i Qarkut edhe Prokuror i Popullit në Korçë, ku kam qëndruar deri në datën 10.4.1946. Me urdhër Nr 07.706/2 të datës 10.4.1946, të Minsitrisë së Mbrojtjes Popullore, jam caktuar si Prokuror në Gjykatën e Lartë Ushtarake, dhe kam ardhur në Tiranë.Si Prokuror i Gjykatës së Lartë kam qëndruar deri në shkurt 1949 dhe jam transferuar me urdhër Nr 07.921/5 të datës 12.2.1949, të Ministrisë së Mbrojtjes Popullore, në Drejtorinë Politike, si shef seksioni të botimeve dhe pastaj jam transefruar në Drejtorinë e Organizim – Mobilizimit me urdhër Nr. 07.231, datë 3.2.1950. Si kryetar i Degës së Mobilizimit kam qëndruar deri në 30.3.1950, që kam ardhur në Ministrinë e Punëve të Brëndshme, me urdhër 07.745. datë 30.3.1950, si kryetar Dege. Prej datës 3.2.1951, deri në 11.3.1952, kam qëndruar në dispozicion të kuadrit me urdhër 32(8) datë 6.6.1953, duke kryer studime në Bashkimin Sovjetik, dhe me komandim shërbimi datë 1.4.1952. jam caktuar kryetar Dege. Kam marrë pjesë në mjaft luftime që kanë bërë repartet e Shtabit të Qarkut Korçë, batalionin “Skënder Çaçi”, dhe njësitet guerile, që unë kam komanduar, kundra italo-gjermanëve dhe tradhtarëve të vëndit.Nuk jam shkëputur, dhe as zënë rob, duke qënë në rreshtat e Lëvizjes Nacional-Çlirimtare. Gradën e parë, e kam marrë në datën 1 janar 1945, si Kapiten i Parë, me urdhër Nr. 1456-13, të datës 16.8.1945. Major jam graduar në 1 janar të vitit 1948, me urdhër 3326, datë 7.6.1948, dhe Nën – Kolonel jam graduar në 1.9.1951, me urdhër 1803, datë 4.9.1951. Betimin ushtarak e kam bërë në vitin 1946 në Shtëpinë e Oficerëve. Mbaj mënd që në korrikun e 1941, Shoku Nuri Resnja, dhe më vonë shoku Taqi Skëndi, më kanë folur për Grupin Komunist të Korçës. Në dhjetor të vitit 1941, ose janar 1942, u thirra nga Taqi Skëndi dhe erdha nga Leskoviku për në Korçë. Më mori në një mbledhje ku ishin të pranishëm shokët Raqi Qirinxhi (dëshmor) dhe Nesti Dushku (dëshmor). Aty ata më komunikuan se isha bërë antar Partie. Por në dokumentat e mia, unë kam shënuar se jam bërë antar partie në 17 qershor 1942, pas pushimit të shkollave. Kam qënë antar Byroje i Organziatës së Gjykatës së Lartë në vitet 1945 e deri në 1948. Më pas po antar Byroje në Ministrinë e Brëndshme, dhe sot jam antar Byroje në Organizatën Nr. 17. Nuk jam dënuar nga Partia. Jam i martuar, dhe në familje kam gruan Hiqmeten, nënën Mynyren, dhe dy fëmijët, Natasha dhe Maksimin. Gruaja ime ka qënë nënpunëse, por tani nuk punon dot.Ajo mban fëmijët, ndërsa nëna plakë bën ndonjë punë shtëpie. Gruaja është 30 vjeç, ndërsa nëna 73 vjeç, dhe të gjithë i kam unë në ngarkim. Gruaja, është e bija e Qani Kacidhës nga Korça, dhe e Lytfije Hasanajt, po nga Korça. Ajo ka dy vëllezër, Namik Kacidhja, 29 vjeç, që ka kryer studimet jashtë shteit, dhe sot është inxhinier në hekurudhë, dhe Drin Kacidhja, ish antar partie dhe tani i pezulluar (nuk e di përse), 26 vjeç dhe shef seksioni në Ministrinë e Industrisë. Ka dhe një motër, Violeta, vjeç 19, studente dhe e organizuar me Bashkimin e Rinisë. Familja e gruas ka qënë e lidhur me Lëvizjen dhe kanë një djalë dëshmor, Selaudin Kacidhja, të vrarë nga ballistët në vitin 1944. Nëna e gruas, ka një vëlla në burg, të cilin e kam gjykuar unë si Prokuror, me 10 vjet si armik. Edhe familja ime ka qënë e lidhur me Lëvizjen Nacional-Çlirimtare. Kam një vëlla të ndarë, i cili rron familjarisht në Korçë, dhe që punon në financën e qytetit. Kam dhe dy motra, Ikbalen dhe Xhekon, të cilat janë në Amerikë, të martuara prej vitesh. E para ka ikur në vitin 1929 në Amerikë me burrin, dhe ka ardhur vetëm një herë në 1933, ndërsa e dyta ka ikur në 1939, dhe nuk ka ardhur fare.Shumë rrallë ime më, ka marë ndonjë letër prej tyre, dhe u ka dërguar me postë, ndërsa që nga viti 1948, unë nuk kam marrë asnjë letër. Kam marrë vesh që burrat e tyre punojnë, punë krahu. Kam dhe një motër tjetër Nevrez Uzuni. Burri i saj në fundin e vitit 1950, u cilësua si kulak dhe më vonë, siç jam njohur, për mos-denoncim të disa rrënjë pemëve, u dërgua 6 vjet në burg dhe në një operacion e sipër, në spital, ai vdiq. Motra, ka dy djem, të dy të organziuar me rininë. Njëri punon në Kuçovë, dhe tjetri, marangoz në Tiranë. Ai rron tek unë së bashku me motrën. Dhe fare-fisi im ka qënë lidhur me Lëvizjen Komuniste. Unë kam dy kushërinj dëshmorë, Hasan Dishnicën, dhe Servet Agollin, dhe një kushëri tjetër të parë, si dëshmorë të L.A.N.Ç. Kam të dënuar dhe një kushëri tjetër, Selami Baruti, me 10 vjet, ish kapter xhandarmërie. Me këtë nuk kam pasur njohje, pasi ky ka rrojtur 10 vjet si xhandar në vënde të ndryshme, dhe mund të kem 20 vjet që se kam parë. Kam pasur dhe një kushëri të mamasë fashist, Neki Starovën, të cilin, e ekzekutoi Lëvizja N.ÇL. në vitin 1942.Gjithashtu dhe një kushëri i im i dytë, Xhevat Starova, ka qenë me armikun, të cilin kur kam qënë Prokuror, e kam gjykuar dhe ekzekutuar. Janë antërë partie, fëmijët e kushërirës sime të pare, Jakup dhe Hiqmet Frashëri. Gjithashut janë antërë partie, fëmijët e kushëririt të parë të babait, Emin Haznedari, ish antar i Byrosë së Komitetit të Partisë në Durrës. Ndërsa tjetri (emrin ja kam harruar, pasi shumë rrallë takohemi) është kryetar dege në Portin e Durrësit. Një vëlla i tyre, Sabaudin Haznedari, (i përjashtuar nga Partia, arsyen nuk e di) u arratis nga vëndi në 1950. Kam qënë disa ditë në Itali (Napoli), në vitin 1939, pasi kam përcjellë motrën që shkonte në Amerikë tek burri i saj. Në vitin 1944 (dhjetor) kam qënë në Selanik të Greqisë, i udhëzuar me punë partie, dhe dy herë me punë zyrtare në Beograd. Një herë në dhjetor 1946, dhe herën tjetër në janar 1947, kur isha Prokuror i Ushtrisë. Në vitin 1951-1952, kam qënë me studime në Bashkimin Sovjetik.Mendoj se punën e kam kryer mirë dhe mendoj se jap shumë në sektorin ku punoj. Pretendoj Urdhërin e Flamurit, të cilin e kam kërkuar me dokumenta të rregullta, dhe më është dhënë përgjigje se dokumentat i kam paraqitur jashtë afatit. Por ky nuk është faji im, pasi kam qënë me studime në B.R.S.S., dhe nuk jam vënë në dijeni. E pretendoj këtë gjë pasi këtë urdhër, e kanë marrë dhe disa shokë të mi, të cilët nuk kanë bërë asgjë më shumë se unë. Mbaj medaljen e kujtimit Nr.293 datë 14.11.1945, medaljen e çlirimit, Nr.3960 datë 21.6.1946, medaljen e trimërisë, Nr.290 datë 7 prill 1947, urdhërin Ylli Partizan i klasit të III, Nr.128 datë 8.5.1951, dhe urdhërin e shërbimit ushtarak Nr.141 datë 30.7.1951. Jam shpërblyer me rroga nga udhëheqja dhe dikasteri. Jam mirë me shëndet dhe nuk kam qënë asnjëherë në spitale ose në qëndra pushimi.Tiranë më 20.5.1953N/Kolonel Nevzat Haznedari

Nga Aurenc Bebja, Francë

“Gazette de France” ka botuar, të shtunën e 20 prillit 1822, në ballinë, shkrimin e bujshëm të gazetës së Nurembergut që hidhte dyshime mbi vdekjen e Ali Pashë Tepelenës, të cilin, Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar :

Na shkruajnë përtej kufijve të Zvicrës : “Sipas disa letrave nga Barcelona, një i huaj i pasur ka mbërritur në Mahon (Port-Mahon, ishulli i Menorca-s), dhe ky i huaj i pasur thuhet se është ish-pashai i Janinës, Aliu i famshëm. Ai ishte në bordin e një anije franceze dhe kishte dy gra dhe një shërbëtor me vete. Bagazhet e tij përbëheshin nga dymbëdhjetë arka me peshë shumë të konsiderueshme. (Kështu që ka të ngjarë se ai mund të ketë lënë në vende të sigurta disa nga thesaret e tij si në bregdet apo në një nga ishujt e Greqisë. Thuhet se ai duket se ka në plan të qëndrojë ca kohë në Mahon.)”

Ne do t’i shtojmë këtij lajmi detajet që jepen për ikjen e pretenduar e të tmerrshmit Ali Pasha. Kur e pa se pushteti i tij po i zvogëlohej deri në pikën e fundit, ai u pajtua me ithtarët (mbështetësit) e tij që ata të bënin sikur po e tradhëtonin.

