Kategori
Uncategorized

Bartolomeo Mitre Martinezi.Himarioti që u zgjodh kryetar i Argjentinës.

Bartolomeo Mitre Martinezi (1821-1906) ishte me origjinë nga Himara, pra shqiptar. Gjatë viteve 1850 ishte ministër i jashtëm dhe i mbrojtjes së qeverive provinciale të Buonas-Aires. Në 12 Tetor 1862 u zgjodh kryetar i parë i Republikës Demokratike të Argjentinës deri më 12 Tetor 1868. Për vitet që udhëhoqi Argjentinën është vlerësuar si Kryetari i Unitetit të Vendit dhe zhvillimit ekonomik.

foto e Arben Llalla

Nga Arben Llalla

Shqiptarët historikisht kanë bërë karrierë personale në shumë vende të botës, ata ishin të parët më Egjipt, kryetar shteti të Rumanisë, Italisë, Greqisë, Turqisë etj. Gjatë kërkimeve historike rreth shqiptarëve në Greqi ndesha në disa të dhëna se kryetari i Parë i Republikës Demokratike të Argjentinës ishte Bartolomeo Mitre Martinezi i cili ishte politikan, ushtarak, shkrimtar, gazetar, ish-Guvernator i Buenos-Aires dhe një nga burrat shteti më të njohur në Amerikën Latine.

Sipas të disa të dhënave familja Mitre kishte ardhur në Argjentinë nga Venecia dhe kishte origjine greke, por nga kërkimet e mia mësova se në të vërtetë origjinale e familjes Mitre ishte nga Himara dhe stërgjyshi i tij quhej Dhimitër Mitropulos. Shumë familje shqiptare të besimit ortodoks para shek.20 nga mungesa e një kishe ortodokse shqiptare shkonin për lutje në kishën ortodokse greke e fëmijët e tyre ndiqnin shkollat greke deklaroheshin me origjinë greke në emigracion. Raste të tilla kemi plotë gjatë shekujve të mëparshëm, por edhe sot. Ne do të sjellim të dhëna se familja e Bartolome Mitre Martinezi ishin nga Himara.

Familja Mitru ose Dhimitriu u larguan nga Himara rreth viti 1670 dhe emigruan si fillim në Venecia. Kjo familje himariote kishte lidhje të ngushta me shqiptarin nga Labova, humanistin e madh Vangjel Zhapën.

Bartolomeo Mitre ka lindur në Qershor të 1821 në Buenos-Aires. Që në fëmijëri dallohej për shpirtin e tij kryengritës, kryelart dhe mospërfillës ndaj sfidave të jetës. Në moshën 15 vjeçare u largua nga Buenos-Aire për në disa vende të tjera të Amerikës Latine.

Nga viti 1836-1839 studio në shkollën ushtarake-dega artileri dhe mori gradën Toger. Gjatë kësaj periudhe botoj shumë vjersha dhe shkrime në gazetat e ndryshme të Amerikës Latine.

Në janar të 1841 u martuar me Delfina Maria Luisa De Vedia py Perez, nga kjo martesë ata patën gjashtë fëmijë, dy vajza dhe katër djem.
Nga mosmarrëveshjet e shumta politike që pati u detyrua disa herë të ndryshojë vendbanimet duke jetuar në Kili, Peru, Uruguaj, Bolivi. Udhëhoqi shumë beteja luftarake dhe u zgjodh disa herë ministër i mbrojtjes dhe i jashtëm i provincave Amerikane Latine. Gjatë viteve 1840 Bartolomeo u takua me arbëreshin Xhuzepe Garibaldin të cilin e adhuronte shumë.

Gjatë viteve 1850 Mitren e shohim ministër të jashtëm dhe të mbrojtjes së qeverive provinciale të Buonas-Aires dhe më tej në vitin 1860 Guvernator i provincës të Buenos-Aires deri më 1862. Në 12 Tetor të vitit 1862 u zgjodh kryetar i parë i Republikës Demokratike të Argjentinës dhe e mbajti këtë post deri më 12 Tetor 1868. Ai për vitet që udhëhoqi Argjentinën është vlerësuar si Kryetari i Unitetit të Vendit dhe zhvillimit ekonomik. Kandidojë disa herë të tjera për kryetar të Argjentinës si më 1874 dhe 1891, por humbi.

Bartolomeo Mitre ka dhënë një kontribut të madh në fushën e kulturës së Argjentinës, ai në vitin 1870 themeloj gazetën La Nacion, është themeluesi i Akademisë së Historisë së Argjentinës, shkroi shumë poezi dhe botoj dy libra historike Historia de Belgrano dhe Historia de San Martin.

Në vitin 1893, Bartolomeo Mitre mori titullin Grand Master i Lozhës së madhe të Masonerisë në Argjentinë, dhe më 1901 u emërua Anëtar Nderi i kësaj Lozhe. Vdiq në 1906, shtëpia ku jetoj që nga viti 1860 e deri sa vdiq u kthye në Muze Mitre, ku në të ka pjesë nga historia e Argjentinës, gazeta që ai themeloj La Nacion udhëhiqet ende nga trashëgimtarët e Bartolomeo Mitre.

Për fat të keq deri më sot nuk është shkruar asnjëherë që Bartolomeo Mitre ka origjinë shqiptare, por bibliografët shkruaj se ai ka origjinë greke, por siç dihet Himara s’ka qenë kurrë Greqi, s’ka patur kurrë grek. Prandaj është mirë që studiuesit shqiptar që merren me diasporën shqiptare të bëjnë studime edhe për origjinën shqiptare të Bartolomeo Mitres. (INA)

Kategori
Uncategorized

Rama emeroi Kryetar te PS_se ne Greqi Z/V sekretarin e pergjithshem te Vorio Epirit.


Nga Jakup Gjoca.
Redaktor i politikes ne gazeta Shqiptare,Telegraf.
A e dini se ne zgjedhjet e para te PS ne Athine ne 2006 kur une isha 1 nga 3 kandidatet
per kryetar i PS ne Greqi Edi Rama vete aimanipuloi votimin qe u be aty sepse Rama mori pjese duke mos e perfillur por emeroi kryetar te PS ne Greqi zvsekretarin  Pergjithshem  te VORIO EPIRIT
Anastas Muratin.
Aq sa Kristaq Papa bashkestudenti im me thote me ironi.

Anastasin e ndoqem ne nga VORIO EPIRI dhe e bete kryetar te
PS!
Une ne ate kohe kam shkruar te gazeta NDRYSHE 2006  opinionin me titull:

RAMA MERR ME QIRA PER KRYETAR te PS ne ATHINE SEKRETARIN E PERGJITJSHEM TE VORIO EPIRIT
kush dyshon ju publikoj faktet.

Fenomeni “Papandreu” ndodhi  me PS dhe Rilindjen ne zgjedhjet e 21 qershorit
Sepse PS mori 29 % te votave kur ne 2013 kishte marre 41%ose tani PS mori 400.000 vota kur ne 2013 mori 730.000 vota. Sikurse Papandreu tha ne 2009
qe ” Kemi leke dhe jo krize”dhe mori 44 % te zgjedhjeve ne
2009 edhe Rilindja ne 2013 premtoi mireqenie dhe 300.000 punesim
Ne 18 muaj qeverisje kjo Rilindje humbi 330.000 vota
ose 12 % elektorat.Sepse u shtua papunesia u shtuan te varferit u shtuan taksat u shumezua korrupsioni qeveritar u kriminalizua politika aq sa Ambasadori Donald Lu
e cilesoi kandidimin e njerezve  te inkriminuar nga Kryetari i Partise si poshterim te popullit shqiptar.

Tani cili shqiptar.
qofte edhe krenaristi i Rilindjes mendon se premtimet e bujshme te Rilindjes qe fitoi 35 bashki dhe te gjitha bashkite e medha
do te realizohen? Cili krenarist i Rilindjes  beson akoma qe deri ne 2017 kjo qeveri e Rilindjes  do te ktheje te shqiptaret
buken e gojes  dhe shpresen qe te gjeje 1 vend pune ne Shqiperi? Prandaj imagjinoni
derisa kjo Rilindje u konsumua 330.000 vota  vetem ne 18 muaj qeverisje cfare humbje spektakolare e pret ne 2017.
Sepse shqiptaret smund te mashtrohen 3 here nga Rilindja.
Kujtese.
Kujtoni kritikat e BEN BLUSHIT.

Eshte qesharake qe media jone propagandon se  Merkel shikon te Edi Rama
liderin e Ballkanit.

Eshte qesharake te thuhetse Gjermania tani u kujtua per rendesine ndaj Ballkanit
Shikojeni si sillet Gjermania ndaj Greqise Thjesht Merkel vjen ne Ballkan te thelloje influencen gjermane ne Ballkan te vere qeverite ballkanase ne influencen e saj.

Shikoni investimet gjermane nuk kane interes ne Ballkan Gjermania nuk pranon
emigrante nga Shqiperia  nga Kosova.


Gjermania nuk jep ndihma financiare por hua me perqindje te larte.

 —

Qeveria Rilindje  ka marre borxh nga FMN  2 miliarde leke deri tani dhe nderkohe zbaton politikat shtrenguese qe e urdheron FMN sikurse Rritjen e moshes se pensionit rritjen e kontribimeve per pensionin shkurtimin e Administrates Publike mosrritjen e rrogave shkurtimin e investimeve publike Arsim Shendetesi Kulture  Shitjen e Asseteve Kombetare falas rritjen e taksave per te varferit rritjen e cmimit te kilovatorit te dritave lehtesira financuese uljen e taksave etj per biznesin e madh. Dhe pas disa vjetesh Borxhi publik  qe rritet progresivisht edhe pse marrim kredi nda FMN do te beheh i pamundur te paguhet.

Turp per ne shqiptaret qe ne 21 qershor 2015 votuam per kryebashkiake kriminele
sepse keshtu na urdheroiKryetari i Partise. Shitem Voten per nje pjate gjelle.
Nderkohe qe Kryeministri grek i thote popullit grek vendos ty me REFERENDUM
nese do te nenshkruaje qeveria marreveshjen skllaveruese te TROJKES BE FMN.

Fituesi moral ne Tirane eshte Halim Kosova Te pakten na mesoi  si duhet te komunikosh me elektoratin dhe cfare duhet t’i premtosh realishtMbase kjo eshte nje pikenisje  per nje politikeberje te re
Shpresoj….

Kategori
Uncategorized

Balli Kombëtar i Iliridës distancohet nga Afera “Çetniku”.

foto e Urim Gjata

Kryesia e Partisë Balli Kombëtar i Iliridës ndjehet e tmerruar dhe distancohet nga Afera e spiunazhit – ÇETNIKU.

“Në mbledhjen e mbajtur më 24.06.2015 në Tetovë, kryesia e partisë analizoi rrjedhat politike me theks të veçantë fragmentimin e spektrit të djathtë politik në trojet shqiptare. Kryesia jonë konstaton me dhimbje të thellë, se në fraksionin e ri të krijuar nga Adriatik Alimadhi dhe Ahmet Mulliqi në Republikën e Kosovës janë inkuadruar edhe të shantazhuarit e shërbimeve sekrete të Serbisë.

Ftojmë Adriatik Alimadhin, kryetarin e PBK në Shqipëri të reflektojë, të jap dorëheqje dhe të distancohet menjëherë nga afera – ÇETNIKU.

Alimadhi të ndalojë veprimtarinë e turpshme të krijimit të frakcioneve me njerëz të shantazhuar nga shërbimet intelegjente serbe. Ftojmë Ahmet Mulliqin, iniciatorin dhe drejtuesin e fraksionit të ri „Partia e Ballit“ në Kosovë, të japë dorëheqje të parevokueshme dhe t’a shuajë frakcionin e turpit, sepse në kryesinë e tij qëndron ulur pranë e pranë, dora e zgjatur e shërbimeve serbe”.BS

foto e Urim Gjata
Kategori
Uncategorized

Letra e bejkamberit Muhamed drejtuar murgjeve te krishtere.

 

Përgaditi : LEON MOLLA
Sipas traditës së murgjëve krishterë të manastirit ‘Shën Katerina’ në Sinaj, pejgamberi Muhamed shpesh e vizitonte manastirin dhe zhvillonte biseda me klerikët krishterë.

Ky dokument është shkruar më vitin 626, ndërsa përbëhet nga disa dispozita rreth termeve të lidhura rreth jetës së krishterëve nën udhëheqjen islame dhe mban vulën e njohur të pejgamberit. Sulltan Selimi i parë letrën origjinale e dërgoi në Stamboll më vitin 1517, ku edhe sot ruhet në muzeun ‘Topkapi’, kurse me kërkesë të murgjëve është bërë edhe kopja e saj dhe është vendosur në manastir.

Përmbajtja e letrës është me sa vijon: “Kjo është nga pejgamberi Muhamed, Ibën Abdullah si testament për ata që janë të krishterë qoftë në afërsi ose largësi.

Ne fuqishëm qëndrojmë pranë tyre. Me të vërtetë unë, shërbëtorët, ndihmësit dhe pasuesit e mi, do t’i mbrojmë, sepse krishterët janë qytetarët e mi dhe pasha Allahun do t’i kundërvihem çdo gjëje që ua prishë rehatinë.

Kundrejt tyre nuk guxon të ushtrohet dhunë. Gjykatësit e tyre nuk guxon të përjashtohen prej pune. As murgjit s’guxon të dëbohen prej manastireve të tyre. Askush nuk guxon t’i rrënojë shtëpitë e fesë së tyre (kishat), e as t’i dëmtojë ato, ose të marrë (grabis diçka) prej tyre e të dërgojë në shtëpi të muslimanit.

Po që se dikush merr ndonjë gjë prej tyre, atëherë ai konsiderohet se ka shkelur testamentin e Zotit dhe ka treguar padëgjueshmëri ndaj Pejgamberit të tij. Vërtet ata janë aleatët e mi dhe kanë mbrojtjen time kundër asaj që urrejnë. Askush nuk guxon që t’ua imponojë udhëtimin ose shkuarjen në luftë. Muslimanët duhet të luftojnë për ta.

Nëse muslimani dëshiron ta marrë për gura një të krishtere, martesa nuk guxon të ndodhë pa pëlqimin e krishteres, e as krishterja s’guxon të pengohet nga burri musliman që të mos e vizitojë kishën për t’u lutur.

Kishat e tyre duhet patjetër të respektohen, rindërtimet e tyre s’guxon të pengohen, e as të ndalohen gjërat e shenjta të shkrimeve të tyre. Askush prej muslimanëve nuk guxon të tregojë padëgjueshmëri ndaj këtij testament gjer në Ditën e Kijametit”.

Kategori
Uncategorized

Perandoria Bizante,ishte perandoria e ilireve, jo e grekeve mesjetare.

Ç’është e vërteta,

Ç’është e vërteta, Perandoria Bizantine ishte perandoria e ilireve e jo e grekërve mesjetarë

Ç’është e vërteta, Perandoria Bizantine ishte perandoria e ilireve e jo e grekërve mesjetarë, siç mbizotëron mendimi, sepse në Mesjetë nuk ka patur greko-helene. (f 22S.R.)
Dëshmi tjetër e shtrirjes territoriale të popullsisë shqipfolëse, janë edhe emërtimet e njëjta të vendbanimeve të ndodhura në Shqipëri dhe Greqinë e Jugut.

Admirali Pavlos Kountouriotis – Presidenti i parë i shtetit grek, arvanitas. Hero kombëtar i shtetit grek dhe i zgjedhur president 2 herë rrjesht.

“ Lidhjen e vazhdueshme të ilirëve dhe Greqisë Jugore e dëshmojnë veç të tjerash dhe një numër qytetesh paralele, që nga lashtësia deri në ditët pararevolucionare (1821)

Do të përmend tani se kemi dhe qytete me të njëjtin emër si në Greqinë Jugore ashtu dhe në Iliri: Epidavro, Halkis, Oropo, Helopa, Avlona etj, ne vitet me te reja kemi, Avlonari, Shirxhi, Salona, Finiki, Sofade dhe Dropulli” (f155A.K.)

Në arkivat europiane gjenden dokumenta, ku përcaktohen qartë edhe administrativisht trevat shqiptare. « Konsullatat e Francës në Shqipëri zënë fill në vitin 1695. Z.Garnier, i pari nga konsujt, e kishte rezidencën në Sajadhe. Por dy të tjerët, Pelisie dhe Dybrokua, u vendosën në Artë. Në një letër të datës 3 tetor 1702, Z.Garnier thotë se Janina është po aq e madhe sa Marseja“ (f347Zh.F.) Por edhe në këtë territor të kufizuar ku jetonin krahas arbërorëve edhe popullsi të ardhura, greqishten e fliste një pjesë e vogël e popullsisë. “Popullsitë bujqësore nuk e braktisën gjuhën e tyre të nënës, për të mësuar një gjuhë me shumë rrumbullakosje, bishta, mbaresa etj. dhe sigurisht as fjalët e reja e të pakuptueshme të cilat as që iu hynin në punë, si p.sh. ato të tregëtisë, artit dhe të shkronjave. Por popullsitë që jetonin nëpër qytete mësuan greqisht dhe e përdornin atë të paktën në shkrim “(f121A.K.) Përdorimi masiv i pellazgo-shqipes si gjuhë e popullit, që nga lashtësia e deri në shekullin e 19, në Greqi, diktohej së pari nga fakti, se popullsia e huaj, që ndër shekuj ka ardhur dhe ka bashkjetuar me shqiptarofolësit, mbeti gjithmonë në minoritet. Për pasojë, ose është asimiluar tërësisht ose ka përdorur, brenda vatrës gjuhën e tyre dhe jashtë saj, gjuhën shqipe. Greqishtja u përdor si gjuhë e shkencës, administratës, shkollës dhe kulturës.

« Sipas se cilit vend, ky element, (i elitës kulturore, sunduese ose drejtuese) mësonte si gjuhë të dytë të shkollës, ose greqishten ose latinishten (f.210R.A.)… Kjo gjendje në fakt do të vijonte e paprekur në Greqi deri në mes të shekullit të kaluar, ku kudo flitej vetëm gjuha pellazge dhe shkruhej vetëm greqishtja. (f.212R.A.)

Faktori i dytë është «mosasimilimi dhe mosperzjerja» e popullsisë arbërore ndaj të huajve. Baza e popullsisë «helene» (shqiptarët e lashtë) ka mbetur e njëjtë, pasi pellazgët nuk pranonin të lidheshin me të huajt, duke përthithur të ardhurit“(Ali Eltari « Republika » 7.01.2010)

Kjo traditë vijoi gjatë te gjitha koherave. «Arvanitasit, si të krishterë ashtu dhe muslimanë, janë nga popujt e paktë, që i largohen përzjerjeve të gjakut me të huajt, duke ruajtur pastërtinë dhe kompaktësinë e farës » (f184A.K.)

Deri edhe në shekullin e XX ,sidomos muslimanët shqipfolës në Greqi, nuk martoheshin me të huajt pavarsisht përkatësisë së tyre fetare, por kjo nuk ndodhte midis shqiptareve të të dy besimeve. Martesat e përziera që përmënden në dokumentat historike që parashtruam, duhet theksuar, se gjithnjë bëheshin mes shqiptarësh (Ali Pasha me Vasiliqinë)dhe jo me kombësi të huaj ”(f 292 A .K.) “ Shqiptari i krishtere bëhej vëlla i adoptuar me muslimanin e kombit te tij. Kështu krushqitë brenda fisit me fe të ndryshme vazhdonin normalisht. Kolokotroni ishte vlla me Marko Boçarin (i krishterë) dhe Laliotin Alifarmaqi “(f 293A.K.)

Të gjithë këta faktorë të lartpërmëndur, e ruajtën gjendjen mbizotëruese të gjuhës shqipe deri në prag të krijimit të shtetit grek, në vitin 1830.

Një popullsi mbizotëruese, dikton edhe elementin mbizotërues në kulturën e një vendi (duke marrë gjithmonë parasysh zhvillimin e arsimit dhe mungesën e medias për periudhën që flasim, por që sot e dobëson ndjeshëm këtë faktor).

Në Greqinë e shekullit të 19-të, heronjtë arbërorë zënë vënd qëndror, në krijimtarinë gojore popullore dhe atë të shkruar letrare. “Ai, që ishte në territoret greke heroi më i njohur dhe i dashur, ishte heroi i madh shqiptar ,Skëndërbeu, të cilin historianët grekë e mohojnë, por populli e quan të vetin dhe e dashuron. Të gjithë kapedanët arvanitas të kryengritjes (1821) që dinin dy-tre gërma, lexonin mbi fitoret dhe arritjet e Skënderbeut, të cilat qarkullonin në një numër mjaft të madh asokohe dhe gjetën gjithashtu mbështetje të madhe. Kolokotroni na thote në kujtimet e tij: E njoha jetën e Skënderbeut, koleksionoja veprat e tij…Stradiotët e mëdhenj (nga Thesprotia dhe Moreja) të shk XV dhe XVI si Mërkur Bua, Manol Bleshi etj. studionin betejat e Skënderbeut. Librat e Skënderbeut, përgjithësisht ishin leximi më i përhapur dhe më i njohur në Greqinë e pushtuar nga turku” (f 257A.K.)

Për të mbuluar faktin e përhapjes së kësaj letërsie, që dëshmon se shumica e popullsisë ishte shqiptare, e cila ishte e interesuar për njohjen e luftës së Skëndërbeut, historianët grekë përpiqen ta paraqesin Skënderbeun si grek.

Studiuesi Aristidh Kola na sjell edhe një fakt shumë domethënës, që vërehet vetëm tek shqipfolësit e shtetit helen dhe jo tek popullsitë e tjera. “Shqiptarët gjatë gjithë vazhdimit të pushtimit turk…edhe më analfabetet dinin gjithshka për Aleksandrin e Madh, Thjemistokliun, Pindarin, Epaminondën, të Urtët, perënditë e vjetra, Orakujt e lashtë…përgjithësisht gjithshka që ruhet në legjendat dhe gojedhënat “(f256A.K.)

Po kështu, mbizotëruese janë edhe vallet dhe kënget e shqiptarëve.“ Kënga popullore e Greqisë është në pjesën më të madhe arvanitogjene dmth e përkthyer nga shqipja në greqisht.

Studiuesi gjerman Milhefer i cili vizitoi Greqinë në fundet e shekullit të kaluar (shk.19), konstatoi se shumica e këngëve popullore greke janë të përkthyera nga këngët e vjetra epiko-lirike arbëreshe (f339A.K.)

“Alipashiadha” e famshme e arbëreshit musliman Haxhi Sheqreti (në poemën e tij, në vitet 1800 kishte 10 000 vargje) është shkruar në greqisht. Epopeja e çamëve dhe beqarëve dhe zhdukja e tyre nga turqit më 1779, u shkrua në greqisht. Shumica e këngeve çame dhe kangjele u shkruan në greqisht. Por janë krijime arvanitase dhe si të tilla duhet të llogariten (f339A.K.)

Vetë veshja kombëtare me të cilën sot perfaqësohet shteti grek, është veshja e shumicës së popullsisë, asaj arbërore. Ajo nuk është gjë tjetër, veçse përshtatje e veshjes së shqiptarëve suliotë.

Gjenerali Theodoros Pangalos – Presidenti i dytë i shtetit grek, arvanit.

Dëshmi të vlefshme për tezën tonë, mund të sillen edhe nga numri i madh i përfaqësuesve arbërorë, që drejtuan shtetin grek në shekullin e 19-të. Ka edhe burime statistikore që mund të shfrytëzohen në këtë drejtim si p.sh.regjistrimi i popullsisë i kësaj zone, gjatë periudhës së Perandorisë Osmane, që njihen për saktësinë e tyre.

Por si u arrit, që kjo shumicë shqipfolëse, të kthehej në pakicë?

Kjo u bë realitet, për shkaqe të politikës ndërkombëtare.

Më 3 shkurt 1830, Kongresi i Londrës krijon një mbretëri të ashtuquajtur greke.

Vetë Anglia, qysh më 1830, nuk donte që mbretëria e re të kapërcente malin Parnas. Kjo, thoshte ajo, pasi nuk ka Grekë më pertej. Nga Parnasi në Pind, banorët janë pothuaj të gjithë Shqiptarë dhe Vllehë. Meqë raca greke, ose e greqizuar, nuk i kalonte 350 mijët, u pa e udhës që kjo mbretëri e vogël të shtrihej deri në Pind, dmth deri në gjirin e Prevezës dhe të Lamisë „(f435Zh.F.)

Janë disa faktorë, që e bënë gjuhën greke, gjuhë zotëruese të popullsisë në Jugun e Gadishullit Ballkanik mbas shekullit të XIX.

Faktori i parë ka qenë politika shfarrosëse që u ndoq ndaj popullsisë shqipfolëse, duke shfrytezuar besimin fetar.

– Lufta e nisur në vitin 1821 me synimin për t’u çliruar nga sundimi osman, u shndërrua në një luftë civile, e drejtuar kundër shqiptarëve musliman. Por ngjarjet e atyre viteve treguan, se nuk u kursyen nga kjo fushatë, as edhe shqipfolësit ortodoks.

– Së dyti, marrëveshja me Turqinë për shkëmbimin e popullsisë muslimane (turke) në shtetin helen, me ate greke (ortodoksë) në Turqi. « Popullsitë e reja hynë gjatë periudhës së krijimit të shtetit grek si dhe pas vitit 1922 (bëhet fjalë për shkëmbimin e popullsisë turke të Greqisë me popullsine greke të Turqisë. Në 1922-in sipas marrëveshjes dy palëshe ku 1 3000 000 banorë erdhën në Greqi dhe 500 mijë “turq” ikën në Turqi.

Pas 1922, vijnë në Greqi popujt grekë të Azisë së Vogël, të cilët sjellin zakone dhe tradita të reja në Greqinë deri atëhere të mbizotëruar nga arvanitasit (f 351 A .K.) Shumë shqiptarë muslimanë, duke i etiketuar si “turq”, para dhe mbas Luftës së II-të Botërore, u zbuan me dhunë nga tokat e tyre, drejt Turqisë dhe vendeve të tjera përreth.

– Dhe së treti, përpjekjet për mosarsimimin në gjuhën e vatrës, e popullsisë shqipfolëse dhe lufta psikologjike që i bëhej asaj.

Një nga mjetet, për të shuar gjurmët e banorëve autoktonë shqipfolës, ka qënë edhe ndërrimi i emrave të fshatrave dhe qyteteve. Kjo u ligjërua me vendimin e Komisionit e Ndërrimit të Emrave e të fshatrave, i krijuar nga qeveria fashiste e Metaksait më 1936.

« Ja çfarë emrash shqip kanë patur deri në shekullin 19, katundet rreth Dodonës: Adrimisht, Bonile, Breshta, Brianishte, Burdar, Cakrovisht, Cuke, Dober, Frashtan, Gardhiq, Godist, Gramos, Kluboshar, Labçisht, Lozesht, Mushar, Mush, Pine, Perat, Perlep, Rrapçisht, Sul, Shotishte, Tishte, Velçisht, Vranje,Vraste etj. (Mexhit Kokalari« Republika » 7.01.2010)

Gjithashtu u ndalua vënia e emrave shqiptarë.

Deri para disa dekadash, në fshatrat arvanitase të Biotisë (dhe në pjesën tjetër të Greqisë) ekzistonin sa e sa emra helenë (arbërorë) si p.sh. Platon, Pindar, Epaminonda, Pelopida, Pluton, Aristidh, Themistokli dhe më pas u ndaluan pagëzimet me kësisoj emrash dhe u zëvëndesuan me emra hebraikë si: Joanis, Thomas, Jakovos, Maria etj (f 522A.K.)

Për të shuar çdo gjurmë të kësaj “shumice shqipfolëse”, shumë figura të njohura të periudhave, që nga lashtësia dhe deri në shk 19, që kanë bërë historinë e Greqisë, në tekstet historike paraqiten me origjinë të ndryshuar. Këto falsifikime e kanë zanafillën që në periudhën bizantine e deri në ditët e sotme.

“Shumë shpesh ka ndodhur që grekët t’i përvetsonin emrat e personazheve të shquara dhe t’iu shtonin një emër tjetër të gjuhës së tyre të gjinisë mashkullore” (f281N.V.)

Në Simpoziumin për periudhën fanariote, zhvilluar më 21-25 tetor1970 mbajtur në Selanik nga D.Soutzo, familja thesprote Gjika, emërtohet si familje princërore greke e Vllahisë dhe Moldavisë (f136P.P). Kohët e fundit u bë përpjekje e organizuar dhe perfundimisht e dështuar që të provohej se të gjithë këta heronj arvanitas (Kolokotrone, Grive, Andruce madje dhe Suliote) ishin vllehë! » (f480A.K.)

Ndryshimi i etnisë u është bërë jo vetëm figurave të shquara historike, por edhe fiseve të tëra shqipfolëse. Fisi i famshëm i suliotëve nga historiografia helene paraqiten si grekë. Për të fshirë faktet historike, metoda e ndjekur ka qënë ajo e zhdukjes së dokumentave të shkruara.

Nga fisi i gegëve thuhet se vijnë shumica e farave suliote dhe kjo do të ishte një pikëpamje e sigurtë, sikur qeveritarët me Maurin dhe Papakostën nuk do të digjnin arkivin e farës suliote të Boçarëve, që deri atëhere (1832) e ruante si një send të shenjtë Noti Gj. Boçari në Amfisë. (f 258A.K.)

Po sa është popullsia arbërore sot në shtetin Grek ?

Sipas Aristidh Kolës, Arvanitasit që ndodheshin në Greqinë e 1922, përbënin shumicën e popullsisë greke (f397 A.K.)

Ndërkohë që sipas të dhënave greke ,më 1928 vetëm 18, 773 qytetarë e quanin veten shqipfolës.

Historiani Sherif Delvina shprehet :Nuk bej gabim të them se janë rreth 2-3 milionë arvanitas në Greqi.