Ndërsa po negocionte me gjeneralët turq, ai bëri të gjitha përgatitjet e nevojshme për arratisjen e tij, hodhi pjesën më të madhe të thesareve të tij në ujë, por u kujdes për të siguruar një milion ‘sequins’. Pastaj, ai u vesh si një bari turk dhe priti rezultatin e negociatave. Ne e dimë se si ata përfunduan dhe se koka e tij duhej dorëzuar te turqit.

Ata e morën menjëherë; por në vend të kokës së Aliut, ishte ajo e një shqiptari të vjetër që kishte vdekur nga plagët e tij dhe i kishin vënë një çallmë të çmuar. Asnjë nga gjeneralët turq nuk e njihte Aliun fizikisht; kështu që ata u mashtruan lehtësisht dhe, në përputhje me kapitullimin, ata u larguan nga vendi.

Aliu shfrytëzoi këtë moment për të shpëtuar veten e tij; ai arriti për fat të mirë në Butrint (një qytet në Shqipërinë austriake, në kanalin e Korfuzit), dhe u fut atje në një anije që pranoi ta priste. Askush nuk mund të mohojë vërtetësinë e kësaj historie kur e kujton karakterin dinak të Ali Pashait. (Korrespondenti i Nurembergut.)/Blogu © Dars (Klos), Mat – Albania

• 

• 

• 

David Lega, eurodeputeti suedez, njëkohësisht raporter për Shqipërinë në BE, ka folur me tone të ashpra gjatë mbledhjes së Parlamentit Europian, i cili në rend dite ka çështjen e anëtarësimit të Shqipërisë në BE.

Eurodeputeti Lega, tha se nuk duhet të hapen negociatat me Shqipërinë pasi qeveria shqiptare tregohet shumë e ashpër me gazetarët dhe shumë e butë me trafikantët e drogës.

Droga, krimi i organizuar, bandat ne pushtet, dhuna, vjedhja e votave, varferia, azilantet, kane bere me ne fund europen te mbaje nje qendrim të forte dhe te drejte .

Foto lart ^

Dhuna ndaj Gazetarit Alfred Lela.

Gangsterë te denuar ne shtetet e europes mbushin parlamentin, trafikantet e droges dhe qenieve njerezore, jane bere drejtues bashkish,

Foto lart/

Dhuna ndak kryeredaktorit te gazetes Opozitare Rilindja Demokratike Bledi Kasmi.

Shqiperia ka 7 vjet qe eshte kethyer ne nje laborator dhe shperndares droge dhe krimit ne BE, normalisht e marre peng nga bandat dhe gangsteret e krimit te organizuar ne dhe me pushtet.

Opozites shqiptare, europes dhe SHBA i duhet nje pune kolosale disavjecare per te larguar dhe pastruar jo vetem parlamentin, administraten, policine, shtetin por edhe me gjere nga grupet kriminale shume te fuqishme te ngrituara ne keto 7 vite narkoqeveri te Rames…

Në foton lart ^

Studenti i arteve Bledi dhe policia e krimit…

• 

• 

• 

Hajro Çini Kanada/

“Rendi i Ri” botëror është një çmenduri që ka më shumë se një shekull që shaktërron shtete dhe sisteme, dhe ajo me të cilën i zëvëndësojnë është një strukturë e egër, kriminale dhe e dëmshme.

E filluan me shkatërrimin e Perandorisë 600 vjeçare Osmane dhe asaj 300 vjeçare Ruse. E para u zëvendësua me një kripto-diktaturë fashiste Qemaliste, e dyta me një diktaturë edhe më të egër sovjetike.

“Rendin e Ri” e mbështeti Britania e Madhe që në fillim 1896, me ëndërrën se do të ishte komanduesja e botës, elementët kryesorë të këtij Rendi bashkëpunuan edhe me Kajzerin Gjerman në luftën e Parë, për ta prerë në besë Gjermaninë më 1917, pasi ndërruan pushtetin në Rusi.

• 

• 

• 

“Rendi i Ri” nuk ka arritur akoma të vendosë një ekuilibër të natyrshëm botëror edhe pse e ka futut botën në dy Luftra Botërore, dhe me dhjetra lokale. Kjo bëri që edhe Britania e madhe të degradojë nga superfuqi, në një fuqi botërore, gjithnjë e në rënie.

Simboli i lirisë nga viti 1945, USA, duket se po bëhet viktima e rradhës me shkatërrimin e Historisë së saj nga vandalët majtistë. Shteti paralel i USA (Familja e Degjeneruar Clinton, Soros etj. lakej të Rendit të Ri) i bëri provat e fundit në Shqipëri më 1997 dhe pas vitit 2013, për ti zbatuar ato më pas në USA.

Një ditë, ai thirri një hebre, përgjegjës i pronave të tij, dhe i tha me një ton të rreptë : “Kam llogaritur në kokën time që për njëzet vjet ju më keni vjedhur rreth 5.000 piastra në vit; më sillni 100.000 piastrat menjëherë, përndryshe !” — Një gjest me dorë që shoqëroi këtë fjalim, i mësoi hebreut fatin që e priste nëse ai do të guxonte të debatonte për saktësinë e këtij buxheti të veçantë. Ai u përul dhe solli disa minuta më vonë shumën e kërkuar.

Nga Aurenc Bebja*, Francë – 21 Qershor 2020

“La Quotidienne” ka botuar, të shtunën e 29 nëntorit 1817, në faqen n°4, shkrimin biografik të “The litterary Gazette” për Ali Pashë Tepelenën (Janinën), të cilin, Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar:

“Gazeta e njohur “The litterary Gazette” boton një shkrim biografik për të famshmin Ali Pasha, zot i Epirit, Thesalisë dhe një pjese të vendeve bashkangjitur. Ky pasha nuk ka reshtur kurrë t’i paguajë Portës së Lartë, pjesët e të ardhurave publike që, sipas zakoneve të vjetra, i takojnë në pashallikun e tij, por njëkohësisht ai ka ditur të rrisë të ardhurat e tij personale, në atë pikë sa kanë vajtur në 15 milion ‘livres tournois’ (monedhë e vjetër franceze).

Një pjesë e madhe e këtyre të ardhurave vjen nga pronat e tij publike dhe nga kopetë e deleve të cilat arrijnë deri në 50.000 kokë. Thesarin (pasurinë) e tij e ruan vetëm një arkëtar i thjeshtë që i thotë saktësisht se çfarë përmban kasaforta. Ali Pasha, i talentuar për një kujtesë të jashtëzakonshme, i njeh përmendësh të gjitha të ardhurat dhe shpenzimet e tij. Kjo mënyrë e mbajtjes së librave (llogarive) të tij shpesh i mundëson që të rrisë papritmas të ardhurat e tij.

Një ditë, ai thirri një hebre, përgjegjës i pronave të tij, dhe i tha me një ton të rreptë : “Kam llogaritur në kokën time që për njëzet vjet ju më keni vjedhur rreth 5.000 piastra në vit; më sillni 100.000 piastrat menjëherë, përndryshe !” — Një gjest me dorë që shoqëroi këtë fjalim, i mësoi hebreut fatin që e priste nëse ai do të guxonte të debatonte për saktësinë e këtij buxheti të veçantë. Ai u përul dhe solli disa minuta më vonë shumën e kërkuar.

Ali Pasha mund të mbledhë deri në 40.000 trupa, por forca e ushtrisë së tij përbëhet nga 6.000 arnautë ose shqiptarë, të cilët i mban në trojet e tij, dhe që qëndrojnë me të për jetë a vdekje. Një oficer francez organizoi fonderinë e topave, nga e cila tashmë ai prodhon mortaja po aq të mira sa ato të çdo artilerie evropiane. Ali Pasha negocioi me radhë me tre fuqi kryesore evropiane për të marrë në zotërim ishujt jonianë; marrje të cilën ai me të drejtë e konsideron të nevojshme për të realizuar planin e tij për krijimin e një mbretërie të pavarur; por meqë u mashtrua disa herë mbi shpresat e tij për këtë temë, ai u kthye sërish pranë Portës osmane.

Ali Pasha nuk e di se cilit nga tre djemve të tij do t’i lë tashgimninë e “mbretërisë – pashallikut” që ka formuar. Më i rrituri, Muktar Pasha ndërthur guximin dhe veprimtarinë e babait të tij me një karakter më bujar dhe sjellje më të buta; ai është i ndjeshëm ndaj dashurisë dhe miqësisë. Një bukuroshe greke, e lindur në një familje të shquar, e quajtur Eufrozine (Euphrosyne), i kishte rrëmbyer zemrën të riut Muktar; Tek ajo, ai merrte pjesë në mbrëmje ku gjendeshin individët më të dashur të të dyja gjinive, dhe ku zakonet orientale ishin të dëbuara. Një natë Ali Pasha urdhëroi që Eufrozina dhe pesëmbëdhjetë mikeshat e saj të kapeshin dhe të mbyteshin në liqenin afër Janinës. Askush nuk guxoi ta prekte me dorë Eufrozinën, nga frika që kishin ndaj reagimit të Muktarit, kështu Pashai shkoi vetë ta tërhiqte zvarrë këtë të pafat.

Veli Pasha, djali i tij i dytë, është një njeri me shpirt të tretur, bujar dhe pa ndonjë talent të fortë. Ai përçmon publikisht zakonet, gjuhën dhe fenë e turqve; zakonisht, ai flet vetëm italishten dhe greqishten moderne; një ditë pyeti një udhëtar italian, duke i treguar atij xhaminë e madhe të Janinës; A mendoni se kjo ndërtesë është e mjaftueshme për të ndërtuar një opera si ajo në Itali ? Ai arriti të urrehej dhe të përçmohej nga shqiptarët dhe turqit, pa arritur të fitojë dashurinë e grekëve që kanë frikë nga mashtrimet e tij. Ali Pasha druhet nga veset e Veliut aq sa edhe nga virtytet e Muktarit. Ai do të dëshironte t’i lë trashëgiminë djalit të tij të tretë, Sali beut, i cili është ende vetëm një fëmijë.

Pallatet e Ali Pashës, ashtu si karakteri i tij, paraqesin një përzierje të gjithçkaje që është e madhe dhe gjithçka që është e tmerrshme dhe e përçmueshme. Përmes pasazheve (kalimeve) të errëta dhe të ngushta mbërrijmë në dhoma të mrekullueshme, ku qilimat janë prej kadifeje dhe perdet të qëndisura dhe me dantella; por syri tronditet papritur nga një afrim i çuditshëm; një perde prej kanavace është zbukuruar me copëza ari, ku një tapiceri e Goblinëve, që shërben si derë, është varur nga litarë të mëdhenj.

Më tej, në disa magazina të vogla, pashai grumbullon kuriozitete të të gjitha llojeve, orë, vathë, shallë, enë kuzhine, pra, të gjitha llojet e objekteve, fryt i plaçkitjeve dhe ekstraktimeve të tij. Bëhet fjalë për një shpellë hajdutësh por me përmasa më të mëdha. Haremet ose serajet e pashait përmbajnë deri në pesëqind gra, megjithatë seksi i bukur nuk tërheq kapriçot e tij të tmerrshme, dhe mbetet plotësisht i përjashtuar në besimin e tij.

Pasazhet nëntokësore të disa pallateve të tij përmbajnë burgje ku ai mban në pranga armiqtë e tij që i kanë rënë në duar, ose ato të subjekteve të tij, të cilët pasuria dhe ambicia e tyre i kanë bërë fajtor në sytë e tij. Këta njerëz të pafat zakonisht dalin prej aty vetëm për të vdekur.

Disa grekë e krahasuan Ali Pashën me Pirron, dhe e ftuan këtë mbret të ri të Epirit të çlironte Greqinë dhe të shpallte veten monark; por nëse Aliu i urren turqit, ai nuk i vlerëson grekët dhe, ndërsa përdor talentet e tyre, ai sfidon njëkohësisht karakterin e tyre. Asnjë post i rëndësishëm në ushtri nuk i jepet një greku. Sidoqoftë, pashai e di se skllevërit e shkolluar dhe të zellshëm paguajnë më shumë taksa sesa skllevërit injorantë dhe dembelë : kështu që ai favorizoi krijimin e shkollave greke dhe një universitet në Janinë.

Vetëm shqiptarët gëzojnë besimin e bashkatdhetarit të tyre të frikshëm : me ta, në momentet e tij të lira, ai është i gëzuar, komunikues dhe familjar; por, kur ai vesh petkun e komandantit, shqiptarë, grekë, myslimanë, gjithçka dridhet para tij, veçanërisht kur ai përdor këtë shprehje : “Bë atë që po të them, ose gjarpri i zi do të të hajë sytë.” Është një kërcënim pas të cilit vijon tortura, në rast mosbindjeje.” — M. B.

Publikohet historia e panjohur të Nazmi Berishës me origjinë nga Komuna e Podujevës në Kosovë, i cili i joshura nga propaganda e regjimit komunist dhe nga programet që jepte Radio-Tirana për “begatinë socialiste”  si dhe për t’i shpëtuar  metodave rankoviçiane të regjimit titist, në vitin 1960, ai vendosi që të arratisej dhe erdhi në Shqipëri, duke kaluar me not lumin Buna në të ftohtin e madh të atij dimri të egër. Dëshmitë e rralla të Nazmi Berishës, se si u prit ai në atdheun amë, ku ushtarët dhe oficerët e kufirit e rrethit të Shkodrës, pasi e lidhën me tel, e dërguan në Degën e Brendëshme, ku për 24 orë nuk i dhanë as bukë për të ngrënë, e më pas e nisën për në qytezën e Shijakut ku ishte “Qëndra e Filtrimit” të emigrantëve kosovarë. E gjithë aventura e djaloshit 20 vjeçar nga Kosova që Sigurimi i Shtetit e akuzonte se: ishte agjent i UDB-së, që e kishte dërguar me mision sekret, Çedo Topalloviç, kryetari i UDB-së për Kosovën, pwr t’u takuar me Kundëradmiralin e Flotës Luftarake, Teme Sejko dhe torturat çnjerzore që i’u bënë atij në Degët e Punëve të Brendëshme të Lushnjes, Krujës, Tiranës etj., ku atë e mbanin të izoluar dhe i kërkonin që të bëhej bashkëpunëtor i Sigurimit të Shtetit, duke i nxjerrë si dëshmitarë, bashkëpatriotë të tij nga Kosova, dhe refuzimi i tij, që bëri që ai të kalonte plot 20 vjet në burgjet e regjimit komunist të Enver Hoxhës.

“Dikur përmes gjendjes sime si somnabul, kërkova takim me Mehmet Shehun, duke arsyetuar para tyre se ai ishte trim dhe trimat as të falnin dhe as të mbysnin. Pas kërkesës sime, nuk më lejuan që të takohesha me kryeministrin, por më sollën një gjeneral të Sigurimit, të quajtur Nevazt Haznedari. Sa hyri brenda tek unë, gjenerali mu hodhë në qafë dhe më përqafoi. S`mund të gjykoja në ato çaste për motivet e vërteta të sjelljes së tij, por mbeta i hutuar nga ajo gjë. Ai ishte faqekuq, i rruar, i bukur dhe me shikim serioz e i shëndetshëm, e rrobat e gjeneralit i rrinin bukur. Ai i pyeti oficerët për mua dhe ata i thanë se asgjë s’kisha pranuar. Vetëtimthi ai m’u drejtua’ duke më thënë: Si more nuk të vjen turp që mohon veprën që ke bërë, kujton ti se ne nuk e dimë se kush të ka dërguar ty në Shqipëri”?! Kështu e kujtonte në mes të tjerash Nazmi Berisha takimin e tij me gjeneralin famëkeq, Nevza Haznedari, ish-kreun e Hetuesisë, pas kërkesës që ai kishte bërë për të takuar kryeministrin Mehmet Shehu, gjatë kohës që gjendej në qelitë e errta të Sigurimit të Shtetit. Nazmiu, i njohur ndryshe dhe me emrin Dyzi, i arratisur nga Jugosllavia për në Shqipëri në vitin 1959, prej vitesh me vënqëndrim të përhershëm si azilant politik në Oslo të Norvegjisë, ku u vendos pas riatdhesimit të tij në vitin 1980-të, rrëfen aventurën e tij tragjike, se si i kaloi 20 vjet në burgjet e regjimit komunist të Enver Hoxhës, i akuzuar si agjent i UDB-së.

Ëndrra për të takuar, “prijsin legjendar, Enver Hoxhën”

Nazmiu u lind në vitin 1939 në fshatin Llap të Komunës së Podujevës në krahinën e Kosovës. Si shumë të rinj të tjerë kosovarë që asokohe nuk e duronin dot shtypjen e regjimit titist me metodat rankoviçjane, edhe Nazmi Berisha kur nuk ishte më shumë se 21 vjeçar, i joshur dhe nga propaganda e regjimit komunist shqiptar, për “begatinë sosialiste”, vendosi që të arratisej nga Jugosllavija e të vinte në Shqipëri. Lidhur me këtë Nazmiu kujtonte: “Teksa rritesha, ndeshesha me padrejtësitë mizore që e kishin zanafillën tek flamuri i jonë kuqezi, që na e kishin hequr. Në stacionin e trenit të Prishtinës, me qindra kosovarë me brengën në zemër, linin atdheun për të shkuar në Turqi. Kjo ishte një lamtumirë rrënqethëse. Dikur, në shtëpinë tonë patëm një gëzim se “Shqipëria” do të vinte aty. Ishte fjala për një radio që na e kishte blerë babai, e mezi prisnim me gëzim të madh që të dëgjonim Radio-Tiranën. Ishte parada e madhe e 1 Majit, ku parakaluan me qindra e mijra puntorë, fshatarë, studentë, nxënës e ushtarë. O zot ç` krenari. Madje dëgjova të fliste Enver Hoxhën, prijsin e thirrur, legjendarin e Shqipërisë. Të them të drejtën ai zë ma mbushi zëmrën plot. M’u ngulit ideja se Shqipëria matanë dhe Shqipëria këtej, do të jetë bashkë. E unë dikur do ta përqafoja atë burrë me emrin Enver Hoxha, që nga zëri kumbues i tij, dridhej akoma dhe shtëpia. Besoja se nga ai zë u kallej data dhe jugosllavëve. E si të mos më ngjallte shpresë ai zë, kur në tokën tënde ndesheshe çdo ditë me një realitet të hidhur nga metodat e UDB-së, si përzënie me dhunë, mbyllje shkollash, mërgim, spiunim etj. Asokohe teksa dëgjoja atë radio dhe zërin e këngëtarit popullor Dervish Shaqja, me këngët e tija për Kosovën, sytë më mbusheshin me lot. Fizikisht jetoja në Prishtinë, por shpirtërisht isha në Shqipëri. I mbushur me këtë realitet, unë asokohe nuk dija aspak për ferrin e vërtetë ku jetonin shqiptarët, kurse fjalët bombastike në radio më jepnin besim dhe më ngjallnin shpresë”, kujton Nazmi Berisha, periudhën kur ai fare i ri, ndeshej me dy realitete krejt të kundërta të cilat e nxitën që të merrte rrugën në drejtim të kufirit për në Shqipëri.