Si vendbanime të tyre tashmë njihen Beotia, Atika, Eubea, Morea e zona të tjera që megjithëse flasin shqip, nuk kanë të drejtë të kenë as edhe një shkollë për mësimin e gjuhës së tyre. Punë të madhe ka bërë At Anton Belushi, studimet dhe kërkimet e të cilit për arbëreshët e Helladhës, mund të themi pa ndrojtje, se janë një enciklopedi e popullsisë etnike dhe kompakte arbërore në Greqi. Atje dhe sot gjenden më tepër se 600 komunitete arbërore . (« Lidhja » nr.25 v1991)

Sipas të dhënave po të vitit 1991, shteti Grek njihte një shifër prej 50 mijë shqiptarofolës duke harruar sigurisht regjistrimin mbi baza etnike të popullsise, si dhe emigrantët e pas viteve 90. Në paraqitjen e librit të Thanas Moriatit, ishte edhe deputeti i Pasokut ,arvanitasi Teodor Pangallos, i cili tha: “Arvanitasit nuk mund t’i shtypte kush në Greqi, pasi ata udhëhiqnin Greqinë, ishin gjeneralë, kryeministra, presidentë dhe pronarë të kryeqytetit. Por vetë ata e “gëlltitën” të shkuarën e tyre ,sepse në mënyrë fanatike qenë të bindur se ishin grekë, dhe me ndihmën e mësuesve arritën ta zhduknin gjuhën arvanitase…” .Edhe në ditët e sotme, arbërorët përbëjnë një numër të rëndësishëm të popullsisë në shtetin helen.

marre nga – http://www.forumishqiptar.com

Kategori
Uncategorized

Origjina e Partise Socialiste: 24-vjetori apo 74-vjetori i “200 petritave”

psSocialistët në tri kohë: PKSH, PPSH, PSSH ndryshimet e një partie në dy shekuj. “200 petritat” e Enver Hoxhës, “komunistët e reformuar” të Fatos Nanos dhe “Rilindja” e Edi Ramës

Nga Luljeta Progni.

Me “200 petrita” nis historia e së majtës shqiptare në 8 nëntor të vitit 1941,  për ta mbajtur këtë emër deri në Kongresin e Parë të saj kur kjo parti u legalizua. Deri në këtë nëntor të vitit 1948, PKSH funsksiononte si parti në ilegalitet. Pikërisht më 8 nëntor të vitit 1948, PKSH e mori emrin Partia e Punës së Shqipërisë.  Sygjerimi erdhi nga lideri komunist rus, Stalini në takimin që lideri komunist shqiptar, Enver Hoxha, pati me të në Moskë, në verën e atij vitit.

Detajet e këtij momenti gjenden në librin e Enver Hoxhës, “Me Stalinin. “Me 14 korrik arrita në Moskë në krye të delegacionit të parë zyrtar të Repulikës Popullore Socilaiste të Shqipërisë, dhe partisë komunistë shqiptare për një vizitë miqësore në Bashkimin Sovjetik. Veç të tjerash shoku Stalin shfaqi mendimin që partia jonë komuniste, meqenëse përqindja e komunistëve fshatarë në radhët e saj ishte më e madhe, të quhet “Partia e Punës e Shqipërisë”. Sidoqoftë tha ai, unë dhashë një mendim dhe jeni ju, partia juaj, që do të merrni vendimin. Ne do të shtrojmë propozimin tuaj në Kongresin e Parë të partisë që jemi duke përgatitur, dhe kam bindjen se si baza e partisë ashtu edhe udhëheqja e saj do të gjejnë me vend e do të aprovojnë propozimin tuaj….”(vepra e Enver Hoxhës, me tittull : “Me Stalinin, Kujtime” .

Lideri komunist, Enver Hoxha, e mori projektin rus të Stalinit dhe e përshtati në kushtet e Shqipërisë. Ndërkohë ai e kishte nisur projektin e zhdukjes së kundërshtarëve qysh me dënimin e grupit të deputetëve në vitin 1946. Në kongresin e parë të PKSH-së, Enver Hoxha ndëshkoi “grupin armiqësor” të kryesuar nga Koçi Xoxe, i cili kishte qenë deri atëherë njeriu më i afërt i liderit komunist.

Partia e Punës së Shqipërisë e drejtuar nga Enver Hoxha e vazhdoi për 45 vite me radhë politikën gjakatare të zhdukjes së kundërshtarëve duke prodhuar herë pas here “grupe armiqësore” deri në ngushtimin ekstrem të të gjitha lirive të individit në Shqipëri. E përfundoi sundimin me një bilanc tragjik të viktimave të komunizimit në dhjetor të vitit 1990 kur sistemi komunist në Shqipëri, u rrëzua përmes protestave të Lëvizjes Studentore.

Komunistët e reformuar të Fatos Nanos.

Në kongresin e dhjetë të PPSH-së, më 12 qershor 1991, 43 vite pas Kongresit të Parë të kësaj partie, kur u ndryshua emri, nga PKSH, në PPSH, kjo e fundit u riemërua Partia Socilaiste e Shqipërisë. I gjithë kongresi u monitorua nga lideri i fundit komunist, Ramiz Alia, i cili e kishte marrë drejtimin e PPSH pas vdekjes së Enver Hoxhës, në vitin 1985.

Ndryshimet në PPSH vinin në një situatë kur kishte pak muaj që ishte rrëzuar sistemi komunist dhe drejtuesit e saj menduan për mundësitë e përshtatjes së kësaj partie në kushtet e reja. Shpërbërja e parties siç ndodhi në vende të tjera të lindjes, nuk ishte një opsion për komunistët shqiptarë.  Ata po mendonin vetëm se si kjo parti të vazhdonte të kishte peshën e saj kryesore në zhvillimet që do të pasonin në Shqipëri, pas shpalljes së  pluralizimit politik.

Lideri komunist Ramiz Alia detajoi me kujdes ndryshimet që i duheshin partisë , qoftë në emrin e ri të saj qoftë në lidership. Përjashtimi i një pjese të madhe të anëtarëve të Byrosë Politike ishte hapi i parë para këtij kongresi dhe situata ishte më e favorshme. Në Kongresin e Dhjetë të PPSH-së u përjashtua nga partia edhe pjesa e mbetur e Byrosë Politike. Sigurisht, që për Ramiz Alinë nuk ishte e lehtë, por ai po vepronte në një terren kur Byroja Politike ende nuk ishte e sigurt nga tmerri i skenarit të Rumanisë, ku u vra diktatori i këtij vendi Nikola Çaushesku. Ishte ende një opsion ose të paktën kështu po mundohej ta paraqiste Ramiz Alia. Anëtarët e byrosë politike i’u bindën me pak rezistencë vendimit për përjashtim dhe një elitë e re komunistësh erdhi në krye të partisë.

Në atë kongres pati një sërë debatesh edhe për emrin e ri të partisë.

Kishte disa versione për emrin, pasi ishte përjashtuar versioni i vazhdimësisë me të njëjtin emër. Ishte opsion edhe Partia e Progresit të Shqipërisë, propozim që garantonte vazhdimësinë për militantët pasi inicialet nuk ndryshonin. Në fund të debatit, emri i ri u vendos dhe u pranua nga të gjithë delegatët e kongresit.

“S’ka më PPSH, tani jemi një forcë tjetër politike dhe jemi partia Socialiste e Shqipërisë”. Mirpo kjo po ndodhte në një sallë ku ishte busti i Enver Hoxhës edhe pse më pak i vlerësuar sa i përket vendit ku ishte vendosur, në një sallë të mbushur me parulla të PPSH dhe thënie të liderit të tyre legjendar Enver Hoxha, në një sallë ku ishte e gjithë byroja politike dhe bashkë me ta edhe e veja e diktatorit, Nexhmije Hoxha.

Askush nuk pati mundësinë ndoshta as dëshirën të ndryshojë rrjedhën. Fatos Nano u zgjodh kryetar i partisë së riemëruar dhe një grup drejtuesish të tjerë të rinj që i përkisnin niveleve të dyta e të treta të qeverisjes komuniste.

Riemërimi i strukturave të PPSH-së.

Në atë kongres u vendos ndryshimi i emërtimit të strukturave drejtuese dhe të posteve të ndryshme, por të gjitha ndryshimet po kryheshin në funsksion të kohezionit brenda partisë, ruajtjes së elektoratit të PPSH-së. Kjo ishte porosia kryesore e Ramiz Alisë. Posti Sekretar i parë i Komitetit Qëndror të PPSH, zëvëndësohej me emërtimin kryetar i partisë. Komiteti Qendror i Partisë, zëvëndësohej me emërtimin Komiteti i Përgjithshëm Drejtues i partisë. Byroja Politike e partisë u zëvendësua me kryesinë e partisë dhe të tjera forume ndryshuan emërtimet e tyre.

Në këto forume u zgjodhën edhe një grup intelektualësh, të cilët u vendosën në postet e rëndësishme të partisë, si fasadë për përmirësimin e imazhit. PS dhe drejtuesit e saj trashëguan nga PPSH-ja elektoratin dhe nisën punën për ndryshimin e imazhit të partisë pa bërë hapat minimal të ndarjes së tyre me të shkuarën gjakatare të PPSH-së në 50 vite, me një bilanc tragjik viktimash.

Asnjë shenjë reale e ndryshimit të mentalitetit komunist të PPSH-së nuk dukej në këtë kongres. Megjithëse vlerësoheshin me ide liberale, udhëheqësit e partisë së re kur vinte puna te vendimet e rëndësishme shfaqeshin mjaft të kompleksuar e të ndikuar nga e shkuara komuniste e PPSH. Fatos Nano, kryetari i partisë së re ishte një nëpunës i Institutit të Studimeve Marksiste-Leniniste, institucion që drejtohej nga Nexhmije Hoxha, bashkëshortja e diktatorit Enver Hoxha. Megjithëse kishte shfaqur ide të qarta liberale, Nano konsiderohej beniamin i Nexhmije Hoxhës, karriera e të cilit ishte stimuluar prej saj. Në krah të tij, nënkryetar i PSSH-së u zgjodh Spiro Dede, i cili kishte qenë pjesë e Komitetit Qendror dhe i Byrosë Politike. Në Komitetin e Përgjithshëm Drejtues u zgjodhën një numër i konsiderueshëm anëtarësh të forumeve më të larta drejtuese të PPSH-së, në nivel sekretarësh të parë, apo edhe ofiqarë të administratës shtetërore të regjimit.

Kongresi i parë i PS-së, 1992.

Më 22 mars të vitit 1992, Partia Socialiste humbi zgjedhjet parlamentare të parakohshme, përballë Partisë Demokratike që fitoi në këto zgjedhje me një mbështetje të madhe në të gjithë vendin. PS ishte në procesin e reformimit dhe ky proces do të duhej të përfshinte medoemos ndarjen me të shkuarën komuniste.

Në raportin e mbajtur në Kongresin e Parë të PS-së kryetari Fatos Nano tha se: “PS nuk duhet të lejojë që të aderojë në të askush që ka përlyer figurën e tij, megjithëse mund të jetë dakord me programin dhe statutin e saj. Distancimi i plotë do të thotë distancim si teorik, ashtu edhe praktik, që do të jetë proces në vazhdim. Të denoncohet çdo tentativë për mbytjen e demokracisë si brenda radhëve të partisë edhe në shoqëri, çdo tentativë për vendosjen e një diktature të re, mbi gërmadhat e së vjetrës”. Sërish nuk pati një ndarje të qartë.

Kongresi zgjodhi forumet e reja, drejtuese të partisë. Në krye të PS-së u rizgjodh Fatos Nano. U larguan nga drejtimi disa prej figurave të PPSH-së, që ishin zgjedhur në krye të PS-së në krah të Fatos Nanos, si Spiro Dede. Njëri prej nënkryetarëve, Servet Pëllumbi, u zgjodh sërish nënkryetar i PS-së. Namik Dokle, ish-anëtar i Komitetit Qendror, kryeredaktor i gazetës së PS, “Zëri i Popullit”, u zgjodh gjithashtu nënkryetar i partisë dhe kryetar i grupit Parlamentar të PSSH.

PS-ja nisi kësisoj rrugën e gjatë të reformimit. Fatos Nano e drejtoi këtë parti për 14 vite, katër prej të cilave ishte në burg. Gjatë këtyre viteve, PS qëndroi pesë vjet në opozitë dhe nëntë të tjera në pushtet (një vit para zgjedhjeve të 22 marsit 1992 dhe tetë të tjera pas zgjedhjeve të vitit 1997.) Përgjatë këtyre viteve nuk u ndal asnjëherë lufta për pushtet brenda kësaj partie e përqëndruar mes grupit të Fatos Nanos dhe Ilir Metës. Kjo betejë përfundoi në janar të vitit 2004 kur Ilir Meta u largua nga kjo parti bashkë me një grup deputetësh dhe themeloi Lëvizjen Socilaiste për Integrim. Kjo ndarje ishte edhe një ndër arsyet e humbjes së PS-së në zgjedhjet parlamnetare të korrikut të vitit 2005. Pas humbjes, Fatos Nano dha dorëheqje nga post i kryetarit të PS-së dhe në vend të tij, u zgjodh Edi Rama.

Rilindasit e Edi Ramës.

Pas dy vitesh në krye të PS-së, Edi Rama kishte një plan të qartë për reformimin e partisë sipas koncepteve të tij. Në fillim u duk pak e vështirë që Edi Rama ta fitonte mbështetjen e elektoratit të kësaj partie. Megjithatë, ai nisi shpejt të zbatojë strategjinë e tij për të ndryshuar partinë. Në tetë vitet e PS-së në opozitë, Rama u përball shpesh me situate të vështira për shkak të lëvizjeve të kundërshtarëve të tij brenda PS-së. Megjithatë ai shprehu vendosmërinë e tij për të çuar deri në fund projektin për partinë e tij Socilaiste. Edi Rama ia doli të nxjerrë jashtë loje shumë prej ish-drejtuesve të rëndësishëm të kësaj partie duke nisur nga mandati i parë në opozitë për të përfunduar me këtë të fundit, pranverën e vitit 2013 kur Rama la jashtë listës së kandidatëve për deputet një prej modeleve të rëndësishme drejtuese të kësaj partie, Arben Malajn. Këtu mori fund çdo përpjekje brenda PS-së për të bërë rezistencë ndaj liderit.

Ndryshimet thelbësorë të Ramës në krye të PS-së nisin me vitin 2007. Një mbledhje e KPD-së së 13 marsit të këtij viti vendosi ndryshimin e emrit të këtij formumi dhe riemërimin e tij në Asambleja Kombëtare e PS-së. Në kongres do të ndryshohej edhe përbërja e këtij forumi. Asambleja u mbush me drejtusit e lëvizjes “Mjaft” kryesuar nga Erjon Veliaj. Të tjera ndryshime thelbësore në mënyrën e funsksionimit të partisë, i dhanë formën përfundimtare PS-së sipas Edi Ramës. PS e humbi edhe atë element që për shumë njerëz cilësohej si demokraci e brendshme e partisë, debate brenda grupeve kundërshtare të saj.

Spastrimi.

Më 9 prill 2007 u mblodh kongresi i PS mbi bazën e mbledhjes së Asamblesë Kombëtare të PS, dalë nga mbledhja e KPD së 13 marsit. Në kongres u paraqit nga kundërshtarët e Ramës “rezoluta për mirëkuptim”. Rezoluta u rrëzua në kongres, një kongres, i cili zhvillohej për herë të parë me dyer të mbyllura .

Sipas parimit “një anëtar, një votë”, më 12 maj u rizgjodh Edi Rama kryetar i PS, përballë kandidatit formal Shkëlqim Meta. Një grup zyrtarësh të kësaj partie kontestuan procesin duke e cilësuar të parregullt. Ata pretendonin se në votime morën pjesë një numër më i vogël i anëtarësisë, i pamjaftueshëm për të legjitimuar Ramën si kryetar të PS-së. Dy orë para përfundimit të procesit kishte dhënë dorëheqjen kryetarja e Komisionit të Zgjedhjeve të Partisë, Zamira Caka. Ajo tha pas dorëheqjes se kishte marrë këtë vendim, pasi ishte kundër disa procedurave, që cënonin legjitimitetin e procesit zgjedhor në PS. Megjithatë Edi Rama u zgjodh kryetar i PS-së me 97%.

Më 12 maj u zgjodhën sipas parimit “një anëtar, një votë” edhe delegatët e kongresit, si dhe kryetarët e PS-së në bashki e komuna.

Në kongresin e 2 qershorit 2007, u miratuan edhe ndryshimet në statutin e partisë. Sipas këtyre ndryshimeve, sekretari i përgjithshëm pushon se ekzistuari si funsksion dhe kompetencat e tij, i merr kryetari i Asamblesë Kombëtare.

Sipas statutit të ri, kongresi rritej në numër nga 650 delegatë në 1500 delegatë, bëheshin 150 anëtarë asambleje dhe në çdo forum 50% duhet të ishin gra. Në nivel lokal, PS iu shtuan zyrtarë të rinj. Në çdo qark u zgjodh një sekretar qarku dhe një nënsekretar.

Me sloganin “ndarje me politikën e vjetër”, kongresi i 2 qershorit bëri “pastrimin” e partisë nga ata që për momentin ishin kundërshtarë të Ramës në PS. U zgjodh Asambleja e re Kombëtare dhe sekretarët e rinj. Në Asamble dhe në Kryesi u zgjodhën shumë të rinj, që vinin edhe nga OJF dhe Bashkia e Tiranës.

Figurat e rëndësishme të PS filluan të ndjenin humbjen e influencës, por një nga më të njohurit dhe më të hershmit e radhëve të PS, Gramoz Ruçi, u rikuperua. Ai u zgjodh kryetar i Asamblesë Kombëtare të PS-së. Mbetën brenda forumeve edhe të tjerë si Majko, Xhafa, Fino, Klosi e të tjerë ,por me një peshë shumë të vogël në vendimarrjene partisë. Dalngadalë në tetë vite ata u zëvëndësuan me Erjon Veliajn e shokët e tij.

Rilindja.

Kur u zgjodh në krye të PS-së, Edi Rama pati premtuar se do të bashkonte të majtën. Pak ditë pas zgjedhjes ai organizoi tryezën e opozitës, me pjesëmarrjen e Ilir Metës së LSI-së, Skënder Gjinushit të PSD-së, dhe Paskal Milos së PDS-së. Bashkimi i së majtës ishte një ndër premtimet solemne të Edi Ramës sapo mori postin e krytarit të partisë. Por, tryeza me Metën e aleatët e tjerë të opozitës funksionoi vetëm deri pas zgjedhjeve të shkurtit të vitit 2007, kur Rama u rikonfirmua në postin e kryetarit të bashkisë së Tiranës edhe me votat e LSI-së. Nisi një betejë e fortë politike midis Ramës e Metës kryesisht në momentin e ndryshimeve në Kushtetutë të vitit 2008, ndryshime që penalizuan LSI-në. Ishte fjala për ndryshimet në Kodin Zgjedhor, pikërisht ndryshimi i sistemit zgjedhor.

Pas zgjedhjeve të vitit 2009 Meta hyri në koalcion me Berishën dhe këtu nis e intensifikohet beteja e Edi Ramës dhe Erjon Veliajt kundër Ilir Metës. Kjo betejë akuzash kulmoi me protestën e 21 janarit 2011 ku si pasojë e përplasjes së dhunshme mes protestuesve të Ramës dhe policisë së qeverisë Meta-Berisha, mbetën të vrarë katër persona.

Më 1 prill të vitit 2013, rreth tre muaj para zgjedhjeve parlamentare, ndodhi ajo që dukej se kurrë nuk do të kishte gjasa të ndodhte. Edi Rama e Ilir Meta shpallën koalicionin e tyre nën sloganin “Rilindje”. Ata lanë pas akuzat ekstreme mes tyre dhe u bashkuan për të fituar zgjedhjet e 23 qershorit me një mazhorancë prej 83 deputetësh, brenda së cilës kishte gjithëfarlloj. Rilindja nisi të qeverisë me imazhin e Ilir Metës e Nasip Naços të Edi Ramës e Erjon Veliajt. Rilindja po vazhdon. Në grupin e saj të deputëve ka të ndryshëm. Atje është modeli Gramoz Ruçi i trashëguar nga koha e Ramiz Alisë, Fatmir Xhafa pioner i Enverit, por i formuar politikisht në kohën e Fatos Nanos, Pandeli Majko kryeministri i krizave socilaiste, tani deputet i thjeshtë i saj, Taulant Balla shefi i protokollit të Nanos kryeministër dhe besnik i tij, i kthyer në po kaq besnik i Edi Ramës, modeli Tom Doshi i përjashtuar nga partia se akuzoi për skenar vrasjeje njërin prej dy krerëve të mazhoranës kryeparlamentarin Ilir Meta, modeli Mark Frroku që është arrestuar i akuzuar nga drejtësia belge për vrasje e prostitucion, por edhe Ben Blushi me “Funeralin e Rilindjes.

Kategori
Uncategorized

Makinat e bandes se LSI_se Shkoder para qendres se votimit 262.

Nen ruajtjen e bandave dhe banditeve tane  jeni me te sigurte.
LSI.
 


Kategori
Uncategorized

Pergjigjia e emigranteve per Edi Ramen. Ku i kini premtimet dhe Erjon Veline.

KMA News 

KMA NEWS

Kryeministri Edi Rama, u ka drejtuar një apel të gjithë shqiptarëve që jetojnë jashtë vendit, për të kontribuar në procesin e votimit që po zhvillohet sot në Shqipëri për zgjedhjet vendore 2015, duke u telefonuar të afërmve të tyre që të bëhen pjesë e tij. “Ju që jeni në emigracion, bëni një telefonatë në shtëpi, tek të afërm a miq në Shqiperi dhe thuajuni të shkojnë në votim sepse vota e tyre është investim edhe për ju! Rrofshi”, është ftesa publike e Ramës drejtuar emigrantëve përmes rrjeteve sociale.

 

Por përgjigjia e emigrantëve është:

 

Ku e keni Ministrinë e Emigracionit që na premtuat zoti Rama?

Ku votojmë ne emigrantët që na premtuat se do të ju krijojmë kushtet të votoni në vendet ku punoni e jetoni?

Pse nuk erdhi Erion Velija, i cili zgjedhjet e kaluara e gdhinte këtu në Greqi me ne emigrantët?

Pse po na i shponi xhepat për pasaportat e fëmijëve që për fajn tuaj po paisen me pasaporta të reja kur kan akoma edhe 90% të kohës së afatit të skadimit?

Pae nuk e ndërtuat atë qendrën kulturore për shqiptarët që të ndiheshin se shumë emigrantë të tjerë të botës?

Pse? Pse? Psetë janë pa fund. Nëse ju zoti kryeministër pretendoni se të gjithë fshatarët i bëtë qytetar, por ka ndodhur e kundërta. emigrantët janë bërë qytetarë europian dhe nuk mund të mashtrohen sa herë keni fushata elektorale. Pema mbillet sot dhe korret mot zoti kryeministër.

KMA News 

Kategori
Uncategorized

Kandidatet e inkriminuar, poshterimi i popullit shqiptar.

Lajme Shqip,Lajmet e Fundit, Greqi, emigracion,Focus news

ambasadori ne focus-1“Vendosmëria e dukshme e partive për të kandiduar njerëz të dyshuar për krime përbën një poshtërim të popullit shqiptar”.

Kështu janë shprehur për BIRN, ambasadori i SHBA-ve në Tiranë, Donald Lu dhe kreu i delegacionit të BE-së, Romana Vlahutin. Që të dy kanë bërë thirrje që votuesit të refuzojnë kandidatët e dyshuar, kur të hedhin votën të dielën. Vlahutin shtoi se kandidimi i njerëzve me të shkuar kriminale do të ketë edhe pasoja negative në procesin e integrimit të Shqipërisë në BE.Pas një bojkoti gjashtëmujor të opozitës në Parlament, në dhjetor 2014, me ndërmjetësim të Parlamentit Europian, socialistët në pushtet dhe demokratët arritën një marrëveshje dhe premtuan se do të zgjidhin problemin e njerëzve me të shkuar kriminale që garojnë për poste publike.Gjithsesi, provat e mbledhura nga BIRN tregojnë se partitë politike thjesht po shtireshin përballë Brukselit.

Prova të siguruara nga BIRN tregojnë se dy kandidatë që garojnë për koalicionin e udhëhequr nga Partia Socialiste, Artur Bushi dhe Elvis Rroshi, të cilët kërkojnë postet e kryebashkiakëve në Krujë dhe Kavajë, kanë qenë të arrestuar për trafik droge.

 

Lajme Shqip,Lajmet e Fundit, Greqi, emigracion,Focus news

Kategori
Uncategorized

Mali i Tomorrit.

foto e MALI I TOMORRIT

Biografia
Ali Abaz Skëndi, i quajtur ndryshe
baba Ali Tomori, u lind më 1893
në fshatin Shalës në Tepelenë.
Ishte i biri i Abazit, i cili kishte
mbaruar shkollën e lartë për
nëpunës në Stamboll dhe
emëruar në Kozan të Greqisë, ku
shërbeu për 23 vjet. Në vitin
1902 Abazi kthehet në Shqipëri
dhe i prirur të ndikojë sadopak
në lëvizjen autonomiste
shqiptare, i bashkëngjitet
veprimit energjik të klerikëve
bektashianë. Ai vendoset në
teqenë e Prishtës, në Skrapar, e
njohur në atë kohë për
veprimtarinë atdhetare në
mënyrë të veçantë në
shpërndarjen e librave shqip në
krejt jugun e Shqipërisë. Falë
përkushtimit të tij të plotë, Abaz
Skëndi merr dorë tek babai i
teqesë dhe bëhet myhib (shkalla
e parë e praktikantëve mistik të
bektashizmit). Deri sa ndërron
jetë në vitin 1911, ky shqiptar i
madh i shërben me devotshmëri
kombit të vet.
Ali Abaz Skëndi kryen arsimin
fillor në Berat, ndërsa të mesmen
ne Kozan ku mëson, veç
greqishtes, edhe gjuhët arabe e
turke. Në vitin 1913 kthehet në
atdhe dhe vazhdon punën e të
atit në teqenë e Prishtës. Mbas
masakrës së vitit 1914 nga ana e
andartëve grekë, detyrohet të
marrë rrugën e mërgimit në
Kajro të Egjiptit. Atje bie në
kontakt me shoqëritë patriotike,
u njoh me idetë e rilindëseve, u
ndërgjegjësua për rolin e klerikut
bektashi në shërbim të
shqiptarizmit. Në këtë kohë
studioi me themel letërsi dhe
teologji islame, shkroi poezi dhe
ese të karakterit filozofik e
didaktik. Duhet përmendur këtu
përmbledhja rreth 300 faqe
“Mësime margaritarësh” me
studime për njerëzit e mëdhenj,
një pjesë e të cilave u ribotua në
Shqipëri më 1934 nën titullin
“Xhevher”.
Baba Aliu kthehet në atdhe për të
dhënë ndihmesën e vet në
shërbim të kombit. Nis
veprimtarinë fetare si baba në
teqenë e Kulmakut, ku thirret
baba Aliu i Tomorit. Në vitin 1921
– 1923, botoi gazetën “Reforma”,
e cila bëhet propagandiste e
zjarrtë e idealeve rilindase, lufton
“helmin e fashizmit”, përkrah
tolerancën fetare e
bashkëpunimin për të mirën e
atdheut. Në këtë gazetë u
pasqyrua Kongresi i parë
bektashian i Prishtës, ashtu siç
zuri vend të rëndësishëm edhe
Kongresi kishtar ortodoks i
Beratit, që shpalli kishën
autoqefale shqiptare.
Baba Aliu ishte klerik patriot dhe
intelektual përparimtar,
mbështetës i ideve për një
Shqipëri demokratike dhe
evropiane. Më 1924 mori pjesë
në varrimin e Avni Rustemit në
Vlorë. Fjala e tij në ceremoninë e
rastit të tërheq vëmendje për
profecinë e hidhur : “ I
shenjtëruari dëshmor i atdheut
Avni Rustemi !… E çuditshme se
më të shumtët e burrave të mirë,
burrave të drejtë, burrave
idealistë, janë ndarë nga kjo
botë, kush viktimë e plumbit si ti,
o Avni i dashur, kush prej helmit
në burg e arrati”. Dhe e
përfundon kështu : “Fli i qetë,
Avni ! Prehu në gjirin e kësaj
Vlore kreshnike, pranë Ismail
Qemalit të ndjerë, pranë
regjimentit apostolik të rilindjes
shqiptare”.
Baba Aliu përkrahu luftën
çlirimtare, luftoi bishën fashiste
që pllakosi vendin, bekoi
luftëtarët e lirisë, priti e përcolli
në teqe pa bërë dallime politike.
Mbas çlirimit, me akuza false e
gjyqe të inskenuar, u vranë e u
burgosën mijëra intelektualë
duke eliminuar kësisoj elitën
tonë patriotike. Në këtë kuadër,
baba Aliu i Tomorit u dënua nga
gjykata ushtarake në Gjirokastër
me të njëjtën akuzë standarde si
gjithë të tjerët dhe u pushkatua
më 14 janar 1948. (Më 1947 u
dënua me vdekje nga gjyqi
komunist dhe u ekzekutua me
akuzën se ka bashkëpunuar me
anglezët). Fjala e tij e fundit para
pushkatimit ka qënë ; “Ruani
dorëshkrimet e mija. Rroftë
Shqipëria !”