Ardhja në Shqipëri me not nga lumi Buna

Lidhur me planin e peripecitë e arratisjes nga Kosova për në Shqipëri, Nazmi Berisha kujton:” Vendosa të ikja. Dilema për të gjetur rrugët më të mira, më mundonte shumë, pasi isha krejt i vetëm. Më në fund i hipa trenit për në Riekë dhe më pas një autobuzi për në drejtim të Ulqinit. Edhe aty ishte një Shqipëri mu fare pranë detit. Isha i lodhur e i dërmuar, mirpo më mbante gjallë shpresa që së shpejti do të isha në Shqipëri, do të kapërceja atë mur më të zi se të Berlinit. Pra, do të shihja Shqipërinë time dhe do ta puthja në ballë. Pasi i’u shmanga një fshatari të dyshimtë dhe pjesës së parë të natës e pabesisë së saj, duke u strukur në një rrëzë mali, unë me verdiktin e të uriturit, i’u hodha Bunës me not. Ndërsa notoja, dritat e Ulqinit regëtinin gjithnjë e më larg. Bregu tjetër i Bunës ishte shumë larg dhe unë ashtu i zhveshur vazhdoja të notoja dhe sa s` më zihej fryma nga të ftohtit. Atë lumë munda ta kaloj, vetëm se ëndrra ime, ishte më e fuqishme se vala e ftohtë e tij. Mendimi i parë që më lindi në tokën e ëndërruar, ishte që t`i dorzohesha policisë, mirpo asnjë këmbë njeriu nuk po dukej. Më në fund, duke ecur, pashë ca bagëti dhe një dritë të ndezur. Thirrjes sime: ‘O shqiptarë’, i’u përgjigjën disa kërcitje armësh dhe thirrja: duart lart. Ndërsa më gufonte zemra se më në fund do të shikoja ushtarët e policët e mëmëdheut, dy ushtarë dolën nga errësira dhe m’i lidhën duart nga mbrapa me një rrip. Ata më vunë përpara dhe në postën e tyre u përballa me një oficer që rrinte në një karrige të thjeshtë. Sjelljet e tyre brutale, unë i justifikoja, sepse vija nga matanë kufirit, ku dy shtetet ishin thikë më thikë. Pyetjet e para të oficerit ishin se: nga vija, me kë kisha qenë dhe pse isha i zhveshur. Ndërsa oficeri më shikonte me habi dhe dyshonte në fjalët e mija, unë i’u drejtova: Or vëlla, unë kam ikur nga Jugosllavija dhe gjithë sa them janë të vërteta. Kam ardhur vetë në Shqipëri, sipas bindjes sime të thellë, se ky është atdheu im. Dua të shkollohem këtu dhe të bëhem i vlefshëm për Shqipërinë. Oficeri përsëri vazhdonte me të njëjtat pyetje, ndërsa unë tepër i lodhur i’u kërkova bukë e ujë. Kur hapa sytë, tek koka pashë dy ushtarë dhe u gëzova pa masë kur më thanë se do të më çonin në Shkodër, për të cilën kisha dëgjuar aq shumë histori. Dy ushtarët më shpunë në Degën e Brendëshme, që s`ja kisha dëgjuar emrin kurrë. Kuptova se ishte e ngjashme me milicinë jugosllave. Aty më futën në një dhomë ku ishte një fotografi e madhe e Enver Hoxhës, për të cilën kisha afeksion. Unë u emocionova shumë dhe oficeri që e vuri re këtë gjë, më lejoi të ulesha. Mundohesha ta largoja frikën, duke menduar se këta oficerë nuk ishin si ata të UDB-së, që rrihnin dhe drogonin axhën tim, këta ishin krenaria kombëtare. Pas nënshkrimit, më lejuan të pushoja. Një polic më mori dhe më zbriti shkallëve duke më dorzuar te një tjetër, që më bëri kontrollin e tretë, që kur kisha hyrë në kufi. Ai çeli një derë të rëndë dhe unë e pashë veten në qeli. Aty më kaploi gjymi dhe vetëm të nesërmen u zgjova. Për mua s`po kujtohej njeri. Trokita fort në derë dhe kërkova bukë. Polici m’u përgjigj se: nuk më takonte atë ditë. Nuk shkoi gjatë dhe roja hapi derën e birucës. Të njejtët policë më bënë ato pyetje të një dite më parë, ndërsa mua po më gërryente uria. Ditën e dytë, më nisën për në Shijak dhe Shkodrën që e kisha ëndërruar, nuk e pashë fare. Në Shijak më vendosën në një shtëpi që ata e quanin Shtëpia e Pritjes. Aty isha si në shtëpinë time, isha i lirë dhe ushqimin e siguronin ata të policisë. Ditën e dytë, më filluan pyetjet e policisë së Shijakut, njëlloj si ato që më bënin në Shkodër. Unë përpiqesha që të mos harroja asgjë pa thënë, me mendimin se ashtu i shërbeja më shumë Shqipërisë sime” kujtonte Nazmi Berisha, ditët e para të ardhjes në “tokën e ëndërruar”.

Kampi i internimit në Çermë të Myzeqesë

Në qytetin e Shijakut, Nazmi Berisha qëndroi për afro dy muaj, ku herë pas here ai paraqitej në polici. Po kështu dhe policët, herë pas here i shkonin në dhomën e tij, duke e marrë në pyetje të hollësishme. Mbas dy muajsh, atë e larguan që andej, për ta çuar në një drejtim të panjohur për të. Lidhur me këtë, Nazmiu kujtonte: “Kur nuk i kisha mbushur dy muaj në Shijak, përsëri më morën për rrugë. Makina e zbuluar linte nga pas tym. Shikoja fshatarët e paveshur dhe të dobsuar që punonin në ara. Po kështu dhe fëmijët e tyre të veshur keq, luanin e këndonin shqip. Dikur makina u ndal. Vendi quhej Çermë. Zbritëm nga makina me hijen e gjatë të policit nga pas. Më bëri përshtypje një fakt, se ndryshe nga Prishtina, aty gjeje vetëm njerëz të shkurtër. Ndonëse aty nuk kishte asgjë romantike, në retinën time ata njerëz përcilleshin të lumtur. Aty pat qenë dikur këneta e Tërbufit, ku të grinte malarja tmerri i myzeqarëve. Pranë Çermës, ishin barrakat e dë dënuartëve politikë. Ato barraka ishin dëshmia e fundit e punës së atyre skllevërve (ashtu do t` i quaja më pas, se në atë kohë as guxoja) që kishin tharë kënetën e Tërbufit. Për Çermën, Tërbufin dhe barrakat më tregonte Shuaip Hoxhiqi. ‘A e beson or mik’, më thoshte ai me një dialekt gjysëmyzeqar, se të burgosurit hanin të vjellat e njëri tjetrit?! Shuaipi ishte kosovar si unë, edhe ai ishte dënuar gjoja si agjent i UDB-së. Unë fjalët e tija i merrja me rezerva, por sidoqoftë ai më tregonte. Njerzit vdisnin për bukë, më thoshte ai. Kampet e përqëndrimit ishin si në kohën e Hitlerit, ndoshta më zi. Të burgosurit i fusnin në një kafaz të thurrur me tela me gjëmba në mes të qiellit të hapur dhe i linin aty në shi e në diell, pa bërë fajin më të vogël. Unë në Jugosllavi kisha dëgjuar për trajtimin e të burgosurve dhe rrahjet që ju bënte UDB-ja, por nuk pata rastisur të më tregonte kush për kësi lloj torturash. Aty në Çermë, që s`ishte tjetër, veçse një kamp përqëndrimi, ndonëse pa tela me gjëmba, ishin mbi 300 kosovarë. Fjalët e tyre të para ishin: ‘Ç’farë ke dashur që erdhe këtu. Ne të gjithë jemi të penduar, po të gjejmë mundësinë, edhe në këmbë kthehemi’?! Kështu më thonin Sokol Jaka, Adem Gega e Hazir Haziri nga Drenica. Shumica e tyre kishin mbi pesë vjetë në Çermë. Aty u tret dhe ëndrra ime për shkollë, se në Çermë nuk kishte fare shkollë. Jeta aty ishte aq e zymtë sa s` bëhej fjalë fare për dritë në jetën tonë. Na zgjonin në pesë të mëngjezit dhe pastaj na bënin rreshtimin dhe numërimin e njerzëve, pastaj buka dhe nisja për punë. Aty në kamp që nuk u linte gjë mangut atyre naziste, secili merrte rrogë mujore 200 lekë (të reja). Për të shkuar në Lushnje, duhej të merrje leje në polici. Aty, si kryepolic ishte një farë Veli Kondi, i cili inskenonte vetë tentativat për arratisje. Ai ishte bërë një regjizor i përsosur, për të vënë në skenën e Çermës shfaqje makabre. Një nga ngushëllimet e mija në atë kohë, u bë ardhja në Çermë e një djali tridhjetvjeçar, të quajtur Kapllan Resuli. Ai asokohe ishte i njohur dhe për ne në Kosovë, si shkrimtar i dëgjuar. Unë e ftova të vinte në barrakën time dhe ishte fat që jetova shumë kohë me atë patriot dhe shkrimtar të madh. Ditët e netët e zymta të Çermës, unë i mbushja me Kapllanin, i cili më tregonte për burgun e Idrozovës në Jugosllavi, ku kishte qenë i dënuar”, kujtonte Nazmi Berisha, për periudhën që ai u dërgua në kampin e Çermës dhe tmerret që dëgjonte prej bashkëpatriotëve të tij kosovarë për atë vend.

Si më torturonin në Burgun e Tiranës

Pas dy vjetësh nga vajtja në kampin e Çermës, Sigurimi i Shtetit filloi të bënte tentativat e para për ta rekrutuar Nazmi Berishën, si agjent të vetin. Lidhur me këtë, Nazmiu kujtonte: “Një ditë, teksa kthehsha nga puna, më njoftuan të shkoja në polici në Lushnje. Mendoja se më kërkonin se kisha bërë një foto tek monumenti i Pavarsisë në Vlorë dhe një tjetër ku kisha dalë zbathur në Çermë dhe këto u’a kisha dërguar njerzëve të mi në Prishtinë. Kur u paraqita në Degë, personi që më priste, kishte ardhur nga Ministria e Brendshme. Pasi më pyeti për motivet e ardhjes sime në Shqipëri, ai m’u drejtua duke më thënë se: për njerëz si unë kishte nevojë atdheu. Unë në fillim u gëzova se për herë të parë që nga ardhja në Shqipëri, po i dëgjoja ato fjalë. Më pas ai më tha të shkoja në Çermë, sepse me patriotë të tillë siç isha unë, nuk kishte kurrë telashe. Sapo u ktheva në Çermë, gëzimin tim ja shfaqa Kapllan Resulit. Të nesërmen në mëngjez më njoftuan se duhet të shkoja përsëri në Lushnje. Këtë herë në Degë, më priti një oficer i ri që quhej Hajri, i cili pasi më vuri në dukje besimin që kishte Partia tek unë, më foli gjatë për synimet e titistëve ndaj Shqipërisë dhe për vigjëlencën. Prej meje si patriot dhe njeri i besës, kërkohej diçka: ‘Duhej të informoja përgjithshka që ndodhte në kamp, sepse në mes nesh kishte agjentë të Jugosllavisë’. Përpara më vuri një deklaratë, ku ishte shkruar pseudonimi im “Mali i bukur” dhe obligimet e mija për të njoftuar Sigurimin për gjithshka”, kujtonte Nazmi Berisha.

Firmosja e deklaratës

Në Degën e Brendëshme të Lushnjes, Sigurimi i Shtetit, me anë të mashtrimeve dhe duke përfituar nga mosha e re dhe naiviteti i Nazmi Berishës 23 vjeçar, e bindi atë që të firmoste deklaratën që ai të bashkpunonte me ta. Lidhur me këtë, Nazmiu kujtonte: “E nënshkrova deklaratën si i trullosur, por bash në atë çast diçka më shtërngoi fort për fyti….! Përse kjo duhej të ndodhte atë ditë dhe përse me mua? Pra do të denoncoja shokët me të cilët haja e pija. Ndërkohë që isha i bindur se në kamp asnjë s`ishte i dërguar i UDB-së. U ktheva në Çermë tejet i shqetësuar. Unë spiun i shokëve?! Jo kurrën e kurrës. Punë e madhe pse e kisha nënshkruar atë deklaratë. Vendosa dhe këtë gjë u’a tregova shokëve e Kapllan Resulit. Ata më thanë të hiqja dorë nga poshtërsitë e Sigurimit dhe po të më thërrisnin më në polici, të mos shkoja. Nuk do t`jua harroj shokëve të mi, që më shpëtuan nga katastrofa morale, ku donte të më fuste Sigurimi. Nuk vonoi shumë dhe më thirrën në polici. Unë aty i’u parashtrova me gjakftohtësi gjykimin tim, duke i’u thënë se: unë nuk dija asgjë se çfarë bëin shokët, se isha i burgosur dhe rrija vetëm e mbas punës sa shkoja në barrakë më zinte gjumi. Mbas një muaji, më thërritën përsëri në degën e Lushnjes. Në polici takova Sali Shatrin dhe Remzi Berberin. Me Saliun isha njohur në Shijak, ndërsa Remziun e shihja për herë të parë. Sali Shatri ishte nga Istogu i Pejës dhe kur isha në Shijak, më pat uruar shëndet e fat në Shqipëri. Për çudinë time, Sigurimi më rimori në pyetje, të cilat m’i kishin bërë edhe herët e tjera që kisha qenë aty. Në fytyrat e tyre ndjehej egërsia. Unë as që e kisha vënë re që: njeriu që më pyeste, ishte Sali Shatri. Spaletat i qenë zverdhur si gjethet e vjeshtës. Pas pak më thanë se do të shkoja me ta. Unë rrija si i habitur pa e ditur se ku do të më çonin”, kujtonte Nazmi Berisha, atë kohë kur Sigurimi po bënte të gjitha tentativat për ta rekrutuar si agjent të tij.

Në Degën e Brendëshme të Krujës

Lidhur me transferimin nga Lushnja në Krujë, Nazmiu kujtonte: “Në oborrin e brendshëm të Degës së Lushnjes ndodheshin tre policë dhe një makinë policije. Sali Shatri, ishte oficer i Sigurimit nga Peja dhe Remzi Berberi, po ashtu oficer i Sigurimit nga Dibra e Madhe. Saliu hiqej sikur ishte njeriu im, dhe aq larg sa ishte, vetëm më buzëqeshte. Nuk kam për t’i harruar kurrë ato fytyra. Pas një udhëtimi jo të gjatë, u gjendëm në Degën e Krujës. “Shtëpija e Pritjes” në Krujë, ishte më e mirë se ajo e Shijakut. Ajo ishte ndërtuar në një vend të shenjtë për bektashinjtë që quhej Sarisalltik. Të nesërmen, ashtu siç e kisha menduar, më filluan ‘raundin’ e ri të pyetjeve. Sali Shatri me Remzi Berberin, filluan të më pyesnin për gjithshka, nga familja, shokët, dajat, miqtë, ç`flitej për Enver Hoxhën, socializmin, për Titon, emrat e UDB-ashëve, profesorët e Kosovës etj. Procedimi i im i hollësishëm vazhdoi për një muaj. Sali Shatri nuk ishte më ai i Lushnjes, tani ai më rrihte shpatullat, duke më falenderuar dhe më merrte me të mirë. Dikur më dhanë disa letra për t’i firmosur, duke më thënë se ishin ato që kishim biseduar. Unë jo vetëm i firmosa, por dhe i falenderova për kujdesin që kishin treguar ndaj meje. Ndërkaq i gëzohesha vetes, duke menduar se tashmë do të më jepej leja për të vazhduar shkollën. Por të nesërmen, ende pa u zbardhur mirë, më erdhën dy oficerë të Sigurimit, të cilët nuk i njihja fare. Ata më thanë: ‘Ende nuk je ngritur o agjent i Jugosllavisë’?! Unë u tmerrova dhe m’u duk se më goditën më shuplakë në fytyrë, e i’u përgjigja: Unë agjent?! ‘Po po, ti, dhe mos u hiq sikur nuk di gjë. Ty të ka dërguar Çedo Topalloviçi kryetari i UDB-së për Kosovën. Ne e dimë mirë këtë’, më thanë ata. Balli m’u mbush me bulza djerse dhe i’u drejtova, duke u thënë se: ata ishin provokatorë, sepse unë isha krejt i ndershëm. Ata më thanë: ‘A s`je ti mor djalosh, që ke nënshkruar deklaratën e djeshme me Remzi Berberin, ku e ke pranuar që je spiun?! Unë nuk e pranova atë gjë dhe kërkova ballafaqim me Remziun e Sali Shatrin. Ata më sollën Ajet Haxhiun nga Mitrovica e Kosovës, bashkë me të ishte dhe Sali Shatri. Unë i’u thashë atyre se atë deklaratë e kisha firmosur në mirëbesim të Sigurimit, pa e ditur se çfarë shkruhej aty. Ata, pasi më dëgjuan me vërejtje, më thanë: ‘Ti djalosh duhet t’i tregosh gjërat ashtu siç janë. Kush të ka rekrutuar për punë spiunazhi kundër Shqipërisë, kush të ka përcjellë në kufi dhe çfarë detyrash të kanë dhënë, e me kë do të takohesh. Të gjitha këto ulu dhe shkruaji mirë e bukur, se ne nuk kemi shumë kohë të presim’. Unë nuk doja t’u besoja as syve dhe as veshëve. Ndërsa në mëndje më vërtiteshin shumë marrëzira, vendosa që t’i shkruaja një letër Mehmet Shehut, për të cilin në Kosovë kisha dëgjuar legjenda pambarim. Kështu kërkova takim me të. Le të njihej ai me monstruozitetet që bëheshin në kurriz të kosovarëve. Të nesërmen, Mehmet Shehu më dërgoi një gjeneral, i cili pa më folur asnjë fjalë, më tregoi gazetën “Zëri i Popullit”, ku shkruhej për revizionistët jugosllavë që ishin me dy fytyra, ashtu sikur isha dhe unë spiun, që një ditë e pranoja dhe një ditë e mohoja atë gjë. E pashë gjëndjen time të rëndë, se sipas asaj gazete, ardhja e ime në Shqipëri, kishte lidhje me grupin e Teme Sejkos”, kujtonte Nazmi Berisha tentativat e Sigurimit të shtetit për ta implikuar si agjent të UDB-së, “që ishte dërguar për të hyrë në lidhje me grupin e Teme Sejkos”!

Torturat në burgun e Tiranës

Në takimin me gjeneralin e Ministrisë së Brendëshme, Nazmi Berisha i mohoi të gjitha akuzat që i bëheshin për agjent të UDB-së. Lidhur me këtë, ai kujtonte: “Fjalët e mija që i thashë gjeneralit, nuk u morën parasysh. Ndërsa ai iku, unë u ula dhe qava pa zë. Mbas tre ditësh erdhi Sali Shatri me tre oficerë dhe me një makinë policie, më dërguan në Burgun e Tiranës. Përsëri atje më filluan hetuesinë. Prej meje kërkohej lidhja me grupin e Teme Sejkos. Hetimet i kryente Nazif Shehu me Nazmi Krajën nga Shkodra, që të dy me gradën e kapitenit. Qysh në fillim ata kërkuan që unë të nënshkruaja vendimin e Prokurorit të Përgjithshëm, Aranit Çela, i cili më ngarkonte për krimet që nuk i kisha bërë. Këtë turp nuk e bëja më kurrë. Dhe mendoja për ata që do të shihnin marrëzinë time, prindrit, familja dhe gjithë Kosova. E kush do të ma falte atë gjë. Tashmë me firmën time, unë nuk mund t`jua plotësoja oreksin e të tjerëve. Boll kisha gabuar njëherë. Aty në atë burg kalova ditë e netë të tëra lodhje dhe hetuesie. Fjala ime e vetme, ishte se Remzi Berberi më kishte mashtruar në Krujë. Por këmbngulja e tyre ishte e llahtarshme, ata donin medeomos deklaratën. Një ditë më erdhi një shef i hetuesisë, që quhej Rexho Hyseni dhe ishte nga Konispoli. Ai m’u drejtua: ‘Po ne kemi përvojë me kësi si ti, ne i dimë mirë truket e spiunëve të Titos. Të gjithë si ti nuk e kanë pranuar në fillim, por më pas kanë ligjëruar si bilbilat’. Pas kësaj ndaj meje filluan torturat. Ata më lidhnin pas karriges së ngujuar në beton dhe më binin me tehun e shuplakës në fyt. Kur lodheshin vetë, thërrisnin të tjerë që të vazhdonin punën e tyre. Më linin pa gjymë për netë të tëra. Më linin pa bukë pa ujë dhe më dërgonin në banjo, ku ishte tepër ftohtë nga çimentoja. Më dërgonin në birucë ku nuk mund të lëvizja fare, se vinte roja dhe më rrihte më një teknikë allaturka, e më dërgonte përsëri në banjon e çimentos, ku më lidhnin me hekurat e gjermanit. Torturat zgjatën nja shtatë-tetë ditë. Pas kësaj më dërguan në një birucë, ku më lanë një javë pa më pyetur njeri fare. Dikur përmes gjendjes sime si somnabul, kërkova takim me Mehmet Shehun, duke arsyetur, se ai është trim dhe trimat si ai, as të falnin dhe as të vrisnin. Me kryeministrin nuk më takuan, por më sollën një gjeneral tjetër të quajtur Nevzat Haznedari. Ai sapo hyri tek unë, mu hodh në qafë dhe më përqafoi. S` mund të gjykoja në atë çast, për veprimin e tij, por mbeta i hutuar nga ajo gjë. Ai pyeti oficerët për mua dhe ata i thanë se nuk kisha pranuar asnjëgjë. Haznedari vetëtimthi mu drejtua: ‘Si more nuk të vjen turp, që mohon veprën që ke bërë, kujton ti se nuk e dimë ne se kush të ka dërguar ty në Shqipëri?! Pas kësaj, ai i urdhëroi ata të më ballafaqonin. Hetuesit si të xhindosur, vunë në përdorim tërë arsenalin e tyre. Ata në fillim më paraqitën një letër të mixhës sim, i cili më porosiste që të takohesha në Durrës me “Shkambin”, i cili ishte nyja që do të më takonte me Teme Sejkon. Ky “Shkambi”, paskej radiomarrse që lidhej me Flotën e Gjashtë Amerikane, me monarko-fashistët grekë dhe revizinonistët jugosllavë. Unë ngulja këmbë se ato ishin vetëm marrëzira e asgjë tjetër”, kujtonte Nazmi Berisha, torturat dhe peripecitë e tija në burgun e Tiranës, ku kërkoni ta implikonin si agjent, që kishte ardhur në Shqipëri me misione spiunazhi i dërguar nga UDB-ja.