Kategori
Uncategorized

Në Panarit u vranë burra, gra dhe fëmijë..

eee

Libri më i ri i Helga’S Secrets që po botohet “Historia Kronografike e Korçës” 1912- 1919 e autorit Petro Dh. Harizi, këtij patrioti të madh rilindas, ish-Sekretar i Republikës së Korçës. Një libër që të mëson se çka ndodhur në ato 7 vjet të jashtëzakonshme kur etnia jonë në të gjithë Ballkanin ishte në teh të thikës. Një libër me kujtime dhe analiza e autorit mbi fatin delikat të kësaj krahine pas Luftës së Madhe. Libri do të dalë në treg në të gjitha libraritë e vendit në dt.10 qershor, me rastin e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit. Libri tregon historinë kryesore e të koklavitur të Qarkut të Korçës (Korçë, Kolonjë, Devoll, Pogradec) në një periudhë jashtëzakonisht të vështirë jo vetëm për ta, por për të gjithë shqiptarët e Ballkanit, është shkruar nga një dëshmitar i rëndësishëm okular i këtyre ngjarjeve dhe në shumë vende ai sjell edhe kujtime personale të autorit, ndaj nuk mund të jetë kurrsesi një libër me referenca, siç ndodh me autorë që shkruajnë një histori të vjetër ose të re, ku ata nuk janë prezent në ngjarjet e ndodhura. Po kështu, lipset të marrim parasysh faktin e rëndësishëm se autori ka qenë gjithmonë në këtë periudhë në funksione të rëndësishme publike, si Sekretar i Republikës së Korçës, etj, ndaj dëshmitë e tij janë me një peshë të rëndë mbi faktet dhe konsideratat që ai paraqet. Pra këto kujtime nuk i ka sjellë ndonjë personazh rastësor ose që ka qenë në periferi të burimit të ngjarjeve, por një personazh i rëndësishëm lokal i Qarkut të Korçës, e mbi të gjitha një vëzhgues i hollë e shumë i kulturuar. Duke qenë se ngjarjet që ai tregon janë shpesh herë të dhimbshme, nuk mungojnë edhe konsideratat e shkurtra morale apo etike të autorit që ka një formim kulturor sa oksidental, aq edhe oriental, duke pasur parasysh mjedisin ku ai u shkollua dhe mjedisin ku ishte rritur. Nisur nga kjo kulturë e tij oksidentale dhe me anim të fortë laik, ai duket se jep me vërtetësi të gjitha ngjarjet dhe portretet e njerëzve me pushtet në Qarkun e Korçës, vendas apo të huaj, nga fronti i pushtuesve apo i bashkëkombësve të vet, nga shqiptarët patriotë ose të çorientuar e tradhtarë, pushtetarë lokalë civilë e ushtarakë apo hierarkë të pushtetit religjioz lokal. Autori i librit Petro Dh. Harizi nuk është e vështirë të kuptohet që është një patriot i madh e i nderuar i kombit tonë, pjesëmarrës i plejadës së gjerë të patriotëve të tjerë të mëparshëm të trevave të Kolonjës, Korçës, Devollit e Pogradecit, të cilët luftuan si rilindas, me pushkë e penë, shpesh herë pa sukses të plotë në arritjen e planeve të tyre për krijimin e shtetit kombëtar shqiptar, gjysma e territorit të të cilit u gllabërua nga shtetet ekspansioniste ballkanike të fqinjëve tanë, aq sa shqiptarët mbetën të përçarë në 5 shtete. Nga pena e tij dalin konsideratat etike e morale të një iluministi e humanisti të madh patriot shqiptar, tipare këto të ideologëve iluministë rilindas të të gjitha kombeve të tjera të qytetëruara. Por burra të tillë nuk mjaftuan për shtetin kombëtar shqiptar ndaj edhe sot, Shqipëria politike është e rrethuar thuajse nga të gjitha anët me territore shqiptare. Libri është shkruar sipas shqipes së vjetër e të bukur, me dialektin e toskërishtes dhe me animin e dukshëm nga e folura e vjetër e banorëve të zonës së Korçës. Ne nuk kemi guxuar të ndërhyjmë për ta sjellë në shqipen letrare sepse do t’i hiqnim bukurinë e saj vezulluese që i ka dhënë vetë autori dhe së dyti, sepse libri është plotësisht i kuptueshëm jo vetëm nga ata që flasin në dialektin korçar, por edhe nga të gjithë shqiptarët e tjerë. Libri është marrë në Boston, SHBA, para disa vjetësh. Ka konsiderata për Princ Vidin, për Esat Pashën etj. Libri është lënë i paredaktuar dhe i shkruar me shqipen toskë të krahinës së Korçës. KREU III (Pjesë nga libri) Ngjarjet që kur hynë Grekërit në Korçë gjer kur u prokllamua Shteti Shqipëtar (periodë prej 14 muaj dhe 10 diç (17 Deqembër 1912-17 Shkurt 1914). Si hyri në Korçë ushtëria Greke përparoj gjer në Elmens ku qëndruan ushtarët të përpaçmë (les avant gardes). Vetëm divizioni Greke III u sheshua në Korçë dhe divizionet e tjera, të cilat u përmentnë më sipër, u këthyen në Fëllërinë. Otoriteti Grek për së pari u përfaqësua, vetëm prej një shef Policor ne i cili, vetëm adresoheshin qarjet e populit dhe i cili, munt të thomi, që qé si edhe një gjykatës mi ca çështëje penale dhe sivile. Shef Policie i parë që erdhi në Korçë që një kapedan, i qojtur Angjelidhi. Ky zot, duket pas porositë që kish marrë, tregoj në Korçë një reptësi të madhe, po as të nomëshme as logjike. Deshte të rëfente që Grekërit kanë shumë drejtësi dhe kurrë nuku bëjnë as një ferk as në Kristianët as në Mysylmanët. Me të vërtet kjo gjë është shumë gjë e mirë po kur vepërohet me sërë pas nomit, pas llozhikut dhe me drejtësi edhe jo pas menç të njërit dhe të tjetrit. Ky Komiser në ato ditët e para që erdhi ushtëria Greke priti një Kristian i cili ju qa që një Mysylman i kishte për të dhënë ca të holla që në kohë të qeverisë Turke, dhe ju lut te thëresë dhe te detyronjë tja apë të hollat. Për një herësh Policori urdhëroj edhe e vunë në burg. E lëshoj papastaj nga burgu si i oqnë vërejtjen që s’bëri mirë po ky komiser i zi në vent të bënjë ne popull’ i Korçës, Kristian dhe Mysylman, një përshtypje të mirë për drejtësinë të Grekut, përkundrazi bëri një përshtypje atë më të ligë. Se me të vërtet ku është dëgjuar kjo që të verë njerinë një otoritet në burg, te denonjë vetëm se ju qa një tjetër q’i ka ca të holla për të dhënë dhe s’ja ep? O zoti Komiser Grek, i parë në Korçë! Nuku rëfeheshe e drejta e qeverisë zotrisate kësilloj.

GREKËT DHE PANARITI
Po drejtësia jote dhe e guvernës tende rëfeheshe atje në Policie ku linje ca fanatikë Grekomanë të rrahin, të çqëpin së rrauri, të vdesin në dru Shqipëtarët, Kristian dhe Mysylmanë. Drejtësija rëfeheshe atje ku dërgonje në për shtëpitë e ndenjësve të Korçës, Kristian dhe Mysylmanë, të cilët i zinje, i silnje në Policie dhe i vinje në burg vetëm se qenë Shqipëtarë, me ndjenja patriotike, dhe vinje ata fanatikët grekomanë t’i vdisnin në dru; i lithnje dhe i dërgonje në për burget të Selenikut dhe të Halqidhës; drejtësia tende, thomi, rëfeheshe atje ku dogje mijra libra të shtypura në gjuhën Shqip, të cilat u gjetnë në Policien kur e zute jyve. Drejtësia e Greqisë rëfeheshe atje ku doqtë, në mos ti, shoku tënt ose ata që kishit vënë, librat e Rumanëve në Plasë. Drejtësida rëfeheshe o zoti Astinoni Grek atje ku doqtë kaqe fshatra dhe latë gratë dhe fëmijët e vegjël, pa bukë, të xhveshur, të xbathur, në mes të udhëve, si aman-o-zot, dhe jetimë, se prindrit e tyre i vratë dhe i pretë. Drejtësia tuaj rëfëheshe në katundet të Shqipërisë së Jugës (ose të Epirit Veriut) (“dilni” ju pëlqeu shumë ky embër) atje ku, doqtë, kaqe fshatra dhe u nxitë jetën kaqe fëmijve të vobekëtë dhe të këputur. Drejtësia tuaj rëfeheshe më pastaj në Panarit, atje ku rratë, vratë, pretë, doqtë kaqe bura, gra, dhe çiliminj, atje ku treguatë atë pabesi më të madhe në këtë botë, atë pabesi qe se kanë rrëfyerë dhe ato kombe më, të egërta dhe më të pa qytetëruara, e cila pabesi u tregua kur pas si i thirtë që të vijne ata që kishin ikur dhe erdhë, kundra fjalës të nderit që u-dhatë, i thertë, i poqtë, i doqtë! Thamë më sipër, me të erdhurit Greket në Korçë, otoritet kishin vetëm policien. Një muaj papastaj erdhi në Korçë si perfekt Zoti Kapçambeli. Pas ca kohë qeveria Greke dërgoj në Korçë një gjykatës të paqes (Ironodhiqi) bashkë më një sekretar shumë të mençmë, njeri me dituri diplomatike, i cili me mendjen e ti të çkëlqyer mbesonte se muntte të provonte diplomatiquemant që Korça nuku muntte të mbetet në Shqipëri së po të vinte këmbën, thoshte, no një fuqi e madhe që t’ja çkëputte Shqipërisë, atëhere Greqia nuku do tja nqaste asaj fuqie sardhelet edhe peshkun e kripur që ja ka nqasur gjith një! Kjy sekretar diplomat queshhe Klosaqi. Tjetrë gjykatore për veç asaj së paqës, Grekërit, herën e parë, nuku kurudisnë në Korçë; sa për të tjerat publike shërbime i lanë sikundër qenë më pare nënë qeverinë Turke. Për shembël shërbimin e katundarisë me gjith personel e saj e lanë sikundër që, kësilloj dhe shërbimet e myftarëve edhe të gjykatorëve fehake të Mitropolisë dhe të myftiut. Erdhi Marsi dhe zunë të përhapen në Korçë lajme që Qarku i Korçës me tërë Shqiperinë e Jugës të shkelur prej Greqisë do ti çkëputet Greqisë edhe do të bashkohet me Shqipërinë të vendosur prej traktatit të Llondrës.

PRINCI JORGO NË KORÇË
Tërë populi Shqipëtar, të Krishterë dhe Mysylmanë, për veç ca pak Grekomanë, u gëzuan shumë. Atë here otoritetet Greke së bashku me të fundit zunë të livizin dhe të mentohen ç’masa duhet të marën që të rnundin të mbajnë Korçën bashkë me Greqinë. Pra dyke çpuar nga otoritetet Greke umblodhë ca Korçarë, bënë mitinge kundra vendimit të Llondrës, më tjatër anë qeveria Grek’e Athinës, dyke shpresuar që munt të gënjehet Evropa me ca të mbledhura publike, me ca mitinge, me ca të thirura, me ca të çjerur gurmazet “Bashkim ja Vdekje” vendosi të dërgonjë në tërë Shqipërinë e Jugës Princin trashëgimëtar të Greqisë, i cili do të vinte në Korçë, dhe që atje do të vizitonte tërë ato viset të shkelura prej ushtërisë Greke. Me të vërtet më 16 Maj, 1912, nga Manastiri erdhi në Korçë Princi Jorgua, i biri ish mbretit Konstandinit, së bashku me perfektin e Fëllërinës, me kollonell Kondule me nja dy oficerë Grekër të tjerë, bënë konak, që të gjithë në Mitropoli, ku ugostitnë nga Dhespot Efendiu me të ngrëna dhe me të pira, si të Lukullit, po spenzimet të së cillave i pagoj Lasua e gjëra edhe e gjora! Një çikë më parë kishin erdhur në Korçë dhe shumë korespodentë të gazetave Greke dhe Evropiane; gjith otoritetet sivile dhe ushtëriake Greke të Korçës, Mitropoliti, Gjer manoj, epitropët e kishave, eforët e shkollave, myftiu së bashku me parësinë Mysylmane dhe shumë të tjerë për të bërë sehir, kishin dalë përpara princit. I biri Konstandinit si u ngjit lart në Mitropoli dolli në ballkon edhe që atje përpara atyre që qenë mbledhur përposh në obor të Mitropolisë sikundër dhe jashtë oborit, u-përgjiq në fjalimin e Dhespotit, i cili që ne port’ e jashtme i adresoj dyke thënë që Korça do të jëtë për jetë e bashkuar me Greqinë. Natën e parë ca njërës duallë me llambadhe të ndezurura në për udhët e Korçës, për nder të princit, edhe të nesërmen u-bë në Kishët të Shëngjergjit një tedeum. Princi ndenji si kundër që thamë tré dit në Korçë, gjezdisi shumë vise që janë për të parë të qytetit tonë, vizitoj dhe Mysylmanët në Xhami, vajti në Teqenë të Melçanit edhe pastaj iku më anë të Ersekës dhe të Liskoviqit, në Për met, dhe që andej u oth në Gjinokastrë. Në vent të perfektit Kapcambelit mbeti në Korçë si kumandar, sivil dhe ushtëriak, Zoti kollonel Konduli. Thamë më sipër që përpara se të vinjë në Korçë princi Jorgj’i Greqisë po thoeshe fjala që Konferenca e Paqes në Llondrë mentoheshe që qarkun të Korçës me gjith Shqipërinr’e Jugës (Epir’e Veriut) të shkelur prej Grekërit, ti futnjë në Shqipëri. Thamë dhe ç’masa muarë ca Grekomanë këtu të Kalbur nga otoritetet Greke, për të kundrështuar vendimin të konferencës Llondrës. Për veç livizjeve dhe pregatitjeve të tjera që bëheshin për këtë, gjë, si, mbledhje publike, komisione, mitinge, të kurudisura nga an’e qqyerisë Greke, mi gjith këto na u fillua në Korçë dhe një batajon i shenjtë, i qojtur “Ieros lohos”. Është e vërtetë që ca nga ca ndo, një mijë Korçarë u shkruan në këtë trup ushtëriak që më 20 gjer më 55 e 60 vjeç. Po për veç ndo 20-30 Grekomanë fanatikë të tjerët vanë nga zori dhe nga frika. Me të vërtet si të mos kishin frikë kur organizatori i këti batajoni, oficer Grek, i qojtur Mavraxha, jo vetëm ju mirte namuzë atyreve që nuku deshnin të shkruen, dyke hyrë brenda në për dyqanet e punëtorëve, po edhe i rinte atje dhe udhës, ku do q’i gjente. Të mjerët djema, burra dhe pleq, qenë të detyruar 2-3 herë në javë të mbyllnin magazetë e tyre, të braktisnin ç’do punë që kishin, të marin pushkat në sup, dhe të rentnin në për brigjet dhe në për arat që të bejnë egzersiset (talimet). Nuku na thotë Zoti Mavraxhaj me ç’të drejtë shtrëngonte vendësit e Korçës që të shkruen në Ieron Lohon të Korçës, me të pahir? Me ç’të drejtë i shante dhe i rinte njërëzin’ e Korçës? E dinte fort mirë ky oficer që në Moré po të silleshe kështu njëzet hërë do t’i kishin futur thikën në bark ushtarët Grekë. E dinte fort mirë që Greqia me të shkelur këtë vent nuku kish as një të drejtë të mirte ushtarë vëndës. Si kuxonte ky oficer të hynjë në për dyqanet e tregëtarëve, ti shante e t’ju mirte namuzë, dhe ti rinte? Otoritetet Greke si e duronin këtë njeri të sillet kaqe i egër në Korçarët? Mjerisht! Mbyllnin sytë dhe bënin sikur nuk u vështronin. Ç’është Haxhi Ashari (një oficer i xhand a r mërisë Turke që qé një herë në Korçë) përpara teje o Mavraxha! Pe ato që bërë ti, një të katërt ë n nuku bëri i ziu, edhe u mbajt ment kaqe liksht prej Korçarët! Bravo Mavraxha, si përfaqësonjës i ushtërisë Greke ju dhé të kupëtojnë Korçarëve ç’do methënë liri Greke, ç’do me-thënë drejtësi Greke. Shumë habitemi me të vërtét me mentalitetin Greke, me llozhikën e tyre, si vallë mentohen këta njërës! Në mes të një populli fjesht Shqipëtar i cili pret dita ditën, pas vendimin të traktatit Llondrës të formohet më një shtet më vete, të kuxonjë një oficer Grek të detyronjë me të sharë, me të rrahur dhe me të frikësuar që do t’ju prishë dyqanet dhe punën e tyre, dhe shumë të liga të tjera, të kuxonjë, thomi, një oficer i tillë dhe t’i thotë Evropës dyke përdorur gënjeshtra zyrtarishte. “A i vështron Korçarët si derdhen të marin armët dhe të protestohen kondra vendimit që dhé?” I gjori Mavraxha! E mjera Greqi! shpresonin që me këto lodra, me këto zilka munt të gënjenin Dhiplomatin’e Evropës sikundër munt të gënjehen foshnjat. Zoti Mavraxhaj duket nuk u kish mendjen aq’ të hollë sa të kupëtonte që janë ca gjëra që quhen të pa mundura. Po, po të kish veshë të mira që të dëgjonte atëhere po, vetëm atëhere, do të dëgjonte kur flinte, d.m.th., atëhere kur nuku kish kohë të shante dhe të rrinte vobekët Korçarë, do të dëgjonte, thomi, ahere këtë përgjigje të Dhiplomatisë: “Zoti Mavraxha, Zonja Greqi, më kot përkujdesi që te tregoni përpara nesh për vendësit e Korçës që janë Grekër, dhe që duan Greqinë. Zëri i sharkave brutale, i rajkave, edhe i lloj, lloj frikrave që ju futnje, po na zjen në veshët tona, po si ajy ushëtimi i mbletëve kur rrojtin. E dimë fort mirë neve si i mblothtë këta të mjërë njërës edhe kurrë mos ecëni më atë mendje që të na gënjeni.”

SHQIPËRIA E MADHE
Me gjith këto Shqipëtarët patriotë të jashtmë, të Amerikës, të Vllahisë, të Misirit, të Rusisë, të Bullgarisë dhe të gjithësisë, të cilët nuku i arrinte dot kamxhiku i Mavraxhajt, sa do i gjatë që të qé, Shqipëtarët, dhe të cilët qenë të lirë, thomi, të cilët përfaqësonin shumicën e popullit Shqipëtar të tregojnë ndjenjat e tyre të vërteta dhe dëshirat e flakta, me qindra telegrame dhe me mijra nënëshkrime, protestoheshin nxëtësisht në shtetet të Evropës kondra masave të pa nomëshme dhe të pa drejta të Grekëve, dhe kërkonin bashkimin e Qarkut Korçës me Shqipërin’ e tërë si kundër që u-vendos në traktatë e Llondrës, dyke provuar të drejtat e tyre me istorin’ e vendit, (me ethnografinë, më gjuhën dhe më zakonet të vendit dhe të tjera.) Po për veç Shqipëtarëve të jashtmë edhe Shqipëtarët e Korçës, me gjith që qenë nënë vështrim të Grekëve, nuku flinin, po punonin, edhe me tërë ndalimet dhe frikrat e mbëdha nga an’e tyre, muntnin të mireshin vesh dhe të kupëtoheshin me mëmëdhetarët e jashtmë. Nga an’ e anës që ku do që qenë Shqipëtarë, po, më tepër nga Amerika, vinin togje tejshkrime në konferancën të Llondrës dyke lutur Evropës që të futnjë Korçën në Shqipëri. Tërë fuqit’ e Mbedha atëhere kupëtuan ku është e drejta, po më tëpër së të gjithë Italia e para dhe e dyta Austria mprojtnë me nxetësi të madhe të drejtat e Korçës dhe të gjithë Shqipërisë – dhe kësilloj konferanc’ e Llondrës Korçën me tërë Shqipërin’ e Jugës, të shkelur prej Grekërit, e bashkoj me Shqipërin’ e Madhe. Kësilloj çështj’ e Korçës u-mbarua. Shqipëtarët ti gjithë të Korçës, të Amerikës, të Rusisë, të Misirit, të Vllahisë dhe të ç’do vendi tjatër u-gëzuan dhe kudo e kremtuan atë ditë qe u-dha në konferancë ky vendim. Po për mantalitetin e Grekëve sa para bënte ky vendim. Pas si i muntnë Turqit dhe Bullgarët na u-bënë shumë foduj; zunë të mentohen dhe të mbesojnë se janë prej luftarët më të mbëdhenj të botës, që s’ju del përpara jo vetëm ndo një prej shtetet e vegjël po edhe prej Fuqit’e Mbëdha.

Kategori
Uncategorized

Trekëndëshi Vorë- Lezhë- Kukës…

Trekëndëshi Vorë- Lezhë- Kukës Nga Frrok Çupi

Trekëndëshi!?….Duket si fjalor rreziqesh ose mafie…

Deri më sot, në eksperiencat e përgjakshme të mafias, janë bërë të njohura disa figura gjeometrike. Ashtu si edhe figura mitike a mediatike. Trekëndëshi sicilian, pagëzuar si “trekëndësh i vdekjes” ndodhet mes Altavidha, Milicia dhe Casteldaccia, cepi fundor i gishtit të çizmes silciliane. Edhe studiuesi special i mafies, Xavier Raufer përshkruan “trekëndëshin e artë të ballkanasve”.

… Pak nga pak, këtu në Shqipëri, ku sipas studiuesve më të zotë të krimit mafioz si psh., Raufer dhe Stephane Quere, po zhvillohet mafia në shoqërinë postkomuniste, po shfaqen disa trekëndsha. Fillimisht u quajtën bastione politike; madje edhe sot po ruhen si të tilla në dukje.

Trekëndshi më i ri, edhe ky “politik”, është: Vorë, Lezhë, Kukës. Ndërhyrja brutale dhe explicide e Ilir Metës në këto zona, e bëri që të konsiderohet “trekëndësh”. Më parë, Vora, Lezha dhe Kukësi nuk kishin asnjë lidhje. Ilir Meta, kryetar i Kuvendit të Shqipërisë dhe kryetar i LSI (një parti që po përgojohet si “organizatë kriminale”), ka shtënë në dorë trekëndëshin. Ditët e fundit i është sulur Vorës që të fitojë kryetarin e bashkisë “me hatër a pa hatër”. Ka premtuar, njësoj si në komunizëm, “punë për të gjithë”. Ka nisur të përdorë shantazhin, si vetë me kërcënim politik ashtu edhe me policinë e shtetit, siç po deklaron opozita. Ia ka vënë syrin Vorës që ta marrë me çdo kusht. Vallë pse kështu?

Kush ia ka ndjekur veprën korruptive, kupton se ky nuk po punon ” thjesht për politikë”, as në ajër; por po plotëson trekëndëshin.

– Pse të duhet kaq shumë Vora?- e pyeti gazetari Blendi Fevziu në Klan, parëmbrëmë.

Kryetari i Kuvendit dhe i LSI, thuajse dëshmoi hapur se i duhet si pikë fillestare e trekëndëshit.

“Meqë kaloj për te vila ime në Gji të Lalëzit, më duhet ta kontrolloj Vorën”- u përgjigj…

Pastaj foli per Lezhën dhe për Kukësin. Me të njëjtën ide okupimi në formën e trekëndëshit.

Në fakt, të gjithëve iu ka rënë në sy se si Ilir Meta, i përfolur si ikonë e korrupsisonit, i është ngulur Kukësit, Lezhës dhe tani Vorës. … Fillimisht u ngul në Lezhë. Aty fitoi një deputet gjatë zgjedhjeve parlamentare të vitit 2013. Më vonë , një tjetër deputet i Lezhës, i angazhuar me opozitën PD, kaloi në radhët e LSI. Lezha u kthye në qytetin më të begatë për nga numri i deputetëve për LSI. Në Lezhë, në qershor të vitit 2013, ditën e votimeve, u vra edhe një militant i LSI duke blerë vota, siç u tha në të gjitha mediat e madje edhe në politikë. Ilir Meta udhëtoi natën për te vendi i krimit dhe u betua para gjakut të militantit. Por ky u betua më shumë për të mos e lëshuar më Lezhën. Lezha është një vend i begatë. Ka male, ka klimë befasuese, ka popullsi me besime të ndryshme fetare, ka edhe varfëri, ka edhe të ardhur. Lezha ka det. Një vend i pashoq për mafian e vendit dhe të huaj. Këto ditë zoti Meta ndërhyri edhe për një linjë speciale detare me Italinë ku do të transportohen, me siguri, plot gjëra për mirë e për keq.

Mbi të gjitha, Lezha është pikë kyçe për të kontrolluar Veriun, në radhë të parë Mirditën- vend i minierave

Po Kukësi?

Në Kukës, zoti Meta ka blerë kryetarin e Bahkisë. Kryetari, Halili, ishte demokrat dhe u bë i majtë i flaktë me LSI. Po lufton që me çdo mjet ta ruajë në pushtet edhe kësaj radhe. Sepse LSI ka blerë gjithë pasuritë e nëntokës dhe mbitokës së Kukësit.

Pse janë kaq të varfër kuksianët, aq të varfër sa të parët lanë vendin drejt emigrimit në vende të Europës? Sepse asnjë kuksian nuk ka për pasuri pasurinë e Kukësit, e gjitha shkon jashtë Kukësit, kryesisht për bosët e LSI, poshtë Shkumbinit. Veç pasuritë minerale të hekur-nikelit në Kukës përbëjnë 45 milionë tonë rezerva. Asnjë gram e kësaj pasurie nuk shkon për kuksianët. E gjitha është nën zotërimin e disa aksionerëve nga LSI,- thonë në Kukës.

As pasuria energjetike që prodhohet në Kukës nuk i jep asgjë kuksianit. Energjia prodhohet, për gjithë vendin, në tokat e papaguara të fshtrave dhe qytetit të Kukësit, por kuksianët janë më të varfrit në vend. Madje shteti iu kërkon edhe miliona për pagesa të energjisë që prodhojnë vetë. Një nga deputetët verior të PS, parti aleate në qeveri, e ka akuzuar Metën se ka marrë gjithë minierat e vendit nën sqetullën e tij. Doganat e Morinit janë një pasuri tjetër për zyrtarët e LSI.

Mbajtja nën kontroll e Kukësit ka edhe një qëllim strategjik për zotin Meta. Si gjeopolitist që e pagëzon veten, ai do që herë pas herë të kontrollojë edhe trevat e Kosovës, ndoshta edhe Beogradin.

… Atëherë ku plotësohet trekëndëshi?

Vora duket pika e fundit, por në fakt këtu fillon “triangolo della morte”. Edhe fizikisht është një trekëndësh frytdhënës: Këndet e tij lidhen me autostradën “Rruga e Kombit” dhe me det- dy rrugët më të gjëra e të pakontrollueshme. Vetë trekëndëshi ka qëllim të përtejmë. Ilir Meta, si një politikan djallëzor dhe i pa princip (ai thotë se “dje ishte dje, sot është sot”), e ka ndërtur strategjinë për një sundim afatgjatë. Në Skrapar (vendi i origjinës dhe bastion i LSI), nuk ka çfarë bën më shumë; të gjithë janë me kapon, por ekonomia me askënd. Zonat e veriut i duhen për të zgjeruar influencat qeverisëse dhe për të realaizuar manipulimin e pasurive të zonës. Në kthimin pas në kohë, ky është një qëllim që kishte diktatura komuniste për ta sunduar veriun me njerëz të ardhur nga jugu. Përgjithësisht ata kanë qenë katilë si individë.

Kategori
Uncategorized

Mjer Shqipëria mehdet politika, 50 vjet Nexhmia 25 vjet Monika / Meta, mielli dhe vota.

Meta, mielli dhe vota

Kategori
Uncategorized

Ezeli kurdular erkanayolu,bu yolun sahibi Muhammed Ali.

SEKINE BAXHIA

Sekine Baxhia është nga vjershëtoret bektashiane të fundit të shekullit të XIX-të. Ka lindur në vitin 1842. Eshtë e bija e Riza Hadiut, nga qyteti Sejid Gazi afër Stambollit. Ka marrë dorë në teqenë e Sulltan Shuxhaut atje. Ja një vjershë e saj, me të cilën lavdëron të Madhin Ali. Siç thotë vetë, këtë vjershë e ka kompozuar kur ishte 95 vjeç- Vjersha është kjo:

U krijua rrug’ e Muhamet Aliut,
Nga dor e Hunqar Haxhi Bektash Veliut,
Zoti urdhëroi ndriçim’ e njeriut,
Si Aliu në botë shënjtëruar a gjendet?

Shënjtorët së bashku gjithë po qëndrojnë,
Nga gojët e tyre diamant po lëshojnë,
Nga të metat shkundur, Zotin po lëvdojnë,
Si Aliu në botë pastruar a gjëndet?

Myrshidët të gjithë në vëndet po rrinë,
Të gjithë përmëndin me zjarr Perëndinë,
Besnikët pas tyre në lutjet u vinë,
Si Aliu pa t’meta qëruar a gjëndet?

Nga dyzet shënjtorët ne ujët e pimë
Në zëmër s’na mbetet frikë për dyshimë,
Duke thirrur Zotin bëjmë përmëndimë,
Si Aliu Përmëndës i shquar a gjëndet?

Kjo mbledhje është mbledhj’e përmëndimit,
Pasojmë Alinë në udhën e zgjimit,
Me fuqin’ e Zotit i arrijm’ ndriçimit,
Si Aliu në botë bekuar a gjëndet?

Rrug’ e erenlerve një sërr i bekuar,
Çdo gjë që kërkon ti atje ësht’ zbuluar,
Zemrat e të gjithve janë të bashkuar,
Si Aliu një zëmërkulluar a gjëndet?

Të gjithë shenjtorët çelin atë derë,
Derdhin er’ të këndshme, këshilla me vlerë,
Të drejt, të padrejtën e shquajn’ përherë,
Zgjedhës si Aliu i shquar a gjëndet?

Plaga e të metit a mund të shërohet?
E meta e zëmrës a mund të shikohet?
Nga Lokmani vetë ajo nuk mjekohet,
Mjek si Aliu dalluar a gjëndet?

Ali, më ke dehur me at’ dashurinë!
Çdo moment mundohem t’afrohem tek Tinë,
Nëndëdhjet’ e pesat i zura tashtinë,
Si Aliu në botë dashruar a gjëndet?

Sekineja thotë: Në do të afrohesh,
Hapi syt’ e zëmrës, po do të ndritohesh,
Merr drit’ nga Aliu, po do që të zgjohesh,
Njeri si Aliu ndrituar a gjëndet?

(orgj. Ezeli kurdular erkâna yolu, bu yolun sâhibi Muhammed Ali,
përkthyer nga Baba Rexhebit)

foto e Baba Rexheb

,

Kategori
Uncategorized

“JA C’DO TE THOTE TE KESH MIK BODEN”

Bacevani kandidat per kryetar bashkie ne Bilisht.

Apo peng marrja e Devollit.

 

Te kesh mik Boden arrin gjithshka, nga pa shkolle behesh me te, nga i pa pune dhe bacevan mollesh, behesh drejtor dogane, mbasandaj kryetar partie, kandidat per deputet, dhe me ne fund kandidat per kryetar bashkie.

Kjo eshte kariera e mikut apo nxenesit te Bodes, Bacevanit te molleve nga Verleni qe u be kryeshef dhe kryehajdut ne doganen e Kapshtices.

Kondrabandisti qe se fundmi me 2011 para largimit te tij si shef ne dogane, me nje urdher te shefit te tij nga Tirana, jashte te gjtha rregullave dhe ne kundershtim me ligjin lejoj per muaj te tere eksportin e lendes drusore ne Kapshtice.

Hajduti qe per vite me radhe drejtonte gjithshka, qe nga kondrabanda e Kafese, Cigares, Karburanteve.

Hajduti qe merrte pjesen e tij ditore ne pikat e kalimit dhe ne sektorin e zhdoganimit.

Hajduti dhe kondrabandisti qe fale ministrit, mikut te tij te interesit, i shpetoj hetimit dhe prokurorise
Mbas denancimit te kondrabandes dhe korrupsionit te drejtuar nga vete ky monster ne Kapshtice.

Pa turpesisht vihet nga Bode kandidat per bashkine Bilisht.