Dëshmitarët e rremë

Pas shumë sencave hetuesie, Sigurimi i Shtetit vendosi që ndaj Nazmiut të paraqiste dëshmitarë, me qëllim që ta thyenin atë. Po kush ishin ata dëshmitarë dhe për çfarë e akuzonin ata Nazmiun. Lidhur me këtë, ai kujtonte:” Trokita fort në derë dhe i thashë policit, se doja të takohesha vetëm me Mehmet Shehun. Në hetuesi, më priti zv/Ministri i Punëve të Brendëshme, Rexhep Kolli. Ai më tha që: të mos i pengoja organet e hetuesisë dhe urdhëroi Rexho Hysenin që të më ballafaqonin me dëshmitarët. Nuk vonoi shumë dhe në dhomë më futën Ali Zukën, një 60-të vjeçar nga Prishtina, të cilin e njihja që në Çermë. Ai dëshmoi se më njihte prej kohësh dhe mua në Shqipëri më kishte dërguar UDB-ja, spiun i të cilës isha prej kohësh. Po kështu, Aliu tha se: para se të nisej ai vetë për në Shqipëri, Çedo Topalloviçi, kryetari i UDB-së për Kosovën, e kishte porositur që në Shqipëri të takonte agjentin e UDB-së, Nazmi Berishën dhe Aziz Zhilivodën e Selam Tetovën, të dy spiunë të Jugosllavisë. Këto tha Ali Zhuka dhe unë e mohova që ai të kishte qenë shok i tim eti dhe se atë e njihja vetëm nga Çerma. Më vonë, mora vesh se Zhilivoda dhe Tetova, u futën në burg, pasi Aziz Zhilivoda shkonte e vinte tek Kadri Hazbiu, pa e ditur se ç`plane kurdiste Sigurimi i Shtetit. Më pas, më futën dhe dëshmitarin Selim Xhakaj, të cilin se njihja fare. Ky deklaroi se: me porosi të UDB-së kishte mbajtur korrespodencë me mua që nga Semani. Nga ato poshtërsira të bashkëpatriotëve të mi, unë u bëra si i çmëndur, saqë më dërguan tek Dr. Ylvi Vehbiu, i cili më tha se: me ato që po bëja, po rëndoja veten e familjen”, kujtonte Nazmiu, bashkëpatriotët e tij, që Sigurimi i Shtetit i detyroi që t’i dilnin si dëshmitarë, me akuza të sajuara.

Riatdhesimi në vitin 1980

Pas gjithë këtyre peripecive, ndonëse Nazmi Berisha nuk pranoi asnjë nga akuzat, ai u dënua me 25 vjet burg politik, nga të cilat vuajti plot 20 vjet në burgjet e regjimit komunist, i akuzuar si agjent i UDB-së. Ai u lirua më 3 qershor të vitit 1980 dhe kërkoi që të riatdhesohej në vëndlindjen e tij Kosovë. Ajo gjë i’u plotësua dhe më 8 tetor të vitit 1980, një oficer i Sigurimit me një “Vollga” e përcolli Nazmiun deri në pikën kufitare të Morinit. Për atë çast, në kujtimet e tija Nazmiu shprehet: “Kisha kapërcyer Golgotën”./Memorie.al

Historia e dhimbshme e 35-vjeçarit të diplomuar në Montpellier, në Francë që u dënua me pushkatim nga shoku i tij i shkollës, diktatori Enver Hoxha

Letër vajzës 6-vjeçare, ishte i fundit mendim për Hilmi Hysin, para se ta pushkatonin. Ishte dita e fundit, orët e fundit. Hilmi Hysi kërkoi nga drejtuesit e burgut që të lejohej të takonte doktor Zymën, që ishte caktuar të mjekonte të burgosurit. E kishte njohur kohë më parë dhe kishin qenë miq. Qëllimi i vetëm i këtij takimi, nuk ishte mjekimi i plagëve, por letra që kishte shkruar për Lidian. Pas një bisede me dhimbje me mikun e tij doktor Zyma, Hilmiu i la letrën dhe nisi rrugën e kthimit në qelinë ku po priste nga momenti në moment, ta merrnin për ta çuar drejt pushkatimit. Doktor Zyma e çoi porosinë në vend, letrën drejtuar Lidjas, ia dorëzoi bashkëshortes së Hilmiut, Myneveres. Është dhimbje çdo shkronjë e rreshtuar në atë copë letër para pushkatimit, dhimbje që do t’i mbetej përjetë në kujtesë bijës së vogël, Lidjas, motrës së saj dhe nënës Mynevere.

Letra!

Lidja ime e dashur!

Je ti vajza më e madhe, je ti ajo që do të të takojë të kesh barrën më të rëndë e kujtimet më të shumta. Unë lë në ty shpresën dhe amanetin e fundit. Janë ditët e fundit këto, tani që të shkruaj. Janë mendimet e fundit këto, që më shtynë të shkruaj.

E mendoj dhe ky mendim është tortura ime e vetme, që ju do vuani, që ju do të mundoheni për kafshatën e bukës thatë, që ju do të zvarriteni rrugë më rrugë… që ju nuk do të njihni ç’është lumturia, sepse do t’ju mungojnë të gjitha.

Po, vajza ime e vogël, mos u dëshpëroni për këtë, mos t’ju vijë keq që do të vuani. Jam i bindur se një ditë do të shpëtoni nga të gjitha të këqijat, nga të gjitha vuajtjet.

Dije, Lidja ime e vogël, se ti je shpresa dhe nga sjellja jote do të varet lumturia e nënës dhe motrës sate. Kam bindjen, sigurinë mund të them, se sjellja jote ka për të bërë atë që unë dëshiroj e lutem: të ruhet emri im dhe i juaji. Kjo është lutja që babai me litar në grykë, kërkon nga Lidja e tij e vogël; mos ia moho këtë të drejtë po të mundesh!

Dhe tani që të shkruaj të shoh sikur të kam përpara; shoh lotët e tu. Lili! Derdhi lotët, qaje lumturinë e humbur, qaji përkëdheljet e fëmijërisë, por mos u humb në lot. Harroji këto dhe fillo detyrën tënde Lili ime e dashur, fillo shkollën dhe vazhdoje, mos e lër veten të shuhesh në hidhërim. Në rastet më të vështira, mendo se edhe yt atë ka vuajtur shumë dhe mos u dëshpëro. Kujdes Lili, kujdes në çdo hap të jetës tënde.

Këto ishin porositë dhe lutjet e mia të fundit.

Me mall të puth yt atë Hilmiu!                 

Tiranë, Janar 1948

Hilmi Hysi u arrestua në vjeshtën e vitit 1947, i akuzuar për bashkëpunim me grupin e tretë të deputetëve, ku ishte pjesë edhe Riza Dani. Ishte bir i një familjeje me tradita patriotike, nga Vërzhezha e Skraparit. Mësimet e para Hilmiu i kreu në shkollën e Vërzhezhës dhe më pas, shkollën plotore në Fier. Kreu me rezultate të shkëlqyera, medalje të artë, Liceun e Korçës, atje ku krahas gjuhës frënge, mësoi dhe anglisht dhe më pas, filozofi. Në vitin 1932, në kuadrin e 20-vjetorit të formimit të Shtetit të Parë Shqiptar, fitoi Konkursin Kombëtar në Letërsi, me novelën “Shqiptarja përpara rrezikut”. Për rezultate të larta në mësime, fitoi bursë nga qeveria e Zogut për Drejtësi në Francë, ku përfundoi studimet e larta shkëlqyeshëm, si në Bachelor dhe Master (diplomat e tij ndodhen në katin II të Muzeut Kombëtar, Pavijoni i të Përndjekurve Politikë). Studimet në Francë, i nisi më 1 qershor 1935. Në të njëjtën kohë, në atë qytet, ishte edhe Abaz Ermenji, të cilin e kishte pasur nxënës në gjimnazin e Shkodrës. Në të njëjtin qytet në Montpellier, ishte student edhe një tjetër shqiptar që quhej Enver Hoxha. Hilmiu shkëlqeu në universitetin e Montpellier dhe shokët e tij studentë shqiptarë i këshillonte shpesh që të përqëndroheshin tek mësimet. Një prej tyre kishte qenë edhe studenti Enver Hoxha, i cili nuk i ndiqte studimet dhe për këtë, Hilmiu i kishte këshilluar shpesh se ishte atje për të studiuar.

Kjo këshillë dhe gjithçka pa në jetën e dyshimtë të studentit shqiptar nga Gjirokastra, do t’i kthehej në telashin e madh të jetës së tij, do ta çonte drejt pushkatimit.

Sipas Protokollit Nr. 21, dt. 6 prill 1939, Hilmi Hysi përfundon studimet për Drejtësi i jepet: “Diplomë de Baçbelier en Droit, Hilmi Hysi Skrapar-Albania”. Firmosur nga Ministër de Edukation Francë.