Devolli kurre nuk do te votoje nje hajdut pavaresisht nga eurot e shumta ( te vjedhura ) qe ai dhe miqte e tij ish doganiere klani i Bodes, do te hedhin ne fushate.

Devolli nuk e votoj as si kandidat per deputet te vene nga Bode ne Qershor 2013,duke i dhene humbjen me te thelle PD_se ne gjithe keto vite ne kete rreth.

Por Devolli nuk votoj as vete Boden me 2001,perballe nje kundershtari te dobet si Maqo Lakrori megjithe se Berisha e prezantoj dhe si kryeministrin e ardheshem te shqiperise.

Devolli ka intelektuale.

Bilishti si qender e kesaj krahine me tradita, nuk pret dhe nuk pranon te votoje dhe te drejtohet nga nje fshatar dallkauk Verleni, hajdut i sprovuar dhe bacevan i zbritur nga fshati pak kohe me pare ne Bilisht.

Por…
Devolli nuk mund tja harroje jo me tja fali Bodes ofendimet, te sharat dhe karriget e hedhura drejt drejtuesve te vjeter dhe kontribues nder vite te PD_se, antareve te komisionit zgjedhor, menjehere mbas humbjes katasrofike ne zonen e tij ne Qershor 2013.
Ngjarje e ulet e zhvilluar ne oborrin e selise se kesaj force politike e pare dhe percjelle me indinjate nga shume qytetare ne Bilisht.

foto e Urim Gjata

Kategori
Uncategorized

“KUSH E RRAHU EDI RAMEN”

Po te dalesh lakuriq keshtu te bejne.

Koha kur komshijte i treguan Edi Rames, qe para se te dali ne ballkon apo ne dritare perballe grave dhe femijeve, duhet te veshi te pakten B…
Ata u etiketuan si oficere te SHIK-t, si terroriste, si djathtiste, islamiste.

Ne fakt ata ishin thjeshte komshijte qe Rama ja u kish cuar ne maje te hundes me nudizmin e ti ne dritare.

Megjithe se Nanua e beri minister dhe kryetar bashkie, Keq qeverisja Berisha dhe nje milion shpullaxhinjte e bene kryeminister, perseri ai ka frike ti kerkoje apo identifikoje dhunuesit e tij te dikurshem kushdo qofshin ata.

Perse dhe nga kush ka frike Rama edhe sot qe eshte kryeminister.

foto e Urim Gjata

Kategori
Uncategorized

MILAIM ZEKA, TI GENJEN.

MILAIM ZEKA, TI GENJEN.

Une nuk e di se cili fshihet mbas emrit dhe postimit te Milahim Zekes, por di qe ky i pa fytyre genjen.

Une kam qene atje kur u vra Azemi.

Ne zemren e PD-se, ne zemren e revoltave, ne zemren e militanteve, mund te jem dhe nga te paret qe jam futur ne kryeministri mbas largimit te gardes, duke e marre ne mbrojtje kete institucion nga abuzimet deri sa ju ridorezua perseri gardes.

Por askush nga ne,apo mes nesh nuk ka qene ushtar i UCK-se apo i derguar i Bujar Bukoshit.

Milahim Zeka eshte i pa fytyre dhe mashtrues.

Te gjithe ne pjestaret ne ate revolte popullore mbas vrasjes se Azem Ajdarit pak a shume e kane njohur njeri tjetrin.
Aty kish simpatizante, antare, dhe militante te PD-se, aty kish popull te irrituar nga vrasja e Azemit, aty kishin ardhur nga gjithe shqiperia per ti dhene lamtumiren heroit te dmokracise.

Por asnjehere ushtare te UCk_se te derguar nga Bukoshi.

Nuk ishin, minuta apo ore.
Ishin dite te tera qe ne ngryseshim dhe gedhiheshim ne seline dhe taracen e PD_se, apo dhe jashte ne oborrin, lulishten dhe kjoskat per rreth.

Milahim Zeka eshte thjesht nje mashtrues ordiner i paguar nga qarqet antishqiptare,qe kerkon me cdo mjet te dezinformoje te verteten ne interes te padroneve te vet ne Beograd.

Une as nuk di, dhe as komentoj telefonatat e Berishes.
Por nje gje e di me se te sigurte.

Mes nesh nuk kish ushtare te UCK_se apo te derguar te Bukoshit.

.

foto e Urim Gjata
Kategori
Uncategorized

Sta Bircitta. Stockholm.

Nje nene Tereze e lashtesise.

foto e Urim Gjata
Kategori
Uncategorized

Zotni, ju lutem a deshironi nje cakmak?

Zotni, ju lutem a deshironi nje cakmak?

Perse nuk takohen kandidatet per kryetare te popullit, te pakten vetem nje here me keta njerez, ti pyesin per jeten dhe hallet e tyre, apo dhe tju tregojne perralle-programin e Shqiperise Europiane.

Zotni, ju lutem a deshironi nje cakmak?

Perrallisni sa te doni zoterinj politikane, kjo eshte fytyra reale e Shqiperise.

foto e Urim Gjata
Kategori
Uncategorized

Shqiperia e rilindjes. 2015.

Ja perse emigrojne kuksianet dhe gjithe shqiptaret z Kryeminister.

Dy lek te falte zoti.

Ndersa ne syte dhe mendiet tuaja,Shqiperia Socialiste Marshon perpara,pa ju dridhur syri nga askush.

foto e Urim Gjata
foto e Urim Gjata
Kategori
Uncategorized

Rama e urren Kosoven.

Nuk e perdori dot politikisht per fushaten zgjedhore, Rama nuk shkon ne rivarrimin e eshtrave te “Deshmorit te Atdheut” ISA BOLETINIT,ne Kosove.

Mbas nje perpjekje te turpeshme per ta c`nderuar historine jo vetem te Deshmorit te atdheut Isa Boletinit, por te te gjithe perpjekjeve te patrioteve dhe luftetareve qe u vrane ne mbrojtje te trojeve amtare.
Edi Rama se bashku me Hashim Thacin ne nje linje me serbomedhejte mbasi kerkuan qe eshtrat e heroit te largoheshin nga toka meme,toka per te cilen luftoj nje jete te tere duke dhene dhe jeten, nuk shkoj ta nderonte ne rivarrimin e tij ne Boletin te Mitrovices.

Isa Boletini nuk i perket politikes, ai i perket kombit, historise, luftes dhe perpjekjeve te shqiptareve per lirine dhe pamvaresine e vendit.
_________

Varrimi i Isë Boletinit po propozohet (është marrë vendim) të bëhet në Vlorë për “hatrin” e S… http://wp.me/p4z4nV-qo via @wordpressdotcom

Shiko më shumë

foto e Urim Gjata
foto e Urim Gjata
foto e Urim Gjata
Kategori
Uncategorized

Donald Lu:ASNJE VOTE TE IKRIMINUARVE DHE PARAVE TE PISTA.

Ju keni fuqine te largoni, politikanet e korruptuar dhe kriminele.

—Ju keni fuqine te zgjidhni dhe per kete arsye mos e shisni voten.
—Ju keni fuqine te refuzoni ofertat e politikaneve te korruptuar dhe kriminele.
—Mos degjoni, dhe mos ju frikesoni retorikes se inatosur politike.
—Votoni.
—Nese nuk i zgjidhni ata qe do tju drejtojne,dhe ne qofte se nuk do te votoni, atehere mos u ankoni me vone per keq_qeverisje dhe per ata qe do ju drejtojne.

Mesazhi i ambasadorit Amerikan ne Tirane Z Donald Lu.

foto e Urim Gjata
Kategori
Uncategorized

Nje ambasador model.

Dallimi mes ambasadoreve ne Europe. Me ….ata tanet.

Ambasadori i SHBA_se ne Stokholm Z. Mark Brzezinski, leviz me biciklete ne qytet, piloton avion luftarak, respekton emblemen mbreterore te shtetit ku sherben, del si gjithe qytetaret pa eskorte dhe makina te blinduara, qendron ne krah te presidentit Obama me dinjitet.

foto e Urim Gjata
foto e Urim Gjata
foto e Urim Gjata
foto e Urim Gjata
foto e Urim Gjata
Kategori
Uncategorized

QËLLIMET DHE PRAPASKENAT.E POLITIKES SHQIPTARE.

 

Nga: LEON MOLLA

Në vitin 1956 mes Nacionalistëve Shqiptarë dhe Anëtarët e Lidhjes Kombëtare të Maleve që ishin arratisur u arrit në konsensus me inisjativën e Ndue Pjetër Gjomarkut të themelonin Organizatën “Heroizma Shqiptare”.
Për këtë qëllim u mor një sallë në Piaca Fiume, Romë-Itali. Mbledhja bëri zgjedhjen e Kryesisë. Kryetar: Ndue Pjetër Gjomarkaj. Sekretar: Zef Margjinaj (që jetonte në atë kohë në Londër). Drejtues: Safo bej Vlora dhe shumë të tjerë. Nën kujdesin e Zef Margjinaj shtypej në Londër një buletin i vogël dhe i thjeshtë që dilte jo periodikisht, me afate të caktuara. Për dy vjet me radhë kjo vazhdoi të botohej në Londër, pastaj e kthyen gazetë që nxirrej në Palermo, pranë Arbëreshëve të Siçilisë.Më 1970 në Udine të Italisë, Ndue Pjetër Gjomarkaj dhe Zef Margjinaj krijuan Entin e të Drejtave të Njeriut për shqiptarët jashtë Atdheut. Të tëra këto veprimtari i rritën autoritetin Organizatës “Heroizma Shqiprare”, e cila konsiderohej edhe si parti politike e emigracionit shqiptar. Në korrik të viti 1972 me nismën e Leka Zogut u mbajt Konferenca e Madridit. Leka Zogu kishte bërë punë përgaditore të kujdesshme duke lajmëruar dhe ftuar nga të gjitha partitë, grupet politike dhe organizatat e shqiptarëve në diasporë. Përfaqësuesit në prani të Leka Zogut nënshkruajtën për një bashkim të plotë dhe të gjithanshëm. U la të bëhej mbas disa muajsh një takim tjetër në New Jork për t’i dhënë shtytje të re frymës dhe arritjes së Konferencës Madridit. Mbledhja u zhvillua, diskutime dhe fjalë, më shumë për të shkatrruar se sa për të ndërtuar më tej. Kundërshtarët e bashkimit kishin thurur intriga dhe prapaskena, të tjerë donin të bëheshin të parë. Nga ana tjetër agjentët e sigurimit e kishin bërë mirë punën e tyre. U kalua nga një mbledhje në një tjetër për më vonë e kështu vazhdoi, tani më shumë lojë se sa përpjekje serioze. Me 25 gusht 1973 Organizata “Heroizma Shqiptare”zhvilloi në Detroit SHBA Kongresin e Parë dhe gjithë organizimi u bë nën kujdesin e Zef Margjinaj. Morën pjesë të gjithë nacionalistët si dhe Legalistët e Ballistët të cilën u kërkua që të vazhdonte qëllimi i Konferencës së Madridit që u zhvillua një vit më parë në korrik 1972 me nismën e Leka Zogut. Zef Margjinaj bashkë me Ndue Pjetër Gjomarkaj dhe Gjon Pjetër Gjomarkaj pak muaj më vonë në vitin 1973 do të rrugëtonin nga Palermo-Itali për në Paris-Francë. Si përfaqësues të Organizatës “Heroizma Shqiptare”; takuan Abaz Ermenin që ishte Kryetar i Komitetit Demokratik “Shqipëria e Lirë”, Kryetar i Partisë Agrare-Balli Kombëtar, të cilën shpalosen platformën politike dhe qëllimet që kishte ndërmarrë Leka Zogu. Abaz Ermeni ishte dakort dhe e mbrojti këtë ide dhe bashkëpunim mes Organizatave të Diasporës. Zef Margjinaj takohej shpesh me Leka Zogun dhe është për t’u përmendur fakti se të dy i zhvillonin bisedat vetëm për vetëm, me qëllim ruajtjen e sekretit të planeve të tyrë. Në kohën e trazirave në Shqipëri që falë Azem Hajdarit po shkëputej vendi nga regjimi komunist, Zef Margjinaj erdhi në Atdhe dhe u prit me madhështi nga banorët. U largua për pak ditë nga Atdheu për t’u kthyer përsëri, por konjekturat e Ylli Bufit me të tjerë, me 10 shkurt 1992 e vrasin. Pra vdekja e tij ndodhi 40 ditë para se të zhvilloheshin zgjedhjet (22 mars 1992) pluraliste në vend, kjo e kishte një domethënje, pasi Zef Margjinaj u shikonte si pengesë dhe ishte njeri me reputacion të madh poashtu e donte mbarë populli. Në muajn nëntor 1993, u hap lajmi se shumë shpejt Nëna Mbretëreshë Geraldina do të vizitonte Shqipërinë, por e vërteta ishte ndryshe, do vinte Leka Zogu dhe pak njerëz e dinin të vërtetën. Guri Durollari kishte filluar në konspiracion përgaditjet për këtë ardhje. Ai kishte prenotuar të gjithë ushtarët lukzozë të parkut të delegacioneve, si dhe suitat në Hotel “Dajti” duke gënjyer kundërshtarët se do vinte Nëna Mbretëreshë Geraldina. Me 19 nëntor 1993 Guri Durollari gjithashtu e kishte prenotuar herët dhomën duke i thënë ofiqarit të hotelit i quajtur Spartak Topollai se e donte për z. Abedin Mulosmanin. Leka Zogu erdhi në aeroportin e Rinasit të cilët po e prisnin Monarkistët, arritja e Leka Zogut në hotel, kishte shkuar tronditje në qarqet qeveritare dhe më tutje…. Leka Zogu u vendos në suitën nr. 214 të hotelit, më e mira që gjendej. Në mesnatë në pabesi Gjeneral Agim Shehu që ishte drejtues i këtij operacioni, me urdhër të Presidentit të asaj kohe Sali Berisha, rrethon me forca Policore, shik-se dhe gardiste hotel Dajtin dhe suiten në dhomën nr. 214. Leka Zogu dhe Abedin Mulosmanaj u ndhodhën në një situatë kritike, ku çdo vendim i nxituar sjellte vëllavrasje apo edhe diçka më tepër. Ky skenar falë gjakftohtësisë së gjykimit të Leka Zogut dhe Abedin Mulosmanit, do të përfundonte pa u kryer deri në fund qëllimet e Sali Berishës. Sapo Agim Shehu si drejtues i operacionit tentuan të afroheshin, Abedin Mulosmani ju drejtua prerë: “Mbreti i Shqiptarëve, dokumentet e tij, Suita dhe gjithçka mban me vete, janë të shejta dhe nëse guxon dikush t’i prekë do të ketë pasojat më të rënda”. Menjëherë i vjen në ndihmë Agim Shehut, Rexhep Karapici, i cili asokohe i printe SHIK-ut të Tiranës. Abedin Mulosmanaj nuk pranonte të zgjonte Leka Zogun para orarit të zakonshëm, jo se suita nuk diktonte, por se Leka Zogu nuk pranonte sfida spordhjake, qofshin edhe të veshur me pushtet. Abedin Mulosmanaj nis menjëherë shoferin e PLL-së,Ilir Xhudollarin, merr në shtëpi Guxim Alimadhin dhe e çoi tek Hotel Dajti, pasi flet me Abedin Mulosmanin, në orën 3:20 zgjoi menjëherë prej gjumit me anë të telefonit Azem Hajdarin. Pas një dialogu të cilin e vuri në dieni mbi situatën e krijuar, ja kaloj telefonin Agim Shehut dhe ja ç’farë u tha në anën tjetër të receptorit: “Alo, jam Azem Hajdari, mos tento të prekësh Mbretin dhe Abedin Mulosmanin që më ke qysh tash krah tyrë! Ata siç kanë ardhë do të lëshojnë Shqipërinë, por turpin do ta mbajmë ne….” Vërtetë Leka Zogu u largua nga Shqipëria. -Për këtë do publikojë së shpejti një material-. Pra këtu nisin debatet mes Azem Hajdarit dhe Sali Berishës. Leka Zogu do t’u kthente përsëri në vitin 1997 dhe do zhvillohej Referendumi për Monarki, të cilën Mediat prestigjoze Botërorë do jepnin lajmin se në Shqipëri fitoi Mbretëria. Por u ngritën menjëherë prapaskenat, Leka Zogun e dëbuan dhe e akuzuan se ka tentuar për grusht të armatosur dhe nëse kthehej do dënohej. Me 12 shtator 1998 Azem Hajdari u vra, për këtë ngjarje nuk di të flas dhe as për prapaskenat që fshihen. Leka Zogu do kthehej vetëm me 28 qershor 2002 bashkë me Familjen Mbretërore. Pas vdekjes së Nënës Mbretëreshë Geraldina, Mbretëreshës Suzan, me 30 nëntor 2011 Leka Zogu do mbyllte sytë përgjithmonë. Ky ishte fundi i këtyre tre përsonave të rëndësishëm shqiptarë, që dy prej tyre u vranë me prapaskenat dhe dallaveret e politikës Shqiptare.
Kategori
Uncategorized

Suedia drejt Natos.

Sinjale te reja Amerikane per Suedine.

Anëtarësimi në NATO do të thotë një politikë sigurimi i jetës me mbështetjen direkt nga Shtetet e Bashkuara.

Ambasadori Lute theksoi më qartë se më parë nga amerikanët se ka një dallim në mes të qenit një partner i NATO-s, Suedi, dhe anëtar.

Ky ishte mesazhi, kur ambasadori amerikan i NATO-s Douglas Lute të martën ka vizituar Stokholm.

– Veprimet e Rusisë janë të qarta ne destabilizimin e situatës së sigurisë në zonën Euro-Atlantike në një mënyrë shumë thelbësore, diçka që nuk ka ndodhur në 25 vitet e fundit. Shfaqja në Ukrainë tregojnë se Rusia nuk ndjek më rregullat që shkojnë prapa në Kartën e OKB-së në vitin 1945.
Keto sinjale te reja Amerikane per Suedine po zhvillohen në sfondin e luftës Rusi-Ukrainë, riarmatimi ruse dhe një seri incidentesh që përfshijnë anijet ruse dhe avionë në rajonin e Balltikut.

Për herë të parë ka gjithmonë disa trupa amerikane në shtetet baltike dhe Polonia. NATO ka filluar për të rritur profilin e saj në lagjen tonë. Në të njëjtën kohë sondazhet e opinionit suedeze që mbështesin për një hyrje në Aleancë është rritur dy vitet e fundit.
Sot, gjendja e opinionit në mes të përkrahësve dhe kundërshtarëve të aderimit në NATO eshte në mënyrë të barabartë.

http://www.dn.se/…/nato-sverige-kan-inte-rakna-med-var-hja…/

Shiko më shumë

foto e Urim Gjata
foto e Urim Gjata
foto e Urim Gjata
Kategori
Uncategorized

Maqedoni: Merren peng nga grabitesit ne bashkpunim me policine 300 emigrante.

Tracking down Macedonia’s migrant kidnap gang

Hundreds of migrants at a time are being held by a kidnapping gang at a house in Macedonia. Reporter Ramita Navai tracked the house down.

The messages from Mohammed were desperate: please help us; we are so scared.

Mohammed then describes the conditions – about 300 migrants locked inside a few small rooms, crushed in so tightly at times it was hard to breath; at night bodies piled on top of each other to sleep. The house was patrolled by armed guards 24 hours a day, the windows were blacked out with bin bags. Beatings were frequent. Food was scarce. There was no escape.

He sent the messages from his phone when the kidnappers had turned on the internet. The hostages were told to contact their families to send ransom money. But Mohammed and his friend Ahmed, both university students from Syria, had no one to turn to.

News

Ahmed has not heard from his family since he fled the bombing and Mohammed’s mother has lost everything in the war. When they left their home town Aleppo they could never imagine they would find themselves hostages in the heart of Europe, human commodities traded by Afghan people smugglers.

Batons and knives

What began as a desperate message from these two students lifted a lid on an operation that generates millions of euros a year for criminal networks that extend back to the bad lands of Afghanistan.

I was forwarded the messages by a contact and began to investigate their story, retracing the journey that Ahmed and Mohammed had taken from where they were kidnapped – the border area between Greece and Macedonia.

Here, under willow trees and in fields of wild flowers and poppies, over 500 migrants camp out every night, most of them sleeping rough; some families find shelter in disused barns and outhouses.

This may be Europe, but this is Afghan smuggler territory and scores of Afghan people smugglers swarm the undergrowth, negotiating cash deals with migrants to take them to Western Europe.

The smugglers are armed with machetes to protect themselves and their charges against the criminal gangs that stalk the woods robbing them of mobile phones and cash.

News

The drill is nearly always the same: at dusk, the smugglers lead groups of migrants into Macedonia. At Gevgelija station the migrants are loaded into the windowless wagons of freight trains that heat like furnaces in the sun, and transported like cattle across the country. But every week, hundreds are not arriving in Serbia as planned.

Instead, their train is intercepted by a kidnapping ring. Guards wielding batons and knives are waiting for them – for the Syrians, Iraqis, Yemenis, Libyans; for all those fleeing bloodshed and death – and when they stumble out of their metal boxes, often gasping for air and delirious with panic and thirst – they are made to march two hours north to a small ethnic Albanian village called Vaksintse.

‘The house’

My investigation led me to that village. Mohammed and Ahmed’s mobile phone had logged the exact GPS coordinates of the house where they were held.

The locals here are weary of outsiders. A few weeks ago a firefight between ethnic Albanian rebels and the Macedonian police in the nearby town of Kumanovo left 18 dead, eight of them members of Macedonia’s Special Forces.

This has always been a part of Europe that has lived on the fringes of the law. A landscape where the mafia rule and blood ties are far stronger than any nation state.

Mohammed and Ahmed escaped during that attack, when the house was unexpectedly evacuated. Their captors had taken them into nearby woods where they slipped away, along with a young man from Yemen; the others were too scared to follow and remained in captivity.

As we approached the house the presence of a local person from our team reassured the villagers. They told us they hear shouting every night.

From the outside it was just as Mohammad and Ahmed had described, it was also patrolled by Afghan guards who would not let me close. The guards were reluctant to speak, and clearly thrown by someone talking to them in their own language.

“Are their immigrants in the house ?” I asked. “No. There is no one in here. Leave now.”

But I had seen the backs of heads through a window – before it had been shut. The shadows of people who had fled mayhem and dictatorship and were now having to buy their freedom from gangsters – many of whom probably started life as refugees themselves.

We’d learned that when they were taken to “the house” they were forced to pay anywhere from €500 to €1,000 to get out and to start the lonely walk into Serbia. Syrians are charged more than others as they are deemed to be richer.

Albanian mafia

This is big business. In only a few hours in Belgrade, I met 10 different people who had been kidnapped and held by the gang – some of them in a different house to where Mohammed and Ahmed were kept.

A smuggler who knew about the house told me that over a thousand are extorted every week. There will be inevitable fears of connections between the gangsters and international terrorism.

But there are also more immediate dangers. When they started making phone calls, the villagers told us we should leave. The Afghans were one thing. But what they feared more was who was taking those calls. High powered ethnic Albanian mafia – the sort of men who can take on the Macedonian state in open combat and could be relied on to violently protect their share in the profits from human traffic.

We have passed on the coordinates to the house to the Macedonian police. They said they would look into our allegations. But until they do, if they ever dare, it’s clear that the distant families of hostages – hundreds of men, women, and children, mostly refugees from war – are being fleeced for the last of what they have.

Kategori
Uncategorized

MUZEU I MEMORIES.

www.muzeuimemories.com

Kategori
Uncategorized

Eksportojmë mushka, importojmë nuse.

image

Askush nuk ka të dhënë të saktë se sa mushka dhe bagëti të ngjashme janë eksportuar në Shqipëri, ndërsa sa gra janë importuar prej atje, por sipas disa vlerësimeve, deri tani janë eksportuar mbi 2.000 mushka, kuaj dhe bagëti të tjera, ndërsa importi i vajzave shqiptare për beqarë të moshuar maqedonas ka qenë përafërsisht reciprok

– Tregtarë maqedonas të bagëtive kanë zgjeruar punën e tyre me biznes të ri fitimprurës – tregti me mushka dhe kuaj, të cilat viteve të fundit, kanë qenë shumë të kërkuara në Shqipëri. Këta tregtarë, kryesisht nga qytetet e Lindjes, i blejnë mushkat nga fshatrat maqedonase për 200 euro, kuajt prej 200 deri në 400 euro, ndërsa blerësve nga Shqipëria ua shesin jo më pak se 1.000 euro. Më së shumti vazhdojnë të jenë të kërkuara mushkat.

01-martesash_0107111628_1.jpg (629×367)

“Vetëm unë deri tani kam siguruar mbi 50 mushka për tregtarët shqiptar që merren me bagëti. Nuk e di se pse ju duhen kur te ne, ka kohë që janë hequr nga përdorimi, por në Shqipëri ende bëjnë një numër të madh të punëve në bujqësi, posaçërisht në transportin e drunjve, dhe prandaj mbajnë çmim. Mushkat më së shumti i blejmë nga fshatrat e rajonit të Koçanit dhe Vinicës, të cilat janë më të pasura me këtë rasë hibride të përzier të kafshëve, diçka mes gomarit dhe kalit ose pelës”, thotë Kërste Donev, dhe siç shpjegon, biznesi i ri është në pajtim me të gjitha rregulloret, sepse ka siguruar pasaporta dhe dokumente për mushkat dhe për cilëndo bagëti tjetër. Në Maqedoninë Lindore tashmë mushkat janë të rralla. Duke marrë parasysh eksportin dhe kërkesën e madhe, tash ato mund të numërohen me gishta. Sipas fermerëve dhe tregtarëve nga Shtipi, për një kohë të shkurtër, drejt Shqipërisë kanë eksportuar edhe mbi 100 kuaj, 200 lopë dhe dhi, me çmim blerës prej 70 deri në 500 euro, ndërsa kanë shitur së paku dyfish më shumë. Megjithatë, tregtarët shqiptarë kanë filluar tregtinë edhe me gra drejt Maqedonisë që janë shumë të kërkuara nga ana e beqarëve të moshuar maqedonas, jo vetëm në fshatra, por edhe në qytete. Çmimi i tyre është minimum 1000 euro, pavarësisht shumës që është marrë vesh me prindërit e gruas, fjala e të cilës ka qenë e fundit për martesë të këtillë në Maqedoni. Sipas bashkëbiseduesve, vajzat vijnë më shumë nga fshatrat e Shkodrës, por nuk ka qenë edhe i vogël numri i nuseve që vijnë nga qytetet tjera shqiptarë.

“Isha i gatshëm të jap edhe 2000 euro vetëm të martohem. Çdo gjë ishte e kontraktuar. Vajza ishte e bukur, por njerëzit të cilët kishin ndërmjetësuar që të sjellin gruan në Maqedoni, gjoja kishin qenë të mashtruar nga tregtarët shqiptarë. Më humbën 300 euro, të cilat i kisha dhënë si kapar. Tashmë më ka kaluar mërzia e atyre të hollave, por nuk heq dorë nga qëllimi. Më duhet grua”, thotë beqari 40-vjeç R.K, i cili në Shtip, si nëpunës shtetëror, ka punë të mirë që paguhet dhe shtëpi të vet. Fatin më të mirë se ai e ka patur 35-vjeçari, Ivica A., nga një fshat i Shën Nikollës, i cili gjatë këtyre ditëve në Shtip, i nxori dokumentet për shoqen e tij të jetës, shqiptaren 28-vjeçare nga Durrësi, Valentina M. “Unë gjeta grua për pak para. Prindërve të saj nuk u dhashë asgjë. Ajo, si re, shumë mirë është përshtatur dhe merret vesh me prindërit e mi. Tani presim foshnje”, thotë burri i lumtur dhe shton se në disa fshatra shqiptare, ka patur raste kur prindërit për vajzën e tyre, në vend të të hollave – kanë kërkuar mushk nga Maqedonia. Askush nuk ka informata të sakta se sa shqiptare janë martuar për beqarë maqedonas. Në shërbimin e Librit të amë në Shtip, thonë se ata kanë patur vetëm disa kurorëzime të këtilla. Numri i tyre është shumë më i madh në fshatrat e Komunës së Karbincit dhe në disa fshatra të tjerë fqinjë, ndërsa më së shumti ka patur në rajonin e Velesit dhe fshatrat e Radovishit. Vlerësohet se gjatë disa viteve të kaluara, nga Maqedonia në Shqipëri janë eksportuar mbi 2.000 mushka, kuaj dhe bagëti të ngjashme me çmim edhe deri në 1.000 euro, ndërkohë që importimi i grave ka qenë përafërsisht reciprok për të njëjtin çmim, gjegjësisht rreth 2.000 vajza shqiptare nga Shqipëria kanë kaluar kufirin dhe janë martuar me beqarë Maqedonas.

Kategori
Uncategorized

Pogradeci, Enkelana e lashtë e Ilirisë.

​Pogradeci, Enkelana e lashtë e Ilirisë (Video)Në hyrje të Pogradecit, rruga merr përpjetën drejt kalasë së qytetit. Shtegu i ngushtë, hera-herës bëhet i rrezikshëm, aq sa është e vështirë të thuash se kur mund të jetë mirëmbajtur për herë të fundit.

Pamja që ofron pjesa më e lartë është e jashtëzakonshme. Poshtë liqeni shkrihet ëmbël me qytetin, ndërsa nga pas, gjelbërimi është ana tjetër e medaljes. Dukshëm, këtu shkrihen bashkë natyra dhe historia. E nëse natyra ka ruajtur elementët e saj, gjurmët e historisë duken të fjetura.

“Në këtë kala, që daton diku në shekujt e V-të dhe të IV-t para Erës sonë, ka rrënjët një nga qytetet më të bukura në Shqipëri: Pogradeci, apo Enkelana, qyteti i lashtë ilir, siç e kanë identifikuar arkeologë dhe studiues”.

Liqeni Lyhnid, siç quhej në lashtësi liqeni i Ohrit, mbante në rrethinat e tij shumë qytete antike ilire. Lynkestët, Enkelejtë, Dasaretët do të ishin zotërit vendas të këtyre qytetërimeve.

Historianët antikë, mes të cilëve edhe Polibi, përmendin Bojojën, Sationën, Kerakën, Lyhnidin e Enkelanën. Kjo e fundit ishte kryeqendra e Enkelejve, që njihen më së shumti gjatë mbretërimit të Mbretit ilir Bardhyl, e më pas djalit të tij, Klitit. Arkeologu i mirënjohur, Skënder Anamali, e identifikoi në këto anë qytetin e Enkelanës, edhe pse sot asgjë nuk tregon vlerën e vërtetë të këtij vendi.Mbreti i madh i Enkelejve, Bardhyli, gjatë fillimit të shekullit të IV-t para Erës sonë mundi të krijonte një perandori të fuqishme, duke thyer shumë mbretër maqedonas e duke i detyruar t’i paguanin edhe haraçe, filluar nga Mbreti Amynta, Aleksandri i dytë, dhe Perdika i tretë. Të gjithë u thyen nga Bardhyli. Pas një periudhe të gjatë me dominim total, në mesin e shekullit të IV-t para Erës sonë, Bardhyli 90-vjeçar do të përplasej në një betejë të ashpër me Filipin e dytë të Maqedonisë. Edhe pse ky i fundit mundi të fitonte, pësoi aq shumë humbje, sa e pati të pamundur të ndiqte kundërshtarët ilirë.

Perandoria e Enkelejve ra pas vdekjes së Bardhylit, por ajo mundi të rimëkëmbej disi nga djali i tij, Kliti. Pas rënies edhe të këtij të fundit, Mbretëria e Enkelejve e humbi rëndësinë, por nuk u shua. Në këto vise do të dukej fisi tjetër ilir i Dasaretëve. Këta të fundit mendohet se i dhanë përforcime të reja kalasë së Enkelanës, e cila ka të dhëna se është restauruar edhe gjatë periudhës së dyndjeve barbare në shekullin e IV-t, edhe para dyndjeve sllave të fundit të shekullit të VI e atë të VII.

Qyteti, që deri në atë kohë ishte i vendosur në kala, nisi të zhvendosej nëpër kodra, e në shekujt në vazhdim do të zbriste poshtë, në rrëzë të kalasë, ku ngadalë do të merrte formë, përmes një toponimi sllav, Pogba Grada, që do të thoshte nënqytet. Pra, qyteti i ri ngrihej nën këmbët e qytetit të vjetër të Enkelanës.

“Askush nuk e mban mend saktësisht, se kur janë kryer gërmimet e fundit në këtë kala, ashtu siç është e vështirë të thuhet sesa kohë ka kaluar, që prej ndërhyrjeve të fundit restauruese. Ajo që duket është se, bimësia dhe erozioni po mbulojnë edhe atë pjesë muresh, që është mbi sipërfaqe”.

Në gërmimet e kryera më se 40 vite më parë, nga arkeologu Skënder Anamali, kanë dalë në dritë mjaft objekte, siç përshkruan edhe Ndoc Kolë Kodheli, në vëzhgimet dhe studimet e tij për këtë kala. Mes tyre: maja shigjetash, enë të ndryshme, kupa, karfica, grepa, fragmente qeramikash e shumëçka tjetër, që tregojnë vlerën dhe identitetin e vërtetë të këtij qyteti.

Ndryshe nga sot, ku gjithçka duket e braktisur si mos më keq. Ende nën dhè prehen fragmente të shumta muresh, që presin të gërmohen siç duhet. Sot, në sipërfaqe dallohet vetëm një majë, kalaja është nëntokë.

“Gjetjet arkeologjike këtu kanë qenë të shumta, ndërsa sot flenë, ose janë bërë pasuri për kërkuesit e gërmuesit e jashtëligjshëm”.

Të orientohesh sot është e pamundur. Gjurma e parë dhe e fundit, që tregon e flet për Enkelanën, është shumë poshtë: një tabelë e thjeshtë, që duket si një formë për të larë gojën strukturat përkatëse. Gjithçka tjetër po zhduket, e jo thjesht mure pa vlerë, por rrënjët identitare, që shkojnë përtej thjesht një qyteti. Kalaja i rezistoi maqedonasve, romakëve, bizantinëve, barbarëve, sllavëve, por mesa duket nuk po mundet t’i mbijetojë braktisjes aktuale, që ka sy e veshë për gjithçka, përveç monumenteve të historisë e kulturës.

Monumente të shumta të zonës së Pogradecit, Mokrës, Linit, Golikut; varret monumentale ilire të Selcës, sot janë lënë krejtësisht mënjanë. Duket si një dorë, që kërkon t’i shkatërrojë me një neglizhencë dhe shpërfillje thuajse të frikshme.

E kjo bëhet edhe më e frikshme, kur shikon në krahun tjetër të liqenit, në Lyhnidosin e lashtë apo Ohrin e sotëm, faktin që kalaja ilire e po të njëjtëve zotër; Enkelejve, Dasaretëve e Lynkestëve; duhet të mbajë mbi shpinë identitetin bullgar të imponuar nga vendasit e rinj. E nëse në atë krah po vjedhin identitetin, në këtë krah po e shkatërrojnë, ndërkohë që mund të thithte mijëra turistë, që jo vetëm mund të preknin historinë, por edhe magjinë e liqenit me poezinë, muzikën, pikturën, artin e qytetit të tij.

“Nëse në këtë kala do të ndërhyhej, qyteti vlerëshumtë i Pogradecit do të përfitonte një tjetër vlerë, duke i treguar çdo turisti, jo thjesht bukuritë natyrore, por edhe historinë, nga ku i rrjedhin rrënjët e lashta”.

G.Express

 

 

Kategori
Uncategorized

Si u shëndrruan kishat katolike shqiptare në kisha ortodokse serbe?

::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::


Dr. Sc. Enver Rexha

Me gjithë hulumtimet nga ekspertët që janë bërë edhe kohëve të fundit në këtë drejtim, të cilat dihen dhe në masë edhe të publikuara, mendoj se janë të pakta dhe ende jo të plota. Rezultatet e deritanishme në këtë drejtim, njoftojnë se, një numër i monumenteve të trashëgimisë kulturore të Kosovës që nga kohët e lashta të ekzistencës së tyre që janë zbuluar nuk do të kenë vetëm rëndësi kombëtare shqiptare, por ato në shumë aspekte i kapërcejnë edhe kufijtë, me ç’rast hyjnë në historinë e kulturës botërore.
Kosova, sot paraqet një burim të begatshëm të trashëgimisë materiale dhe shpirtërore të periudhave të ndryshme historike, duke filluar që nga parahistoria e deri në ditët tona të cilat veçohen për nga vlerat, cilësitë dhe rëndësia historike e tyre. Njëherit, ato tregojnë për rrjedhën dhe vazhdimësinë e jetës njerëzore, formacioneve kulturore, qytetërimeve etj., të popullatës së këtij vendi. Në fondin e këtyre veprave të trashëgimisë bëjnë pjesë edhe objektet sakrale, të kultit, të realizuara nëpër periudha kohore.

Ne në këtë punim do të fokusohemi kryesisht në monumentet e kultit, në kishat dhe manastiret katolike e ortodokse, në zhvillimin e tyre gjatë periudhës mesjetare dhe më pas. Po ashtu, do të përqendrohemi kryesisht në propagandën e Akademisë së Shkencave dhe historiografisë serbe të cilat duke u nisur që nga shekulli XIX-XX e në vazhdim deri në ditët e sotme, nuk zgjedhin mjete që në punimet e tyre “shkencore” të shumta të paraqesin qëndrimet, tendencat për përvetësimin e monumenteve të kultit të krishterë’kishave dhe manastireve “ortodokse” që ekzistojnë sot në Kosovë, duke u prononcuar se janë të tyre

patriarkana_pejesPër më tepër, qëndrimet pseudoshkencore e propagandistike të historiografisë serbe paraqiten me tezat se: çdo gjë në aspektin e monumenteve dhe të trashëgimisë kulturore sot në Kosovë është kinse trashëgimi “serbe” ose “kulturë serbe”; shqiptarët nuk kanë “asnjë gjurmë të trashëgimisë kulturore”, përveç Kullave, të cilat kinse i ndërtuan pas “ardhjes” dhe “vendosjes” së tyre në trevat e Kosovës gjatë shek. XVIII-XIX; shqiptarët përjashtohen nga çdo e drejtë mbi “tokën e shenjtë serbe” të Kosovës ku gjinden “qindra” monumente “shpirtërore” të shtetit mesjetar “serb”, e plot qëndrime të afërta me këto, na shtyn që të merremi me këtë studim.

Të dhënat historike tregojnë se, trevat ilire (shqiptare) kanë hyrë në literaturën sakrale pikërisht që nga koha e Apostolit Shën Pali (shek. I), nga i cili kemi dëshminë: “Kështu prej Jerusalemit rreth e përqark deri në Ilirik e kam kryer plotësisht detyrën time të përhapjes së lajmit të gëzueshëm mbi Krishtin”. Me zyrtarizmin e krishterimit, sipas Ediktit të Milanos më 313, kur organizimi kishtar u legalizua edhe në trevën e Dardanisë (Kosovës, E.R.), kuptojmë se përmes statusit të veçantë administrativ e juridik, Dardania, do të ketë edhe qendrën e Ipeshkvisë ose Mitropolinë të sanksionuar me Koncilin e Nikesë të vitit 325.

Siç dihet, pas ndarjes së Perandorisë romake në lindje dhe në perëndim, më 395, Iliriku administrativisht bën pjesë në Perandorinë e Lindjes, ndërsa në pikëpamje kishtare do të mbetet nën influencën e Romës. Gjatë shekullit IV-VI organizimi kishtar në Iliri mori hov të madh sa që dihet se vetëm në Dardani (Kosovë, E.R.) u ngritën 5 deri në 7 ipeshkvi. Në kohën e perandorit Justinian (525-565) fillon një epokë e re në jetën e kishës Dardane.

Perandori Justinian e riorganizoi kishën dhe në këtë mënyrë krijoi një provincë të re të pavarur kishtare së cilës i dha një rol të rëndësishëm në këtë pjesë të Perandorisë. Perandori Ilir, Justiniani, gjatë vitit 535 e shpalli novelën e XI’të, me të cilën vendin e vet të lindjes, Justinianën e Parë, e shndërroi në qendër të madhe kishtare me një hapësirë të gjerë të territoreve të Perandorisë ku përfshihen: Dardania, Dacia Mediterania, Dacia Ripensis, Mysia, Prima, Prevalitana, Maqedonia e Panonia Secunda.

Në kuptimin e sotëm gjeografik, Justiniana e Parë nën ekzarkatin e saj kishte Serbinë, Sremin Lindor, Bullgarinë Perëndimore, Maqedoninë Veriore, Kosovën dhe Malin e Zi. Më pas, me invadimin e barbarëve (sllavo-avar) në trevat ballkanike do shihet se asokohe do ndërronte edhe harta kishtare e Dardanisë. Nga kjo kohë do të shohim se kisha e Dardanisë më vonë do të bëhet gjithnjë element më i fortë krishterizues edhe i ardhësve sllavë në Gadishullin Ballkanik që nga shek.VII-X’të.

Gjatë kësaj periudhe pësojnë dëme të mëdha selitë ipeshkvore e arkipeshkvore siç janë: Justiniana Prima, Shkupi, Justiniana Seconda (Ulpiana, E.R), Nishi e Remesiana. Gjatë këtyre invadimeve do të ndërpriten lidhjet përkohësisht edhe me Papatin, për t’u shkëputur për një kohë të gjatë sidomos në shekullin VIII, kur Iliriku Lindor do të shohim se do ti bashkëngjitet Konstantinopojës. Por, do dihet gjithashtu se, jashtë ndikimit të kishës bizantine mbeti edhe për një kohë Ipeshkvia e Shkupit dhe e Prizrenit. Këtej Justiniana Prima, deri në vitin 732, ishte qendër kishtare nën juridiksionin e Romës. Pas kësaj periudhe, në kohën e perandorit bizantin Leonit III’të, ipeshkvitë e Ilirikut u shkëputën nga vartësia e Romës duke iu nënshtruar qendrës së Konstantinopojës.

Ndryshime të dukshme në vijim do të ndodhin edhe gjatë kohës së sundimit bullgar (893-971) në këto treva, kur Ipeshkvia e Prizrenit do të gjendet nën përbërjen e kishës bullgare. Pas vitit 971, territori i Ipeshkvisë së Prizrenit do t”i takonte Arkipeshkvisë së Bizantit deri në vitin 976. Me formimin e Perandorisë bullgare të Samuilit, territori në fjalë, prapë do të gjendet nën juridiksion e Mitropolisë së Ohrit, që aso kohe, ishte shpallur kishë e pavarur mitropolite në rangun e Patrikanës. Pas rënies së Perandorisë së Samuilit më 1018, perandori bizantin Vasili II’të, Patrikanën e Ohrit e uli në rangun e Mitropolisit, por ia la pavarësinë mbi 31 dioqeza.

Kështu, në bulën e Vasilit të II’të (1020) përmendet edhe Ipeshkvia e Prizrenit, që tregon se, asokohe ipeshkvia gjendet nën juridiksionin e Arkipeshkvisë së Ohrit. Ipeshkvia e Prizrenit aso kohe, ishte e rangut të tretë dhe përfshinte territore: Hvosnen, Leskovcin, Deçanin, Pejën. Selia e Peshkopatës së Prizrenit ishte kisha e Shën Prenës. Në Kartën e Stefan Deçanit (burimi shek. XIV, E.R) thuhet se, kisha e Shën Prenës (në Prizren) ka ekzistuar që nga kohërat e “mbretërve të stërlashtë”. Dëshmia e dytë e shkruar e vitit 1204 është ajo e cila tregon se, që nga koha kur perandori bullgar Kalojani (1197-1207), ripushtoi shumë territore nga sundimi bizantin, kuptohet edhe territore të Kosovës, ekzistonin ipeshkvitë e Shkupit dhe të Prizrenit.

Më pas, gjatë zgjerimit të shtetit nemanjidë të Rashkës (Sipas historiografisë serbe, Rashka është bërthama e shtetit mesjetar serb) në drejtim kah jugu prej fillimit të shekullit XIII-XIV, do të okupohen dhe territoret e sotme të Kosovës që dihet se do gjinden nën sundimin e tyre për një kohë. Në këtë drejtim, nemanjidët do të formojnë kishën ortodokse të tyre, e cila siç do të shohim do të pavarësohet në vitin 1219 prej kryepeshkopatës autoqefale të Ohrit. Duke u shpallur e pavarur ajo do të vendoset me seli në Zhiçë të Rashkës. Okupimi i trojeve të sotme të Kosovës asokohe nga nemanjidët, që pason gjatë disa decenieve në shek.e XIII’të, solli padyshim një keqësim të ndjeshëm, jo vetëm fizik, politik e ekonomik, por edhe në shkatërrimin kulturor e fetar.

Këtij përkeqësimi i kontribuoi edhe më tepër transferimi i selisë autoqefale kishtare të Rashkës nga Zhiça në Pejë, pra në trevat e Kosovës. Kjo ndodhi në fund të shekullit të XIII’të, ku pas një sulmi të vitit 1290 nga tributë tatarë dhe kumanë digjet Manastiri i Zhiçës. Kuptohet se, Peja nuk ka qenë seli e vetme ose e përhershme e Patrikanës së Rashkës qysh pretendohet.

Manastiri i Zhiçës ishte rindërtuar e dihet se patriku Spiridon dhe trashëgimtari Danillo e kanë pasur selinë atje. Aso kohe, gjithashtu kuptohet se, kishat më të hershme “serbe” ishin ndërtuar në territorin e ngushtë të Rashkës: Studenica (afër Novi Pazarit), Malisheva (afër kufirit të Bosnjës), Sopoçani (Novi Pazar) etj. Kjo shtrirje e kishave përkon me territorin e shtetit mesjetar të Rashkës, që përshkruhet nga autori bizantin i shekullit të X’të [K. Porfyrogjeneti si dhe burime të tjera].

Duke pasur parasysh pushtimin e territoreve shqiptare, gjatë dy-tre brezave të sundimit të nemanjidëve, që arrijnë të shtrihen në territorin e sotëm të Kosovës, do të kuptohet se, qendra kishtare e tyre ishte ende jashtë Kosovës. Vetëm gjatë shekullit të XIV’të, të dhënat tregojnë se, me rastin e ndërtimit të Manastirit të Graçanicës, të Deçanit dhe të Kryeengjujve (Arkangjelit) në Prizren, treva e sotme e Kosovës mund të thuhet se kishte njëfarë rëndësie si qendër e Peshkopisë së Rashkës.

Si pasojë, me forcimin e më tejmë të pushtetit Nemanjid në këtë territor, pra duke filluar nga shekulli i XIV’të, atëbotë zgjerohet edhe kisha ortodokse e Rashkës në këtë trevë, me të gjitha tiparet që i zotëronte kisha ortodokse bizantine: ligjet bizantine, veprat teologjike, literatura didaktike, artet, zejet, me të cilat jeta kishtare pasurohej me objekte të domosdoshme nga arkitektura, piktura kishtare e deri tek veshjet e etërve.

Pushteti Nemanjid në territoret e sotme të Kosovës, në veçanti gjatë shekullit të XIV’të, do të zbatojë një politikë që synonte asimilimin e popullsive vendëse të trevave të pushtuara. Si më të efektshëm në këtë drejtim zgjodhën represionin dhe persekutimet në lëmin fetar. Prandaj, edhe sundimtarët nga Dinastia e nemanjidëve mbanin lidhje të ngushtë me kishën ortodokse, për të cilën ndërtuan (rindërtuan) shumë kisha e manastire, jo vetëm në territorin e Rashkës, por edhe në ato ku shtrihej pushteti i tyre. Kuptohet se fshatrat asokohe përfshihen në prona kishtare e që pjesa më e madhe e popullsisë fshatare të Kosovës gjatë shekullit të XIV’të, ishte e detyruar ta lidhte fatin me kishën ortodokse.

Përqafimi i ortodoksisë nga vendësit-arbërit (shqiptarët), dëshmohet nga listat e banorëve, ku krahas klerit katolik të cilësuar me apelativ që përdoret edhe sot në gjuhën shqipe: prift, dom, abat, përmenden edhe klerikët ortodoks të cilësuar si: pop, pope, papas dhe kalluxher. Ndërkaq, pjesa e popullatës së qyteteve, pra jashtë pronave kishtare përmes kolonistëve raguzanë, gjermanë e italianë qe e influencuar dhe e lidhur me kishën romake.

Në dokumentin e papës Benedikti i XI’të të vitit 1303 ndër pesë famulli katolike në trojet e nemanjidëve përmenden edhe famullia e Trepçës (de Trepezo) dhe e Graçanicës (de Grazaniza). Në një dokument që pason nga Papa Kelmenti i VIII-të i vitit 1346 kuptojmë se ipeshkvi i Kotorrit ka pasur të drejtë kujdesi mbi famullinë e Prizrenit, Novobërdës, Janjevës dhe Trepçës. Po ashtu në vitin 1346 për Prizrenin përmenden se kishte dy kisha katolike “S. Marije de Prisren et S. Petri supra Prisren”. Po në këtë dokument kuptojmë se kryepeshkopi i Tivarit kishte kujdesin mbi këto.

Kështu, Prizreni si qendër e ipeshkvisë katolike sipas dokumenteve, mund të ndiqte jetën kishtare. Këtu përmenden kishat e të krishtera katolike si kisha e Shën Pjetrit, kisha e Zojës Mari dhe kisha e Shën Kollit. Duhet theksuar se, të dhënat po ashtu dëshmojnë që, pushtimi Nemanjid i territoreve, e gjeti pjesërisht popullsinë arbërore të viseve veriore e verilindore të lidhura kishtarisht me ortodoksinë bizantine (Kosovë e Maqedoni) e me katolicizmin roman (Diokle – Zetë).

Asokohe shumë kisha vendëse u uzurpuan ose mbi to u rindërtuan manastire ortodokse të Rashkës, siç janë të njohura faktet për kishën e krye’engjëjve Mihail e Gabriel si dhe kisha e Shën Prenës në Prizren. Këto fakte i paraqet letra e Papa Klementit të V’të, i cili i drejtohet Millutinit (Mbretit të Rashkës, E.R.) duke kërkuar që t’i lirojë kishat latine, të cilat i kishte okupuar ai ose të tjerët. Në kohën e sundimit të Uroshit të II’të – Millutinit (1282-1321), gjendja e katolikëve në Kosovë u keqësua shumë.

Ai i ndiqte katolikët dhe e kishte ndaluar ritin e tyre. Këtë keqësim të gjendjes së të krishterëve katolikë e vërteton shkrimtari anonim, përndryshe i njoftuar mirë me kushtet dhe vendin që për Stefan Uroshin e II’të, thotë: “Po i ndjek shumë katolikët dhe i urren”. Po ashtu ai njofton se: “Po rrënon kishat dhe sulmon prelatët”, ndërsa katolikët në këtë vend “i dogji deri në thua” (Gasper Gjini). Për keqtrajtimin e popullatës katolike në vitin 1319, krerët arbërorë i dërguan përfaqësuesit e vet me letra përcjellëse te Papa Gjoni i XXII-të në Avinjon, me ç’rast e njoftojnë atë me ndjekjet e ashpra në vendin e tyre që bëhen nga Uroshi i II’të Millutini.

Letrën e kishin nënshkruar shumë zotërinj arbërorë. Në mesin e këtyre zotërinjve arbërorë si kryengritës është i shënuar edhe një nga Prizreni. Ndjekjet dhe persekutimet e popullatës katolike do të vazhdojnë më fuqishëm gjatë periudhës së Stefan Dushanit (1331-1355). Për të, thuhet se, ka qenë “mjaft jo tolerant ndaj katolikëve” sepse “katolicizmin në popull dhe në masë nuk e duronte”. Masat e ashpra të tij pasqyrohen edhe nga arkipeshkvi i Tivarit G. Adami, në një relacion të drejtuar Dukës së Burgonjës, Filipit të VII’të Valua më 1332.

Ai thekson se, po shkruan atë “që vetë e ka parë dhe përjetuar”. Duke përshkruar gjendjen thekson se: “në pjesën bregdetare edhe latinët dhe arbërit gjenden në pozitë jashtëzakonisht të vështirë sepse populli është nën pranga, priftërinj të thyer, të shkelur dhe të poshtëruar, ipeshkvitë dhe abatët shpeshherë burgosen… kishat, si ato katedrale po ashtu edhe të tjerat, rrënohen dhe u merren të gjitha të drejtat, zhduken dhe shkatërrohen kuvendet”.

Dokumentet e kohës dëshmojnë se Stefan Dushani, përdori tërë aparatin e forcës për zbrazjen e trojeve shqiptare me pretekstin se, po i ndiqte katolikët e padëgjueshëm arbërorë. Edhe pse në kushte të tilla, arbërit, i bën qëndresë të vendosur pushtimit dhe shtypjes së Nemanjidëve. Ajo shprehet sidomos me kryengritjen e madhe të vitit 1332 që përfshiu trevat e lumit Buna (Barbana).

Kryengritjes do t’i bashkëngjitet edhe bujari Dhimitër Suma, e në vazhdim në vitin 1334 shohim kryengritjen edhe në rrethin e Prizrenit. Presioni dhe dhuna e egër që ushtrohej në trevat arbërore do të merret vesh edhe në zyrën e Papatit. Këtej, Papa Klementi i VI-të në vitin 1346, i shkruante Stefan Dushanit se: “disa mbretër të Rashkës, paraardhës të juaj, kuvendet dhe kishat… i përvetësuan në kohën e vet e që edhe tani ju i mbani të pushtuara”.

Prandaj, Papa kërkonte nga Dushani, që t’i lejojë ipeshkvit të Kotorrit për t’i mbledhur kontributet e caktuara kishtare në … famulli (krishtere). Politika diskriminuese e pushtetit të Rashkës e sidomos e periudhës së Dushanit ndaj popullsisë arbërore dhe të tjerëve të konfesionit katolik mori përmasa të gjera, dhe u institucionalizua e u sanksionua edhe me ligj. Konkretisht, një politikë e tillë u fiksua në të drejtën mesjetare, në Kodin e Stefan Dushanit, të vitit 1349.

Mjafton të shikohen dispozitat e neneve 6, 7, 8 dhe 9, dhe të konstatohet diskriminimi drejtuar kundër popullatave jo’rashkase. Katolicizmi sipas Kodit në fjalë, është “herezi latine”. Më tej mund të lexohet: “… në qoftë se ndokush nuk dëgjon të konvertohet e të kthehet në besimin e vërtetë (siç e quanin ata ortodoksinë) ai do të dënohet me vdekje”.

“Klerikët heretikë (të konfesionit katolik) të një komuniteti të huaj që përpiqen të bëjnë predikimin do të kapen, do të dërgohen në miniera ose do të dëbohen”. “Kishat heretike (katolike) … do t’u besohen klerikëve të besimit të vërtetë…”. “Në rast se gjendet një klerik latin që përpiqet ta konvertojë një të krishterë (ortodoks) në besimin latin, ai do të dënohet me vdekje…”.

“Në rast se gjendet një besimtar latin që është martuar fshehurazi me një grua ortodokse, ai duhet të pagëzohet sipas mënyrës ortodokse, e në rast se nuk dëgjon të pagëzohet, atij do t’i merret gruaja, fëmijët e shtëpia, do të katandiset në mjerim e do të detyrohet të emigrojë…” (M.Purkoviq). Të ashtuquajturit “nene antiheretike” të këtij Kodi, sanksionojnë që të gjithë shtetasit e mbretërisë rashkase, anëtarët e komunitetit të huaj duhej të ripagëzoheshin në kishën e tyre.

Veprimtarinë e tillë antikatolike të Dushanit e përshkruan edhe G. de Boulogne, legat i Papës në Padovë, në letrën e dërguar mbretit të Hungarisë dhe të Venedikut, ku shkruan: “Stefan Dushani me dhunë i kthen në fenë e vet besimtarët e tij katolikë, se i pagëzon me kundërshtim dhe jashtë ç’do dispozite dhe ligji të kishës” (Gasper Gjini).

Por siç theksuam dhe më lart, edhe përkundër të gjitha masave ndëshkuese dhe ndjekjeve të shumëllojta e keqpërdorimeve që ushtrohen ndaj popullatës dhe kishës katolike sidomos gjatë shek. të XIV-të, ajo do të rezistojë dhe qëndrojë. Autorët serbë M. Joviq, V. Koraq dhe të tjerë na tregojnë se gjatë shek. të XIV-të, në territorin e sotëm të Kosovës gjinden ose ekzistojnë komunat katolike dhe qytetet me kishat e tyre.

Komuna katolike numërohen: Prizreni (tri kisha katolike), Trepça (dy kisha katolike), Novobërda (dy kisha katolike), Janjeva (një kishë katolike). Ndërsa vendet që kishin kishë katolike ishin: Graçanica, Belasica (Vrh Lab – sot vendburimi i lumit Llap në veri të Podjevës) dhe Prishtina.

Në këtë drejtim edhe pas vdekjes së Dushanit, ngjarjet nuk rridhnin aspak në të mirë për banorët e atëhershëm të Kosovës.

Në skenën politike në territoret e Kosovës do të mbizotërojë për të mirë situata për arbërit – shqiptarët, tek kur këta do të përfshihen në shtetin mesjetar arbëror të Balshajve. Është fakt i njohur në literaturën historiografike, që territori i sotëm i Kosovës njohu sundimin e Balshajve nga viti 1372-1385. Pasi që e forcuan pushtetin e tyre, Balshajt në vitin 1369 nëpërmjet peshkopit të Shasit i kërkuan Papa Urbanit të V-të miratimin për konvertimin e tyre nga feja ortodokse në atë katolike.

Pjesa dërmuese e popullsisë së zotërimeve të tyre që shtriheshin në trevat e Shqipërisë (L. Maltezi) ishte katolike. Me këtë hap, Balshajt, synonin t’i përshtateshin edhe në pikëpamje fetare mjedisit shoqëror të arbërve, duke hedhur tej çdo mbeturinë të sundimit të nemanjidëve që i largonte nga popullsia vendëse arbërore.

Arsyet e tilla, na bëjnë të mund të konstatohet se, për Balshajt, ortodoksia kishte qenë një fe e imponuar në kushtet kur kanë qenë nën presionin dhe okupimin sllav. Ata vepruan nën maskën e saj derisa arritën kulmin e fuqisë së tyre politike për të shmangur çdo goditje të mundshme nga ata dhe kisha e tyre (P. Bogdani). Sundimi i Balshajve në Kosovë pati pasoja të drejtpërdrejta edhe në drejtim të kishës së Rashkës.

Të dhënat tregojnë gjendjen e rëndë të kishës së Rashkës, institucion ky ideologjik dhe politik i shtetit në fjalë. Klerikët rashkas këtë periudhë e cilësuan si një “furtunë” të vërtetë, sepse në mënyrën “banditeske dhe me sulme” u rrëmbyen pasuritë e saj deri tek froni i shenjtë “i patrikut dhe ofiqet apostolike”. Kisha e Rashkës gjatë kësaj periudhe ishte e anatemuar (për shkak të shpalljes së Patrikut të Rashkës në vitin 1346 nga Stefan Dushani në mënyrë të pa ligjshme, pra pa lejen e Patrikanës së Bizantit në Kostantinopojë, E.R.).

Për të penguar asgjësimin që i kanosej, kisha e Rashkës, u orvat të pajtohet me Patrikanën Bizantine. Edhe pse si duket u njoh si kishë e pavarur nga Patrikana Bizantine, çështje diskutabile për të cilën flitet se a ishte krejt e pa varur ose jo, pozita e saj në trevën e Kosovës aso kohe ishte e dobësuar shumë. Për shumë arsye Balshajt nuk lejuan që qendra e saj të mbetet si më parë në Pejë dhe as nuk pranuan që kuvendi i kishës së Rashkës të mblidhej aty (1375).

Prizreni u konsiderua si qyteti nga ku mund të kontrollohej më mirë veprimtaria e saj, ndaj edhe këtu u caktua qendra e re. Madje, për herë të parë në historinë e kishës së Rashkës u vë në postin e udhëheqësit kishtar jo një klerik i tyre pra rashkas, por një klerik bullgar, Jefreni. Masat e tjera radikale që lidhen gjatë sundimit të Balshajve në pjesë të territorit të Kosovës bën që kisha rashkase e dobësuar të ketë bërë zhvendosjen e qendrës së “Patrikanës” nga Prizreni në Zhiçë të Rashkës. Kjo ka ndodhur sigurisht para Betejës së Kosovës të vitit 1389.

Po ashtu dihet se nga fundi i shek. të XIV-të dhe fillimi i atij të XV-të, përveç familjes Balshaj që zotëronte toka arbërore, krahas tyre do fuqizohen dhe familjet arbërore të Kastriotëve dhe Dukagjinëve, të cilat do shohim se do zotëronin territore të tyre. Këto dy familje do shihet që do të veprojnë dhe sundojnë edhe treva arbërore të territorit të sotëm të Kosovës (sidomos Rrafshin e Dukagjinit dhe Prizrenin) gjithnjë deri nën rënien e gjithë vendit nën Perandorinë Osmane (1455-1461).