Pas përfundimit të studimeve u kthye në atdhe ku filloi punë si atashe pranë Ministrisë së Punëve të Jashtme. Me pushtimin nga Italia, Hilmiu mbeti pa punë ndërsa në vitin 1943 nisi punë si gjyqtar pajtues. Nga martesa me Myneveren, vajzën e Maliq Vlushës, gjithashtu familje patriotësh, lindën dy vajzat, Lidja (Lili) Lauraminerva (Beçi).

Në maj të vitit 1945, Himsi Hysi u emërua kryetar i  Gjykatës Gjirokastër, post në të cilin qëndroi për dy vjet. U arrestua më 4 janar 1947, me dekretin Nr. 261 dt. 4 janar 1947, Presidiumi i Kuvendit Popullor të Republikës së Shqipërisë, pëlqen vendimin e Prokurorit të Republikës, për pushimin nga detyra dhe arrestimin e Hilmi Hysit, “me shërbim në Gjinokastër”.

Gjyqi filloi më 31 dhjetor 1947, një ditë para Vitit të Ri dhe si seancë e parë, mbaroi më 3 janar 1948.

Mbas një viti në hetuesi, Hilmi Hysi u dënua si pjesëmarrës në të ashtuquajturin “Grupi i dytë i deputetëve”. Në këtë grup prej 19 personash, vetëm 6 ishin deputetë, Kostandin Boshnjaku, Riza Dani, Faik Shehu, Islam Radovicka, Uran Filipi dhe Surja Selfo. Me shumicën e të akuzuarve, Hilmiu nuk njihej as me fytyrë e jo më të bënin komplot.

E dënuan me vdekje, pa marrë parasysh pafajësinë, punën, përkushtimin dhe moshën e tij, akoma nuk i kishte mbushur 35 vjetët. Nuk morën parasysh kontributin e madh që kishte dhënë vetë dhe gjithë familja e tij. Vëllai i Hilmiut, Abdullai, kishte qenë në kamp përqendrimi në Kretë dhe u angazhua më pas me lëvizjen komuniste.

Gjyqi ndaj Himli Hysit e 19 të tjerëve nisi më 31 dhjetor 1947, dhe përfundoi më 3 janar 1948. U dënuan me pushkatim Hilmi Hysi, Riza Dani, Faik Shehu, Islam Radovicka, Uran Filipi, Surja Selfo, Hasan Reçi. Me burgim të përjetshëm u dënuan: Kostandin Boshnjaku, Isuf Hysenbegasi, Demir Kallamata, Hivzi Kokolari, Mestan Ujaniku, Nexhi Bakalli, Ibrahim Hasën, Arif Gjyli, Bexhet Shehu. Ndërsa Adem Beli u dënua me 20 vjet burg, Halit Gjolena me 20 vjet burg, Kamber Backa me 15 vjet burg.

Materialet dhe letra janë marrë nga libri “Dosja e Diktaturës”, me autor Pjetër Pepa. Të dhënat për Hilmi Hysin, para se të burgosej janë marrë nga një artikull me titull: Hilmi Hysi, njeriu që nuk e kuptoi kurrë kujt ia pati borxh jetën e tij të re dhe të pafajshme” me autor Gjergj Qafoku./kujto.al

Red Varaku/

Pas spërdredhjeve të Ramës , i cili kishte premtuar se do të largohej për t’i hapur rrugë zgjedhjeve të lira dhe të ndershme, SHBA dhe BE janë angazhuar bashkarisht, jo vetëm për largimin e tij si kryeministër me zgjedhje të parakohshme , por dhe për ndëshkimin e tij dhe të trashëgimisë së tij politike.

Këtë fakt sot nuk mund ta mohojë dot më askush!

Largimi i tij nga pushteti dhe asgjësimi i trashëgimisë së tij nga politika është kthyer sot në një lajtmotiv të të gjitha deklaratave të Perëndimit, të cilat në asnjë rast nuk e fshehin më se kush është përgjegjësi dhe shkaktari i të gjitha problemeve në Shqipëri.

Parlamenti Europian, institucioni më i lartë vendim-marrës i BE, votoi në unanimitet të plotë pro 15 kushteve kundër qeverisë shqiptare, që në fakt qëndrojnë si 15 thika mbi kryeministrin e degraduar shqiptar.

Ndërsa Sekretari Amerikan i Shtetit e bën haptazi përgjegjës për përpjekjet e tij për bllokimin e reformës zgjedhore dhe paralajmëron pasoja për bllokuesit.

Por fatkeqësisht , procesi i “shporrjes” të tij po shoqërohet me një retorikë dhe përpjekje për të prodhuar një konspiracion të madh kundër Perëndimit.

Sulmet e paguara ndaj SHBA dhe sulmet ndaj Bashkimit Europian janë në vetvete një strategji për të paraqitur perëndimin si armik të shqiptarëve dhe kryeministrin shqiptar në viktimë të pafajshme.

Kjo u duk qartë në pjesëmarrjen e Shqipërisë në projektin rus të Jugosllavisë së re, por arriti kulmin në përpjekjen për të fajësuar SHBA -të dhe për t’i shpallur ata armiq, kur edhe midis shqiptarëve filloi të artikulohej dhe pranohej ideja që vendi që çliroi Kosovën po tenton ta përdorë atë për të arritur një “pazar me Rusinë.

Degradim më të madh dhe poshtërsi më të madhe kundër vendit që ka qenë gjithmonë në krah të shqiptarëve nuk ishte dëgjuar kurrë ndër shqiptarë.

Gjithashtu, nga nevoja për të fshehur këtë të vërtetë, çfarë nuk po sajon që njerëzit të shfokusohen dhe të mos i dëgjojnë deklaratat e SHBA dhe BE. Shembja e teatrit , lojërat për ndryshim sistemi, kërcënimet për grisje të reformës, janë të gjitha përpjekje për të fshehur të vërtetën e madhe , e konfliktit të madh që ky njeri ka sot me perëndimin .

Gjithsesi, largimi i Ramës është një proces, i cili në vend të ndajë Shqipërinë nga Perëndimi, do pastrojë politikën shqiptare nga mbetje anti-perëndimore.

Ai do të marrë me vete të gjitha plehrat që ky regjim i ngriti në majë të politikës . Dhe këtë më të qartë se kushdo tjetër, e ka vetë Brukseli dhe SHBA, sepse dënimin e tyre e kanë vendosur në kusht kryesor për integrim.

Ndaj, çdo përpjekje e Ramës për t’i bërë bisht përgjegjësive të tij në raportet e tij me perëndimin, do ta marrë shumë shpejt përgjigjen.

Sigurisht largimi i tij nga politika shqiptare ashtu si asgjësimi i metastazave të një kanceri, nuk do të jetë i lehtë dhe kalon nëpërmjet disa fazave të vështira.

Por, largimi i tij është i sigurtë dhe do të realizohet me çdo kosto, sidomos tani që ka dhe vendimin e Sekretarit Amerikan të Shtetit me vulën e Parlamentit Europian

( Letra e deputetit Riza Dani, drejtuar familjes para pushkatimit: Amaneti i fundit)

Amaneti i fundit: Tashti dëgjoje Axhën! Për mue kanë kërkue dënimin me vdekje, e ke marrë vesh besoj. Kufomën time merreni dhe çojeni në Shkodër. Më varrosni pranë Agimes, ose t’em vëllai nëse asht zanë vendi pranë sime bije. Kshtu paska kene fati jonë. Amanet Bulen, amanet të gjithëve, sidomos Vaçes.

“Me 9 shtator më ka vdekë vajza Agimja, fëmija i vetëm, e ju mendoni se tue pasë kyt rast në shpi do merresha me Lëvizjen? Paçi hijen tuej!”, kjo është përgjigjja e Riza Danit, kur hetuesi Stavri Xhara e akuzoi si organizator të kryengritjes së Postribës.

Riza Dani ishte arrestuar me urdhër të diktatorit Enver Hoxha për shkak se kishte kundërshtuar vendimet e marra që binin në kundërshtim të plotë me parimet demokratike për të cilat Riza Dani e shumë patriotë të tjerë shqiptarë patën luftuar. Pikërisht për këtë arsye, Riza Dani u arrestua, u troturua dhe më pas u dënua me varje në litar.

Dhjetë letra cigareje të shkruara në ditët para se të varej në litar, do të mbeteshin testamenti i Riza Danit lënë së mbesës, Feti. Nuk kishte fëmijë sepse vajza e tij e vetme ndërroi jetë në moshën 9-vjeçare më 9 shtator 1946, pikërisht atë ditë kur ishte organizuar kryengritja e Postribës, e për këtë kryengritje, ai do të akuzohej si organizator e do të dënohej me varje në litar.

Letra është shkruar përgjatë disa ditëve dhe janë ditët e fundit para ekzekutimi. Ka dhimbje e fisnikëri në fjalët e tij. Luftja dhe amaneti i fundit për vendin ku duhet të varrosej, pranë së bijës, Agime, por edhe amaneti për bashkëshorten e tij, Bulen, që tashmë kishte mbetur fillikat pas dekjes së bijës e ekzekutimit të bashkëshortit. Letra i drejtohet mbesës, Feti e cila është kujdesur për t’i çuar ushqim e veshje, përgjatë gjithë kohës kur ai ishte në burg. Një ndër fjalitë më domethënëse të kësaj letre është: Me shpresë të Zotit do të vdes si burrë.

E dashur mbesa ime, Feti!

Çështja është tepër serioze, gjyqi ndaj nesh u krye me dyer të mbyllura, pa avokat e pa publik. Prokurori këtu më akuzon si organizator i organizatës së deputetëve. Kam marrë pjesë në mbledhjet e saja, kam bërë mbledhje me të arratisurit.

Hetuesi nuk ka ba proces, as akuzat e deputetëve në ballafaqim me to nuk puqen. Prej grupit të deputetëve të dënuar veç Bejës, Sazanit, Majunit dhe S Kokalarit ,unë nuk njoh askënd tjetër.

Janë gënjeshtra të turpshme të formulueme me magji të një sistemi mesjetar torturash, i cili m’ash aplikue edhe mue. Sidoqoftë moralisht jam i fortë e i kam mohuar të gjitha në gjyq. Ç’venndim jep ky, nuk e di.

Me shpresë të zotit do të vdes si burrë. T’falem shumë Feti për kujdesin e për gjellët që më ke prue. Bulen amanet nipave. Ta konsiderojnë si më parë si njeriun e tyne.

7 tetor.

Feti, këto jepja doktor Omerit. Kopjen ruaje për histori.

Doktor!

Me pesë të këtij muaji dola në gjyqin e naltë ushtarak me dyer të mbyllura e pa avokat.

Në Shkodër akuzohem se kam marrë pjesë në një mbledhje që asht mbajt në shpinë e Cen Serreqit. Këtu prokurori më akuzon për kryengritjen e Postribës. Më akuzon se me anë të amerikanëve kam marrë 150 stërlina për të financue kryengritjen që duhet të koincidojë me akt-akuzën.

Tashti dëgjoje Axhën! Për mue kanë kërkue dënimin me vdekje, e ke marrë vesh besoj. Kufomën time merreni dhe çojeni në Shkodër. Më varrosni pranë Agimes, ose t’em vëllai nëse asht zanë vendi pranë sime bije. Kshtu paska kene fati jonë. Amanet Bulen, amanet të gjithëve, sidomos Vaçes.

Tashti që po ju shkruaj nga dita 7 tetor kam vujt shumë. Tri ditë pa bukë e ujë, 20 ditë çimento për shtroje e mloje, përveç shiltes teme. Shilten kërkoje e merre që ta mbash kujtim. Feti! Thuaja doktor Omerit këto që po t’i shkruaj.

Akuzat i kam mohue të gjitha si shpifje të turpshme.

Në rast hallallëkut, më varrosni pranë Agimes.

Me mall axha jot

Rizai

Riza Dani lindi në Shkodër në një familje patriotike. Përfundoi shkollën “Ruzhdien” në qytet dhe më pas vazhdoi studimet në Universitetin e Stambollit. Ra shpejt në kontakt me mjediset patriotike shqiptare dhe që, në rini, iu përkushtua lëvizjes kombëtare, përkrah të vëllait, Dan Hasani. Riza Dani zotëronte 4 gjuhë: gjermanisht, turqisht, italisht e sllavisht dhe në vitet 1908-1912 ishte pjesëtar i klubit “Gjuha Shqiptare” me miqtë e familjes: Atë Gjergj Fishta, Gurakuqi e Dom Ndre Mjeda. Ishte nismëtar i grupit të ngritjes së flamurit në Shkodër në fillimet e vitit 1913 dhe drejtonte gazetën politiko-shoqërore “Shkodra”. Vazhdoi aktivitetin patriotik deri në kohën e luftës antifashiste kur u angazhua në Frontin Demokratik Nacionalçlirimtar për çlirimin e vendit nga okupatori. Më pas u emërua kryetar i Frontit për qarkun e Shkodrës e më vonë kryetar i Komitetit të Shkodrës. Në zgjedhjet e 2 dhjetorit 1946, zgjidhet nga populli i Shkodrës si deputet. Pikërisht në këtë kohë ai nisi të shohë se cili ishte regjimi që po vendosej në Shqipëri dhe menjëherë nisi organizimin për ta ndalur si një regjim që ishte në kundërshtim të plotë me parimet demokratike e me idealet për të cilat kishte luftuar ai, miqtë, shokët e tij dhe shumë shqiptarë të tjerë. Në një artikull të shkruar nga nipi i tij, Kujtim Dani, theksohet se:

“Riza Dani, në situatat e reja që po kalonte vendi, po e kuptonte që prej gjakut të derdhur, Shqipëria ishte çliruar nga okupatori i huaj, por mjerisht do të robërohej nga një sistem sllavo-komunist utopik që po aplikohej. Kuptoi se duhej ngritur zëri nga të gjithë në protesta e veprime opozitare. Grupi i deputetëve demokratë: Gjergj Kokoshi, Riza Dani, Kolë Prela, Ibrahim Sheh Karbunara e tjerë ranë në kontakt me grupet intelektuale e organizatat opozitare të krijuara nga mesi i vitit 1945 në Shkodër e qytete të tjera. Këto do të organizoheshin për të kërkuar në zgjedhjet e ardhshme një sistem demokratik perëndimor, që kishte në themel pluralizmin politik, lirinë e individit, lirinë e fjalës e shtypit. Lëvizjet opozitare u zgjeruan e u formatuan në grupime me veprime politike. Uran Butka, në librin “Kryengritjet e para kundra komunizmit”, shkruan se në një mbledhje më 6 korrik 1946 në Shkodër, Riza Dani foli për nevojën e organizimit të një kryengritjeje të përgjithshme. Në mbledhjen e 9-të të asamblesë, Riza Dani pat kundërshtuar projekt-statusin e paraqitur sijokombëtar e i ngarkuar me frymë ideologjike komuniste. Më 7 mars 1946, pas vërejtjes që bëri Riza Dani, Nako Spiroja pasi kishte marrë udhëzime e urdhra nga eprorët, diskuton gjatë e përqendrohet vetëm në fjalën e deputetit të Shkodrës, që e quan si pararojë të reaksionit. Por, Dani iu përgjigj se, “kam qenë kundra turkut, kundra Toptanit, kundra rebelëve, kundra Zogut, kundra italianëve para e pas 7 prillit. Kam qëndruar larg çdo reaksioni e interesi privat. Jo për hatrin e Nako Spiros, por pse kështu e ka kërkuar interesi i atdheut”.

Dr. Pjetër Pepa në librin “Dosja e diktaturës” shkruan se Dani i di pasojat e fjalimit të ashpër, ndaj i thotë nipit të tij se, “dua një njeri që ta dijë se këtë fjalim e kam shkruar me gjakftohtësi dhe kryesisht i ndërgjegjshëm. Me një fjalë, dua të kem një dëshmitar që të dëshmojë në të ardhmen se shprehjet që kam përdor në Parlament, s’kanë qenë të rastit apo se kam qenë i nevrikosur, por sepse jam i ndërgjegjshëm për ato që të them e për atë që do të ngjasë”. Ai e kishte të qartë se e priste hakmarrja mesjetare sllavo-bolshevike, megjithatë vendosi të bënte çka kishte bindje. Më vonë, diktatori Enver Hoxha, në librin “Kur hidhen themelet” shënon për Riza Danin se, “ishte njeri me influencë në Shkodër, ishte demokrat, liberal, antizogist e antifashist” dhe se “Dani kërkonte të bënte edhe asamblenë tonë një kuvend ligjesh, ku secili të fliste sa t’i donte qejfi, pa asnjë kufizim e të gjitha ç’thonin Riza Dani me shokë të botoheshin në shtyp”. Kur kam lindur më 27 korrik 1946 në darkë, Rizaja po kthehej nga falja e Teravisë në xhami. I dalin para në oborr e i thonë: “Riza efendi, nusja e Xhevatit lindi djalë”. Ai i përgjigjet: Nusja me shëndet të mirë, djali me jetë gjatë, e më vjen keq se kanë me hekë keq”. Fjalë profetike për familjen Dani. Riza Dani me intelektualët e Shkodrës do të organizojnë një kryengritje të përgjithshme, ku marrin pjesë forca nga Kallmeti, Lezha, Mirdita e Puka, Zadrima e Nënshati, Postriba e Ura Shtrejtë, Dukagjini e Shoshi, Kopliku, Malësia e Madhe e Kelmendi. Në agim të 9 shtatorit, sulmohen kazermat e Shkodrës. Në mesin e shtatorit 1946, u arrestuan të gjithë meshkujt e familjes Dani. Nga gjyqet e diktaturës dënohen 3 vetë, 26 vjet burg (së bashku) e Rizai pushkatohet dhe sekuestrohen shtëpitë e fabrikat.

Deputeti Riza Dani arrestohet dhe nga 11 tetori i 1946-ës torturohet nga ‘hienat’ komuniste antinjerëzore deri në 23 dhjetor 1946, dita kur i hiqet “imuniteti”. Ja si e tregon një pjesë të vuajtjeve të deputetëve të Shkodrës, Kolë Prela e Riza Dani, bashkëvuajtësi i qelive e burgjeve, Sami Rrepishti: “Kolë Prela më tregoi se në nevojtoren ‘qeli’ pranë ishte Riza Dani, deputeti i Shkodrës, që herë pas here shpërthente me thirrje të nalta e shamje, që shuheshin menjëherë nga rojet e kuqe e shkopi i tyre mbi kurrizin e shtatëdhjetëvjeçarit demokrat”.

Më 11 tetor 1946 merret në pyetje Riza Dani nga hetuesi i Sigurimit të ushtrisë, Stavri Xhara para majorëve Vaskë Koleci e Zoi Themeli. Kjo ndodh mbasi ai kishte kalue tortura antinjerëzore, që vetëm ai ka ditur t’i përballojë. Mandati i hiqet në 23 dhjetor 1946, pra një deputet me mandat u nënshrohet hetimeve me metoda sllavo-mesjetare e qëndron me dinjitet e forcë morale lart, duke kundërshtuar me guxim të pavërtetat. Hetuesia e përcjell me shënimin: “Qëndrimi i tij para hetuesisë ka qenë armiqësor, nuk ka pranuar të firmosë asgjë”. Me qëndrim krenar e stoik e me ndjenjë të lartë përgjegjësie, deputeti Riza Dani deklaron: “Jam i ndërgjegjshëm për çka kam thanë e çka kam ba e veprue. Paçi hijen tuaj”. Gjyqi u bë me dyer të mbyllura, pa avokat. Nuk ka firmosë e nuk ka kërkue falje. Shpifja është argument i atij që s’ka arsye. 31 dhjetori 1947 si një re e zezë paralajmëron se është mbledhur Këshilli i Gjykatës së Lartë Ushtarake, i mbledhur për të gjykuar 19 të pandehurit. Në ato orë të vona të asaj nate të errët, komunikohet vetëm vendimi ogurzi: 7 pushkatim, 6 burgosje përjetë, të tjerët 20 e 15 vjet burgim. E gjithë kjo bëhet mbi bazën e një “Promemorie përcjellëse” që vinte nga hetuesia e mbushur me shpifje” shkruan Kujtim Dani, nipi i Riza Danit/Kujto.al.

(Teksti i letrës është marrë nga libri “Dosja e Diktaturës” me autor Pjetër Pepa)