Në këtë drejtim aspiratat e historiografisë, Akademisë së Shkencave, Kishës Ortodokse dhe Qeverisë Serbe, edhe në ditët e sotme, pretendojnë për përvetësimin e monumenteve arkitektonike të trashëgimisë kulturore të Kosovës – objekteve të kultit të krishterë kishave dhe manastireve. Këto objekte i quajnë të tyre, me pretekst se, kinse ato janë ndërtuar nga mbretërit e tyre gjatë mesjetës, kur ata paskan sunduar territoret e sotme të Kosovës.

Dihet dhe nuk është çështje kontestuese se, që nga sundimi nemanjidas, sidomos nga koha mbretërve: Millutinit (1282-1321), Stefan Deçanit (1321-1331), Stefan Dushanit (1331-1355), dhe në kohën e sundimtarit të fundit të kësaj Dinastie Uroshit të V’të (1355-1371), territori i sotëm i Kosovës do të gjendet nën pushtimin nemanjid të shtetit të Rashkë, pra nën pushtetin politik e fetar të tyre.

Sundimtarët në fjalë duke forcuar pushtetin politik të tyre, njëkohësisht forcuan edhe atë kishtar, bënë që edhe disa qytete mesjetare të Kosovës t’i përdorin si seli të përhershme të tyre. Në këtë drejtim edhe objektet e kultit, siç do të shohim, në masë të madhe do t’i adaptojnë për vete. Në anën tjetër, duke punuar në këtë drejtim, sidomos duke iu referuar burimeve historike dhe studimeve serioze që kanë të bëjnë me këtë çështje, del dhe është mirë e qartë se, këtu kemi të bëjmë me përvetësimin nemanjidas të monumenteve të kultit të krishterë iliro-arbëror si dhe ato romake e bizantine.

Monumentet kryesore të kultit të krishterë në Kosovë, të cilat sot konsiderohen kisha ose manastire ortodokse nemanjidase “serbe”, siç pretendohet pothuajse në të gjitha shkrimet e historiografisë serbe, siç është: Manastiri i Deçanit, Graçanicës, Kisha e Shenjtorëve Mihail e Gabriel dhe kisha e Zojës Prene në Prizren, Patrikana e Pejës, Kisha e Shtjefnit në Banjë të Mitrovicës, del të jenë monumente të moçme iliro-arbërore. Duke pasur parasysh këtë që u tha, nga studiues seriozë, askush nuk e mohon faktin se kishat dhe manastiret në fjalë janë ndërtuar, rindërtuar ose meremetuar mbi themelet e monumenteve të moçme të periudhës romake e bizantine.

Nga e gjithë kjo që u tha, dhe për më tepër duhet të dihet edhe se, monumenti i parë kishtarë i rindërtuar nga nemanjët e Rashkës në territoret e sotme të Kosovës është kisha e Pejës. Në gjysmën e shekullit të XIII’të, thuhet se, u ndërtua kisha e apostujve në Pejë.

Kjo kishë sot gjendet në kuadër të kompleksit të Patrikanës së Pejës. Edhe kjo kishë siç do shohim më poshtë, del të jetë rikonstruktuar në ndërtim të vjetër, së cilës iu dha forma e ndonjë kishe të kohës. Në fasadat e kësaj kishe shihet mënyra romanike e punimit, me gurë të imtë e të gdhendur, elemente këto të stilit perëndimor romanik, stili romaniko-gotik, që mund të themi se stili në fjalë do të paraqitet edhe tek të gjitha objektet e karakterit sakral të ndërtuara në Kosovë gjatë mesjetës së zhvilluar.

Për ndërtimin e kishës së Shenjtorëve të Apostolit në Pejë, e cila ndërtohet diku në gjysmën e shekullit të XIII’të, të dhënat tregojnë se me të ndërtuar, në të vërtetë, vazhdohet një kishë e vjetër dhe e ruajtur mirë e tipit të ashtuquajtur bazilikë trekishtare, që koha e ekzistimit të saj nuk dihet. Ndërtuesit e punojnë atë sipas programit të kishave të Rashkës. Që kisha në fjalë u rindërtua njoftojnë këta autorë: Gj. Boshkoviq, M. Qanak’Mediq, B. J. Gjuriq, S. Qirkoviq, V. Koraq dhe Gj. Jankoviq.

Të dhënat tregojnë edhe se, Manastiri i Graçanicës, sipas njoftimeve burimore historike dhe gjetjeve arkeologjike gjatë viteve 1957, 1963 dhe 1964 të zhvilluara nga ekspertë serbë, është një bazilikë e ndërtuar midis shekullit të VI-të dhe XI-të. Kjo bazilikë ishte qendër e ipeshkvisë së Ulpianës Dardane. Pas rrënimit të saj, mbi themelet e Anijatës së Mesme u rindërtua një kishë kushtuar zojës së bekuar të Graçanicës.

Ka të ngjarë se po kjo kishë të përmendet në letrën e Papa Benediktit të XI’të, të vitit 1303, si kishë famullitare katolike. Mbi këtë kishë, kuptohet se mbreti nemanjid Millutini, rindërtoi Manastirin e Graçanicës rreth vitit 1316. Se kjo kishë u ndërtua në themelet e vjetra të një bazilike bizantine, që themelet e saja nuk janë shfrytëzuar tërësisht, na njofton studiuesi serbë V. Koraç. Njoftime se kjo kishë ishte rindërtuar gjejmë edhe tek punime të autorëve të tjerë si: V. Vuliq, P. Mijoviq, D. Bogdanoviq, V. Markoviq, M. Kashanin dhe Gj. Jankoviq.

Gjithashtu edhe për Manastirin e shenjtorëve Mihail dhe Gabriel të Prizrenit, gjejmë dëshmi nga autori S. Nenadoviq dhe nga libri i botuar prej grup autorësh “Kosovo nekad i danas”, se ai është ndërtuar mbi një kishë të moçme Dardane të periudhës së antikitetit të vonë. Rindërtimi është bërë rreth vitit 1348-1352.

Në kompleksin e Manastirit gjendet Kështjella e Epërme, Kisha e Shën Kollit dhe Kisha e Shenjtorëve. S’do mend se këtë kompleks të kultit e shfrytëzuan banorët e ritit ortodoks, si arbërit ashtu edhe “serbët”. Arkeologët në rrënojat e këtij Manastiri kanë zbuluar fragmente interesante të artit bizantin, romakë dhe gotikë (F. Drançolli). Ajo që tërheq më tepër vëmendjen është mozaiku, që nuk ka ndonjë paralele me ndonjë mozaik në Serbi, veçse më shumë i ngjan mozaikut në pagëzoren e Katedrales Santa Maria të Firencës (J. Drançolli).

Në kishën e këtij Manastiri dihet se ruhet edhe varri i kryezotëriut arbëror, Strazimir Balsha nga viti 1372 (G. Tomoviq dhe R. Grujiq). Edhe me ndërtimin e manastirit të Kryeengjujve (Arkangjelit) afër Prizrenit, që do të ngrihet nga mbreti Stefan Dushani (1331-1355), të dhënat tregojnë se, aty ekzistonte një objekt fetar i vjetër dhe se në rrënojat e tij u ngrit manastiri i ri. Pra, manastiri ekzistonte edhe para se Dushani ta rindërtonte. Mbështetje për këtë dhanë: revista e sipër theksuar “Pravoslavlje”, S. Novakoviq dhe Vl. Çoroviq.

Në këtë drejtim, është e njohur se mbreti Millutin në vitin 1307 përvetësoi edhe kishën katedrale Zoja Prene në Prizren. Sipas hulumtimeve arkeologjike e historike të materialit relevant, supozohet se kisha e Shën Prenës në Prizren kishte katër faza të zhvillimit. Hulumtimet e para u bënë nga S. Nenadoviq, i cili konstaton ripërtëritjen e bazilikës së vjetër e cila ngrihet në themelet e një kishe bizantine të shekullit të IX’të ose X-të.

Ai ka konstatuar dy faza të ndërtimeve para kohës së rindërtimit të shekullit të XIV’të dhe fazën e rindërtimit të vitit 1306-1307. Se kjo, ishte ndërtuar mbi themelet e objektit të vjetër njofton edhe autori Gj. Jankoviq. Edhe në Kartën e Stefan Deçanit (burim mesjetar serb i shek. të XIV-të) thuhet se: “Kisha e Shën Prenës ka ekzistuar që nga kohërat e mbretërve të stërlashtë”.

Hulumtuesi S. Nenadoviq që udhëhoqi punët rreth restaurimit dhe konservimit të saj (1950-1952) thekson prezencën e fragmenteve më të vjetra dhe të monumenteve të krishterimit të hershëm: “… duhet të parashohim se kjo kishë ndoshta është ndërtuar mbi një tempull edhe më të vjetër, sepse nuk janë zhvilluar hulumtimet në atë masë që të jemi të sigurt se nën këtë kishë të vjetër nuk ekzistojnë themele edhe më të vjetra”.

Po ashtu edhe J. Jastrebov, konfirmon faktin se, ky manastir është i kohës para “serbe”. Për rindërtimin e kishës së Prenës mbi themelet e një tempulli pagan duhet cekur se, kryepeshkopi Danillo (jetoi në shek. e XIV’të) e quan mbretin Millutin “ndërtimtar dhe ripërtërirës të tempujve të rrëzuar dhe të rrënuar”. Fakti mbi ekzistimin e kishës së mëhershme, tregohet nga mbishkrimi i vendosur aty “…e ripërtëriu që nga themelet mbreti Stefan Uroshi…” (S. Nenadoviq).

Ndikimet e stilit të ndërtimit perëndimor do të shihen më së miri edhe në Kishën e Manastirit të Deçanit ose siç edhe quhet Pandakratori, e rindërtuar ose ndërtuar gjatë sundimit të Stefan Deçanit dhe Dushanit (1327-1335). Karakteristika kryesore e këtij objekti është stili romanik i ndërtimit që tregon A. Stefanoviq. Sipas të dhënave, Manastirin e Deçanit e ndërtoi arkitekti shqiptar At Vita Kuçi – Cuci me 18 skulptorë e gurskalitës. Manastiri i Shën Stefanit ose Bajska që gjendet në Banjë të Mitrovicës, u rindërtua nga mbreti Millutin. Murimi i tij u realizua gjatë viteve 1312-1317.

Sipas autorit D. Bogdanoviq, është e mundur që këtu edhe më herët të kishte ekzistuar një manastir. Se ky objekt ishte rindërtuar mbi themelet e një tempulli të vjetër mbështetet dhe nga autorët V. Markoviq, A. Stefanoviq e po ashtu dhe nga revista e Patrikanës Serbe “Pravoslavlje” që botohet në Beograd. Po ashtu, kemi të dhënat që tregojnë edhe për një numër mjeshtërish – skulptorësh të shquar shqiptarë të ndërtimit të kishave që veçoheshin asaj kohe, siç janë: Miho (Mikel) Tivarasi i shekullit të XIV’të, Gjin Aleksi dhe Mark Nikollë Gega etj.

Mbështetje për qëndrimet tona që paraqiten gjatë gjithë këtij punimi, se kishat dhe manastiret ortodokse u rindërtuan ose më mirë të themi, u adaptuan me ndërhyrje gjatë ri-ndërtimeve për t’u transformuar nga stili katolik në at ortodoks, siç kuptohet nga shumica e rasteve të sipërtheksuara, do të gjejmë edhe tek disa studiues serbë që shquhen me punimet e tyre për këto çështje. Gj. Sljepçeviq, tregon se: nemanjidët, sundimtar të Rashkës nuk patën dije për ndërtime as të kishave e as të manastireve, ata vetëm i shfrytëzuan objektet dhe kulturën bizantine duke qenë një herët kopjues dhe imitues të tyre.

Kjo, sipas autorit, tregohet edhe me selit (rezidencat) e përkohshme të mbretërve të tyre që do të lëvizin gjatë gjithë periudhës së sundimit. Ata, nuk kishin një vend (qendër, qytet apo pallat) të përhershëm. Shefi i katedrës për arkeologji mesjetare në Beograd, Dr. Gj.Jankoviq, thekson se, sa është e ditur Kosova, Mali i Zi dhe Hercegovina janë territoret që më së shumti kanë kisha që shërbenin në vazhdimësi që prej njëmijë (1000) vjetësh.

Nga këto, kemi objekte të ndërtuara qysh gjatë shek. të VI’të dhe të VII’të ose ato të shek. të IX’të dhe të XI’të, siç janë edhe kisha në Lipjan, Graçanicë dhe Zonja Prene (Ljevishka) në Prizren. Akademiku, D.Bogdanoviq, tregon se, dy qytete bizantine që i okupoi Stefan Nemanja, Prizreni dhe Lipjani, që aso kohe ishin qendra fetare. Kur arkimandriti Sava e organizoi kishën autoqefale “rashkase”, at e ndan në dhjetë (10) ipeshkvi, e nga ato tri(3) gjendeshin në territoret e sotme të Kosovës. Zhvillimi i territorit të sotëm të Kosovës, sipas autorit, si “qendër shpirtërore” e popullit “serb” gjatë mesjetës mbështetet me përqendrimin e madh të kishave dhe manastireve.

Ai vazhdon, deri sot nuk mund të dihet se sa kisha kanë qenë ose janë ruajtur nga epoka para-nemanjide, sepse kërkime, hulumtime sistematike si dhe arkeologjike nuk janë kryer, duke shtuar, numër bukur i madh i kishave nemanjide (rashkase) sigurt se janë ngritur në themelet e vjetër të tempujve bizantinë. Njohësi i mirë i këtyre çështjeve, V. Markoviq, na tregon se, historia e kishave dhe manastireve ortodokse siç shkruhet dhe përshkruhet nga tradita dhe historiografia serbe, nuk lënë tjetër, veç të kuptohet se, veprat-ndërtimet e fundit, ato nemanjide, të janë ngritur mbi llogarinë e të parave.

Kështu, nemanjidëve i përshkruhen shumë manastire, të cilat janë shumë ma të vjetra se koha e tyre. V. Markoviq, tregon edhe se, mbreti Millutini (1282-1321) nuk ndërtoi asnjë manastir të ri, ai vetëm i rindërtoi manastiret e vjetra e të lëna. Për këtë, historiografia jonë e vjetër dhe e re e paraqesin Millutinin si themelues-ndërtues i shumë manastireve. Karakteristikë e kohës së tij është se, Millutini rindërtoi shumë manastire në territoret që okupoi nga Bizanti, më shumë se sa në territoret e vjetra “serbe”.

Historiani, St. Stanojeviq, thekson që edhe para Stefan Nemanjës, në kufijtë me Rashkën kishte bukur shumë manastire dhe udhëheqës fetarë dhe nuk fillon krejt me Nemanjën, siç donë ta paraqesin historiografët tanë… Autori, V. Petkoviq, vjen në përfundime se, fiset “serbe” (sllave, E. R.) që nga ardhja dhe vendosja e tyre në këto territore (ballkanike) e deri në shek. e XVIII’të, shënuan lëvizje të mëdha. U ndërtuan dhe rindërtuan kisha e manastire e për çka “ nuk mundemi të pohojmë e vërtetojmë se këto vepra janë ekskluzive serbe”.

Në këtë drejtim, siç potencuam edhe më sipër, kemi të bëjmë me propagandën pseudoshkencore serbe e cila tenton që territorin e Kosovës ta paraqet si “qendër shpirtërore të popullit serb” gjatë mesjetës, që sipas tyre, mbahet me numrin e madh të konceptuar të kishave serbe dhe manastireve në këtë territor. Duhet theksuar edhe tendencat e një pjese të madhe të autorëve të historiografisë serbe, që tentojnë me të dhëna të argumentojnë se, selia e kishës ortodokse e Rashkës do të bartet në Pejë gjatë gjysmës së shekullit të XIII’të, më konkretisht kinse që në vitin 1253, nga Zhiça, selia e arkipeshkvisë kalon në Pejë. Mirëpo, në këtë drejtim duke iu referuar po të dhënave të autorëve serbë, theksohet që Peja tek në decenien e fundit të shekullit të XIII’të bëhet qendër ose seli e arkipeshkvisë së Rashkës.

Sipas tyre, selia e arkipeshkopatës pas sulmeve mongole dhe djegies së Zhiçës më 1284 bartet në Pejë. Sipas të tjerëve, selia e kishës kalon nga Zhiça në Pejë tek në decenien e fundit të shekullit të XIII’të kur sulmohet nga tatarët dhe kumanët që e plaçkitin dhe e djegin, të cilët i hakmerren Rashkës për një sulm që udhëhoqi ndaj tyre mbreti Millutin (V. Jankoviq). Po ashtu, edhe autorë të tjerë mbështesin faktin se tek në fund të shekullit të XIII’të, pas pësimit të Zhiçës, Peja bëhet seli e re e arkipeshkopatës rashkase (V. Boshkoviq, S. Qirkoviq).

Në këtë drejtim tendencat janë që pjesët e territorit të Kosovës së sotme, konkretisht treva e Drenicës paraqitet si “Drenica mali i dytë i shenjtë serb”. Lidhur me këtë është interesant të përmendim se, autori thekson që në shekullin e XIV’të në trevën e Drenicës gjendeshin 13 manastire dhe 5 kisha (T.Vukanoviq). Po ky autor më pas, duke theksuar se kinse me rezultatet e tija hulumtuese të vendbanimeve, të cilat “bazohen në të vërtetën shkencore” nxjerr përfundime se: në trevën e Drenicës së sotme kanë ekzistuar gjithsej 9 manastire dhe 42 kisha, d.m.th. bie në konfuzion në librin e njëjtë.

Po ashtu, vlen të theksojmë propagandën nacionaliste të kishës ortodokse serbe që gjithherë ishte veçuar dhe veçohet për kah falsifikimi dhe spekulimet lidhur me çështjen në fjalë. Sipas hartuesve të librit “Memorandumi për Kosovë e Metohi” i botuar nga kisha ortodokse serbe, theksohet se: “Kosova e Metohija”, “Tokë e shenjtë” e “popullit serb”, për ne paraqet atë, që për popullin “hebre paraqet Jerusalemi”. Për këtë, më së miri dhe më së forti dëshmojnë më se 1300 kisha dhe manastire që gjenden atje.

Po kështu edhe autorë të tjerë mbështesin këto qëndrime duke theksuar se: “Hapësira e krahinës jugore të Serbisë mbulohet me 1300 kisha dhe manastire me emrin zyrtar “Kosovo” (me Metohinë e cila që nga viti 1968, me dëshirën e shqiptarëve kosovarë hiqet nga zyrtariteti, dhe më pastaj nga komunikimi politik ditor), që në gjuhën serbe është simbolike, fjala më me rëndësi e cila pas emrit të Zotit, emrit të Shën Savës (themeluesit të kishës ortodokse serbe në shekullin e XIII’të), shënon njëkohësisht edhe identitetin kulturor e nacional të të gjithë popullit serb” (D. Bogdanoviq).

Propaganda në këtë drejtim vazhdohet: “… në territorin e Kosovë e Metohisë…, populli ortodoks serbë dhe kisha e saj kanë 1300 kisha e manastire nga shekulli i XII-të deri në atë të XX’të, të punuara gjatë tetë shekujve…” (Novosti, Beograd, 2004). Po ashtu theksohet se sipas evidencave në trevën e Kosovës duhet të ketë aty afër 200 objekte të ruajtura ose të shkatërruara, por në të vërtetë ka më shumë sikur të numëroheshin dhe hulumtoheshin lokalitetet arkeologjike të paidentifikuara (gërmadhat e kishave).

Sipas A. Urosheviq, gjendja e të pamurit të kësaj treve (është fjala për Kosovën) në mesjetë flet për një numër të madh gërmadhash të kishave, mbetje të kishave të vjetra dhe sipas tij, shenja të tilla kishte pothuajse në të gjitha fshatrat, edhe serbe e shqiptare, ndërsa në disa fshatra janë edhe nga dy e më shumë gërmadha të kishave (A.Urosheviq). Edhe D.Bogdanoviq, shprehet se, sipas hulumtimeve arkeologjike vërtetohet se në territorin e Kosovës ishin 1300 kisha e manastire e monumente tjera serbe.

Të dhënat e tilla si më lart, të ndërtuara dhe të udhëhequra nga historiografia e edhe nga politika ditore e qeverisë serbe, pra, mundohen të mbështesin konceptin mbi monumentet e kultit të krishterë që ekzistojnë në Kosovë duke rritur numrin impozant që shihet, për çka dhe Kosova sipas tyre paraqet vlera të “jashtëzakonshme”. Për të sqaruar më mirë çështjen lidhur me ndërtimin dhe rindërtimin e objekteve fetare në territorin e Kosovës në periudhën nemanjide, ofrojmë dhe të dhënat që tregojnë se, mbreti Millutin (1282-1321) rindërtoi afër 30 manastire, në mes të cilave në territorin e Kosovës vetëm tri, në Prizren, Bajskë dhe Graçanicë.

Mbreti Stefan Deçani (1321-1332) ndërtoi vetëm Deçanin. Gjatë periudhës së Dushanit u ndërtua Manastiri i Shën Arkangjelit (M. Kashanin, revista “Pravoslavlje”). Gjatë periudhës Osmane, burimeve që dalin aso kohe, të cilat i paraqesim nga M.Kashanin, tregohet se, që nga periudha e patrikut Makarije në gjysmën e shek. të XVI’të, u ngritën nga gërmadhat dhe u rishkruan-vizatuan përsëri me qindra kisha në territoret e sunduara nga Osmanët (mendon në Kosovë, Serbi dhe Sanxhak).

D. T. Batakoviq duke u thirrur në burime osmane (regjistrat osmanë) tregon se gjatë shek. të XV’të dhe XVI’të ekzistonin dhjetë deri katërmbëdhjetë tempuj ortodoksë që ishin aktiv. Udhëheqësit e kishës ortodokse të Pejës (1557-1766) duke u mbështetur në traditën mesjetare të sundimtarëve nemanjid dhe shtetit të Rashkës, tani me një territor më të madh se i tyre, rindërtuan kultet e vjetra dhe vendosën edhe të reja. U bë jetësimi – funksionimi i kishave dhe manastireve, ku vetëm në Kosovë u ndërtuan njëzetë (20) kisha të reja, ndërsa shumë nga të vjetrat u aftësuan duke edhe u rishkruar-vizatuar (D. T. Batakoviq, R.Samargjiq, Gj.Sljepçeviq).

Defterët osmanë për Sanxhakun e Vushtrrisë – Prishtinës (njësi administrativo-politike territoriale në Perandorinë Osmane), të viteve 1490-1491, 1525-1526, 1530-1531, 1544-1545 dhe 1561 tregojnë se ishin të evidentuar 42 manastire dhe 11 kisha, ndërsa në at të Prizrenit shënohen 2 manastire dhe 15 kisha (D. Batakoviq). Do të jetë interesante të paraqesim të dhënat që na ofron episkopi Artemije (Radosavljeviq) i Prizrenit, i cili në shkrimet e tija publikuar në “Raspeto Kosovo”, kur flet për rrezikun dhe dëmet e kishave dhe manastireve që gjinden në Kosovë gjatë luftës së vitit 1999, paraqet edhe regjistrin mbi një numër të tyre. Nga ky regjistër del të jenë kisha dhe manastire të ndërtuara gjatë periudhave: nëntë të shek. të XIV’të; nëntë të shek. të XV’të dhe XVI’të; pesë të shek. të XIX’të dhe pesëdhjetë e tri (53) që janë ndërtuar në shek. e XX’të.

Këto të dhëna nga ky regjistër i paraqitëm me qëllim që të tregojmë se një numër i kishave janë të periudhës Osmane e çka është ma me rëndësi, këtu qartë shihen se pesëdhjetë e tri (53) kisha janë të evidentuara që janë ndërtuar në shek. e XX’të. Këtu, shohim që kishat e shekullit të XX’të, janë kisha thjesht “politike”. Këto kisha politike do të ndërtohen nga Serbia me qëllimin për të arsyetuar para botës se, Kosova është “tokë e tyre”. Por gjithë bota tani e dinë se, Kosova u pushtua nga Serbia në vitin 1912-1913 dhe Serbisë ju qel rruga për ndërtimin e numrit kaq të madh të kishave gjithnjë deri në vitin 1999, kur Kosova do të jetë jashtë saj.

Për të vërtetuar se me të vërtetë qëllimet, qëndrimet dhe të dhënat e historiografisë serbe, janë pretenduese, qëllim-këqija e nacionaliste, tregon numri i madh e i pa argumentuar i paraqitur për monumentet e krishtera ortodokse – kishave dhe manastireve që kinse kanë ekzistuar në Kosovë, që sipas tyre sillen prej 1300 e herë-herë deri në 1500 objekte. Për këtë mendojmë sigurt se, nuk ka as burime historike e as studime që mbështeten në fakte, se kishte aq shumë kisha në këtë trevë aso kohe e as sot, përveç konstruksioneve me prapavijë politike. Për këtë, lirisht vijmë në përfundime se, shkrimet e tilla janë falsifikim i qindpërqindtë i realitetit historik e shkencor.

Për fund, si bazë të fortë e argumentuese e gjithë qëndrimeve tona të paraqitura në këtë punim, ofrojmë dëshmitë mbi gjendjen reale të monumenteve të trashëgimisë kulturore, që tregojnë saktësisht se sa është numri i kishave dhe manastireve të krishtera në Kosovë që karakterizohen në radhën e monumenteve kulturore’historike. Po paraqesim të dhënat e sakta që ruhen në dokumentacionin e Entit Krahinor për Mbrojtjen e Monumenteve të Kulturës, Prishtinë, të vitit 1990 (sot, Instituti i Kosovës për Mbrojtjen e Monumenteve të Kulturës).

Të dhënat nga arkiva e këtij institucioni, na tregojnë dhe vërtetojnë që: në territorin e Kosovës sot, janë të evidentuara 183 objekte (të tipave dhe gjinive të ndryshme), kisha të krishtera, kryesisht ortodokse, prej të cilave 126 sosh kanë tretman monumenti, ndërsa 57 objekte janë vetëm të evidentuara (të dhënat marrë nga Dr. Fejaz Drançolli). Objektet në fjalë janë të regjistruara në regjistrin qendror të monumenteve në këtë institucion dhe nga këto monumente, mund të themi se, një numër i tyre i takojnë stilit bizantino-kosovar, posbizantin si dhe të karakterit lokal (F. Drançolli).

Këto të dhëna të fundit i theksuam me qëllim, sepse tregojnë se treva e Kosovës gjatë mesjetës e më vonë, nuk ishte epiqendra e veprimtarisë së kishës ortodokse të Rashkës – “Serbisë” siç pretendohet nga historiografia serbe, çështje që dëshmohet nga të dhënat e sipërpërmendura. Si përfundim, theksojmë se, kultura materiale e arbërve gjatë mesjetës e më pas shqiptarëve në territoret e Kosovës ishte pre e sundimeve të huaja, në rastin tonë atij më ekstrem – të Rashkës gjatë mesjetës.

Theksuam se, në Kosovë gjatë kohës kanë bashkëjetuar shumë monumente të kultit, si katolike, ortodokse që shërbenin aso kohe si për arbërit-shqiptarët ashtu edhe për popullatën tjetër që asokohe dhe sot jeton në këtë vend. Nga të dhënat që theksuam shihet se kisha ortodokse rashkase – “serbe”, përvetësoi shumë nga këto monumente të kulturës, kisha e manastire vendëse iliro-arbërore ku ndërtoi dhe rindërtoi mbi to, siç u pa sidomos gjatë shekullit të XIV’të, kisha të quajtura më vonë të veta, duke i shndërruar ato në kisha ortodokse. Këtej kultura materiale e Kosovës ndër shekuj u shkatërrua, u plaçkit duke vazhduar me tendencat (që nuk ndalën as në ditët e sotme) për t’u përvetësuar në forma të ndryshme siç i paraqitëm.

Këto qëndrime i paraqesim, me qëllim të tregojmë se, Serbia dhe historiografia e saj pothuajse pa përjashtime, pretendon edhe sot të qëndrojë me këto parime: që Kosova është “Djep i serbizimit”, “Tokë e shenjtë serbe”, “selia e kishës ortodokse serbe” dhe qëndrime të tjera antishkencore e jo humane, që sipas argumenteve shkencore nuk qëndrojnë, e për më tepër lënë pasoja të dëmshme në raportet e së ardhmes ndërmjet popujve. Sot numri i objekteve sakrale mesjetare, të kishave katolike, bizantine e ortodokse paraqesin gjurmë të kulturës materiale të dikurshme që e karakterizojnë kulturën materiale të popullit të Kosovës e më gjerë.

Duke i hedhur poshtë qëndrimet dhe tendencat që paraqiten prej historiografisë serbe, nga të dhënat e sipërshënuara, sot mund të themi se, në Kosovë kemi monumente të kultit të krishterë që janë ndërtuar nëpër kohë që nga antika e deri më sot, dhe jo vetëm ato të krishtera, katolike e ortodokse të mesjetës, por edhe duke vazhduar me monumentet kulturore islame që sot i kemi një numër të madh të tyre, sot i trajtojmë për trashëgimi të kulturës vendëse dhe ato i takojnë popullit dhe qytetarëve që jetojnë dhe veprojnë në Kosovë, pa bërë dallime të trashëgimisë kulturore në asnjë aspekt.

Në këtë drejtim do të shtojmë edhe mendimin se, është obligim shoqëror, intelektual, institucional e shtetëror, që monumentet e trashëgimisë kulturore, çfarëdo qofshin ato, të mbrohen, konservohen, restaurohen etj., të mbahen në jetë, sepse i takojnë kulturës materiale dhe shpirtërore të njerëzimit, në rastin tonë popullatës vendëse të Kosovës dhe kulturës universale botërore.

Për fund, kishte me qenë mirë t’i tregojmë edhe historishkruesve serbë, çështje për të cilën jam i bindur që e dinë por nuk e theksojnë dhe shkruajnë, se, të dhënat historike dëshmojnë që iliro ’arbërit’ shqiptarët, gjatë historisë jetuan dhe vepruan në këto treva dhe më gjerë që nga kohët e vjetra, dhe mundën të mbijetonin pushtuesit dhe sunduesit e ndryshëm, si ata romakë, bizantinë, sllavë, osmanë dhe serbë deri në kohën e sotme.

Gjatë kësaj kohe, dëshmohet se, mbijetoi dhe një pjesë e monumenteve të trashëgimisë kulturore’historike e tyre (duke përfshirë në këtë kuadër edhe, kishat e krishtera, kishat dhe manastiret ortodokse si dhe objektet e kulturës islame – xhamitë, teqetë etj.) të cilat qenë ndërtuar nëpër kohë e që një pjesë mbijetuan deri më sot. Po këta, iliro’arbërit’shqiptarët, gjatë kohës, kanë pranuar kulturën fetare të besimit të krishterë më se dhjetë shekuj (prej shek.të I’rë deri në shek. e X’të).

Më pas, ata do të gjinden pjesërisht edhe nën ndikimin e krishterë ortodoks bizantin për afro tre shekuj (shek. i X’të dhe i XIII’të), afër dy shekuj nën trysninë e kishës ortodokse sllave’rashkase (XIII’të e XIV’të) e që vazhdon me pranimin e fesë islame që nga (shek. i XV’të dhe i XIX’të). Gjatë këtyre shekujve rrugëtimi, populli shqiptar përqafoi tri konfesione si, atë katolike, ortodokse dhe islame. Konfesionet që bashkëjetuan tek populli shqiptar e që i besojnë dhe sot, i bëjnë që edhe monumentet fetare të trashëguara gjatë historisë t’i respektojnë, mirëmbajnë dhe vlerësojnë si pjesë e pa ndarë e kulturës së tyre.

Kategori
Uncategorized

Pogradeci i mrekullueshëm edhe në dimër (Foto)

Pogradeci i mrekullueshëm edhe në dimër (Foto)

Qyteti i Pogradecit mbetet gjithmonë një destinacion i preferuar në stinën e dimrit, sidomos kur ka reshje bore. Pamja piktoreske e liqenit dhe borës, i japin qytetit një sfond të mrekullueshëm.

Edhe pse i ftohtë dhe i acartë, dimri këtë vit mbërriti në Pogradec me reshje të shumta bore që i mahniti turistët me skulpturat prej akulli, që u formuan pranë liqenit.

Shumë turistë dhe vendas të qytetit, nxituan të bënin fotografi te liqeni i cili kishte ngrirë dhe kishte formuar një urë prej akulli.

Uji i ngritur pas përplasjes së dallgëve të liqenit krijoi këtë vit, stalaktite akulli në pasarelat e ndërtuara në bregun e tij. Ky ishte një fenomen që nuk ka ndodhur për të paktën 25 vjet në Pogradec. Ne po ju sjellim një album me foto të mrekullueshme të bëra në Pogradec.

Fotot janë realizuar nga Ina Kosta, Ardian Fezollari dhe turistë që kanë vizituar qytetin e Pogradecit.

Image
Image
Pogradeci me 23.700 banorë, është qyteti i 11-të në Shqipëri për nga numri i popullsisë.
Ky qytet vecohet për rëndesinë turistike në Shqipëri*
Historia
Emri i qytetit të Pogradecit lidhet me historinë e krijimit të qytetit. Enkelejtë kanë qenë fis që kanë jetuar brenda mureve të kalasë së ndërtuar në majë të kodrës pranë qytetit, në pjesën veri-perëndimore të qytetit. Dikur qyteti kishte dimensionet e kalasë, ku momentalisht gjenden vetëm rrënojat. Me rritjen e popullsisë dhe mbarimit të luftërave lindi nevoja e zgjerimit. Fillimisht rrëzë kodrës e më vonë deri në atë skaj saqë kalaja e vjetër nuk përbënte më qendrën e qytetit. Pogradeci ka një histori të lashtë dhe dokumenta të shumta kulturore, gjeologjike dhe natyrore. Gërmimet arkeologjike në kodrën mbi qytet kanë zbuluar një vendbanim Ilir të shekullit V para Krishtit, që i përket fiseve të lashta Desaret dhe mbase Enkelejve. Gjatë shekujve në vazhdim njerëzit e fshatit zbritën poshtë në rrëzë të kodrës dhe krijuan qytetin e Pogradecit, përgjatë bregut të Liqenit të Ohrit. Zbulimet arkeologjike, që konfirmojnë popullimin në këtë rajon, datojnë nga Periudha Neolitike (6000vj.P.K.), me popullsi dhe ndërtime në rritje gjatë periudhave të Bakrit, Broncit dhe Hekurit. 24 monumente natyre dhe 36 monumente të kulturës janë zyrtarisht të dokumentuara. Disa nga monumentet më interesante janë:
• Rrënojat e një vendbanimi Ilir dhe një kishë Kristiane me mozaikë shumëngjyrësh janë gjetur në fshatin piktoresk të Linit i cili ndodhet në brigjet e Liqenit të Ohrit.
• Fshati i Selcës së sipërme i populluar që nga shekulli VI p.k. , kërkonte të bashkohej në betejat e Alexandrit të Madh. Pesë varre të lashtë monumentalë me hyrje të gdhendura tregojnë famën e qytetit të fuqishëm antik të Pelionit, ku ka jetuar mbreti ilir, Klit.
• Rruga Romake Via Egnatia kalon përmes rajonit, nga Ohri, përgjatë fshatrave të Mokrës dhe mbaron në detin Adriatik në Durrës. Ura e Golikut (shek. XVII) ndërtuar mbi Lumin Shkumbin është gjurmë e kësaj rruge të vjetër romake.
• Burime të shumta ujore përfshi Burimet e Drilonit ku uji i pastër dhe i kristaltë rrjedh në Lumin Drilon dhe më pas në liqen.
• Shpella të shenjta dhe një kishë ndodhen pranë Qaf-Thanes dhe kufirit me Maqedoninë. Pikturat e bëra nga heremitët në mesjetë mund të shihen në kishë dhe në muret e shpellës.
Në Gadishullin e Linit mozaikët që datojnë shekullin e VI – VII të magjepsin me bukurinë e tyre, por gojëdhëna për perandorin Justinian të bizantit të shekullit të VI është shumë joshëse. Gojëdhëna thotë: Justiniani, perandori me origjinë ilire, në një moment kritik ka fshehur në brigjet e Liqenit të Ohrit në afërsi me Gadishullin e Linit një pjesë të rëndësishme të thesarit të perandorisë bizantine. Kjo gojëdhënë ka katërmbëdhjetë shekuj që vjen deri në ditët e sotme.
• Rrënojat e kalasë të shekullit IV në kodrën mbi Pogradec kanë disa formacione interesante me mure të parregullt gurësh. Që nga kalaja e vjetër, liqeni dhe pamjet e maleve janë të mrekullueshme, si është dhe pamja e formacionit shkëmbor Guri i Kamjes. Kalaja e Pogradecit është e vendosur në majën e kodrës, në pjesën perëndimore të qytetit të Pogradecit, me lartësi 205 m mbi nivelin e liqenit të Ohrit. Ka filluar të banohej që në shek. V para Krishtit, ndërsa në shek. IV para Krishtit u pajis me mure mbrojtëse. Ka pasur një vjetërsi banimi prej 1400 vjetësh, duke qenë një kala iliro – shqiptare e hershme.
Eksploro Pogradecin, një rajon me histori të pasur dhe shumë vendbanime të hershme arkeologjike, të cilat j`u presin t`i zbuloni!
Invadimi avaro-sllav në shekullin e VII-VIII dhe sidomos perandoria Bullgare në shekujt XI-XII ndryshoi mënyrën e jetës në këtë zona nga ajo “polis” (jetohej brenda mureve të kalave) në atë sedentare fushore duke formuar vendbanime me toponimi sllave. Kjo ka lëne gjurme në gjuhën dhe kulturën tonë. Pogradeci do të shkruhej “Pogda grada”, që do të thotë “nën qytet”. Tashmë qyteti i ri shtrihej nën kalanë e vjetër ilire që është Kalaja e Pogradecit.
Qytetarë nderi: Lasgush Poradeci, Mitrush Kuteli e Luan Starova.
Ekonomia
Pogradeci në të kaluarën ka qenë një qendër e rëndësishme industriale në Shqipëri. Për tu përmendur në atë kohë janë industria e kromit, e hekurit, e nikelit, e qymyrit, e turizmit (deri në vitet ’90 qyteti pothuajse trefishohej gjatë verës), peshkimit, e përpunim drurit, pijeve etj.
Transporti
Pogradeci ndodhet rreth 139 km larg nga Tirana, kryeqyteti i Shqipërisë, 40 km larg nga Korça, 5 km larg nga Tushemishti (pikë kalimi kufitar me Maqedoninë), 25 km larg Ohrit (qytetit përballe Pogradecit në anën tjetër të liqenit).
Aeroporti më i afërt është ai i Ohrit. Pogradeci është ndalimi i fundit i linjës hekurudhore Tiranë-Durrës-Elbasan-Librazhd-Pogradec.
Image
Image
Image
Image
Image
Image
Image
Image
Kategori
Uncategorized

Çfarë tha në prill të vitit 2000, Leka Zogu I.

leka zogu i

Çfarë tha në prill të vitit 2000, Leka Zogu I

Beqir Sina

Një bisedë telefonike nga New Yorku me rastin e Diteve te Prillit, në selinë e tij në Johanesburg, në Afrikën e Jugut ku qendronte në mërgim familja mbretërore shqiptare – ribotohet me rastin e ditëlindjes të të ndjerit

Ç’do te thote per NMT Leka I nje fitore e koalicionit te ri opozitar “Bashkimi per Fitore” ne zgjedhjet parlamentare te 24 qershorit ne Shqiperi dhe cili eshte mesazhi juaj per shqiptaret?

E Djathta po rikthehet ne pushtet kudo ne Europe dhe Shqiperia si pjese e Perendimit nuk mund te beje perjashtim qe te mbetet peng i socialkomunisteve, qe e kane çuar ate ne buze te humneres. Jam i bindur qe edhe ne Shqiperi do te fitoje koalicioni i djathte “Bashkimi per Fitore”. Afrimi i ketyre zgjedhjeve me jep rastin t’iu bej thirrje te gjithe shqiptareve, qe me paqe, bashkim kombetar e vellazerim, te votojne per me te mirin, per deputetin qe duan, qe punon per ata, qe te japin voten dhe per kombin. Per ate deputet qe e di se nuk i genjen dhe nuk largohet nga zona qe e ka zgjedhur, por jeton e rri me ta duke zgjidhur problemet e tyre. Mesazhi im per popullin eshte qe te kemi shprese dhe te jemi bashke per ta shpetuar Shqiperine tone te bukur, qe e meriton te kete nje jete te begate, te lumtur dhe te siguruar per te gjithe shqiptaret e trojeve tona, qe na i kane lene baballaret tane, te paret tane me nje Gjuhe dhe me nje Flamur, me Shqiperine tone krenare.

Cili eshte vleresimi juaj per lidershipin aktual opozitar ne Shqiperi?

U be shume mire qe e djathta eshte bashkuar dhe po shkon ne koalicion ne zgjedhje. Jo se une kam ndonje gje per socialistet e thjeshte, sepse edhe ata kane votuar per Monarkine me 29 qershor te 1997-es, dhe une e respektoj voten e tyre, dhe une pata premtuar se mund te qeverisja edhe ne ato kushte. Por gjerat kane ndryshuar: Qeveria socialiste me politikanet e saj e kane çuar shume prapa Shqiperine dhe i kane sjelle shume dem Çeshtjes shqiptare, qysh se e moren ata pushtetin. Ka ardhur koha qe te behen ndryshime. Ky eshte rregulli i demokracise qe duhet ta pranojme te gjithe, iken pozita dhe vjen opozita e anasjelltas me vone. Prandaj eshte dhe parlamenti me shume parti. Por kjo kerkon qe te jepen alternativa per popullin dhe jo premtime boshe per te ardhur ne pushtet. Une besoj se opozita, me zotin Berisha dhe lideret e rinj qe po aktivizohen, di t’i japi keto alternativa qe kerkohen dhe di t’i zbatoje premtimet.

Sa i mundshem eshte rikthimi juaj ne Shqiperi?

Rikthimi im ne Shqiperi do te jete i shpejte. Ndersa per nje referendum tjeter per Monarkine, siç ju thashe dhe me pare, kjo i takon popullit shqiptar ta vendose ne se do nje referendum tjeter per Monarkine apo jo. Une jam nje ushtar i popullit shqiptar, i kombit shqiptar.

A nuk i trembeni procesit gjyqesor qe ka ngritur organi i akuzes ne adresen tuaj?

Historine e 3 Korrikut 1997 e dine te gjithe. Qeverise aktuale i leverdis ta mbaje te hapur nje proces te tille. Kjo eshte puna e tyre. Me kohen qe ka kaluar, me te vertetat qe kane dale edhe ne ate proces, ajo dite eshte vetem nje proteste e popullit kunder vjedhjes se votes, mllefi popullor per te kerkuar voten e tyre, dhe ku ne u ftuam te marrim pjese. Dhe ashtu siç kane deshtuar gjyqe te tjera dhe ky gjyq eshte i deshtuar. Duke treguar se gjithmone Mbreti eshte me popullin, ky proces eshte i kapercyer. Nuk mundet te me ndaloje mua asgje edhe nga ana juridike te me ktheje ne atdheun tim.

Sa ndikon vendimi i Mbretit te Bullgarise per te kandiduar edhe per president, nese fiton zgjedhjet, tek NMT Leka I, mbret i shqiptareve?

Situata ne vendet e Ballkanit eshte e ndryshme. Ne Bullgari ashtu ka qelluar qe Mbreti Simeon ka marre ate vendim. Por kjo nuk do te thote qe te veprohet keshtu, fjala vjen edhe ne vendet e tjera ku jane kthyer familjet mbreterore.

Ne Shqiperi, perveç PLL-se qe mbron parimet mbreterore, kohet e fundit eshte krijuar edhe Partia Monarkike. Komenti juaj?

Per Mbretin te gjitha partite jane njesoj, sepse ai eshte mbipartiak. Por, vetekuptohet se Partia Levizja e Legalitetit, e kryesuar nga zoti Ekrem Spahia, eshte e vetmja vazhduese e Legalitetit legjitim, dhe ka programin e saj ne rikthimin e monarkise. Por kete mund ta kene edhe parti te tjera ne programet e tyre. Nje gje duhet te kuptohet mire. Sipas Statutit Themelor te 1928-tes, Mbreti eshte i te gjithe shqiptareve dhe jo i nje apo disa partive. Prandaj, edhe fjala ime vazhdon te jete per te siguruar Paqe- Bashkim-Vellazerim. Kjo eshte rruga per te shpetuar Shqiperine dhe popullin shqiptar, qe ka shume probleme dhe rreziqe te medha ne te gjitha trojet shqiptare.

Cili eshte vleresimi i NMT Leka I per Kornizen Kushtetuese te Kosoves?

Ne Kosove vazhdojne shume probleme, por me kryesori eshte ai i Pavaresise, si rruga e vetme drejtrealizimit te aspiratave kombetare. Administrata Nderkombetare dhe KFOR-i kane arritur te realizojne disa gjera, por ata nuk mund te qeverisin Kosoven per nje kohe te gjate. Kete mund ta bejne vetem shqiptaret e Kosoves, sepse dihet qe vetevendosja eshte e lidhur me veteqeverisjen. Mund te permendim per shembull vetem Çeshtjen e Mitrovices, qe vazhdon te jete me shume probleme dhe e ndare padrejtesisht. Nje qeveri e Kosoves do ta zgjidhte shume mire kete problem po ashtu dhe shume probleme te tjera, sepse do te ishte ne veprim e gjithe administrata e Kosoves, policia, drejtesia, ushtria dhe te gjitha strukturat shteterore. Keto do te ishin te deshirueshme per te vendosur rregull dhe drejtesi, sepse eshte keshtu deshira e gjithe popullit te Kosoves.

Pra, zgjedhjet e reja, qe do te nxjerrin nje administrate te re qe nga Parlamenti dhe qeveria e Kosoves, do te jene si nisje per te realizuar aspiraten shekullore per pavaresine e Kosoves dhe te Shqiperise etnike. Une i kam mbeshtetur dhe i mbeshtes te gjitha kerkesat e popullit shqiptar te Kosoves, per nje Kosove te lire e te pavarur.

Me kete sy e shikoj une Kushtetuten e Kosoves apo “kornizen ligjore”, siç po e quajne nderkombetaret. Politikanet e Kosoves duhet te shikojne ate qe kerkojne shqiptaret e Kosoves, te realizojne ate per te cilen jane perpjekur dhe kane luftuar per dhjetra vjet. Per kete duhet te perfitojne çdo gje, edhe nga korniza ligjore, edhe nga Rezoluta e Keshillit te Sigurimit 1244, sepse asgje nuk mundet ta mohoje e ndaloje referendumin gjithepopullor, te drejten themelore te te Drejtave te Njeriut sipas aktit final te kartes per vetevendosje, referendumin, ne te ardhmen. Veçse gjithmone duhet te ruhemi nga kurthet qe po vazhdojne te ngreje Beogradi me aleatet e tij. Une jam i bindur se mbas zgjedhjeve te 17 nentorit, Kosova ka per te shkuar drejt Shqiperise se enderruar me shume se 80 vjet.

Lidershipi politik i Kosoves ne kendveshtrimin e Mbretit te shqiptareve, Leka Zogu Pare?

Une nuk kam preferenca per politikanet. Preferenca ime e vetme eshte populli i Kosoves, sepse vete ideali im eshte per Shqiperine Etnike dhe jo per persona te caktuar e per parti politike, qofshin keta politikane te Kosoves per te cilet kam nje respekt te veçante, per ate çka kane bere e po bejne ne te mire te Kosoves. Ka disa rregulla qe i vendos vete populli dhe jane kriteret baze per te vleresuar te gjithe politikanet. Keto jane te lidhura me çeshtjen Kombetare, pra me politikat per te realizuar idealin kombetare te Pavaresise se Kosoves dhe te Shqiperise Etnike, qe kurre nuk eshte termi sllavo-komunist “Shqiperia e Madhe”, siç po thone lart e poshte Beogradi, miqte e tij e rrogetaret e Beogradit, dhe armiqte e Shqiperise. Ata qe kane punuar dhe punojne per keto ideale, kane jo vetem respektin tim, por te gjithe popullit shqiptar, kudoqofte ai. Per te gjithe ne vazhdon te kete rendesi te madhe motoja jone “Atdheu mbi te gjitha”.

Cili eshte vleresimi juaj per zhvillimet e fundit ne Kosoven Lindore dhe ne Maqedoni?

Shqiptaret ne Kosoven Lindore dhe ne trojet e tjera shqiptare si ne Tetove e Kumanove, nuk kane nevoje per ndihma individuale, sepse ata po kerkojne te drejtat e tyre te shkelura e te mohuara, te drejta keto te miratuara e te njohura sipas Kartes se Helsinkit apo edhe te dokumenteve te tjera te OKB-se dhe te OSBE-se. Te drejtat e tyre jane te drejta legjitime dhe duhet te merren parasysh, dhe jo te anashkalohen apo neglizhohen, se ndryshe mund te vazhdoje gjate lufta e tyre e drejte, duke kerkuar per t’u vene drejtesia ne vend. Une jam duke i kryer detyrat e mia si Mbret i shqiptareve dhe vellazerimit. Ne te gjitha trojet shqiptare e dine boll mire se Mbreti i tyre eshte gjithmone perkrah shqiptareve.

Aktualisht ne hapesiren mbareshqiptare zoteron nje situate mjaft komplekse. Cilat jane rruge zgjidhjet sipas NMT Leka I ?

Ashtu siç e dine te gjithe, jo vetem ne Shqiperi, por edhe jashte saj, populli shqiptar ia dha voten e tij Monarkise me 29 Qershor 1997. Mirepo kjo vote u vodh dhe nuk u zbatua verdikti i popullit. Une ia kam borxh kete popullit tim. Natyrisht, i kam borxh edhe premtimet per te vendosur rregull dhe drejtesi, per te siguruar pune per te gjithe shqiptaret dhe se bashku do te shihnim nje ndryshim te madh per çdo vit. Une keto premtime do t’i vija ne zbatim. Tani, i takon popullit shqiptar te vendose vete. Ai e ka pare edhe po e sheh çdo dite se ku kane shkuar rendi dhe drejtesia, çfare bejne ata per korrupsionin, ku te gjithe qeveritaret e sotem nuk po i sherbejne popullit, por po mbushin xhepat e tyre. Pra, jane ata qe i paten premtuar popullit deri ne nje kthimin e parave te piramidave ose ata qe premtuan hapjen e vendeve te punes per gjithe shqiptaret. Por, jane ata qe vetem kane hapur kalimet ilegale te kufijve te trafiqeve te paligjshme, qe te ikin te gjithe shqiptaret, duke iu hapur edhe varrin ne fund te detit vetem qe shqiptaret te ikin ne toka te huaja dhe te fusin çdo lloj te huaji ne Shqiperi. Kjo eshte “politika” qe zbatojne keta “zoterinj”, qe po i thone vetes se jane duke bere “me te miren” per shqiptaret. Per shqiptaret do te thosha une jo se jo, veçse per veten e tyre, si edhe atyre qe iu sherbejne.

Kategori
Uncategorized

Hebrenjtë me “atdhe rezervë”, Shqipërinë.

Mosa (Moshe) Mandil, Gavra, and Refik Veseli  ne Tirane ne  29.12. 1945(1)

Hebrenjtë – miq në tokën e shqiponjave

Hebrenjtë janë kombi dhe populli që për shekuj me radhë kanë shkruar histori suksesi dhe që meritojnë nderimin e kombeve. Kontakti ndërmjet shqiptarëve dhe izraeliteve fillon shekuj më parë, që në mesjetë, kur rreth 3000 hebrenj romaniotë të skllavëruar në shekullin e parë vijnë në brigjet ilirike, në zonën e Vlorës që shënon kontaktin e parë mes dy popujve. Në vitin 1666 u vendosën në Shqipëri rreth 2500 hebrenj së bashkë me prijësin e tyre Sabbatai Zevi-n. Sabbata Zevi më 1666 u dëbua nga Osmanët drejt tokave shqiptare. Historianët thonë se kjo është e dokumentuar edhe në varret me emrin e tij, në kështjellën e “Balshës” në Ulqin, në Vlorë, në Uznovë të Beratit si dhe në Fterrë të Sarandës dhe quheshin hebrenjtë sabatazevit. Hebrenjtë e prijësit Zevit krijuan edhe sektin e besimit “Donme” dhe u kthyen në besimin Bektashinj. Në vitet 1929-1931 ishte rregjistrimi i parë zyrtar që mbretëria shqiptare njohu komunintetin e parë hebre prej 200 hebrenj. Në vitet 1930-1933 ambasadori amerikan në Tiranë, Herman Bernstein ishte arkitekti i një marrëveshje në bashkëpunim me ambasadorin shqiptar në Uashington, Faik Konica për vendosjen e 500 familjeve hebreje të ardhura nga Europa Qendrore. Bazuar në dokumente të kohës vetëm në Kosovë para Luftës II Botërore kishte rreth 600 hebrenj, të cilët shpëtuan duke u zhvendosur në disa qytete të Shqipërisë Qendrore. Po të analizojmë disa nga qytetet kryesore shqiptare në jetën e tyre kanë miqësi të lashtë me popullin e mençur hebraik. Kështu Vlora dhe vlonjatët kanë një miqësi pothuaj 600 vjeçare sepse zanafilla dhe gjurmët historike e kësaj miqësie i kapërcejnë shekujt. Në kujtesën qytetare nuk është vetëm monumenti i kulturës të emërtuar ”Rruga e hebrejve“, por edhe përshtypje e mbresa për banorë fisnikë që ishin komunitet i konsoliduar hebrejsh, që u bënë pjesë e jetës së qytetit të Vlorës, deri në fillim të viteve 1990. Faktet historike dhe dokomentat e shkruara flasin për viktimizimin e një populli pa faj. Hebrenjtë gjetën tek shqiptarët mburojën e tyre në Luftën e Dytë Botërore. Pavarësisht distancës gjeografike fatet historike gjithmonë i afrojnë popujt. Lidhja e Kombeve e shikonte Shqipërinë një “atdhe rezervë” për hebrenjtë, që pas LIB. Në LIIB Shqipëria do të kthehej në një shtëpi e sigurt e hebrenjve. Ata nuk erdhën në Shqipëri rastësisht. Para më shumë se tetë dekadash ka pasur bisedime dy e shumëpalëshe me qeverinë shqiptare. Qëndrimi ndaj hebrenjve është miqësor nga nivelet më të larta të shtetit deri tek populli i thjeshtë. Është fakt se mbreti, Mbretëresha Geraldinë, Princeshat, funksionarët e lartë të administratës së tij kanë shfaqur haptazi sjellje dashamirëse ndaj hebrenjëve; i kishin marrë deri në oborrin e tyre si specialist mjekë, inxhinierë, reporter etj. Por hebrenjtë bashkëjetuan gjatë me shqiptarët në shumë qytete të Shqipërisë edhe gjatë periudhës së izolimit shqiptar gjysëmshekullor. Fakt është se nga janari deri në maj të vitit 1991 në mënyrë të organizuar 300 hebrenj janë larguar nga Shqipëria për një jetë të re në Izrael.

Në oborrin mbretëror të shqiptarëve

Historia mbretërore shqiptare vjen në ditët e sotme si rezultat i fotografit hebreo-gjerman Wilhelm Weitzmann (Vaisman), i cili hyri në Shqipëri si reporter dhe pastaj u bë fotograf zyrtar i oborrit të mbretit Zog I, që ka lënë një trashëgimi të pasur të aktivitetit të kësaj periudhe të historisë së shqiptarëve. Gjithashtu mjeku i Geraldinës, Overnofski ishte qytetar hebre sikurse edhe tetë specialist të tjerë të oborrit Mbreteror shqiptar. Nga të dhënat e arkivit doplomatik shqiptar rezulton se Mbretëria shqiptare dhe qeveria e Austrisë në vitin 1930 hoqi vizat me marrëveshje dypalëshe. Kjo u shfrytëzua nga qytetarët hebrenj që të vinin nga Austria në Shqipëri. Statistikat flasin se në nëntë vjet, 1930 – 1939, numri i hebrenjve me emra e dokumenta të rregullta, pa përfshire ketu ata që ishin me dokumneta me emra të ndryshëm ishte rreth 1200 vetë. Në vitin 1926, Shqipëria duke qenë anëtare e Lidhjes së Kombeve u bë mbështetëse e fuqishme e planeve të Lidhjes për çështjen e hebrenjve. Kishte edhe plane ambicioze të investimeve me mbështetjen e lobit hebre siç ishte: “bonifikimi i fushës së Myzeqesë dhe të ultësirës midis Lezhës e Shkodrës, për të mundësuar vendosjen e një komuniteti me fshatra hebrenj; disiplimi i prurjeve të lumit Buna dhe Drinit, ngritja e një hidrocentrali në Bushat; hapja e tokave të reja etj. Ishte një ndër më ambiciet dhe projektet më modern dhe më progresive për kohën. Figura shumë të njohura dhe personalitete hebrenj erdhën në Shqipëri si pajisja me pasaportë Shqiptare e fizikantit Albert Ajnshtajn, i cili ka përdorur mundësinë e pajisjes me një dokument shqiptar për të shkuar në ShBA. Për këtë ka një dëshmi nga Mbretëresha Geraldinë që ka treguar për vizitën sekrete të Ajnshtajnit në Shqipëri përgjatë 48 orëve si dhe takimin e tij me Mbretin. Kalimi i Ajshtajnit në Shqipëri është konfirmuar nga ish-drejtori i asaj kohe i Institutit të Fizikës, Skënder Koja, i cili e kishte takuar atë, nga punonjësi i bankës Ajet Bega etj. Por edhe figura të tjera si: Stanisllav Zhubert, që njihet si babai i Gjeologjisë, i cili erdhi në vitin 1929 dhe zbuloi pellgun naftëmbajtës të Patos–Marinëz-Kuçovës. Një figurë e dashur e albanologjisë është padyshim është shkencëtari hebre Norbet Jokli, por edhe Milan Shuflai, i cili ka ka ardhur në vendin tonë në vitin 1930. Milan Shuflai ka mbajtur një fjalim në Parlamentin Shqiptar të asaj kohe në gjuhën shqipe. Mbreti i kërkoi të bënte “ Aktet e diplomat” dhe “Historinë e Shqipërisë”. Fakt është se ai e pranoi kërkesën e mbretit kundrejt një honorari 75000 franga ari. Por Shuflai u vra një muaj pas marrëveshjes dhe u botuan vetëm vëllimi “Akte e diploma”, ndërsa “Biologjia e fisit shqiptar” mbeti e papërfunduar.

Shqipëria – vendi i shpëtimit të hebrenjve në LIIB

Në Gadishullin ballkanik u përhap lajmi shpresëdhënës se Shqipëria është vendi i shpëtimit të hebrejve nga vdekja. Kjo solli drejt vendit tonë prurje hebrenjsh nga Austria, Greqia, Serbia, Bullgaria, Maqedonia, Rumania etj. Shqipëria jo vetëm i strehoi por edhe respektoi zakonet, festat e hebrenjve. Fakt domethënës është se në Shqipëri u shpëtuan të gjithë hebrenjtë dhe ata nuk u cënuan, nuk u dorëzuan, nuk u penguan të hynin, nuk u grabitën, nuk iu mor pasuria, nuk u prekën nga ndonjë ligj qeveritar antihebre. Shqipëria u bë atdheu i dytë për hebrenjtë e përndjekur, ku një pjesë qëndruan aty deri sa mbaroi Lufta II Botërore. Nga listat e integruara hollësisht disa studiues shqiptarë si Sinani dhe Kotani dokumentojnë përkatësisht në publikimet e tyre në Shqipëri dhe jo vetëm, listën me 2265 hebrenj të shpëtuar në Shqipëri; por saktësimet e anëtarëve të familjeve hebraike në këto lista, del se në Shqipëri u shpëtuan deri në fund të Luftës II Botërore të paktën 3240 hebrenj. Fakt është se në kohë të ndryshme dhe të pavarur nga njeri-tjetri autorë seriozë kanë konkluduar përmes analizës se, “100 për qind e hebrenjëve të Shqipërisë mbijetuan nga lufta”. Arkivat flasin për korrespondenca, lutje, statistika, raporte, qarkore, formularë, lista tip, njoftime, vendime, lista emërore familjarësh, shkresa, telegrame etj., që flasin të gjitha për aktivitetin e hebrenjëve në Shqipëri. Në këtë lëvizje njerëzore e shkresore ishin përfshirë gjithë strukturat e shtetit shqiptar. Kjo dokumentohet nga fondet dokumentare në Arkivin qendror të shtetit shqiptar si: Fondi dokumentar i Drejtorisë së Përgjithshme të policisë; i Komandës së Përgjithëshme të Xhandarmërisë; i “Komandës Ushtarake”; i Mëkëmbësisë së Përgjithshme në Shqipëri”; i Bashkive e Prefektuarave etj. Qytetet shqiptare si Berati, Elbasani, Kruja, Kavaja, Shijaku, Vlora, Durrësi, Tirana, Shkodra, Gjirokastra etj., u bënë streha e sigurt e hebrenjve. Shqipëria dhe Danimarka ishin raste të rralla që nuk lejuan që të prekej asnjë hebre. Është fakt historik se qeveria shqiptare nuk dorzoi listat e hebrenjëve me faktin se ata ishin shqiptarizuar, ishin “tretur” në gjirin e shqiptarëve. Shteti shqiptar e trajtoi problemin e hebrenjve si çështje të brendshme, për të cilat flasin dokumentat arkivore. Nuk ka shqiptar që nuk është njohur dhe nuk ka mbështetur qytetarët hebrenj gjatë periudhës së Luftës së Dytë Botërore. Ata nuk u dorëzuan tek gjermanët. Për këtë dëshmon edhe ngjarja e verës së vitit 1944, kur pushtuesit nazistë realizuan internimin masiv të rreth 800 burrave, qytetarë të Vlorës, 600 prej të cilëve u ekzekutuan në kampet e përqëndrimit në Gjermani e gjetkë. Fakt është se në rradhët dhe listat e të internuarve, nuk ishte dhe nuk përfshihej asnjë qytetar me origjinë hebraike. Por gjurmët e shpëtimit gjenden në qytete e fshatra në Mitrovicë, Prishtinë, Gjilan, Deçan, Pejë, Gjakovë, Shkodër, Tiranë, Berat, Krujë, Kavajë, Durrës, Elbasan, Librazhd, Korçë, Dibër, Burrel, Fier, Lushnjë, Vlorë, Delvinë, Përmet, Gjinokastër, etj. Hebrenjtë drejtoheshin drejt Shqipërisë e tokave shqiptare se e dinin kush nga europianët dinin dhe donin me zemër t’i hapnin derën mikut. Çështja e shpëtimit të tërë hebrenjve në Shqipëri është bërë e njohur dhe nga institucioni “Yad Vashem” (“Yad Vashem-i” është autoritetit qendror i përkujtimit të martirëve dhe heronjve të Holokaustit, me seli në Jerusalem), që deri më tani ka dokumentuar dhe njohur zyrtarisht 70 shqiptarë si “fisnikë” të shpëtimit të hebrenjve gjatë holokaustit.

Holokausti dhe 42 ligjet antihebraike

Viktimizimi i hebrenjve lidhet me holokaustin, që është fjala (“Holokaust”) me prejardhje nga greqishtja e vjetër dhe që do të thotë “sakrifikim me zjarr për nder të hyjnive”. Ndërsa “Shoah” lidhet me gjuhën hebraike dhe do të thotë “Katastrofë njerëzore”. Kjo gjetje e ka zanafillën tek katastrofa më të madhe njerëzore të shekullit të 20-të dhe ndoshta e të gjitha kohrave. Doktrina naziste gjermane bazohej mbi parimin racor të luftës së racave, që ishte në thelb doktrinë e terrorit masiv. Terrori si luftë racash vuri në shinjestër përndjekjen dhe asgjësimin e hebrenjve duke kërkuar të bëjnë “zgjidhjen finale” për çështjen hebraike nga ana e Hitlerianëve. Zanafilla e “Shoah” nis në vitin 1933, që njihet edhe si viti i “42 ligjeve antihebraike”. Fakt është se gjatë vitit 1933, qeveria gjermane nxori 42 ligje kundër hebrenjve, që iu kufizonin të drejtat qytetare, të punës, të arsimimit dhe urdhëruan largimin nga tërë punët shtetërore përfshirë shkollat e universitetet. Gjatë vitit 1934, qeveria gjermane hodhi në veprim 19 ligje të tjerë drejtpërsëdrejti kundër hebrenjve. Gjatë vitit 1935 u shtuan edhe 29 ligje të tjerë kundër hebrenjve, përfshirë edhe ndalimin e martesave midis hebrenjve dhe jo-hebrenjve edhe zhvlerësimin e qytetarisë gjermane për hebrenjtë dhe ato me origjinë të tillë. Gjatë viteve 1936-1937 u shtuan edhe 46 ligje kundra hebrenjve. Më 12 mars 1938, sipas burimeve arkivore Austria bashkohet me Gjermanë dhe kështu edhe 185.000 hebrenj austriakë bien nën regjimin nazist. Nga Nata e Xhamave të Thyer të 10 nëntorit 1938 e deri në janar 1945 u viktimizuan në kampet e shfarrosjes më shumë se 7 milionë hebrenj dhe 11 milionë njerëz të tjerë nga kombësitë europiane. E pashembullt në historinë e njerëzimit. Filozofia e nazizmit kishte në thelb krimin. Nazistët gjatë Luftës së Dytë Botërore, kryen krime të përbindëshme ndaj njerëzimit, megjithëse e propagandonin veten si përfaqësues të një race që mishëronte vyrtytet më të larta të njerëzimit, dhe që do të ndërtonte “një rend të ri”, të quajtur “model-Evropian”. Fati tragjik i rreth 7 milionë hebrenjve në LIIB u përcaktua nga teoria çnjerëzore e demoracës, nga doktrina naziste e “zhdukjes përfundimtare”. Shfarosja masive për herë të parë u kthye në industri. Në prag të 70 vjetorit të fitores mbi fashizmin të gjithë fitimtarët e Luftës së Dytë Botërore kanë dëshmorët e tyre për çlirimin e njerëzimit prej epidemisë nazifashiste, por nga ana tjetër, 7 milionë hebrenj të shfarosur, të këtij kombi të martirizuar mbeten edhe sot e kësaj dite thjesht viktima. Të flasësh për krimin nazist të LIIB s’mjaftojnë konferenca e simpoziume; kjo temë s’do shterrojë kurrë sepse është apel dhe kujtesë për ndërgjegjen e kombeve, që eksperimentet në kampet Aushviciane nga më çnjerëzoret mos të përsëriten më.

Hermann Neubacher, pavarësia shqiptare dhe hebrenjtë

Shteti shqiptar e trajtoi problemin e hebrenjve si çështje të brendshme, për të cilat flasin dokumentat arkivore. Relacionet e fshehta që bëjnë fjalë për mundësinë që Shqipëria të kthehej në një farë “atdheu të dytë” për hebrenjtë, për të cilët nuk ka pasur kurrë kuota për numrin e hebrenjve që do të pranonin. Bazuar në të dhënat dokumentare të historianëve, të kanadezit Bernd Fisher, ish-ambasadorit amerikan me origjinë hebre Herman Bernstein, Sir Martin Gilbert, Ariel Schieb, Neoel Malcolm, A. H. Sarner, J. Goldfarb, të Profesor Shaban Sinanit, etj., vërtetohet “neutraliteti relative” shqiptar. Italianët e treguan indiferentë në Shqipëri për antihebraizmin; ndërsa gjermanët me përfaqësuesin më të lartë në Shqipëri Neubacher këmbënguli në një shpallje të re të pavarësisë së Shqipërisë dhe përhapi devizën se, “Gjermania respektonte pavarësinë shqiptare në të gjithë trojet etnike shqiptare”. Hermann Neubacher kishte dalë me platformën e kategorive të reja në ligjin ndërkombëtar që lidheshin pikërisht me “neutralitetin relativ” dhe “sovranitetin relativ”, cka solli edhe proceverbalin e bisedimeve Von Thadden-Myler të 17 tetorit 1943, ku thuhej se, “kishte nxjerrë mësime nga përvojat në Kopenhagë”. Ja si përshkruhet nga studiuesi Shaban Sinani, qëndrimi i Mylerit në takim: “..e kupton mjaft mirë qëndrimin e Ministrisë së Punëve të Jashtme, sipas së cilës, një veprim de fakto kundër hebrenjve në Shqipëri, pa pëlqimin e qeverisë së vendit, apo pa dijeninë e saj, do të konsiderohej fyes për këtë të fundit dhe do të shkaktonte ndërlikime të rënda në vend. Prandaj për qëndrimin ndaj hebrenjve në Shqipëri do të pranohet propozimi i Ministrisë së Punëve të Jashtme dhe do të lejohen veprime vetëm pas rikëshillimit me këtë të fundit, në një moment të përshtatshëm, duke dëgjuar edhe një herë mendimin e përfaqësuesit të saj, pasi të ketë kontaktuar e këshilluar përsëri mendimin e qeverisë së Shqipërisë”.

Kodi i besës shqiptare dhe dosja e “rezervuar” hebraike

Shpëtimi i hebrenjve në Shqipëri mbeti temë “e rezervuar” deri vonë, për shkak të qëndrimit politik që Tirana zyrtare mbante kundër Izraelit, si “aleat i amerikanëve”, megjithëse qeveria e Enver Hoxhës e pati njohur ndër të parat në rrugë diplomatike formimin e shtetit të ri të hebrenjve që në vitin 1948. “Dosja hebraike”, u hap disi por e rezervuar dhe shumë kujdes, vetëm në fillimin e viteve 1980, kryesisht për të evokuar traditën shqiptare të mikpritjes dhe shpëtimit të të huajve në kohë rreziku. Shqiptarët, u bënë streha e një populli të zgjuar dhe me kulturë të lashtë. “Kodi i besës, i nderit, i mikpritjes”, nuk janë shkaqt e vetme e thelbësore të mbrojtjes së hebrenjve. Ishte kodi i zgjuarsisë dhe veprimit njerëzor të disa figurave historike shqiptare që me elasticitetin, civilizimin, zgjuarsinë dhe intuitën e tyre bënë që të ruhen e mbrohen hebrenjtë në Shqipëri. Fakt është se një komb i tërë, qeveria edhe populli, u vunë në mbrojtje të hebrenjve, që ishte përgjigjia shqiptare ndaj Holokaustit. Shqiptarët vepruan mbi bazën e Kodit moral të besës që ka qenë në vijimësi, vlera themelore, e njeriut që nënkupton ndihmën për tjetrin, qoftë edhe me koston e jetës tënde. Kjo vlerë e tejkalon edhe kulturën e arsimimin e nivelit të lartë, e të cilat nuk kishin arritur dot të çrrënjosnin mizorinë e brutalitetin.

Nuk është e rastit që të mbijetuar të Holokaustit nga vdekja e sigurt, falë mirësisë së të huajve e veçanërisht popullit shqiptar edhe pas më shumë se 7dekadash nga LIIB, janë mirënjohës për guximin, sakrificën dhe fisnikërinë e treguar duke e rrezikuar edhe jetën e tyre për të fshehur hebrenjtë sikurse thotë një maksimë e vjetër e popullit tonë “duke i fshehur edhe nën gjuhë”. Shqiptarët u treguan botës dhe europianëve se çfarë mund të jetë humanizmi në shkallën më siperore të tij. Dallimi midis kombeve të tjerë europianë është se shqiptarët e danezët, ishin dy vende që nuk dorëzuan asnjë hebre. Shqiptarët ofruan “tokën e premtuar” për hebrenjtë e përndjekur gjatë Luftës së Dytë Botërore. Europianët dhe jo vetëm kishin dëgjuar për institucionin e “Besës shqiptare”, këtë akt nderi, më shumë se sa një fjalë, por e panë realisht në rastin e përndjekjeve të hebrenjve kur ofruan “bukë, kripë dhe zemër” dhe siguri, që përkthehej në atë që në shekuj ishte vërtetuar se “shtëpia është e mikut”. Por në Shqipëri, në përfundim të Luftës së Dytë Botërore kishte më shumë hebrenj se sa në fillim të saj. Arsyeja, besa, nderi dhe mikpritja shqiptare mposhtën artin e shkatërrimit dhe paqja triumfoi mbi mëritë e shekujve për drejtësi, paqe e miqësi midis popujve dhe kombeve.

Prof. Asoc. Dr. Zaho Golemi

Alma Golemi (Studente në SHBA

Kategori
Uncategorized

Kol Bib Mirakaj:Vetëvrasja e një kombi.

Frank Shkreli

Kohët e fundit më ra në dorë libri me titull, “Vetvrasja e një Kombi”, me autor Kol Bib Mirakaj, njëri prej protagonistëve kryesorë të ngjarjeve të periudhës kritike për Shqipërinë e viteve të Luftës së Dytë Botërore. Libri i botuar kohët e fundit nga Shtëpia Botuese Fiorentina në Shkoder është një vëllim prej 250-faqesh i dorëshkrimeve të përfunduara nga autori në vitin 1951, por që vetëm tani panë dritën e botimit dhe më në fund i vihen lexuesit në dispozicion.
Kol Biba, si shumë nacionalistë anti-komunistë të asaj kohe, pas ardhjes së komunistëve në pushtet, u detyrua të arratisej për në Itali, ku qëndroi për një kohë, ndërsa më vonë emigroi për në Shtetet e Bashkuara ku edhe ndërroi jetë në New York në vitin 1968. Duke marrë përgjegjësinë e plotë për dorëshkrimin dhe për botimin e këtij vëllimi, Kol Biba shkruan se qëllimi i kësaj kronologjie të ngjarjeve është që të, “nxjerrë kartat në shesh dhe me ia shtrue haptas pengjët Gjyqit të Historisë”.
Vetvrasja e nje kombiSi protagonist kryesor dhe si pjesëmarrës aktiv në nivele të larta, në ngjarjet kronologjike të 50 e ca viteve të para të shekullit të kaluar dhe si njohës i mirë i Shqipërisë dhe Shqiptarëve të kohës së tij, Kol Bib Mirakaj na parashtron një libër, me qëllim që e “vërteta të jetë e dokumentueme” sepse sipas tij, “Me pranue me heshtjen tonë një cilësim të tillë që nuk i përgjigjet së vërtetës, mua më ashtë dukë se bajmë krim kundra vetvetes, kundra historisë e kundra fëmijve e njerëzve tanë, që do të mbeteshin me krye-ultë për breza të tanë para shoqnisë”. Por, shton autori, një qëllim tjetër i këtij libri është për t’i “Lanë historishkruesit të së nesërmes nji dokument që t’a kenë të gjithë Shqiptarët për studim”.
Autori thotë se u shty që librit t’i jepte titullin, “Vetvrasja e Kombit”, pasi është i bindur se po të dinin protagonistët kryesorë të asaj periudhe realitetin e situatës së viteve 1942-1944, si dhe rrezikun që i kanosej kombit shqiptar, Shqipëria sipas tij, nuk do të kishte ra “ndër këthetrat e bolshevizmit tiranik”. Ai shkruan se “Që prej 7 Prillit 1939 kam qenë pa ndërpremje në furrë të të gjitha ngjarjeve historike” dhe shton se ka pasur “përgjegjësi të përcaktueme politiko shtetnore”. Kjo përvojë, thotë ai, i dha atij mundësi të njihte mirë Shqipërinë dhe shqiptarët me përgjegësi dhe njëkohsisht të ishte dëshmitar i ngjarjeve historike të asaj kohe në Shqipëri si edhe në mërgim, pas arratisjes nga Atdheu. Si protagonist i këtyre ngjarjeve, Kol Biba pranon se me botimin e librit dikush mund ta konsideroj atë si “pjesë e interesueme” dhe si i tillë “jo i përshtatshëm si dëshmitar”, për të reflketuar mbi ato ngjarje, por pohon se ndonëse kjo është një vërejtje jo e pa vend, ajo që ai i paraqet këtu lexuesit, “ashtë e vërteta e çveshun lakuriq e ngjarjeve.”
Sikur dëshiron t’i kërkoj ndjesë lexuesit, autori paralajmëron lexuesin se fjalët e tija mund të duken më tepër si një polemikë se sa një dokumentim, dhe për këtë ai ia ve fajin, “shpirtit të përvluem për tragjedinë e kombit”, ndërkohë që shpreh bindjen e tij se “po të kishin qenë partitë politike antikomuniste më të bashkuara do të kishin fituar kundër komunistëve”, ose siç thotë ai “kundër kolonës së pestë të slllavizmit”. Është kjo një temë që Kol Biba e ndjekë dhe e thekson prej fillimit e deri në mbarim, ndërsa përshkruan ngjarjet në Shqipëri dhe më vonë marrëdhënjet dhe kontaktet e tija me protagonistë të tjerë antikomunistë në mërgim, për të formuar një bllok të bashkuar antikomunist. Ai ankohet për veprimtarinë e atyre që sipas tij “penguan bashkimin e forcave antikomuniste në Shqipëri, e që po vazhdojnë akoma sot ta pengojnë në mërgim”, shkruan Mirakaj në vitin 1951. Ai posaçërisht ankohet për mungesën e bashkpunimit nga ana e Ballit Kombëtar dhe udhëheqsit të kësaj lëvizjeje Mithat Frashërit, karshi të cilit thotë ai ne i “drejtuem sytë e përpjekjet, tue e çmue si njeriun e kohës.” Kol Biba personalisht shpreh respekt për Mit’hat Frashërin, duke thënë se, “Rrallë kujt ndër burrat e Shqipënisë ia kishin sjellë rastin ngjarjet e historisë si Mit’hat beut, që ta lidhte emnin e Tij me fatin e Atdheut në mënyrë të pashlyeshme”, por ai shton se, “Mjerisht, nuk dijti të tregohet në naltësinë e misionit që e priste”, dhe si rrjedhim, gjatë viteve 1943-1944 si dhe më vonë në mërgim, “Ai vet i mungoi pikëpjekjes me historinë”. Për këtë mungesë, Kol Bib Mirakaj fajëson më shumë njerëzit rreth Mit’hat Frashërit, të cilët i cilëson si, “ekstremistë vocrrakë”. Autori shkruan se ai kurrë nuk do të vinte në dyshim atdhedashurinë dhe as qëllimet e mira të udhëheqësve të Ballit Kombëtar dhe të Legalitetit, por nga ana tjetër Kol Biba ve në dukje bashkpunimin e “Nacionalistëve (Balli e Zogistë) me komunistët që prej mbledhjes së Pezës e deri në mbledhjen e Mukjës.” Ky flirtim me komunistët nga ana e nacionalistëve dhe mungesa e bashkpunimit midis forcave antikomuniste, ishte sipas tij, arsyeja që solli fitoren e komunizmit në Shqipëri.
Përveç asaj që ai e cilëson si mungesë të bashkpunimit midis forcave anti-komuniste shqiptare, Kol Biba ngarkon me faj edhe botën perëndimore për triumfin e komunizmit në Shqipëri dhe në botë në përgjithësi, duke thënë se, “Përgjegjësinë kryesore për të shpëtue sot njerëzimin e Botës së lirë nga helmatisja e propagandës komuniste e kanë intelektualët dhe borgjezia kapitaliste.” Ai akuzon rëndë edhe udhëheqsit e botës së lirë për një qëndrim krejtë “indiferent ndaj popujve që kanë ra nën këthetrat moskovite staliniste”, dhe shprehë zemërimin e tij, posaçërisht ndaj Anglisë dhe Amerikës, që lejuan që Shqipëria të binte nën influencën e Rusisë. Kol Biba shkruan se fatkeqsisht udhëheqsit e atëhershëm të botës së lirë nuk e kishin kuptuar se komunizmi nuk ishte një lëvizje e proletariatit siç reklamohej nga propaganda staliniste, por ishte një lëvizje e “imperializmit pansllav”, trashëguar nga carët e Rusisë me ndryshimin e vetëm se carët synonin shtrirjen e perandorisë së tyre përtej Dardaneleve deri në grykë të Otrantos, ndërsa carët e kuq, thotë autori, “synojnë të dominojnë gjithë lamshin e botës.” Këtë të vërtetë historike dhe efektet e saj mbi fatin e mbarë botës, nuk e kuptojnë udhëheqsit e botës së lirë dhe borgjezia kapitaliste dhe intelektualët perëndimorë, shkruan ai në dorëshkrimet e tia.
Kol Biba në librin e tij nuk u shmanget as akuzave të kundërshtarëve që e paraqisnin atë dhe të tjerët si ai, të grumbulluar rreth Bllokut Kombëtar Indipendent, duke i cilësuar ata si “fashistë dhe kolaboracionistë”. Pasi thotë se — në Shqipëri nuk kishte fashistë dhe antifashistë në kuptimin e vërtetë të fjalës — ai nuk mohon se ka shërbyer në funksione të ndryshme të Partisë Fashiste Shqiptare, por e konsideron se nën rrethanat e atëhershme, ishte e vetmja mënyrë për t’i shërbyer çështjes kombëtare dhe Atdheut. Mirakaj shpreh bindjen e tij, se siç thotë ai, “ajo fazë historie ndoshta ishte e vetmja rasë që i paraqitej Shtetit shqiptar për me arrijtë Bashkimin e Tij, ndër kufijtë që na caktojnë Gjaku, Gjuha, Historia dhe Ekonomia, pra ndër Kufinjtë Etnikë.” Kol Bib Mirakaj arsyeton se, “Kishe bindjen e plotë se ishte pikëpjekja e Kombit tonë me Historinë, për me realizue aspiratën ma të madhe e të drejtë të Tijë, për t’i afirmue drejtësinë kundër tregjeve diplomatike që ishin ba në kurizin e Tij prej shekujsh.” Kjo bindje e tij, shton ai, “u vërtetua tansisht në Prill të vitit 1941 me zmadhimin e Shqipnisë ndër kufinjtë etnikë”, me realizimin pra të “lirimit të tokave irredente dhe këthimit të Kosovës, Çamërisë dhe të tjera krahinave në gjiun e Nanës Shqipëni.” Edhe kundërshtarët më të egër të Kol Bib Mirakës besoj e kanë të vështirë të thonë se kjo ishte një ide e gabuar — pasi ishte hera e parë që të gjitha trojet shqiptare, përfshirë Kosovën, Tetovën, Dibrën e Madhe dhe zonat bregdetare të Ulqinit, u bashkuan në një shtet duke realizuar kështu ëndërrën e të gjithë brezave të shqiptarëve. Ishte kjo gjithashtu një periudhë kur qeveria shqiptare hapi një numër shkollash shqipe dhe dërgoi mësues në Kosovë dhe anë e mbanë trojeve të tjera shqiptare. Dr. Rexhep Krasniqi në një shkrim mbi zhvillimin arsimor në trojet shqiptare gjatë atre viteve, nënvijon faktin se me urdhër të Ministrit të Arsimit, Profesor Ernest Koliqi, dërgohen rreth 200 mësues e mësuese anë e mbanë trojeve shqiptare. Rexhep Krasniqi shkruan se Ernest Koliqi i kishte prioritetin kryesor dhe rëndësinë e jashtzakonshme zhvillimit të arsimit kombëtar, sidomos në Kosovë.

Duke qenë i vetdijshëm ndaj kritikave, Kol Bib Mirakaj si burrat deklaron se, “Na nuk i mohojmë përgjegjësitë tona, por kemi dokumentue e dokumentojnë kurdoherë rrethanat që na kanë shty të marrim ato përgjegjësi”, dhe shton se ia “lamë historisë të gjykojë nëse ndër rrethanat e kohës duhej të merreshin përgjegjësitë a jo — se a jemi fajtorë, a po jo?”
“Vetvrasja e Një Kombi” mendoj se ka vlera historike dhe si e tillë, është një vepër me rëndësi megjithse vet Kol Biba thotë se ky vëllim nuk ashtë histori, por kronikë besnike e ngjarjeve për t’i shërbyer mendimit të përgjithshëm shqiptar dhe historianëve të ardhëshëm. Ai ia paraqet lexuesit këtë vëllim duke uruar që të jetë i dobishëm për të gjithë ata që dëshirojnë të mësojnë nga e kaluara — nga tragjedia e madhe që pësoi populli shqiptar, por që sipas tij, mund të ishte zmbrapsur nga gremina, po të mos kishin qenë egoizmat vehtjake”.
Nuk besoj të ketë ndonjë familje shqiptare që të ketë pësuar një tragjedi më të madhe nga regjimi komunist i Enver Hoxhës se sa familja e Kol Bib Mirakës. Për 45 vjetë familja Mirakaj pësoi me të vërtetë golgotën komuniste, ku antarët e saj vetëm për mbiemërin që bartin, u vranë, u burgosën, u internuan dhe u dërguan në kampe përqendrimi. Duke u mbështetur në të dhënat e këtij libri familja Mirakaj ka vuajtur si familje gjithsejt 950-vjetë dënim në burgje dhe në kampe të ndryshme të internimit anë e mbanë Shqipërisë, përfshirë atë në Lushnje, Tepelenë e tjera. Libri i kushtohet Nënës së autorit, e cila ka vdekur në internim, me këto fjalë:
E tash o nanë….,
Ti, kujtimi ma i ambël e i dhimbshëm i kësaj jete!
Nuk ke mbetë gja tjetër veç nji kujtim
e nji grusht Eshtna të Bekuem,
nën nji grumbull dheut.
Pa asnji shënjë Varrit, pa nji Kryq drunit…
Afër Kështjellës së Tepelenës,
Që nuk di as vet se ku!
Syrgjyn edhe për së vdekuni!

Mbi familjen Mirakaj dhe mbi vet figurën e Kol Bib Mirakës, siç shkruan edhe Fritz Radovani në parathënjen e këtij libri, me të pa drejtë dhe pa asnjë arsye është hedhur vetëm baltë për pothuaj 70-vjetë. Kol Bib Mirakaj, me anë të këtij libri ka lënë pas testamentin e tij politik mbi ngjarjet kronologjike të kohës që jetoi, si një vepër dokumentare, jo vetëm për familjen e tij padrejtsisht shumë të vuajtur, por edhe një shërbim për historiografinë shqiptare të periudhës që ai jetoi. Është një burim i dorës së parë, nga njëri prej protagonistëve kryesorë të nacionalizmit shqiptar, që në mendimin tim – duke marrë parasyshë fazën dhe rrethanat historike nën të cilat jetoi e veproi — kontribon shumë në zhdukjen e perceptimeve të gabuara, të paragjykimeve negative mbi arsyen dhe të disa mjegullimeve që gjithnjë mbizotërojnë në disa qarqe, rreth emërit dhe veprimtarisë së Kol Bib Mirakës dhe familjes së tij.

Kategori
Uncategorized

Vizita e parë e një presidenti shqiptar në Shtëpinë e Bardhë.

Në vitin 1992, presidenti i sapozgjedhur i Shqipërisë, Sali Berisha dhe ministri i tij i Jashtëm, Alfred Serreqi, u pritën në Zyrën Ovale të Shtëpisë së Bardhë, nga presidenti i atëhershëm George HW Bush.
Në këtë video-klip të postuar në Youtube nga Fred Abrahams, autori i librit të sapobotuar “Shqipëria modern”, Sali Berisha bisedon me presidentin Bush dhe e falenderon për rolin e tij në ndryshimet në Shqipëri.
Presidenti Bush (i vjetri) e drejton bisedën nga simpatia e shqiptarëve për Amerikën, e vënë në dukje gjatë vizitës së Sekretarit të Shtetit James Baker (gjithashtu pjesëmarrës në bisedë).
Në fund, Presidenti Bush i fal mikut shqiptar një stilolaps me të cilin sapo ka firmosur një projektligj që synonte t’i jepte Shqipërisë statusin e vendit të preferuar në tregëti. (r.a.illyria)

 

 

 

 

Kategori
Uncategorized

Pogradec. Zbulohet ne liqen Avioni i Luftës së Dytë Botërore

 

 

Ekipet e polumbarëve ndërkombëtarë që janë duke kredhur fundin e Liqenit të Ohrit, nën drejtimin e Millutin Sekullovskit, instruktor ndërkombëtar i polumbarëve, gjatë kontrollit të fundit të Liqenit të Pogradecit kanë zbuluar pjesë të një aeroplani për të cilin shumë është përfolur gjatë kohë në Pogradec, informon INA.

Bëhet fjalë për një aeroplan nga Lufta e Dytë Botërore dhe sipas informacioneve nga Pogradeci, ka të bëjë me një aeroplan gjerman, por, sipas Sekullovskit, nga pjesët e gjetura të aeroplanit, fjala është për një aeroplan anglez.

“Për këtë aeroplan është ditur dhe ne vetëm e zbuluam dhe e dokumentuam. Shumë nga banorët e Pogradecit dhe të vendeve përreth kanë thënë se është aeroplan gjerman, por përkundrazi, bëhet fjalë për një aeroplan anglez. Pra, pas dokumentimit të pjesëve të aeroplanit, konstatuam se për çfarë aeroplani bëhet fjalë, sepse nën ujë duken vetëm pjesët e këtij aeroplani”-ka deklaruar Sekullovski.

Poashtu, këta polumbarë nga Maqedonia dhe Shqipëria, kanë zbuluar disa vendbanime të hershme parahistorike siç është për shembull vendbanimi Vrbnik afër Strugës, Buqeze në ujërat teritoriale të Shqipërisë, nadoll afër fshatit Trpejca, vendbanimin parahistorik.

Në vazhdim të paraqitjes së tij Sekullovski ka thënë se janë gjetur e zbuluar vendqëndrime-habitate të njalave në një konfiguracion të bukur si dhe janë zbuluar burime nënujore në liqen afër Kalishtës, të ngjashme me burimet e Shën Naumit, që në masë të madhe mund të ndikojnë në zhvillimin e promovimin e turizmit nënujor.(Mehmet Latifi/INA)

 

 

Kategori
Uncategorized

Rilindja e Djallit te kuq ne shqiperi.

Ky nuk eshte provokim ndaj Sali Berishes.

Jo jo.
Ky eshte nje sinjal alarmi per ate cfare po i ripergatitet kombit shqiptar nga sllavo-komunistet.

Me 1997_en ky lloj hibriti, ngriti 3 gishtat Serb ne Vlore, sot me 2015 vazhdon me grushtin,dhe internacionalen sllavo-komuniste.

Po neser??????

Ky eshte nje provokim i ndyre ndaj demokracise, ky eshte nje provokim i ndyre ndaj studenteve dhe heronjve te Dhjetorit, ky eshte nje provokim i ndyre ndaj kockave akoma te pa gjetura te viktimave te komunizmit.

Kjo eshte rilindja e mafies soriste shqiptare.

C’prisni me????

Votoini, votoini masivisht.

Soros dhe kelyshet e tij, kane kohe qe jane rikethyer dhe shtruar kembe kryq ne shqiperi, ata kane kohe qe po presin fshehur si skuthet diten e zeze per kombin.
Pantera e zeze akoma leshon helm nga shtrati i vdekjes.

Dhe ja dita ju erdhi.

Votoni or skllever te bindur:
Votoini masivisht si dikur, 99.99%.

–Votoini dhe…
Mbasandaj nisuni si te pa burra me peshen e fajin mbi supe. Nisuni dhe kerkoni shpetim si lakuriqet e nates rrugeve te Europes.

 

Këtë e pëlqejnë <span>%d</span> blogues: