AL in Sweden.

Përse duhet të protestojnë sot me qytetarët edhe të zgjedhurit e tyre vendorë !

Të heshtësh, kur duhet të protestosh e bën mandatin e çdo përfaqësuesi të qytetarëve të pavlefshëm, të padobishëm dhe jo produktiv!

Në më shumë se një dekadë pushteti vendor i ka humbur të gjitha betejat me Kryeministrin shqiptar për vetqeverisje dhe demokraci vendore!

Edi Rama me forcën e kartonave të manipuluar ja ka dalë të ekzekutojë struktura dhe ligje të tëra në dëm të bashkive te vendit , të sanksionuara në Kushtetutë dhe Kartën Evropiane për autonomi vendore! Policia bashkia është e fundit që po uzurpon…!

Qeveria socialiste ka krijuar tashmë një pushtet lokal të pafuqishëm dhe vasal të bindur të partisë shtet!

Por ajo nuk ja ka arritur të shuajë aspiratën e mijëra këshilltarëve dhe bashkiakëve të ndërgjegjshëm të kauzës së demokracisë vendore!

Nuk duhet pritur që godina që po shembet të na zerë brenda..!

Koha ka treguar se, të veçuara protestat e reagimet nga shoqatat, grupet e interesit, aktivistët, të rinjtë, gratë, fermerët, pensionistët për problemet shqetësuese aktuale janë shtypur me dhunë.

Po ashtu veprimet dhe betejat e opozitës do të ngelen të zbehta pa pjesëmarrjen e qytetarëve të thjeshtë.

Demokracia, drejtësia sociale dhe liritë njerëzore kanë nevojë për shoqërinë civile dhe kurajon e cdo qytetari të ndershëm!
Sot ka ardhur koha e pranimit të vërtetave të hidhura në jetën e cdo bashkie dhe qarku!

Aktualisht në Shqipëri, qeverisja vendore është vendosur në mënyrë të strukturuar nën kontrollin e plotë qeverisë dhe Kryeministrit të vendit.

Uzurpimi i kompetencave dhe aktivitetit të bashkive është një realitet i hidhur, i cili ka paralizuar demokracinë vendore, financat lokale, decentralizimin, vetqeverisjen vendore, si dhe perspektivën e zhvillimin demokratik dhe integrimin evropiane të njësive vendore.

Reforma e dështuar admiministrative, centralizimi fondeve dhe teoria e rilindjes urbane shkatërruan zhvillimin e balancuar dhe shkaktuan braktisjen e strukturuar të 2/3 të territorit të vendit!

Përtej përpjekjeve individuale të një pjese të të zgjedhurve vendor, në 3 dekada të tranzicionit demokratik modeli i qeverisjes vendore të rilindjes është më autokrati, regresivi, i korruptuari, i centralizuari dhe antihumani.

Uzurpimi i kompetencave dhe aktivitetit të bashkive është një realitet i hidhur, i cili ka paralizuar demokracinë vendore, financat lokale, decentralizimin, vetqeverisjen vendore, si dhe perspektivën e zhvillimin demokratik dhe integrimin evropiane të njësive vendore.

Pasojat e kësaj qasjeje janë të qarta:

• Shpopullimi masiv i territorit shqiptar.

• Varfëri masive dhe mbretërimi I korrupsion si tipar kryesor I qeverisjes qëndrore,

• Demokracia lokale është dobësuar për shkak të varësisë politike dhe ekonomike nga qeveria qendrore.

• Decentralizimi dhe autonomia nuk janë më tipari qeverisjes vendore në Shqipëri.

• Shërbimet publike janë standardizuar nga lart, duke eliminuar fleksibilitetin lokal.

• Proceset e planifikimit dhe të investimeve janë politizuar.

Në përfundim,

Shqipëria ndodhet përballë një rreziku real të asimilimit të plotë të pushtetit vendor nga pushteti qendror, gjë që bie ndesh me parimet themelore të Këshillit të Evropës për vetëqeverisje dhe demokraci lokale.

Në këtë situatë është e domosdoshme rivendosja e balancës kushtetuese midis niveleve të qeverisjes dhe garantimi real i autonomisë vendore dhe zhvillimit rajonal!

Data e protestës, përtej deklamimeve patetike duhet të shënojë fillimin e një platforme të re të revoltës qytetare në politikën shqiptare!

Demostrimi kundër pushtetit të korruptuar të Edi Ramës do të jetë një provë e përbashkët për të ndalur kontrollin total të shtetit nga paranoja e një individi, kokëfortësisw dhe paaftësisë qeverisëse, korrupsionit masiv dhe abuzimeve me paratë e qytetarëve!

Do të jetë edhe një mundësi për të treguar fuqinë sfiduese të një aleance të bashkuar, jo të dhunshme kundrejt një grupi që sundon me egërsi në emër të qytetarëve, kundër interesave të tyre!

Mos harrojmë se, forca e njerëzve të ‘parëndësishëm’ bazohet në kauzën dhe shumicën e tyre!

Nga Anila Rexhda Selanik /

Silueta e ngjyrosur në të zeza doli në avli dhe morri turrën e druve në krahë.
Barrat e rënda kishin filluar t’i dukeshin shumë më të lehta në krahasim me vojtjet e shpirtit.
Kërkoi me sy qenin, e gjeti, e thirri brënda dhe mbylli derën që kërciste e lodhur edhe ajo nga detyra e ndarjes së dy ambjenteve jetë.
Fëmijët, motër e vëlla, të vegjël me një vit diferencë, luanin afër oxhakut dhe faqet e tyre dukeshin akoma më të qeshura nga e kuqërremta e gjuhëve të flakës.
I sodiste si këtu e katër vjet plot me dhimbje dhe kapërcente lotin që bëhej kristal në grykë nga dhimbja.

Që kur fati i dha detyrën të bëhej rishtas nënë për nip e mbesë, kish harruar se ishte gjallë.
Punë në shtëpi, në arra, gatim, pesha dhe një gjumë që ngjante me vdekjen.
I shoqi punonte me orë të tëra dhe darkën kur kthehej, thjesht shiheshin, pyetje vetëm për fëmijët si ishin, dhe si akrepat e orës ndarë edhe ata, binin në shtretërit e tyre.
Kështu dita, nata, dita, muaji, viti.
Mjerim, lodhje, rënkim dhe pak para.
Kishin ikur dy njerëz dhe katër duar.
Dikur jeta e tyre kish qënë si Pranverë në harmoni, gëzime dhe bereqet.
Boll toka për lërim, fruta për vjelje e bagëti për qumështin e ngrohtë.

Po i lë të pikturojnë ëndrrat e rradhës në tavan e tyre të tymosur…

Të nesërmen nënë Sanon e zgjuan zërat në avli.
Doli zbathur nga ajo e panjohur që dëgjoi duke mbyllur pas vetes derën shpejtmasi…fëmijët.
Dy burra nga ata me uniforma dhe një djalosh i tharë në trup zbarkuan në avli.
Vetëm i vërojti.
“Erdhëm të të sjellim këtë djalë të të ndihmojë. Ke fëmijë. Nuk i’a del dot. Edhe yt shoq mezi merr këmbët me vete”.
“Me se ta ushqej dhe këtë, pa më thoni?…”
“Kur të kesh dhe sa të kesh” -u përgjigj njëri nga ta.
“Po për gjumë, ku, kam fëmijë…”.
“Të të ndihmojë e suallmë dhe jo për musafir. Ja te kjo dhoma e veglave jashtë shtroi “.
Ai derëziu nuk fliste fare po dridhej si qën i lënë në borë.
As sytë lart nuk ngrinte.
Sapo dëgjoi zërat e fëmijëve çapërriti sytë si i marrë…
Nënë Sanua u trëmb, vajti drejt tij por një nga burrat u hodh direkt: ” Ta suallëm ne këtu apo jo? Rri e qetë. Po ikim”.
Atij as sytë nuk i hodhën.
Ata ikën, nënë Sanua mbeti e shtangur nga kjo ardhje e paftuar.
I bëri shenjë me dorë ta ndiqte nga pas.
I hapi derën që deri i thënçin dhe i tha që të mos mërzitej, do i binte mbulesa të ngrohta.
Sapo ktheu shpinën dëgjoi që ai rrëmbeu një fshesë dhe filloi të pastronte.
“Emër ke?”- e pyeti pa kthyer shpinën.

“Kam po ç’e do. Thuamë “mavria” më mirë, kështu thuamë”.

Të nesërmen, nënë Sanua u ngrit më shpejt se ç’do herë.
Mbushi ibrikun me çaj dhe vajti të thërrasë atë, Mavriun.
Po ç’e do, nuk dëgjonte të vinte nga shtëpia tek zjarri e buka e shtruar.
U çudit!
Po pse?
Thuaj e fol më kot, ai rrinte si kërmill i mbështjellë me një qylym të vjetër.
Kërciti nallanet në gurët e avlisë e vajti të thërrasë burrin mos ndoshta i’a mbushte mëndjen ai.
Vajti, i foli dhe ai, po hiç Mavriu.
I veshur me ato lecka doli jashtë gardhit e i tha të zotit të shtëpisë që do e presë aty që të venin te punët që i presin.
Të dy u panë sy më sy dhe nuk gjenin kuptim në sjelljen e tij.
Burri i shkeli syrin gruan sikur desh t’i thosh që, do merrem vesh unë me Të aty ku do vete. Tërë ditën bashkë do jemi.
Ikën.
Dhe në ikjen Mavriu ecte nga pas burrit.

Epo kjo!!!

Dita ikte e nata vinte.
Mavriu punonte sikur nesër nuk do kish më jetë.
Nuk kish thënë një copë fjalë për veten, a kish njerëz, grua, fëmijë,
a kish nënë e baba, motër e vëlla.
Asgjë.
Punë, gjumë atje te dhoma me atë që kishim për të ngrënë.
Sa herë shihte fëmijët i ndrinte fytyra, po nuk u afrohej fare.
U kish bërë dhe një si lisharëse në avli me duar të tij.
Avlinë e kish shtruar thuajse të tërën me gurë e shpëtuan të gjithë nga baltë që ish.
Drutë i priste, i vinte në rradhë ngjitur me derën që mos i kishte larg nënë Sanua, i mbulonte dhe që mos lageshin.
Ditën që nuk venin në punë riparonte çatinë.
Kish bërë dhe dy shtrate druri që do i kish zili bota po t’i shihnin.
Një për fëmijët e një për gjyshërit e fëmijëve.
I lumshin duart se u kish shpuar kockat lagështira. Për fëmijët sidomos.
Pyeste burrin mos kish marrë gjë vesh, fare.
“Vetëm punon, nuk flet. Ç’të them. Të tijët nuk jemi. Ndoshta nuk na do, nuk na beson. Po përse na e prunë? Ndihmë po por djalë i ri është, përse të jetë kështu si memec? I punon arrat sikur qëndisjet e tua. Këtë behar do vemi shumë mirë. E ngaqë do shes më shumë do i jap ca para t’i ketë mënjanë, si thua?”.
“Po dhe këta të vegjëlit sikur e duan. Shohin që e bëri shpi e stan e çati e katandi dritë dhe i afrohen, po ai i ftohtë, në të tijën. U bëri dhe një tavolinë druri të voçkël në avli të luajë, e ç’duan më shumë fëmijët? Qenin e ke parë që flë me Të, mezi vjen nga ne tani ai. Ka filluar e më dhëmb shpirti për Mavrinë. Si i përqarë është natë e ditë…”
“Koha do i tregojë të gjitha grua. Lëre në hall të tijin. Ne këtë vit o ngrëmë kokë pas kaq vitesh. Sikur na u kthye djali në shtëpi moj grua. Krahë, krahë pune. Dhe këta jetime panë njëçikë hare fëmije me ato lodra që u bën ai se ne, lot e vojtim vetëm, ç’faj na kanë”.

” Po dhe një si siguri na ka sjellë mo burrë. Djalë në moshë është. Flë me e qetë tani se hidhesha përpjetë nga shtrati me zhurmën më të vogël”.

Nata nanurisej në të thënat e tyre pak më të mira se të zezat e shkojtura.
Nënë Sanua zgjohej si gjithmonë por jo me ankth. Punët e rënda i kishën ikur nga kurrizi. Kish filluar të bënte dhe ndonjë trahana e petka vetë, xhoç hanin më mirë. Fëmijëve u kish thurur bluza e dorashka, shall, kapuçë e çorape. Po dhe për vete një fustan e qepi me duart e saja. Një ditë pa që binte bore e deshi të imitonte flokët e saj kristal në një perde tantelle. E bëri, e nderi dhe penxheria mori një nur më të qeshur, më të bardhë, hynte më dritë në oda.
Mavria si gjithnjë puno atje e puno në shtëpi, hante më pak nga sa donte se dukej, qenin te gjoksi dhe gjumë.
Në shtëpi pranë oxhakut hynte rrallë dhe dukej se kur ngrohej pak i mjaftonte sa për një ditë të tërë!
Ata të shtetit në fillim kaluan e pyetën si venin punët me Mavrinë, pastaj kalo e shiko vetë punët që bënte ai dhe nuk pyetën më.
Burri i nënë Sanos kish mbledhur në në teneqe të vogël djathi gjithë hakun e punës në para që meritonte Mavria dhe gëzohej që sa më shumë ikte koha ajo rëndohej. Donin t’ja jepnin kur të ikte si pajë e falënderim për aq punë të madhe që bëri.
Shtëpia ish bërë bukuri, çatia nuk pikonte më, muret të lyera e dyshemeja nuk linte më minjtë të vinin për vizitë në shtëpi.
Edhe dhomën ku flinte tek veglat e kish bërë një dhomë që kishe qef të rije.
Avlinë e mbuloi anë e mbanë me hardhi, me trëndafila, te gardhi vuri jeshillëk që mos dukeshin nga jashtë.
Në pazarin e së Dielës shisnin bukuri tashmë, thuajse të tëra zarzavatet, vezët, qumësht e drithëra.
Po dhe një bashkëfshatar në punë me pagesë e muarrën.
Me kursimet e mbledhura kishim bërë njëçikë prokopi e filluam të blenin këpucë e stroma, një Kalë dhe ca më shumë Pula.
Gjitonët filluan të zilepsin që Mavria i’a doli mbarë njëlloj e më mirë se djali i shtëpisë, i ndjeri i ndriftë shpirti bashkë me nusen kudo ishin!
Çatia lojti me tre borëra dhe Pranvera sapo u mbars për të tretin vit rradhazi.

Fëmijëve u dukej Mavria si baba dhe nënë Sanos e burrit të saj si djalë. E donin tashmë ta kishin gjithnë pranë.

Ata të shtetit që e sollën Mavrinë erdhën prapë.
Nënë Sanua ish në avli dhe u shtang si në atë ditë të pare kur i pa bashkë.
I ftoi të ulen dhe vajti t’u sjellë ujë e kafe.
Fëmijët qesh e rrëzohu dhe përtej u duk i shoqi me Mavrinë.
Sapo hynë në avli e zunë muhabetin, burri i saj fol e mburr, e mburr e falëndero për nderin që u kishin bërë duke i prurë për ndihmë djalin.
Një llaf të keq nuk kishin të thoshin, të mira, të mira aq sa dhe lulet e
Pranverës.
Mavria pa folur fare kish vajtur e kish mbledhur ato të pakta rroba dhe doli jashtë gardhit e i priste.
Po kë priste?!
Kush i tha të dalë atje?
Nënë Sanua rendi me dhëmbshuri nëne te Mavria dhe e pyeti: “përse erdhën të të marrin?
Ku o të të shpijen e kush je ti që merr këtu e ço atje si plaçkë?
Pse të kanë katandisur skllav o bir, thuamë, o të të kuptoj njëlloj si tim bir që humba nga dorë gjakatari dikur…”
Burri i saj i ofroi teneqenë me para që i kish kursyer dhe i’a drejtoi me aq dhimbshuri por Mavria reagoi sikur pa tytë arme drejt tij, nuk e preku fare.
Qeni filloi të lehë si i marrë ngaqë e kuptoi që ai do ikte, kapërce gardhin andej këndej, ngriti dynjanë në këmbë dhe se ku preku hekur mjerani dhe u plagos…gjaku i rrodhi çurk…Mavria u hodh si shpend drejt tij, e morri në krahë dhe i bërë gjak nga gjaku i mikut të tij të vetëm me të cilin flinte tre vjet bashkë, shpërtheu në qarje e qarje me dënesë…nënë Sanua po rendi ndaj kafshës besnike të saj me lecka në duar.
Shiko ata që kishin ardhur e fjalë nuk dilte nga gojët e tyre.
Shikonin një djalë në moshë me një qen në krahë që ngjyra e gjakut i tërboi dhimjen, lotin, dëshpërimin…
Vetëm Mavria lëvizte, të tjerët kishin mbetur pa fjalë.
E pastroi qenin, i lidhi plagën dhe e vuri në shtratin e tij, e mbuloi dhe i mbylli derën që mos shihte prapë ikjen e tij.
Nënë Sanua e morri në kraharor dhe Mavria qante e qante në gjoks të saj që do ndaheshin.
“Po do vish mo bir do vish prapë, ne të duam, dëgjon, të duam. Nga gardhi të vish e jo nga dera. Të presim”.

“Nënë Sano, lamtumirë. Nuk kam prindër. Një nuse dhe një vajzë kam që nuk e di se ku janë. Nuk jam i keq, mos e harro këtë. Fati vetëm qesh e tallet me njerëzit, punë tjetër nuk bën ai. Dembel është Fati. Na del atje ku nuk e pret, na zë pritë si Dhelpra në kurthe e na ndyshon udhën e jetës papritmas. Të na bëjë të qajmë di vetëm ai e të na shpjerë jetën dëm për një marrëzi të momentit. Tani që më njohe…lutu për mua dhe falmë!!”

Dhe fëmijëve u duhej pranë, u mësonte vetëm gjëra të bukura.

Një ditë Vjeshte nënë Sanon e gjeti ulur në dhomën ku flinte Mavria të mbytur në lot e më përmbys akoma të shoqin.
Nuk dinin kë të qanin më shumë, atë të gjallim apo të vdekurin.
Ata të shtetit i komunikuan se Mavria (që kish emër tjetër) ishte ai që në sherr e sipër kish vrarë djalin e tyre.

Dënimi i autorit të vrasjes me punë në shtëpinë e atij që u shua nga dora e tij  e mbeti pa krahë të reja e të forta, ishte forma më e mirë e dënimit. Familja hante e fëmijët rriteshin, shtëpia mbahej në këmbë e nuk shuhej ajo derë.
Njohja e autorit të vrasjes nga të afërmit e viktimës nga afër, kur ata arrinin ta donin si nënë Sanua e burri i saj, sillte minimizimin e dënimit e deri në falje si person i penduar thellazi. 
Atëherë, familjarët bashkonin rrethanat e ngjarjes me sjelljen e tij dhe konkluzionin vetë a duhej falur apo duhej të tretej i gjallë në lagështinë e qelive. 
Falja e autorit të krimit pritej gjithmonë zyrtare nga pala e viktimës, përpara autoritetit akuzues.

Jo rrallë familjarë thoshin që, edhe i tyri që ndërroi jetë, një katran me bojë ishte kur rronte.
I binte në qafë tërë dynjasë, prokopi nuk bënte, nuk ishte as për veten e tij.
Në një vrasje, gjysma e së vërtetës vdes, e merr ai që ikën me vete.
Në dy që zihen nuk dihet kush e deshi më shumë gjëmën, kush kërcënoi kë dhe forca e cilit ishte ajo që ndau fatet në viktimë dhe vrasës!!
I gjalli që mbetet i tillë rastësisht dënohet gjithmonë.
Po ç’lloj fare ish dhe ai që iku, rrallë njerëz duan të dinë dhe ligji po ashtu.

Një Kalë ndaloi një grua të bukur si drita me një vajzë në përqafim të saj përpara shtëpisë së nënë Sanos.

Ai që e solli, mbështolli kapistrën e kalit me dorë, përshëndeti të gjithë dhe i tha zonjës se do vinte në të ngrysur ta merrte.
Erdhën ato të atij Mavrisë ta shihnin…grua e vajzë.
U shtruan netë të tëra në rrëfime bashkë.
Nënë Sanua donte hollësia ç’i kish thënë burri i saj e si i kish dalë shpirti djalit të saj.
Kish vojtur dhe ajo nga uria, me burrë në burg e faqe të nxirë para njerëzisë, vetëm me shifon në kokë dilte.
Gratë dinë të flasin ndyshe nga burrat për forcën, gjakun dhe dhimbjen.
Sikur janë të lindura për të falur ndaj mbyllin gojën kur qajnë ndërsa burrat mbyllin sytë.
Në avli, të tre fëmijët, dy jetimët dhe vajza e vrasësit, luanin bashkë sikur nuk i ndante asgjë, gjuhën e etjes për jetë dinin vetëm!
Nëse të mëdhenjtë dhe shteti do vendosnin mos thoshin Kurrë emra, një histori gjaku do ndërpritej këtu duke përdorur filozofinë e lashtë popullore se të gjallët me të gjallët e të vdekurit me të vdekurit.

Burri i nënë Sanos nxërri teneqenë me para dhe i’a dha nuses se dhe ajo shpirt kish, vajza e saj po shpirt kish dhe në fund të fundit i kish punuar ai ato para, i kish rënë bretku arrave.

Histori e vërtetë jete.
Histori magjike të harruara në epokën tonë të urrejtjes që as dëgjon e shikon, e as kupton nga marrëzia që e karakterizon.
Llogjika dhe referencat në kohë të ndyshme të njerëzisë, do na nxirrnin më kollaj në një port paqeje se sa kjo prodhimtari e çmëndur ligjesh të pa-zbatueshme fare nga askush!
Isha më mirë kur isha më keq! NilaR

• E ndoshta një ditë Kali solli një kalorës që…❤😪

Maksim Gjata.
Bir i denjë e një familjeje të përkushtuar për shkollën.

Shkruar nga Bujar Balliu, shkrimtar /

Gjyshi i Maksimit, Ali Gjata, një nga rilindësit e fundit në zonën e Pirgut, mik i njerëzve të mëdhenj të kohës, mes tyre Luigj Gurakuqi, Aleksandër Xhuvani, Hil Mosi ishte pjesë e luftëtarëve për liri bashkë me Mihal Gramenon dhe Themistokli Gërmenjin.

Hapi shkollën e parë në zonën e Pirgut, në fshatin e tij në Çaushli, në vitin 1919, më vonë në Kakaç, Pirg, Podgorie. Rihapi shkollën në Selcën e poshtme në Pogradec dhe zuri miqësi me familjet më në zë të fshatit.

Për ndihmesën e çmuar në përçimin e ideve kombëtare te brezat e rinj u nderua me titullin “Qytetar Nderi”.

Babai, Agron Gjata, ndoqi hapat e të atit dhe u bë pjesë e mësuesve. Gjithë jetën punoi me përkushtim dhe breza të tërë nxënësish e kujtojnë me nderim.

Për arritjet dhe emrin e mirë u dekorua nga Ministra e Arsimit në vitin 1987 “Mësues i dalluar”. Në fund të karrierës iu dha titulli “Personalitet i shquar i komunës Pirg”.

Maksim Agron Gjata lindi në Çaushli të rrethit të Korçës më 2. 07. 1954 në një familje të madhe, të nderuar, me tradita patriotike.

Ai flet i emocionuar, sjell me zërin e melodioz kujtime:

“Fillova punë në 16 gusht 1976 në zonën e Gorë-Oparit në Zerec, sot qendër administrative Moglicë, fshat me njerëz fisnikë dhe të ditur, punëtorë dhe bujarë.

Krahas punës mësimore organizonin konkurse, festivale e plot aktivitete të tjera artistike. U nderova me disa çmimeve në zonë edhe në rreth. Instrumenti i fizarmonikës nuk m’u hoq nga krahu për nëntë vjet me radhë.”

Në vitin1985 transferohet në fshatin Podgorie ku punoi për dy vjet. Rastësi e bukur që Maksimi e përjetoi me shumë emocion: në këtë fshat patën punuar mësues edhe gjyshi i tij, dhe babai.

Në vitin1987-1988 punoi në Çereshnik sot qendër administrative Pirg. Në vitin1988 transferohet në rrethin e Pogradecit dhe më 16 gusht të vitit1988 emërohet mësues muzike në shkollën e mesme të bashkuar Osnat, ku punoi tre vjet.

Në vitet 1991-1994 punoi në Grunjas (Vërçun).
“Më pas, rreth njëzet vjet isha mësues muzike në Stropckë, një fshat arsimdashës me nxënës shumë të edukuar të dhënë pas arsimimit, me një komunitet për t’u pasur zili”.
Në vitet 2002-2006 punoi në shkollën e mesme të bashkuar Trebinjë, më pas në shkollën “Kozma Basho” në Pogradec dhe instruktor muzike në qendrën kulturore të fëmijëve.

Në këtë shkollë, brenda një viti, organizuam tre koncerte: dy për nxënësit dhe komunitetin dhe një koncert përmbyllës në qendrën kulturore në Pogradec.

Për punën cilësore dhe përkushtimin mora duartrokitjet dhe vlerësim nga e drejtoria e shkollës, zyra arsimore, prindërit dhe nxënësit.

Në çdo shkollë që kam punuar, si në fshat ashtu edhe në qytet, nuk jam mjaftuar vetëm me aktivitetet artistike, por kam punuar edhe për mirëmbajtjen e mjediseve shkollore nga ana figurative.”

Për dyzet e katër vjet me radhë Maksim Gjata ndërtoi marrëdhënie shumë të mira me kolegët, nxënësit dhe komunitetin.

Duke përfunduar bisedën Maksi ka dëshirë të theksojë:

“Edhe sot që jam në pension, me gjithë peshën e viteve mbi supe, ruaj kujtime dhe mbesa të shumta të punës time, nuk ndiej asnjë moment shkëputje nga profesioni i bukur i mësuesit.

Ndjek me interes ndryshimet në fushën e arsimit, jam aktiv, jap këshilla në takime të ndryshme me kolegë dhe ish – kolegë sepse me profesionin e mësuesit kam lidhur jetën.

Të nderuar mësues, mësimdhënia nuk është profesion, është mision, mision që duhet ta përcjellim në breza.” shkruan Bujar Balliu, shkrimtar .

Dea Kolgega është një zë i ri dhe i fuqishëm në botën e letërsisë, një autore që kombinon pasionin, kuriozitetin dhe ndjeshmërinë për të kapur thelbin e natyrës njerëzore.

E lindur dhe rritur në Shtetet e Bashkuara, por me rrënjë të thella në Mokër, Dea ka zhvilluar një aftësi të jashtëzakonshme për të depërtuar në psikologjinë e personazheve dhe kuptimet e fshehura të tregimeve që lexon dhe analizon.

Që nga fëmijëria, leximi dhe shkrimi kanë qenë për të më shumë se një hobi; ato janë një pasqyrë e botës dhe një mënyrë për të kuptuar veten dhe të tjerët, një udhëtim drejt reflektimit dhe njohjes së vetes.

Në analizën e saj të The Giver nga Lois Lowry, Dea tregon një perceptim të rrallë për izolimin, barrën e kujtimeve dhe përgjegjësinë ndaj një komuniteti që nuk e kupton protagonistin. Eseja e saj thekson se jeta e Jonas nuk është thjesht një përvojë fikse, por një lloj ndëshkimi psikologjik dhe emocional, duke e detyruar atë të përballet me izolimin dhe barrën e njohurive që askush tjetër nuk mund ta ndajë.

Ajo shpjegon se Lowry përdor një botë të rregulluar, ku emocionet dhe zgjedhjet janë të ndaluara, për të eksploruar lirinë, zgjedhjen dhe thelbin e përvojës njerëzore. Nëpërmjet kësaj eseje, Dea depërton në mendjet e personazheve dhe na lejon të ndjejmë çdo tension, çdo përgjegjësi dhe çdo dilemë morale që përjeton Jonas.

Lexuesi nuk merr vetëm një histori; ai përjeton dramat e brendshme, tensionin emocional dhe kompleksitetin moral që përbën një jetë të ndërtuar mbi zgjedhjet dhe ndjesitë e ndaluara. Ky recension tregon një sens të jashtëzakonshëm intelektual dhe emocional: Dea nuk ndalet tek përshkrimi i ngjarjeve, por depërton në psikologjinë e personazheve dhe mesazhet më të thella që letërsia përpiqet të komunikojë.

Në interpretimin e saj të mitit të Ovidit, Argus dhe Io, Dea shfaq një sens të thellë për transformimin e dhimbjes në kuptim dhe bukuri. Syte e Argusit, të cilët më pas shndërrohen në bishtin e paukut, bëhen simbol i reziliencës, ruajtjes së identitetit dhe aftësisë për të kthyer vuajtjen në art.

Ajo thekson se Ovidi përdor metamorfizmin si një mënyrë për të ruajtur identitetin dhe për të kthyer dhimbjen në diçka të bukur dhe të kuptueshme. Përmes këtij miti, Dea lidh dhimbjen, transformimin dhe rimëkëmbjen me psikologjinë moderne, fuqinë e resiliencës dhe aftësinë e njeriut për të nxjerrë kuptim nga përvoja më e dhimbshme.

Eseja e saj tregon se letërsia nuk është thjesht një tregim; ajo është një udhë për të kuptuar veten, emocionet dhe botën që na rrethon, një mënyrë për të reflektuar mbi jetën dhe marrëdhëniet njerëzore.

Recensionet dhe analizat e Deas nuk janë thjesht akademike. Ato janë një udhëtim emocional dhe intelektual, një eksplorim i thellë i përvojës njerëzore dhe i kompleksitetit të emocioneve që përbëjnë jetën.

Lexuesi ndjen dramën, bukurinë dhe kompleksitetin moral të tregimeve, duke u përfshirë në reflektimin mbi lirinë, dhimbjen dhe fuqinë e resiliencës. Ajo nuk ndalet tek ngjarjet, por depërton në psikologjinë e personazheve, motivet e tyre dhe mesazhet më të thella të letërsisë. Çdo tekst i saj është një përvojë personale, një hap drejt të kuptuarit më të plotë të botës dhe njerëzve që e banojnë. Ky kombinim i intelectit, empatisë dhe talentit letrar e bën çdo ese të saj një përvojë personale dhe transformuese.

Rrënjët e saj nga Mokra dhe trashëgimia intelektuale e familjes krijojnë një profil të veçantë dhe të fuqishëm: një autore që ndriçon faqen e letërsisë me pasion, reflektim dhe kulturë.

Gjyshi i saj Xhevairi ishte një kuadër, drejtues i respektuar i kooperativës bujqësore në Mokër, duke ndryshuar historinë dhe zhvillimin e asaj krahine përmes punës së tij të palodhur, ndërsa gjysja e saj, mësuesja Elvira Berberi Kolgega, ishte një thesar i arsimit në krahinën e tyre e ka mësuar në hapat e saj të para të edukimit dhe të arsimimit në USA .

Ky kombinim i rrënjëve të forta dhe edukimit modern ka krijuar një frymë intelektuale dhe humane te Dea, duke e bërë atë jo vetëm një autore, por edhe një frymëzuese, një interpretuese e ndjeshme e jetës dhe një zë i jashtëzakonshëm në letërsinë bashkëkohore.

Trashëgimia e saj tregon një lidhje të veçantë midis traditës dhe modernitetit, midis familjes dhe botës, duke e bërë Dean një figurë unike që i bashkon rrënjët shqiptare me botën globale.

Dea Kolgega është një talent që meriton vëmendje globale – një zë i ri që lidh traditën dhe modernitetin, letërsinë dhe psikologjinë, dhimbjen dhe bukurinë.

Ajo nuk është vetëm një autore; ajo është një rrëfimtar i jashtëzakonshëm, një interpretuese e ndjeshme e jetës dhe një dritë që ndriçon rrugën për lexuesit e së ardhmes.

Eseja dhe recensionet e saj tregojnë se nga Mokra në botë, Dea Kolgega po lë gjurmë të paharrueshme në letërsinë bashkëkohore, duke bërë çdo lexim një udhëtim transformues, emocional dhe intelektual që nuk harrohet lehtë.

Çdo rresht i saj është një përvojë që bashkon dijen, ndjeshmërinë dhe pasionin, duke e bërë Dean një prej zërave më premtues dhe më frymëzues të kohës sonë.

Në një botë ku zërat e rinj shpesh humbasin në kaosin e informacionit dhe mediave të shpejta, Dea Kolgega shkëlqen si një menduese e thellë dhe një autore që sjell bukurinë, mendimin dhe emocionin në çdo rresht që shkruan.

The Giver - Lois Lowry Anglisht:

Punishment comes in a plethora of different forms: purely physical, mental, emotional or a mix of all three. In contrast, not all punishments given are deserved. The novel The Giver by Lois Lowry is an example of just such a situation. It is the story of Jonas and his struggle to do right by his community. Jonas lives in a perfect world. Nobody is unhappy, and everyone enjoys their lives. As children turn twelve, they find out what job they will have as adults. Jonas is given a job that no one in the community really understands, except that it is position of great honor. The book gets at the major concepts of choice and emotions by describing a world where neither exist. Jonas’s assignment as the next Receiver of Memory is a punishment because he cannot share the burden of memory with anyone and he is isolated from others.

For such a young, naive soul like Jonas, his accustomed life has now broken to pieces. The worst part is, he can’t even share the horrible burden and “concept” of memory to anyone. After the Ceremony of Twelves (A ceremony held to assign all of the Twelves a career, better known as ‘Assignment’.) Jonas was given a sheet of rules that precisely stated he was not allowed to talk about the training and preparation he endures with anyone except for the Giver. The Giver is the previous Receiver of Memory, whom of which is now instructing Jonas on how to be one himself. Being restricted from talking about what he and the Giver know to others really places a lot of nervous tension and pressure on Jonas. It is too much for the average person let alone an inexperienced teen like Jonas, who is just now figuring out the rights and wrongs of his Assignment. Not only that, but he can also now no longer participate in things that he has grown up doing; things like dream telling, feeling, and sharing his emotions. In Jonas’s family Unit it was required that each night one would have to share about how they’re feeling at dinner, and express the events of their dream in the morning at breakfast. In the present day, he knows that now these can not be followed; his knowledge forces him to lie in the situations he is inevitably expected to participate in. Recalling the rules, they state he “may” lie, but in many circumstances like this, it should say he “must” lie. For Jonas, this is a very big deal because he was always seen as a “perfect child” and he rarely had many flaws. His Assignment has taken away the privilege for him to mentally and physically feel like a normal kid. Not to mention, but his ‘rose colored glasses’ aren’t apparent anymore. He sees that rituals and certain rules are a manipulative tool to control the civilians in his Community. Quite obviously, no one knows about this except for Jonas. Not being able to take action or do something about this rubs Jonas the wrong way. While he can break the rules, he will still have to face detrimental consequences. This brings onto how he is aware of what will happen to the Community if he shares his memories. 
Around a decade ago, there was different Receiver of Memory in training. Her name was Rosemary. After experiencing the bright happiness along with the horrible agony of certain memories, she went straight to be Released. She didn't want the memories. They got into her head and she couldn't take it anymore. No where in the rules at that time did state that she wasn’t allowed to be Released. With this being a once-in-a-lifetime occurrence, the community was shocked to discover that the memories Rosemary held didn’t disintegrate into thin air, they dispersed throughout everyone within the Community. This rose chaos and it took a very long time for the memories to be assimilated into the Community; the people didn't want these memories. As Rosemary may not have known about the consequences of her actions, Jonas comprehends the fact that if he desperately wants to be Released as well, he cant. 

The reason for this is that not only is it now written in the rules, but he also is able to grasp the idea that it will negatively affect people and he will have to face the guilt of bringing the intense, painful feelings as well as happy ones to the Community. This is why he comes up with the idea of running away. If he can’t be released, then running away and disappearing would be the second resort. He talks this over with the Giver. As this happens, Jonas begs the Giver to come with him. In Lowry’s The Giver, she states, 
‘I want to, Jonas. If I go with you, and together we take away all their protection from the  memories, Jonas, the community will be left with no one to help them. They’ll be thrown into chaos. They’ll destroy themselves. I can’t go.’ 

‘Giver,’ Jonas suggested, ‘you and I don’t need to care about the rest of them.’ The Giver looked at him with a questioning smile. Jonas hung his head. Of course they needed to care. It was the meaning of everything. (133)
Here, Jonas’s understanding of why the Giver must stay is very clear to him. The goal is for the community to fully live the human experience, but Jonas knows this will bring them pain, and he feels bad about the fact that he wants the Giver to come with him. Facing this guilt of selfishness is part of the punishment of his Assignment.

At the same time, when thinking of one of the worst things to experience in life, isolation might be something that comes to mind straight away. Jonas suffers this experience throughout the book. He is isolated and lonely. Physically and mentally, Jonas is being placed above everyone else in the Community. Throughout his whole life, Jonas has always been different from the others. He continuously stood out because he was the only one who had light-colored eyes. In theory, light eyes are widely known to show more of a story than darker eyes. At the Ceremony of Twelves, Jonas was initially skipped when the selection began, causing him to think this was just a slight mistake. Small panic arose, as the Elders are never prohibited to make a mistake, but many brushed it off as such, too afraid to actually ask about it. However he was skipped for a reason, the reason being that after everyone else got their selection, he would be called up onto the podium to be told he was to now and forever be honored. The Elder had stated that Jonas was a special person, he had the “capacity to see beyond.” Getting called this by the Elder also makes him secluded from the rest. This started some sort of unspoken but recognized hierarchy in the Community. 

One moment Jonas was one amongst hundreds of Twelves awaiting to be assigned a position, and the next moment Jonas was a respected and distinguishable person. Jonas wasn’t fond of the fact that he now had to be recognized, as being acknowledged meant that he stuck out, thus proving the point of how he is in complete isolation when it comes to being the Receiver of Memory. The only person he can really express and talk to in this circumstance, is the Giver. In addition,  Jonas’s community also has no concept of the idea of color, pain and animals. This is very insignificant to them, not one soul in the entire Community is able to perceive the idea of any of these topics. This makes him feel as if it is unfair to both him and the citizens in his community. Everyone lacks the capability he has and in  under those circumstances is why his job as Receiver of Memory is a punishment. 

In The Giver, Lowry exclaims, “He placed one hand on each of  their shoulders. With all of his being he tried to give each of them a piece of the memory: not of the tortured cry of the elephant, but of the being of the elephant” (101). Here, Lowry demonstrates Jonas’s feeling of isolation very significantly. Jonas’s father is completely ignorant of what he is doing, and his sister is bothered by the fact that he’s touching her. She does not want this physical connection between her and Jonas. When Jonas tells her about the past existence of elephants, she thinks he’s kidding and just plays it off by not believing him. This puts Jonas in a tough position because expressing feelings to family is something many people do to exhale all of the bad energy, and lift a huge weight off of their back. However, without having shared experiences with anyone other than the Giver, Jonas is left all by himself to deal with all of the detrimental and beneficial outcomes of knowledge. 

When one considers that the protagonist is excluded by his community and that he must carry and hold all of the memories and emotions it is clear that his position is one that makes him sacrifice to their way of life. Lowry wants the reader to consider what happens when people refuse to acknowledge that there is room for multiple possibilities within a society. This refusal to see that there is more than one choice in any given situation stagnates their growth. Taking away the freedom of choice in the name of safety is never a good way to live. After all, as Professor Dumbeldore explains to Harry in The Chamber of Secrets, “It is our choices, Harry, that we show what we truly are, far more than our abilities."

The Giver - Lois Lowry Shqipe:

Ndëshkimi vjen në një bollëk të formave të ndryshme: thjesht fizike, mendore, emocionale ose një përzierje e të treve. Në të kundërt, jo të gjitha dënimet e dhëna janë të merituara. Romani Dhënësi nga Lois Lowry është një shembull i një situate të tillë. Isshtë historia e Jonas dhe luftës së tij për të bërë mirë nga komuniteti i tij. Jonas jeton në një botë të përsosur. Askush nuk është i pakënaqur, dhe të gjithë gëzojnë jetën e tyre. Ndërsa fëmijët mbushin dymbëdhjetë vjeç, ata zbulojnë se çfarë pune do të kenë si të rritur. Jonas i është dhënë një punë që askush në komunitet nuk e kupton me të vërtetë, përveç se është një pozitë me shumë nder. Libri merr konceptet kryesore të zgjedhjes dhe emocioneve duke përshkruar një botë ku asnjëra nuk ekziston. Caktimi i Jonas si Marrësi tjetër i Kujtesës është një dënim sepse ai nuk mund ta ndajë barrën e kujtesës me askënd dhe ai është i izoluar nga të tjerët.

Për një shpirt kaq të ri, naiv si Jonas, jeta e tij e mësuar tani është bërë copë-copë. Pjesa më e keqe është, ai madje nuk mund të ndajë askënd barrën e tmerrshme dhe "konceptin" e kujtesës. Pas Ceremonisë së Të Dyshëve (Një ceremoni e mbajtur për të caktuar të gjithë Të Dyve një karrierë, e njohur më mirë si 'Caktimi'.) Jonas iu dha një fletë rregullash që saktësisht thoshte se nuk ishte i lejuar të fliste për trajnimin dhe përgatitjen me të cilën duron ndokush përveç Dhuruesit. Dhuruesi është Marrësi i mëparshëm i Kujtesës, nga të cilët tani po udhëzohet Jonas se si të jetë vetë ai. Duke qenë i kufizuar të flasësh për ato që ai dhe Dhuruesi i dinë të tjerëve, në të vërtetë krijon shumë tension nervor dhe presion mbi Jonas. Tooshtë shumë për një person mesatar e lëre më për një adoleshent të papërvojë si Jonas, i cili vetëm tani po kupton të drejtat dhe gabimet e Caktimit të tij. Jo vetëm kaq, por ai gjithashtu tani nuk mund të marrë më pjesë në gjëra që ai është rritur duke bërë; gjëra të tilla si tregimi i ëndrrave, ndjenjat dhe ndarja e emocioneve të tij. Në Njësinë e familjes së Jonas kërkohej që secila natë të duhej të ndanin se si po ndihen në darkë dhe të shprehin ngjarjet e ëndrrës së tyre në mëngjes në mëngjes. Në ditët e sotme, ai e di se tani këto nuk mund të ndiqen; njohuritë e tij e detyrojnë atë të shtrihet në situatat në të cilat pritet të marrë pjesë në mënyrë të pashmangshme. Duke kujtuar rregullat, ata deklarojnë se ai "mund" të gënjejë, por në shumë rrethana si kjo, duhet të thotë se ai "duhet" të gënjejë. Për Jonas, kjo është një punë shumë e madhe sepse ai gjithmonë shihej si një "fëmijë i përsosur" dhe ai rrallë kishte shumë të meta. Caktimi i tij i ka hequr privilegjin që ai të ndihet mendërisht dhe fizikisht si një fëmijë normal. Për të mos përmendur, por syzet e tij me ngjyrë trëndafili nuk janë më të dukshme. Ai e sheh që ritualet dhe rregullat e caktuara janë një mjet manipulues për të kontrolluar civilët në Komunitetin e tij. Padyshim, askush nuk e di për këtë përveç Jonas. Të mos jesh në gjendje të ndërmarrësh veprime ose të bësh diçka në lidhje me këtë e fërkon Jonas në mënyrën e gabuar. Ndërsa ai mund të thyejë rregullat, ai do të duhet ende të përballet me pasoja të dëmshme. Kjo sjell sesi ai është i vetëdijshëm për atë që do të ndodhë me Komunitetin nëse ndan kujtimet e tij. Rreth një dekadë më parë, kishte një Marrës të ndryshëm të Kujtesës në trajnim. Emri i saj ishte Rosemary. Pasi përjetoi lumturinë e ndritshme së bashku me agoninë e tmerrshme të kujtimeve të caktuara, ajo shkoi drejt e për t'u Liruar. Ajo nuk i donte kujtimet. Ata iu futën në kokë dhe ajo nuk mund të duronte më. Jo, ku në rregullat e asaj kohe thuhej se ajo nuk u lejua të lirohej. Meqë kjo ishte një dukuri një herë në jetë, komuniteti u trondit kur zbuloi se kujtimet që mbajti Rosemary nuk u shpërbëhen në ajër, ato u shpërndanë në të gjithë brenda Komunitetit. Ky kaos u ngrit dhe u desh një kohë shumë e gjatë që kujtimet të asimiloheshin në Komunitet; njerëzit nuk i donin këto kujtime. Meqenëse Rosemary mund të mos ketë ditur për pasojat e veprimeve të saj, Jonas kupton faktin se nëse dëshiron shumë të lirohet gjithashtu, ai nuk mundet. Arsyeja për këtë është se jo vetëm që është shkruar tani në rregulla, por ai gjithashtu është në gjendje të kuptojë idenë se kjo do të ndikojë negativisht tek njerëzit dhe ai do të duhet të përballet me fajin e sjelljes së ndjenjave të forta, të dhimbshme, si dhe të lumtur ato në Komunitet. Kjo është arsyeja pse ai vjen me idenë për të ikur. Nëse ai nuk mund të lirohet, atëherë ikja dhe zhdukja do të ishte zgjidhja e dytë. Ai e flet këtë me Dhuruesin. Ndërsa kjo ndodh, Jonas i lutet Dhënësit që të vijë me të. Në Lowry’s The Diver, ajo thotë,
‘Dua, Jonas. Nëse unë shkoj me ty dhe së bashku ne u heqim të gjitha mbrojtjet nga kujtimet, Jonas, komuniteti nuk do të mbetet askush për t'i ndihmuar. Ata do të hidhen në kaos. Ata do të shkatërrojnë veten e tyre. Unë nuk mund të shkoj. ’
‘Dhurues,’ sugjeroi Jonas, ‘ti dhe unë nuk kemi nevojë të kujdesemi për pjesën tjetër të tyre.’ Dhënësi e shikoi atë me një buzëqeshje pyetëse. Jonas vari kokën. Sigurisht që ata kishin nevojë të kujdeseshin. Ishte kuptimi i gjithçkaje. (133)
Këtu, kuptimi i Jonas se pse Dhuruesi duhet të qëndrojë është shumë i qartë për të. Qëllimi është që komuniteti të jetojë plotësisht përvojën njerëzore, por Jonas e di që kjo do t'u sjellë atyre dhimbje, dhe ai ndihet keq për faktin se ai dëshiron që Dhënësi të vijë me të. Përballja me këtë faj të egoizmit është pjesë e ndëshkimit të Caktimit të tij. Në të njëjtën kohë, kur mendon për një nga gjërat më të këqija për të përjetuar në jetë, izolimi mund të jetë diçka që të vjen ndërmend menjëherë. Jonas e vuan këtë përvojë gjatë gjithë librit. Ai është i izoluar dhe i vetmuar. Fizikisht dhe mendërisht, Jonas po vendoset mbi të gjithë të tjerët në Komunitet. Gjatë gjithë jetës së tij, Jonas ka qenë gjithmonë ndryshe nga të tjerët. Ai vazhdimisht binte në sy sepse ishte i vetmi që kishte sy me ngjyrë të çelur. Në teori, sytë e dritës janë gjerësisht të njohur për të treguar më shumë një histori sesa sytë e errët. Në Ceremoninë e Dyshëve, Jonas fillimisht u anashkalua kur filloi përzgjedhja, duke e bërë atë të mendonte se ky ishte vetëm një gabim i vogël. Paniku i vogël lindi, pasi Pleqtë nuk janë të ndaluar kurrë të bëjnë një gabim, por shumë e pastruan atë si të tillë, shumë të frikësuar për të pyetur në të vërtetë për të. Sidoqoftë ai u hodh për një arsye, arsyeja ishte që pasi të gjithë të tjerët morën zgjedhjen e tyre, ai do të thirrej në podium për t'u thënë se do të nderohej tani dhe përgjithmonë. Plaku kishte deklaruar se Jonas ishte një person i veçantë, ai kishte “aftësinë për të parë përtej”. Thirrja e tij nga Plaku e bën atë të izoluar nga të tjerët. Kjo filloi një lloj hierarkie të pashprehur, por të njohur në Komunitet. Një moment Jonas ishte një nga qindra Të Dyshët që priste të caktohej një pozicion, dhe në momentin tjetër Jonas ishte një person i respektuar dhe i dallueshëm. Jonas nuk ishte i dashur për faktin se ai tani duhej të njihej, pasi pranimi do të thoshte se ai ngeci jashtë, duke provuar kështu pikën se si është në izolim të plotë kur bëhet fjalë për Marrësi i Kujtesës. I vetmi person që mund të shprehet dhe flasë me të vërtetë në këtë rrethanë, është Dhënësi. Përveç kësaj, komuniteti i Jonas gjithashtu nuk ka asnjë koncept të idesë së ngjyrës, dhimbjes dhe kafshëve. Kjo është shumë e parëndësishme për ta, asnjë shpirt në të gjithë Komunitetin nuk është në gjendje të perceptojë idenë e ndonjë prej këtyre temave. Kjo e bën atë të ndjehet sikur është i padrejtë si ndaj tij ashtu edhe ndaj qytetarëve në komunitetin e tij. Secilit i mungon aftësia që ka dhe në këto rrethana është arsyeja pse puna e tij si Marrësi i Kujtesës është një dënim. Tek Dhuruesi, Lowry thërret: “Ai vendosi një dorë në secilën nga shpatullat e tyre. Me gjithë qenien e tij ai u përpoq t’i jepte secilit prej tyre një pjesë të kujtesës: jo të britmës së torturuar të elefantit, por të qenies së elefantit ”(101). Këtu, Lowry demonstron ndjenjën e izolimit të Jonas në mënyrë shumë të konsiderueshme. Babai i Jonas është plotësisht injorant për atë që po bën, dhe motra e tij shqetësohet nga fakti që ai po e prek atë. Ajo nuk e dëshiron këtë lidhje fizike mes saj dhe Jonas. Kur Jonas i tregon asaj për ekzistencën e kaluar të elefantëve, ajo mendon se ai po tallet dhe thjesht e luan duke mos e besuar atë. Kjo e vë Jonas në një pozitë të ashpër sepse shprehja e ndjenjave ndaj familjes është diçka që shumë njerëz bëjnë për të nxjerrë të gjithë energjinë e keqe dhe për të hequr një peshë të madhe nga shpina. Sidoqoftë, pa pasur përvoja të ndara me askënd tjetër përveç Dhënësit, Jonas lihet i vetëm për t'u marrë me të gjitha rezultatet e dëmshme dhe të dobishme të dijes.

Kur dikush konsideron se protagonisti përjashtohet nga komuniteti i tij dhe se ai duhet të mbajë dhe mbajë të gjitha kujtimet dhe emocionet, është e qartë se pozicioni i tij është ai që e bën atë të sakrifikojë në mënyrën e tyre të jetës. Lowry dëshiron që lexuesi të marrë parasysh se çfarë ndodh kur njerëzit refuzojnë të pranojnë se ka vend për mundësi të shumta brenda një shoqërie. Ky refuzim për të parë se ka më shumë se një zgjedhje në çdo situatë të caktuar ngec në rritjen e tyre. Heqja e lirisë së zgjedhjes në emër të sigurisë nuk është kurrë një mënyrë e mirë për të jetuar. Mbi të gjitha, siç i shpjegon Profesor Dumbeldore Harrit në Dhomën e Sekreteve, “Janë zgjedhjet tona, Harry, që ne të tregojmë atë që jemi me të vërtetë, shumë më tepër sesa aftësitë tona. “




Argus and Io - Anglisht
From Eyes to Feathers: Discovering Transformation, Suffering and Meaning through Ovid’s Argus and Io Myth

Ovid’s version of the Argus and Io myth in the Metamorphoses is the perfect example for explaining how Romans attempted to transform suffering into meaning by connecting it with beauty in the natural world. Ovid employs transformation not just as a plot device for readers, but also as a psychological device for processing trauma. Through the transformation of Argus’s hundred eyes being carefully arranged into peacock feathers, Ovid turns violence and grief into the latter: understanding, art and beauty, all while symbolizing resilience and preservation through storytelling. The peacock's tail, derived from Argus’ hundred eyes, really shows what Dixon calls the “ambiguities of natural phenomena,” where a natural object simultaneously embodies violence, mourning, and extraordinary beauty.1 It situates Ovid’s writing within the psychological frameworks of trauma, as well as the “making of meaning”,1 which Ovid is known for excelling at, but also exists in both ancient philosophy and modern psychology. Argus’s death is transformed into the peacock’s beauty, which lives on and on, essentially eternally. Ovid uses Io’s parallel journey through trauma and fragmented identity as a physiological lens for understanding transformation as both a symptom, then recovery. This is where real, raw emotion, and human pain, rather than destroying identity, becomes a catalyst for reinvention and reinterpretation. All in all, Ovid demonstrates that transformation, even through suffering, is an act of preservation and renewal.
The story of Argus and Io in Book 1 of the Metamorphoses is a narrative about power, violation, and the attempt to be able to preserve identity through transformation. In the myth, Jupiter falls in love with Io, a river nymph and the daughter of Inachus. Juno, Jupiter’s wife, grows suspicious of an affair, and in turn Jupiter disguises Io as a cow in order to hide his infidelity. Juno then asks for the cow as a gift, and places Argus, a giant with a hundred eyes on his body, as its guardian. Ovid gracefully writes, “constiterat quocumque modo, spectabat ad Io, / ante oculos Io, quamvis aversus, habebat" (1.628-629), which I translated as “In whatever way he stood still, he looked toward Io. Even when turned away, he had Io before his eyes.” Argus’s sole purpose is to be a surveillant. His hundred eyes never sleep all at the same time, which makes escape for Io almost impossible. Under Argus’s surveillance, Io experiences complete suffering. In Ovid’s Latin, “frondibus arboreis et amara pascitur herba. / proque toro terrae non semper gramen habenti / incumbit infelix limosaque flumina potat” (1.632-632). I translated this as “She grazes tree leaves and bitter grass. And in place of a bed, she lies upon the earth not always having grass. Unhappy, she lies down and drinks the muddy rivers.” And, in one instance, when she attempts to stretch out her arms as a plea to Argus, she realizes she has no arms anymore. This is an allusion to the loss of identity that Io continues to face. In one of Ovid’s most keen details, when she tries to speak, “conatoque queri mugitu edidit ore / pertimuitque sonos propriaque exterrita voce est” (1.637-638). I translated this as, “And having tried to speak, she produced the mooing of a cow from her mouth, and she was terrified by the sounds and was frightened by her own voice.” This captures one of the most tragic moments in Io’s story. It is when she becomes aware of her speech loss. This loss of voice represents the complete fragmentation of identity.  With this, goes her humanity as well. Her human consciousness is trapped within an animal body, and there is virtually nothing she can do about it. 
In another particularly touching scene, Io encounters her father Inachus and sisters at the riverbank where she was once able to play by. They unfortunately do not recognize her. In distress, Io uses her hoof to trace letters in the dust, spelling out her name, and, therefore, revealing her transformation. Ovid captures this moment, “littera pro verbis, quam pes in pulvere duxit, / corporis indicium mutati triste peregit" (1.649-650). I translated this as, “A letter, traced in the sand by her hoof, stood in places of words. She therefore completed a mournful sign of her transformed body.” Her father’s response captures the contradiction of traumatic recognition: “me miserum! [...] tu non inventa reperta / luctus eras levior!" (1.651-655). I translated this as, “‘Oh, miserable me’! [...] you, not found, were a lighter grief than being found again.” Inachus is saying that the pain of losing Io was easier than seeing her like this. She is alive, but transformed into a cow. Finding someone is supposed to relieve grief, but Inachus’s discovery of his daughter only deepens it. This line articulates the real truth about trauma, that sometimes the acknowledgement of suffering is more painful than the uncertainty of it. 
Jupiter, unable to bear Io’s continued and constant torment, sends Mercury to kill Argus. Mercury, who was disguised as a shepherd, is able to make Argus go to sleep by telling him stories and playing music. Then, as Ovid brilliantly writes, “nec mora, falcato nutantem vulnerat ense, / qua collo est confine caput, saxoque cruentum / deicit et maculat praeruptam sanguine rupem" (1.717-719). I translated this, “Without delay, he harms the snoozing one with his curved sword, where the head is in boundary with the neck, and throws the bloody head onto a rock, and stains the steep cliff with blood.” It is clear the violence is very graphic and brutal. However, what follows transforms this violence into something else entirely. Immediately after Argus’s death, Ovid writes one of the most significant lines of the story: "Excipit hos volucrisque suae Saturnia pennis / collocat et gemmis caudam stellantibus inplet" (1.722-723). I happily and carefully translated this as, “Juno takes these [eyes] up and in the feathers of her bird / arranges them and fills the tail with starry gems.” Juno places Argus’s eyes into the peacock’s tail almost like how a jeweler sets stones into pieces of jewelry. The verb collocat (places, or arranges) and inplet (fills) suggests a careful preservation as well as a reimagining. This is not random scattering. It is more of a deliberate arrangement. The eyes become gemmis…stellantibus (starry gems) transforming organs that were once used as a mechanism for surveillance into objects of beauty and purpose. The previous line, “Arge, iaces, quodque in tot lumina lumen habebas, / exstinctum est, centumque oculos nox occupat una" (1.720-721), which I translate as "Argus, you lie dead, and that light which you had in so many eyes / has been extinguished, and one night occupies a hundred eyes," emphasizes the totality of death before the transformation. 
This transformation is extraordinary for what it accomplishes in a symbolic light. Argus, who existed solely as an instrument for surveillance and suffering, becomes immortalized as an object of beauty out in nature. The hundred eyes that once watched Io’s struggle and torment so vigilantly, are now the “starry jewels” that make the peacock one of nature’s most beautiful, and magnificent creatures. What makes this transformation psychologically significant is that it is able to make a basic human instinct tangible. This is the need to find meaning in suffering. The peacock’s tail serves as a permanent memorial to Argus. His identity is not erased by death. It is instead transformed, and made eternal. Yet, at the same time, the transformation also reinterpret’s Argus’s existence. He is no longer a mechanism for cruelty. Through Ovid’s clever syntax, Argus is now art, nature, beauty itself, and a symbol of Juno’s power.  
To understand Ovid’s narrative strategy as purposeful rather than just decorative, we have to situate his work within the era of intellectual Augustan Rome and its traditions. Ancient civilizations possessed sophisticated frameworks for understanding how suffering is able to shape identity and consciousness. These are frameworks that, of course, predate, but mirror modern trauma theory.3 Greek philosophers, like Socrates and the Stoics, theorized very extensively about the relationship between experience, suffering and human flourishing. Socrates believed that ‘eudaimonia’, which is that act of happiness, wellbeing, and human flourishing, motivates all human action, and that virtue/knowledge lead to this state of wellbeing.4 For Socrates, life, even when painful, produces the wisdom necessary for human flourishing. These beliefs and ideas suggest that suffering itself, when understood and carried out properly, can become the catalyst for achieving this state of eudaimonia. Plato divided the soul into three parts. This was the desire, the courageous, and the reasonable, that must achieve harmony under reasonable guidance for a person to achieve wellbeing.4 When Io is transformed into a cow, she experiences the same kind of internal fragmentation of her identity that Plato described. Her human consciousness is trapped in the body of an animal, unable to achieve the level of consciousness that would restore her sense of self. She can think human thoughts, but there is no way for her to be able to express them. She can remember her identity and who she really is, but she cannot execute her identity. 
Moreover, Plato understood the soul as mediating between the world of forms, which in this case would be the eternal and unchanging truth, and the world of sense, which is the physical and changing experience. The soul is able to generate perception, emotions, and experiences of pleasure and pain through the body.4 Io’s transformation makes this concept completely concrete. Io’s soul remains unchanged, as she knows who she is, while her body changes completely, as she cannot express who she really is. The Stoics, who were influential in Roman thought, emphasized finding one’s proper place in the natural order through acceptance and reinterpretation of suffering.4 This philosophy resonates with Ovid’s resolution. Argus’s suffering becomes immortalized. Thus, he is given permanent meaning through incorporation into nature itself. The peacock tail represents that Stoic acceptance transformed into art. Argus finds his permanent place, not as a victim, but as beauty.  
Ovid, writing in a very intellectual culture full of saturation with all of these types of philosophical frameworks, would have been familiar with debates about how humans achieve flourishing through processing difficult, painful or traumatic experiences. His choice to transform Argus’ eyes into natural beauty, rather than just leaving them as just a tragedy on his gruesomely dead body, could suggest a possible connection between these philosophical traditions.  
Io’s journey shows how transformation functions as both a symptom of trauma, and a pathway to recovery. Maggie Sawyer’s analysis in Io and Trauma in Ovid’s Metamorphoses interprets Io’s transformation as both symptoms and expression of trauma. Her suffering and voice loss go hand in hand with modern understandings of psychology and mental health. It mirrors the modern understanding of something called post traumatic dissociation.5 Following Io’s transformation into a cow, she experiences fear like no other. It is tied to the discomfort of being in the unfamiliar body of a cow. Then she attempts to speak and is only able to let out animal sounds, which is recorded by Ovid as, “pertimuitque sonos propriaque exterrita voce est" (1.638), I translated this as: “And she grew frightened by the sounds and was terrified by her own voice.” This specific detail is crucial. Io is alienated not just from her body, but also from her voice. The voice is the primary means of which identity is maintained. The loss of voice represents what trauma theory calls ‘narrative disruption’: the inability to tell someone's own story.5
Ovid emphasizes Io’s attempts to communicate regardless of this loss of her voice. She follows her family desperately, seeking for them to see and realize who she really is, beyond the skin of the cow. When verbal communication fails, she turns to physical communication. She uses her hoof to trace her name in the sand. This clever adaptation demonstrates what modern psychology calls resilience. It is the capacity to find alternative pathways when primary ones are blocked6. Io of course, cannot speak. However, she can write. Her consciousness is able to cleverly and quickly find an alternative in transforming her limitation into communication. Although, even after Jupiter ends Juno’s punishment, and restores Io back into her human and original form, the trauma persists. Ovid writes, “officio pedum nymphe contenta duorum / erigitur metuitque loqui, ne more iuvencae / mugiat, et timide verba intermissa retemptat" (1.744-746). My translation: “The nymph, satisfied with the use of two feet, rises and fears to speak, and in the manner of a cow, she timidly tries again the words she had left off.” The restoration of Io herself is physical, but the mental wound still lingers. Io has to relearn her own voice. This is perhaps Ovid’s most sophisticated psychological insight. This instills that transformation does not simply erase the trauma. The body itself might be restored, but the ‘self’ must be rebuilt. 
John W Dixon’s exploration of The Ambiguities of Natural Phenomena provides a philosophical framework for understanding why Ovid’s transformation of Argus’s eyes into peacock feathers carries such a symbolic weight. Dixon argues that natural phenomena contain inherent ambiguities, the capacity to simultaneously embody contradictory meaning and emotions.1 As a natural object, the peacock's tail is very beautiful. It is rare to find such uniqueness in nature. It is admired across a plethora of different cultures and time periods largely for its iridescent colors, intricate pattern, and very dramatic display. Its origin in myth in Ovid’s narrative is rooted in violence and grief. Juno, by carefully arranging the ‘starry’ gems of a murdered guardian into the tail of an animal, literalizes the preservation of the dead through natural beauty. The peacock becomes more than just an animal with pretty feathers. It becomes a memorial, and symbol of warning, art, and most importantly, a reminder of resilience. By transforming instruments of surveillance and symbols of death into objects of natural magnificence, Ovid demonstrates how meaning can be extracted from suffering through creative reinterpretation. The peacock does not erase Argus’s death, it is instead able to preserve his existence while transforming its meaning. This is the essential mechanism of “meaning-making”, not denying the painful reality, but instead recontextualizing it within a larger framework that is able to make it bearable.1
Ancient civilizations were able to understand this principle very well. From Greek philosophical inquiry about the relationship between logos, divine reason, and the natural world,3 humans have always sought to read meaning into natural phenomena and to preserve painful experiences through their incorporation into the natural order. The Greeks saw stories within constellations, they explained season change through myths of abduction and return, they understood laurel trees, and flowers as metamorphosed humans whose stories continued in an altered form. Ovid inherits this tradition, but employs it with more psychological sharpness. His transformations are not punishments, but narrative strategies for processing what seems like the unprocessable to humans. 
The Argus and Io myth is not isolated in the Metamorphoses, it is part of a more general, broader pattern. Ovid repeatedly employs transformation to demonstrate how identity persists through change, and how suffering can be preserved as beauty/meaning rather than just endured and lost, like it would be in many cases. Daphne's transformation into a laurel tree (Met 1.452-567) provides a parallel. Fleeing Apollo’s pursuit, Daphne prays to her father, a divine being. Ovid writes her prayer as, "fer, pater,...inquit 'opem! si flumina numen habetis, / qua nimium placui, mutando perde figuram!" (1.545-546). My translation: "’Bring help father!’ she said,  ‘If the rivers have divine power, / by which I have satisfied too much, by changing destroy this form!’" Her wish is granted, and Ovid describes the transformation in sort of unique botanical terms: "mollia cinguntur tenui praecordia libro, / in frondem crines, in ramos bracchia crescunt, / pes modo tam velox pigris radicibus haeret" (1.549-551). I translate: "Her soft chest is surrounded by thin bark, / her hair grows into foliage, her arms into branches, / her foot now so swift is stuck fast in stagnant roots." Yet crucially, "remanet nitor unus in illa" (1.552)—"only her beauty remains in her.” Daphne’s transformation parallels Io’s in more ways than one. Both are pursued by gods. Both lose their human form and are disconnected with theit identity. Daphne’s transformation however, offers something that Io’s does not at first. That is, escape. The laurel tree cannot be taken advantage of. Her body is finally safe. Apollo immediately then claims the laurel as his sacred tree, adorning himself with the beautiful laurel branches. Yet, the transformation also preserves Daphne’s identity, "remnant nitor unus", her beauty remains. She becomes art, a symbol of victory. Her suffering is not erased. It is transformed into a cultural meaning that lasts for eternity. When Daphne turns into a laurel tree to escape Apollo, her father preserves her by transforming her body while her consciousness becomes a merge with nature itself. When Arachne becomes a spider after challenging Athena to a ‘weaving war’, her weaving skill, which she surrounded her identity so much on, continues in her new form of spinning cobwebs. Transformation in Ovid’s work preserves the core identity while changing expression, allowing traumatized individuals to continue existing in forms that aid their wounds. These patterns reveal Ovid’s consistent narrative strategy amongst more stories in the Metamorphoses than one. This strategy displaying that transformation serves as a mechanism for meaning-making, preserving identity and experience even through radical change of the body. Stoic philosophy taught that one’s true self, the rational soul, remained constant even as external circumstances changed it.4 Ovid brings this idea to life. His character’s bodies change, but their identities endure, whether that is being preserved through art, nature or skill. 

Elizabeth Heimlick’s Trauma and Resilience Theory within Shakespeare’s Storytelling discusses resilience as the act of “bouncing forward into something both familiar and new”.6 This definition applies very well to Ovid's Metamorphoses, where physical change parallels psychological renewal. Argus’s transformation into art, with his eyes living on in nature, illustrates the timeless human drive to give permanence to pain through narrative storytelling. Modern trauma theory, particularly the concept of post-traumatic growth (PTG), is able to describe insight into the ancient world. PTG research demonstrates that trauma survivors often experience positive psychological changes. This includes greater appreciation for their life, stronger relationships, increased strength (personal), recognition of new possibilities and outcomes, and a deeper spiritual understanding.7 The key mechanism that facilitates PTG is meaning-making, the cognitive process of constructing explanatory frameworks that are able to integrate traumatic experiences into someone' s life narrative.7 This is precisely what Ovid’s transformation accomplishes narratively speaking. The peacock's tail makes meaning from Argus’s death. It does not erase his suffering or justify Juno’s cruelty, but it creates a framework in which that suffering has permanence, beauty, as well as significance. Just as modern trauma survivors are able to reframe suffering through creative expression like art, writing, etc,. Ovid’s characters transform suffering into meaning through metamorphosis. Helmick's theory turns trauma into a communal, overarching meaning that can be understood by universally anyone.6 This is exactly what Ovid’s myth does. The Argus and Io story becomes a teaching tale about how humans survive pain and suffering through transformation, through creativity, through the preservation of identity in altered forms. The peacock becomes a symbol accessible to everyone. You do not need to know the full myth inside and out to appreciate the bird’s beauty, yet knowing the myth adds layers upon layers of meaning to that beauty, which, in turn, adds a whole new dimension. Trauma survivors who reframe suffering through creativity and expression are engaging in the same “making of meaning” that Ovid displays. The veteran who processes combat trauma through painting, or the assault survivor who finds voice through poetry, or that grieving parent who establishes an organization in their child's name. These are all transforming suffering into beauty, meaning, art, legacy. They are, in essence, creating their own peacock tails. They are preserving painful experience  by transforming it into something that both honors the past, and points toward continued existence. 
The question of Ovid’s intentionality and whether he deliberately employed metamorphosis as a psychological mechanism for processing trauma becomes answerable when we consider his rhetorical situation. Ovid writes the Metamorphoses during the reign of Augustus Caesar, a period of intense political and social transformation. Rome had recently transitioned from being a republic into now an empire. Traditional Roman values that once upheld who they were, were being actively reformed, reimposed or replaced. Ovid himself would even eventually be exiled by Augustus. In this context, Ovid’s focus on transformation takes on political and psychological significance. His narratives consistently question divine authority and sympathize with victims of divine violence.8 Stephanie McCarter's 2022 translation specifically addresses how Ovid's narrative voice critiques the violence it depicts, often through subtle irony, focalization through victims' perspectives, and emphasis on the bodily and emotional suffering caused by divine power.8 Ovid’s narrative choices which focused on victims' experiences, emphasizing the emotional and physical details of transformation, displays a purposeful and deliberate strategy. He transforms these stories of divine cruelty into narratives of resilience. He invites readers to find meaning in suffering through his act of storytelling.
Works Cited
[1] Dixon, John W. "The Ambiguities of Natural Phenomena." The Christian Scholar, vol. 48, no. 3, 1965, pp.
183–97. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/41177467.
[2] Ovid. Metamorphoses. Edited by Hugo Magnus. Gotha: Perthes and Besser, 1892. The Latin Library, http
s://www.thelatinlibrary.com/ovid/ovid.met1.shtml.
[3] Tiny Wonder. "A Brief History of Psychology: From Ancient Civilizations to Modern Science." Medium, 21
Feb. 2023, medium.com/@tinywonder/a-brief-history-of-psychology-from-ancient-civilizations-to-modern-scie
nce-19c259e9edee.
[4] Wilam, Allison. "Psychological Thoughts of Ancient Greece." Medium, 24 Feb. 2022, medium.com/@alliso
nwilam/psychological-thoughts-of-ancient-greece-68f87339a2db.
[5] Sawyer, Maggie. "Io and Trauma in Ovid's Metamorphoses: Rape and Transformation." Haverford
College, 2019.
[6] Helmick, Elizabeth. "Trauma and Resilience Theory within Shakespeare's Storytelling." Iowa State
University, 2022.
[7] Park, Crystal L., et al. "Meaning Making Following Trauma: A Self-Regulation Framework." In Trauma and
Self: A Theoretical and Clinical Perspective, edited by Andrew J. Moskowitz, et al., 2022.
[8] McCarter, Stephanie, translator. Metamorphoses. By Ovid, Penguin Classics, 2022.
[9] Curran, Leo. "Rape and Rape Victims in the Metamorphoses." Arethusa 11.1–2 (1978): 213–241.

Në Iran frika u vra. Në Shqipëri ajo ende sundon.

Në Iran, njerëzit dolën në rrugë dhe vendosën me gjithshka munden ta vrasin frikën, ta vrasin me zë, me guxim dhe me sakrificë, duke ju dalë përballë plumbave, burgjeve dhe varjeve.

Ata më në fund kuptuan një të vërtetë të thjeshtë:
Jeta pa dinjitet është vdekje e ngadaltë.

Në Shqipëri, frika nuk është vrarë.

Ajo jeton mirë, ushqehet çdo ditë nga një mafieshtet që nuk ka më nevojë të të rrahë, sepse të ka lodhur, nuk ka më nevojë të të burgosë, sepse të ka varfëruar, nuk ka nevojë as të të vrasë, sepse të ka detyruar të ikësh.

Kjo është diktatura moderne shqiptare, një regjim që nuk të ndalon të largohesh, por të përzë, të përcjell me cinizëm: “Ikshi e mos u këthefshi.”

Dhe vendi boshatiset, ndërsa narkopushteti hajdut forcohet.

Në Iran, diktatura mbahet me dhunë të hapur.

Në Shqipëri, mbahet me patronazhistë, vota të vjedhura, institucione të kapura dhe një frikë krimi të shpërndarë si mjegull që nuk ulëret, por të gërryen, që nuk të vret menjëherë, por të konsumon pak e nga pak .

Populli iranian po rrezikon jetën për të fituar lirinë.

Populli shqiptar, në pjesën më të madhe, po zgjedh të shpëtojë veten duke ikur.
Dhe ky është triumfi më i madh i pushtetit të pinjollëve të bllokut,-jo bindja, por dorëzimi.

Veçse frika nuk zhduket me ankesa të kota apo qurravitje, as me emigrim masiv.
Ajo vritet vetëm kur njerëzit ndalojnë së besuari se janë të pafuqishëm.


Kur qytetarët ti përgjigjen mallkimit “rilindas”

“Ikshi e mos u kthefshi” !

Me mallkimin, guximin, dhe vendosmërinë e tyre:

“Ardhshim e mos ju gjetshim!” !

Deri atëherë, Shqipëria do të mbetet në mes të Europës, por jashtë demokracisë.

Në Iran frika u vra me guxim,në Shqipëri, ajo ende qeveris.

Pyetja nuk është pse regjimi është i fortë, por kur do të lodhemi së qeni të nënshtruar?

Leave and never return!” “We will come and never be found by you!”

In Iran, people took to the streets and decided, with everything they had, to kill fear—kill it with their voices, with courage, and with sacrifice—facing bullets, prisons, and executions. Finally, they understood a simple truth: life without dignity is slow death.

In Albania, fear has not been killed.
It thrives. Fed daily by a mafia-like state that no longer needs to beat you, because it has worn you down; no longer needs to imprison you, because it has impoverished you; no longer needs to kill you, because it has forced you to flee.

This is modern Albanian dictatorship: a regime that does not stop you from leaving, but drives you away, following you with cynicism: “Leave and never return!”
And the country empties, while the thieving, nepotistic regime grows stronger.

In Iran, dictatorship rules with open violence.
In Albania, it rules through clientelism, stolen votes, captured institutions, and a fog of fear that does not scream but gnaws at you, that does not kill immediately but slowly consumes you.

The Iranian people risk their lives to gain freedom.
The Albanian people, for the most part, choose to save themselves by fleeing. And this is the greatest triumph of the offspring of the old regime—not obedience, but submission.

Yet fear is not destroyed by empty complaints or whining, nor by mass emigration.
It dies only when people stop believing they are powerless.

When citizens respond to the “Rilindas” curse with courage and determination:
“Leave and never return!”
And deliver their unyielding verdict:
“We will come and never be found by you!”

Until then, Albania will remain in the heart of Europe—but outside democracy.

In Iran, fear was killed with courage.
In Albania, it still rules.

The question is not why the regime is strong.
The question is: when will we tire of being submissive?

KOHA DHE HESHTJA

Mos u ngut; shpejtësia është hije që fsheh frikën e të tjerëve. Ngadalësia është dritë që të lejon të shohësh rrugën tënde.

Heshtja pas një pyetjeje është një pishinë e qetësisë. Ai që nuk e mbush boshllëkun me zhurmë, shpesh zbulon më shumë se çdo fjalë.

Shiko pak më gjatë; syri i qëndisur me qetësi thyen iluzionet e tjetrit. Vetëm prezenca që nuk nxiton është e fortë.

Vendimi i vonuar është si një gur që piqet nën diell; ai mban forcë të qëndrueshme.

ZËRI I BRËNDËSHËM

Zëri i lartë është stuhia e brendshme e tjetrit. Zëri i ulët është qetësia e malit – askush nuk e tund.

Kur pasqyron fjalët e tjetrit, nuk godet; vetëm ndriçon. Dritat e brendshme zbulojnë të fshehtën pa rrëzuar.

Mos lufto në terrene që nuk janë të tuat. Humbja e audiencës është shenjë se energjia është kthyer tek ti.

Pyetja është portë. Ajo të lejon të futesh në mendjen e tjetrit pa hyrë me forcë.

EGOJA DHE FLETJA

Shpjegimi i tepërt është rrënjët e pasigurisë që dalin në dritë. Ai që qëndron, nuk ka nevojë të mbijetojë.

Fyerja është era që kërkon se paku përgjigje. Në heshtje, era shkon dhe humbet energjinë.

“Jo”-ja e thënë pa shpallje është shpata e brendshme. Kush justifikon refuzimin, ende kërkon pëlqim të huaj.

Fytyra që nuk flet me emocion është pasqyrë. Ajo reflekton vetëm atë që ka brenda.

Vëmendja është energjia e shpirtit. Mos e shpërndaj tek ata që kërkojnë vetëm hijen e saj.

MISTERI DHE KUFIRI

Emri i thënë me ndërgjegje është një çelës për zemrën. Respekti fillon aty ku tjetri ndjehet i parë dhe i njohur.

Jo çdo gjë duhet zbuluar. Disa mistere janë kështjella që ruajnë dinjitetin.

Kufijtë janë energji që nuk duhet thyer. Pasoja është mënyra që universi dëshmon për to.

Prano komplimentin si ujë që rrjedh. Kush e bën këtë, nuk kërkon miratimin e botës.

Parashikueshmëria është rrjeta që të kap të tjerët. I paparashikueshmi ecën në qiellin e vet, i lirë dhe i sigurt.

QETËSIA DHE DISTANCA

Kur pret më pak, nuk mbahesh peng. Liria është largësi e brendshme, jo kufizim jashtë.

Mos fol me valën e tjetrit. Prit stuhinë të mbarojë; pastaj, fol si lumenj që rrjedh.

Fjala e ngadaltë peshon më shumë se çdo goditje. Nxitimi është shenjë e erës që të mbërthen.

Heshtja është një tempuj brenda trupit. Vetëm ata që kanë sy mund ta lexojnë.

Kush kërkon vëmendje humbet energjinë. Kush qëndron në distancë e rimerr atë.

Veprimet janë gurë që rrinë të palëvizshëm; fjalët janë hije që lëkunden.

LIRIA DHE MUNGESA

Shakatë janë erëra që fshehin mendime të paprekura. Aty ku hesht, e vërteta rrjedh e qetë.

Mos ushqe pasivitetin; ai jeton nga reagimi yt. Kur nuk i jep karburant, ai shuhet.

Mungesa krijon hapësirë. Ajo që jepet pa masë humbet magjinë e vet.

Fuqia është të mos japësh gjithçka. Jo çdo fjalë, jo çdo mendim, nuk ka nevojë të dalë në dritë.

Kufiri i parë është test i shpirtit. Nëse thyhet, largohu.Sepse ai që mund të largohet, është i lirë.Dhe liria është forma më e qetë e pushtetit.

CHAPTER I – TIME AND SILENCE

Do not rush; haste is a shadow that hides another’s fear.
Slowness is the light that allows you to see your own path.

Silence after a question is a pool of calm.
Those who do not fill the void with noise often reveal more than any words.

Look a little longer; a gaze stitched with calm breaks the illusions of others.
Only presence unhurried is strong.

A delayed decision is like a stone baked under the sun; it holds enduring strength.

⸻

CHAPTER II – THE INNER VOICE

A loud voice is the storm within another.
A soft voice is the stillness of the mountain—unshakable.

When you reflect another’s words, you do not strike; you illuminate.
Inner light exposes secrets without breaking them.

Do not fight battles that are not yours.
Losing the audience is a sign that energy has returned to you.

The question is a gate.
It allows you to enter another’s mind without force.

⸻

CHAPTER III – EGO AND PRESENCE

Over-explaining is the root of insecurity laid bare.
He who stands does not need to survive.

Insults are winds seeking a reply.
In silence, the wind passes and loses its power.

A “No” spoken without justification is an inner sword.
He who excuses refusal still seeks another’s approval.

A face that does not speak with emotion is a mirror.
It reflects only what lies within.

Attention is the energy of the soul.
Do not scatter it to those who seek only its shadow.

⸻

CHAPTER IV – MYSTERY AND BOUNDARIES

A name spoken with awareness is a key to the heart.
Respect begins where another feels seen and acknowledged.

Not everything must be revealed.
Some mysteries are castles that guard dignity.

Boundaries are energy that must not be broken.
Consequences are the universe’s way of affirming them.

Accept compliments like flowing water.
He who does so seeks no approval from the world.

Predictability is a net that traps others.
The unpredictable walks its own sky, free and certain.

⸻

CHAPTER V – CALM AND DISTANCE

Expect less, and you will not be held captive.
Freedom is an inner distance, not an external limitation.

Do not speak with another’s storm.
Wait for the tempest to pass; then speak like a river flowing.

Slow words weigh more than any strike.
Haste signals the wind that entangles you.

Silence is a temple within the body.
Only those with eyes can read it.

Those who seek attention lose energy.
Those who maintain distance reclaim it.

Actions are stones that remain unmoved; words are shadows that sway.

⸻

CHAPTER VI – FREEDOM AND ABSENCE

Jokes are winds that conceal untouched thoughts.
Where silence dwells, truth flows quietly.

Do not feed passivity; it lives from your reaction.
Without fuel, it extinguishes.

Absence creates space.
What is given without measure loses its magic.

Power lies in withholding.
Not every word, not every thought, needs to see the light.

The first boundary is a test of the spirit.
If it is broken, walk away.
For he who can leave is free.
And freedom is the calmest form of power.

Kristersson flet gjithashtu për nevojën e një kalimi të shpejtë dhe paqësor drejt qeverisjes demokratike.

Ky mesazh është thelbësor për Shqipërinë: ndryshimi nuk vjen nga kaosi, por nga zgjedhje të lira, të ndershme dhe të verifikueshme, nga institucione që nuk janë të kapura dhe nga një drejtësi që nuk shërben politikës.

Nëse zgjedhjet nuk janë të lira, atëherë qeveria nuk është legjitime.

Nëse vota blihet ose frikësohet, atëherë populli nuk përfaqësohet.

Dhe nëse kjo vazhdon, atëherë Shqipëria rrezikon të ndjekë të njëjtën rrugë që ndoqi Venezuela.

Fjalia “Populli tani është çliruar” duhet të lexohet si paralajmërim dhe shpresë njëkohësisht.

Paralajmërim për çdo pushtet që mendon se mund të sundojë përmes manipulimit të zgjedhjeve. Dhe shpresë për çdo popull që beson se vota e lirë, herët a vonë, e rikthen demokracinë.

Mesazhi është i qartë:

Zgjedhjet nuk janë formalitet.

Ato janë kufiri midis demokracisë dhe autoritarizmit. Dhe ky kufi, sot, kalon drejtpërdrejt edhe nëpër Shqipëri.

Kristersson: Befriade från Maduros diktatur


Statsminister Ulf Kristersson (M) vill se en ”snabb och fredlig övergång till demokratiskt styre i Venezuela”, sedan USA tillfångatagit landets president Nicolás Maduro.


”Det venezuelanska folket har nu befriats från Maduros diktatur. Men alla stater har samtidigt ett ansvar att respektera och agera i enlighet med folkrätten”, uppger Kristersson i ett skriftligt uttalande till TT.

Han uppger att Venezuela varit ”en av världens mest hårdföra socialistiska diktaturer” under Maduros styre.

🔺”Sverige har under lång tid påpekat att Maduro saknar demokratisk legitimitet – inte minst efter valfusket 2024”.

Statsministern uppger vidare att regeringen följer situationen i landet

Ulf Kristersson: Stolen elections topple every government – a warning Albania cannot ignore

Stolen elections topple every government.

Swedish Prime Minister Ulf Kristersson’s statement that “the Venezuelan people are now liberated from Maduro’s dictatorship” is a clear indictment of governments that cling to power through manipulated elections. Maduro lost all legitimacy precisely because he stole the 2024 elections. This is political fact, not opinion.

Kristersson is clear: in any functional democracy, elections are the sole source of power. When they are stolen, power is no longer government—it is usurpation. This principle does not change from Latin America to Europe. It applies equally to Albania.

In Albania, elections for years have been accompanied by serious and repeated allegations of vote buying, patronage pressure on administration, organized crime involvement, and result manipulation. International reports, leaked recordings, and unfinished investigations have raised serious doubts about the integrity of the electoral process. Yet, the government continues to act as if its legitimacy is unquestionable.

The Venezuelan case shows that manipulated elections cannot keep a regime standing forever. They may delay change, but they cannot stop it. When the vote loses value, the people lose their voice, and democracy becomes a façade. This is Albania’s greatest risk today.

Kristersson also stresses the need for a swift and peaceful transition to democratic governance. This message is crucial for Albania: change does not come from chaos, but from free, fair, and verifiable elections, from independent institutions, and from a judiciary that does not serve politics.

If elections are not free, the government is not legitimate.

If votes are bought or intimidated, the people are not represented.

And if this continues, Albania risks following the same path Venezuela took.

The phrase “The people are now liberated” should be read as both a warning and a hope:

A warning to any government that thinks it can rule through election manipulation. Hope for any people who believe that free votes, sooner or later, restore democracy.

The message is clear: elections are not a formality.

They are the line between democracy and authoritarianism. And today, that line runs directly through Albania.

Për dekada të tëra, njerëzit atje jetuan nën një regjim që e bëri frikën normë. 

Nën Enver Hoxhën, vendi u bë një burg: fjalët monitoroheshin, mendimet ndëshkoheshin dhe shpresa shtypej. 

Ata që nuk pajtoheshin rrezikonin lirinë dhe të ardhmen e tyre, ndonjëherë edhe gjithçka. Shteti kërkonte bindje, jo të vërtetën. 

Jo vetëm që u ndërtuan mure betoni, por edhe mure në mendjet e njerëzve. 

Shqipëria ishte e izoluar nga bota, megjithatë edhe ky izolim nuk mund të parandalonte një gjë: dëshirën për liri. 
Sepse edhe aty ku çdo zë kontrollohet, shpresa mbetet gjallë. Në biseda të qeta, në mendime të ndaluara dhe në guximin e atyre që refuzuan të kapitullonin përbrenda. 

Diktatura dukej e plotfuqishme, por nuk ishte.

Kur sistemi ra në vitin 1990, nuk ishte sepse ishte i drejtë, por sepse ishte i dobët dhe nuk kishte perspektivë ndryshimi.

Ishte i dobët përballë shqiptarëve, të cilët refuzuan të thyheshin.

Shqipëria dhe Gjermania, dy kombe që – ndryshe nga Franca – nuk kanë ADN revolucionare, treguan në vitin 1990 se asnjë diktaturë nuk zgjat përgjithmonë. Gjithmonë mbaron kur njerëzit fillojnë të kujtojnë, të vënë në pikëpyetje dhe të ngrihen në këmbë.

Kjo histori nga vitet 1990 është një paralajmërim – dhe një mision për kombin shqiptar.

Liria nuk mund të merret kurrë si e mirëqenë. Ajo duhet të mbrohet – veçanërisht kur, siç është tani rasti me narkodiktaturën e Ramës, ajo po kufizohet ngadalë.

Shpresa nuk është një ëndërr e qetë. Është rezistencë. Le të mësojmë nga historia e Shqipërisë! Le të qëndrojmë vigjilentë kundër pushtetit që nuk toleron kritikat. Sepse aty ku njerëzit duhet të heshtin, fillon padrejtësia.

Dhe aty ku njerëzit gjejnë guximin të flasin hapur, fillon liria. Kam përshtypjen se Shqipëria po përballet me një të vërtetë të hidhur tani.

Edhe pa diktaturë të hapur, liria mund të humbasë.

Çfarë vlere ka liria në letër kur korrupsioni sundon shtetin? Çfarë vlere ka demokracia kur pushteti blihet, kur krimi bashkëqeveris dhe një narkoshtet rritet në hije? Korrupsioni është një diktaturë e heshtur. Nuk mban uniformë, por gjithsesi të shkatërron jetën.

Rama dhe shokët e tij nuk kanë moral. Ata thonë: “Pa para dhe lidhje, nuk je asgjë”. Por kjo është gënjeshtër.

Një shtet si Shqipëria, që lulëzon me drogë, frikë dhe ryshfet, ka humbur dinjitetin e tij. Dhe populli shqiptar, që e pranon këtë, po e humbet gradualisht lirinë e tij. Pikërisht kështu fillon shtypja – jo me tanke, por me indiferencë.

Por Shqipëria, veçanërisht shoqëria civile dhe opozita e saj pro-perëndimore, PD, Sali Berisha dhe të tjerët, por edhe opozita anti-Rama në PS, kanë provuar se njerëzit nuk mund të kontrollohen përgjithmonë. Jo nga diktatorët.

Jo nga elitat e korruptuara. Jo nga strukturat kriminale të pushtetit. Shpresa e tyre është rezistenca e tyre më e fortë. Shpresa do të thotë që shqiptarët nuk mund të blihen. Shpresa do të thotë që shqiptarët kërkojnë drejtësi, të vërtetë dhe përgjegjësi.

Liria do të thotë t’i thuash jo: korrupsionit, frikës, një narko-shteti që tradhton fëmijët dhe miqtë e vet.

Do të thotë të kesh guximin të flasësh edhe më me zë të lartë, edhe kur bëhen raportime të rreme për ty, edhe kur akuzohesh për lajme të rreme nga regjimi kriminal i Ramës, dhe edhe kur ai përpiqet të të nënçmojë.

Mëso nga historia! Mos lejo që një formë e re shtypjeje të zëvendësojë atë të vjetrën.

Albania knows what dictatorship means. 

For decades, the population lived under a regime that made fear the norm. Under Enver Hoxha, the country became a prison: words were monitored, thoughts punished and hope suppressed. 

Anyone who disagreed risked their freedom and their future, sometimes even everything.

The state demanded obedience, not truth. Not only were concrete walls erected, but also walls in people's minds. Albania was isolated from the world, but even this isolation could not prevent one thing: the desire for freedom.
For even where every voice is controlled, hope remains alive. In quiet conversations, in forbidden thoughts and in the courage of those who refused to give up inside. 

The dictatorship seemed all-powerful, but it was not.
When the system collapsed in 1990, it was not because it was just, but because it was weak and had no future. 

It was weak in the face of the Albanians, who refused to be broken. 

Albania and Germany, two nations that – unlike France – do not have "revolutionary DNA", showed that no dictatorship lasts forever. It always ends when people begin to remember, question and resist.

This story from the 1990s is a warning – and a mission for the Albanian nation. 

Freedom can never be taken for granted. It must be defended – especially when, as is currently the case under Rama's drug dictatorship, it is slowly being restricted. Hope is not a silent dream. It is resistance.
Let us learn from Albania's history! Let us remain vigilant against a power that does not tolerate criticism! For where people must remain silent, injustice begins. And where people find the courage to raise their voices, freedom begins.

I have the impression that Albania is currently facing a bitter truth. 

Even without open dictatorship, freedom can be lost.

What good is freedom on paper when corruption rules the state?

What good is democracy when power is bought, when crime co-governs and a drug state grows in the shadows?

Corruption is a silent dictatorship.
It does not wear a uniform, but it destroys your life just the same.

For twelve years, Albania has been plundered by the Rama organisation. Almost a million Albanians have fled. Albanian culture and its wonderful language are in danger of being forgotten. 
Rama robs young people of their future and forces them to flee or remain silent.

Rama and his comrades have no morals.

They say, "Without money and connections, you are nothing."

But that is a lie.

A state like Albania, which thrives on drugs, fear and bribery, has lost its dignity. 

And the Albanian people, who accept this, are gradually losing their freedom. 

This is exactly how oppression begins – not with tanks, but with indifference.

But Albania, especially civil society and its pro-Western opposition, the DP, Sali Berisha and others, but also the anti-Rama opposition in the SP, have proven that 

people cannot be controlled forever. Not by dictators. Not by corrupt elites. Not by criminal power structures.

Their hope is their strongest resistance.
�Hope means that Albanians cannot be bought.

Hope means that Albanians demand justice, truth and accountability.

Freedom means saying no: to corruption, to fear, to a drug state that betrays its own children and friends. 

It means being brave, staying loud and becoming even louder, even when false things are reported about you, when you are accused of spreading fake news by the criminal Rama regime, and when it wants to belittle you.

Learn from history!
�Do not allow a new form of oppression to replace the old one.
�Because Albania does not deserve a drug state.
�It deserves dignity.
�It deserves justice.
�It deserves freedom.

And you are not alone, we are on your side, even in 2026, don't worry.

Atdhe

Atdhe, me fal qe keto festa nuk do te vi!
Do te ri ne heshtje keto festa!
Ndoshta duhet te qaje per dhimbjen e viteve, per mallin e mbledhur qe nuk shuhet!
Do te qaje per shpirterat e ikur qe nuk u thash lamtumire!
Do te qaje per ate prag te prishur ku dikur nena me priste, e tashme eshte e zhdukur! Do te qaje per ate heshtje qe zoteron ato troje dhe per ate gjallerine feminore te vrare nga ikjet!

Atdhe me fal qe keto festa nuk do te vi!
Nuk do kete zhurme dhe qeshje gezimi,
Jam i vrare ne shpirt nga bastardet kryeneç!
Jam goditur nga mashtruesit e tradhtare!
Jam plackit nga hajdut e horra!
Jam braktis nga gjak e kumbar!
Jam lene ne harrese nga troje e vatan!

Jam i lodhur ,por ne shpirt jam ai femije,
ai qe mallin se shuan as me vdekje!
Jam ai femije jetim neper rruget e botes fjetur!
Ai femije qe borra i mbuloi çatine,
akoma shpreson te kthehet e te luaj si femije perseri!
Jam ai femije me peshen e viteve ecur ne rrugen e botes tjeter, akoma shpreson te vije e kujtimet ti marr si shalle te ngrohet!

Atdhe kete vit, do te qaje dhimbjen e plageve te mergimit, mallin e pakthyeshem ne gezim!
Do te qaje per momentet e nisjeve drejt teje, nete pa gjume deri sa kemba shkilte ne token e embel!
Do te qaje se nuk kam kraharror te mbeshtetem kur te vije, ai kraharror u tret ne pritjen time!

Atdhe keto festa vendi im do jete bosh,
As gota nuk do rrotullisen, as nuk do te thehen!
Urime zemre do ti sjell me eren!
Por do te qaje per harresen e nje shpirti te vuajtur, kurre nuk u ankua per veten , por gjithmone per ty Atdhe!

Atdhe do te qaje keto festa per brezat qe u harruan , per ato kohera qe drita dhe muzika ishim ne!
Tashme Atdhe ke drita dhe muzik, por ske bije dhe bija te te flasin embel cdo dite!

Keto festa do te qaje une!
Mbas festash do te qajsh ti o Atdhe!

Bedri Hoxha – Atdheu si frymë, arti si mision

Bedri Hoxha është një nga ata artistë shqiptarë që emigracioni nuk e ka larguar nga rrënjët, por ia ka thelluar edhe më shumë lidhjen me atdheun. I vendosur prej vitesh në Gjermani, ai mbetet një zë i gjallë i kulturës shqiptare, ku fjala artistike dhe ndjenja atdhetare ecin krah për krah, si dy shtylla të së njëjtës ndërtesë shpirtërore.

Krijimtaria e Bedri Hoxhës shtrihet në poezi dhe novela, ku gjuha shqipe merr frymë me ndjeshmëri, revoltë të brendshme dhe mall. Në vargjet dhe prozën e tij, lexuesi gjen njeriun e mërguar që nuk pajtohet me harresën, por zgjedh kujtesën; nuk zgjedh heshtjen, por fjalën. Ai shkruan për identitetin, për plagët e largësisë, për dinjitetin njerëzor dhe për dashurinë ndaj vendit që mbetet gjithmonë brenda tij.

Përtej letërsisë, Bedriu ka dhënë kontribut edhe në skenë, duke interpretuar role në teatrin e Selanikut. Teatri, për të, nuk është thjesht art interpretimi, por një mënyrë për të komunikuar me publikun, për të sjellë përvoja njerëzore universale dhe për të dëshmuar se arti shqiptar ka zë dhe prani kudo ku ka shqiptarë.

Angazhimi i tij kulturor shtrihet edhe në jetën kolektive të diasporës. Si anëtar i klubit poetik “Dega e Blertë” në Selanik, Bedri Hoxha është pjesë e një hapësire ku fjala shqipe kultivohet, mbrohet dhe zhvillohet. Aty, poezia bëhet urë mes brezash dhe vendeve, një degë e gjelbër që nuk thahet as në mërgim.

Veçse artist, Bedriu është edhe aktivist në emigracion. Ai e sheh rolin e krijuesit jo të shkëputur nga realiteti shoqëror, por të lidhur ngushtë me të. Fjala e tij nuk është vetëm estetike, por edhe qytetare; nuk është vetëm personale, por edhe kolektive.

Tek Bedri Hoxha bashkohen atdhetaria dhe krijimtaria në një trup të vetëm. Ai është shembulli i artistit që nuk e harron prej nga vjen dhe që e shndërron artin në një formë shërbimi ndaj identitetit dhe kujtesës kombëtare. Në një kohë kur emigracioni shpesh shihet si humbje, Bedri Hoxha dëshmon se ai mund të jetë edhe burim force, frymëzimi dhe krijimtarie të pjekur.

Ndërsa “djemkat” e llastuar të Bllokut, pinjollë të nomenklaturës së ricikluar, mbetën në hije. Dhe hijeve nuk u pëlqen drita.

Po si i hodhe komunistët nga froni, o Sali?
Po a mendove se kjo falet?

Në Shqipëri froni nuk rrëzohet.
Froni ruhet.
Riciklohet.
Dhe kush guxon ta lëkundë, shpallet armik i sistemit — pavarësisht se çfarë ka bërë për vendin.

Shikoje sot Edin, birin e Kristaqit:
vjedh – dhe askush nuk flet.

Dëbon shqiptarët, shpopullon vendin – dhe askush nuk flet.
Qindra e qindra milionë euro zhduken bashkë me ministrat pinjollë të Bllokut – dhe prapë askush nuk flet.

Po të ishe edhe ti nga aty, o Sali, do të të falnin gjithçka.

Edhe gabimet.
Edhe fajet që nuk i ke bërë.
Nuk do ju binin bilbilave kundër futjes së Shqipërisë në NATO, liberalizimin e vizave, dhe rrugës së kombit, por do të këndonin për ty, këngë me iso labe .

Por ti na e mbushe Tiranën me veriorë o Sali .
Njerëz që dikur donin “vizë” për të kaluar urën e Milotit.
Njerëz që nuk ishin pjesë e marrëveshjes së heshtjes.

Sepse ti bëre një gabim që kjo republikë e kapur nuk ta fal:
Ua tregove se pushteti nuk është pronë.
Se froni mund të bjerë.
Se historia nuk pyet për zonë operative.

Ah sikur të ishe nga jugu o Sali… Do të ishe mit.
Por ti u bëre precedent.

Dhe precedentët, në këtë vend, sulmohen.
Sepse precedentët u kujtojnë shqiptarëve një të vërtetë të rrezikshme:

Se pushteti nuk është i përjetshëm,
Se frika nuk është ligj,
dhe se Shqipëria nuk është pronë e një kaste.

(Në këtë shkrim nuk bëhet fjalë për qytetarët e ndershëm të jugut, por për ish-bllokmenët, pinjollët e tyre sot në pushtet, grupet kriminale dhe trafikantët e drogës të lidhur ngushtë duke bashkëqeverisur me narkoshtetin socialist.)

If Only You Were from the South, Sali!

Oppositional Manifesto – Dark Political Satire

If only you were from the south, Sali.
From that south where power is not earned but inherited.
Where theft is called development, silence is called stability, and depopulation is called a national strategy.
Today, you would be untouchable: cleansed, justified, pampered by propaganda, and protected by a judiciary that only sees when it is signaled to see.

But no.
You came from Gjakova.
And that was your unforgivable sin.

The highlander from Gjakova became a doctor.
Then president.
Then prime minister.
Not by Blloku blood, but by work.
Not by inheritance, but by struggle.

Meanwhile, the pampered sons of Blloku, scions of the recycled nomenklatura, remained in the shadows. And shadows do not like light.

How did you overthrow the communists from the throne, Sali?
Did you ever think they would forgive that?

In Albania, the throne is not toppled.
The throne is preserved.
It is recycled.
And whoever dares to shake it is declared an enemy of the system — regardless of what they have done for the country.

Look at today’s Edi, the son of Kristaq:
he steals — and no one speaks.
He expels Albanians, depopulates the country — and no one speaks.
Hundreds of millions of euros disappear along with the Blloku offspring ministers — and still, no one speaks.

Why?
Because they are “ours.”
Because they are from the south.
Because they are from the first operational zone.

Theft seems normal.
Crime seems like a statistic.
The exodus of youth seems like reform.

If only you were from there, Sali, they would forgive you everything.
Even mistakes.
Even sins you never committed.
They would sing to you with iso while the country emptied.

But you filled Tirana with northerners.
People who once needed a “visa” to cross the Milot bridge.
People who were not part of the pact of silence.

And then came the worst betrayal of the transition:
even those you helped out of fear turned against you.
Pseudo-persecuted, who had suffered only in televised stories.
Former Sigurimi spies, recruited in interrogation cells, who after ’90 woke up as democrats fiercer than democracy itself.

All united by a single hatred:
“the highlander” ruined the system for them.

Because you made a mistake that this captured republic cannot forgive:
you showed them that power is not a property.
That the throne can fall.
That history does not care about the operational zone.

If only you were from the south, Sali…
You would be a myth.
But you became a precedent.

And precedents, in this country, are attacked.
Because precedents remind Albanians of a dangerous truth:

That power is not eternal,
That fear is not law,
And that Albania is not the property of a caste.

(In this text, we are not referring to the honest citizens of the south, but to former Blloku members, criminal groups, and drug traffickers closely collaborating in governance with the Socialist “narco-state.”)

Në Bekimin e Kaladerit !

Ju njerëz të mirë, shpirtra udhëtarë,
që kaloni udhëve ku heshtja flet,
mos e lini hapin të ikë pa u kthyer—
sepse rruga ka sy
dhe toka mban kujtesë.

Kthehuni,
dhe merrni bekimin e Kalanderit,
shënjtorit që s’flet, por dëgjon,
që s’duket, por ndriçon.

Atje mbi kodër,
një tyrbe e vogël rri pezull mes tokës e qiellit,
e mbuluar me gjelbërim e frymë,
ku era lutet
dhe gjethet thonë emra të shenjtë.

Mos kaloni pa u ndalur,
se aty koha gjunjëzohet,
dhe hapi bëhet lutje.
Merrni bekim, o njerëz të bekuar,
se kush prek atë prag
nuk ecën më i vetëm.

Tylbja e Baba (Dervish) Kalanderit në Çaushli 🙏

Ibrahim Begeja ishte një nga ata burra që qyteti i ndiente më shumë se sa e njihte secili rrugicë e tij.

Diplomuar në Paris për ekonomi tregëtare, ai kthehet në Tiranë i mbushur me ëndrra dhe shije europiane. Hap dyqanin e tij “OU Louvre” në rrugën Mbretnore, një vend që nuk ishte thjesht treg, por një sallon mode ku shkëlqente eleganca franceze.

Vetë Ibrahim Begeja ishte një nga të rinjtë më të sofistikuar të qytetit; çdo detaj në veshjen dhe sjelljen e tij fliste për rafinament dhe krenari.

Por erdhi diktatura, dhe ajo nuk pyeste për ëndrrat dhe stilin e njerëzve.

Komunistët i grabitën gjithë pasurinë, shkatërruan çdo investim, çdo copëz bukurie dhe moderniteti që ai kishte sjellë në zemër të Tiranës.

Dyqani, simbol i ëndrrave të tij, u mbyll, dhe pasuria e tij u shua para syve të qytetit. Megjithatë, Ibrahim Begeja nuk i përkulej askujt.

Nuk e shiste nderin, nuk i uli kokën diktaturës, dhe nuk lejoi që dinjiteti i tij të thyhej.

Në kujtimet e atyre që e panë çdo ditë, qëndron imazhi i një njeriu që edhe kur humbi gjithçka, mbajti një krenari të paprekur.

Poshtë sheshit, pranë policit që drejtonte trafikun, shfaqej çdo ditë një zotni elegant me flokë të zbardhura, me lekure të zbehtë, kostum të kthjellët dhe këpucë të zeza, duke i kujtuar qytetit se eleganca dhe nderi nuk mund të thyhen. 

Ishte Ibrahim Begeja, nga një familje me rrënjë të thella tiranase, që kishte kaluar goditjet e diktaturës, por që nuk pranoi t’i humbte vlerat që e bënë të madh.

Tirana e zotërinjve të pa përkulur nuk është thjesht një kujtim i së shkuarës; është një testament i jetës së vërtetë, që tregon se mund të të marrin gjithçka, pasuri, troje, dyqane, madje edhe liri, por nuk mund të të marrin kurrë nderin, dinjitetin dhe shpirtin e papërkulur. Ibrahim Begeja dhe të tjerë si ai janë prova se qyteti mbijeton jo vetëm në beton dhe rrugë, por në kurajon, në elegancën dhe krenarinë e njerëzve të tij.

Tirana of the Unbowed Gentlemen

Ibrahim Begeja was one of those men the city felt more than it knew; every street and corner seemed to carry a trace of him. Graduated in Paris in commercial economics, he returned to Tirana filled with dreams and European taste. He opened his shop, “OU Louvre,” on Mbretnore Street—a place that was more than a store; it was a fashion salon where French elegance shone. Ibrahim Begeja himself was among the most refined young men in the city; every detail of his attire and behavior spoke of sophistication and pride.

But then came the dictatorship, indifferent to people’s dreams and style. The communists seized all his wealth, destroying every investment, every fragment of beauty and modernity he had brought to the heart of Tirana. His shop, a symbol of his dreams, was closed, and his fortune vanished before the eyes of the city. Yet Ibrahim Begeja did not bow to anyone. He did not sell his honor, did not lower his gaze before the regime, and never let his dignity be broken.

In the memories of those who saw him daily, the image remains of a man who, even when he lost everything, kept his pride intact. Below the square, near the policeman directing traffic, each day appeared an elegant gentleman with graying hair, pale skin, a crisp suit, and polished black shoes, silently reminding the city that elegance and honor cannot be crushed. It was Ibrahim Begeja, from a family with deep Tirana roots, who had endured the blows of dictatorship but refused to surrender the values that made him great.

Tirana of the unbowed gentlemen is not merely a memory of the past; it is a testament to true life, showing that they may take everything—wealth, land, shops, even freedom—but they can never take one’s honor, dignity, and unyielding spirit. Ibrahim Begeja and others like him are proof that a city survives not only in concrete and streets but in the courage, elegance, and pride of its people.

Even today, when the old square has been transformed into a pyramid and the city has changed, the roots of the Begeja family remain, untouched by time and tyranny. No one can uproot them. And this is Tirana that will never die: Tirana of the unbowed gentlemen.

Ka emra që nuk i mbulon kurrë harresa.

Ka familje që nuk i rrëzon dot koha.

Ka histori që janë aq të mëdha, sa bëhen themeli i vetë identitetit kombëtar.

Një prej tyre është familja Jashari — simbol i pavdekshëm i lirisë së Kosovës.

Çdo hap që shkel në Prekaz nuk është thjesht vizitë: është përkulje, është nderim, është premtim i pashkruar se amaneti i tyre nuk do të shuhet kurrë.

Respekti që ti, miku im Labinot Demaliaj, shpreh ndaj kësaj familjeje është më shumë se nder personal

Është zëri i një brezi që e di mirë se liria nuk ka ardhur vetë.

Ajo është fituar me gjak, me sakrificë, me qëndresë titanike.

Ti, një djalë i ri atëherë, luftëtar i UÇK-së.
Sot rikthehesh në Prekaz jo si vizitor, por si biri i një historie të përbashkët.
Si dëshmitar i kohës që e njeh peshën e fjalës “dëshmor”.

“Mikpritje e ngrohtë”—shkruan ti. Por mikpritja e Jasharëve nuk është thjesht ngrohtësi shtëpie; është ngrohtësia e zemrës që ka dhënë gjithçka për Atdheun. E zemrës që ende rreh për liri, për dinjitet, për flamur. Dhurata që ke marrë, simbolikë e heroizmit të tyre, nuk është një send: është amanet, është kujtesë, është histori.

Familja Jashari nuk është vetëm histori e Kosovës; është histori e kombit.

Janë shembulli i guximit që nuk njeh frikë, i dashurisë për tokën që nuk bën kompromis, i qëndresës që frymëzon brez pas brezi.

Prandaj themi me plot zë: kush bie për Atdhe, nuk ka dekë — ka le! Sepse gjaku i tyre çliron, frymëzon, ringjall.

Prekazi nuk është vetëm vend. Është tempull i lirisë.

Familja Jashari nuk është vetëm familje. Është legjendë e gjallë.

Dëshmorët nuk janë të vdekur. Janë të pavdekshëm në zemrat tona.

Jemi bashkë përgjithmonë. 🇦🇱🇽🇰

Ajo që ai la pas nuk është thjesht një inventar prej qindra fjalësh popullore. Është diçka më e thellë: një bindje se gjuha e popullit përbën shtresën më të pastër të identitetit. Dhe askush nuk e mblodhi atë me aq kujdes dhe përulësi sa ai.

Fjala si strehë dhe si mision

Në vitet kur Genc Leka mblidhte fjalë fshatrash, rrëfime të vjetra, toponime të ardhura nga thellësitë e shekujve, Shqipëria zyrtare përpiqej ta shkruante veten ndryshe nga ajo që ishte.

Në sfondin e një realiteti të ashpër, Leka ndiqte një rrugë të qetë: udhëtonte, dëgjonte, shënonte. Në librin e tij të vogël të terrenit, fjalët hyrnin me durim, njëra pas tjetrës, si të kërkonin strehë.

Ai nuk ishte studiues me tituj akademikë, por punonte si i tillë. Nuk ishte poet i botuar gjerësisht, por jetonte me poezinë si me një frymë të brendshme.

Nuk ishte njeri me pushtet, por kishte një autoritet moral që sot, pas kaq dekadash, na detyron të ulemi e të dëgjojmë.

Një jetë e prerë mes fjalës dhe heshtjes

Kur Genc Leka u pushkatua natën e korrikut 1977, bashkë me Vilson Blloshmin, u pushkatua edhe iluzioni se dija dhe kultura mbronin nga arbitrariteti.

Vdekja e tyre kaloi pa parullat e zakonshme të propagandës; ishte një zhurmë e mbytur, një lajm që njerëzit e pëshpëritën si të ishte diçka e ndaluar ta shprehje me zë.

Por ajo natë nuk arriti ta shuante atë që Genci kishte mbledhur: fjalët nuk pushkatohen. Ato mbijetojnë, si dëshmi e njeriut, si provë se një jetë e shkurtër mund të ketë më shumë peshë se një jetë e gjatë.

Trashëgimia që flet ndryshe sot

Vepra e Genc Lekës, e mbledhur pas vdekjes së tij, nuk është një fjalor i thjeshtë. 

Është gjeografia shpirtërore e një treve, e një populli, e një kujtese që rrezikonte të humbiste. 
Secila fjalë që ai solli në kartotekat e instituteve ka një histori: është zë i një plaku, këngë e një dasme, mallkim i një nëne, batutë e një bariu. 

Ai solli gjuhën që nuk shkruhet askund, por që mbahet mend – gjuhën e njerëzve.

Genci si shenjë: njeriu që e mbrojti gjuhën me jetën

Në fund, Genc Leka nuk është vetëm figurë e një kohe represioni.

Ai është edhe shenjë e një morali të lartë profesional e njerëzor: të punosh me përkushtim edhe kur askush nuk të sheh, të mbledhësh fjalë edhe kur askush nuk pyet për to, të duash gjuhën edhe kur jeta jote varet prej heshtjes.

Sot, kur e lexojmë, na duket sikur po shfletojmë jo vetëm një vëllim fjalësh, por një jetë të ringritur prej tyre.

Ai na mëson se, në fund, gjuhët nuk njihen vetëm në tryezat shkencore, por edhe në duart e njerëzve të thjeshtë që ua dedikojnë jetën.

Dhe kjo është arsyeja pse Genc Leka, ndonëse ra si viktimë e një kohe të gabuar, mbeti si dëshmor i një gjuhë të drejtë.

Genc Leka: The Word That Survived After the Voice Was Silenced

In the history of Albanian culture, there are figures whose significance is not measured by the length of their lives, but by the depth of the traces they leave behind. Among these quiet and painful presences stands Genc Leka — the young teacher, the unrecognized linguist, the discreet poet, a man who served the Albanian language with a devotion that asked for nothing in return. He belongs to that rare group of people for whom language is not a tool, but a moral compass — a way to remain loyal to one’s nation even in the harshest of times.

What he left behind was not merely a collection of dialectal words. It was something more enduring: a conviction that the spoken language of the people carries the clearest imprint of identity. And few gathered that language with the same humility and care as he did.

⸻

Language as refuge and mission

During the years when Genc Leka traveled from village to village, collecting forgotten expressions, ancient place-names, and words shaped by centuries of oral tradition, official Albania was trying to rewrite itself in a different image. Against this rigid and often oppressive atmosphere, Leka followed a quieter path: he listened, recorded, observed. In his small field notebooks, words entered one after another as if seeking shelter.

He was not a scholar with academic titles, yet he worked like one. He was not widely published as a poet, yet he lived with poetry as with an inner breath. He held no power, but possessed a moral authority that today — decades later — still compels us to pause and pay attention.

⸻

A life cut between the word and silence

When Genc Leka was executed on a July night in 1977, together with his friend Vilson Blloshmi, the illusion that knowledge or culture could protect the innocent collapsed. Their deaths were not accompanied by loud propaganda or orchestrated public “unmaskings.” Instead, news of that night spread as a hushed rumor, a whisper of something too unjust to say aloud.

Yet that night failed to destroy what Genc had gathered: words cannot be executed. They survive as testimony — proof that even a short life can weigh more than a long one.

⸻

A legacy that speaks differently today

The posthumously published work of Genc Leka is more than a simple lexical inventory. It is a spiritual geography — a map of voices, memories, and meanings that might have vanished had he not written them down. Every word he collected carries a story: the voice of an elder, a wedding song, a mother’s curse, a shepherd’s joke. He documented the language that is rarely written but always remembered: the language of ordinary people.

In another time, he might have become a respected researcher, a scholar presenting at conferences and publishing academic studies. But history often chooses people not for what they might accomplish, but for what they come to symbolize.

⸻

Genc as a symbol: the man who protected language with his life

Ultimately, Genc Leka is not only a victim of a repressive era. He is also a symbol of professional and moral integrity — of working diligently when no one is watching, of collecting words when few cared, of loving a language even when one’s life depended on silence.

Today, reading his work feels like opening not just a book of words, but a life reconstructed from them. He teaches us that languages are not preserved only in academic halls, but also — and perhaps more profoundly — in the quiet hands of people who dedicate their lives to them.

And this is why Genc Leka, though taken by the injustices of his time, remains a martyr of a language that deserved to be spoken freely.

Një idil i këputur në mes

Ka histori që nuk mbyllen kurrë. Ka plagë që nuk shërohen, edhe kur koha duket se i ka mbuluar me pluhurin e harresës. Ka njerëz që nuk jetojnë më, por mbeten si dritë e brishtë mes errësirës sonë. E tillë është historia e Genc Lekës, poetit të pushkatuar, dhe e djalit të tij Petrikës, mikut tim të ndjerë, që mbajti mbi supe barrën e një tragjedie që nuk ishte vetëm e familjes së tij, por e një kombi të plagosur.

Ndërsa Vilson Blloshmi kishte një familje të madhe ku dhimbja mund të shpërndahej si rrufeja nëpër degë, Genci ishte bir i vetëm, një zë i vetëm, një pemë e vetmuar që iu pre jeta në lulëzim. Ai la pas një nënë të thyer dhe dy fëmijë të vegjël që u rritën mes vuajtjesh, provokimeve, ndalimeve, fyerjeve të heshtura dhe syve që i gjykonin pa mëshirë.

Ata mbartën mbi shpinë emrin e babait të pushkatuar si një gur të rëndë, një plagë që nuk iu dha të zbutet.

Petrika mbante këtë plagë brenda si një zjarr të heshtur.
Dikur punoi në polici, me ndershmëri, por sa herë e vishte uniformën, dridhej nga kujtimet,-arrestimi, torturimi, dhe pushkatimi i babait, gjyshja që dridhej çdo herë kur e thërrisnin në polici, fëmijëria e tij e frikësuar dhe kërcënimet e të plotfuqishmit të zonës.

Çdo uniformë ishte një kujtesë e gjallë e së kaluarës, një kontrast i hidhur mes detyrës për të shërbyer me ndershmëri dhe plagëve të pa mbyllura po së të kaluarës.

Petrika Leka, ishte një idil i këputur në mes, një si poezia e ndaluar e të atit, si jeta e poetëve të pushkatuar, si ëndrrat që iu prenë pa mëshirë.
Por në atë këputje fshihej një fisnikëri e madhe: qëndresa e heshtur e atyre që nuk dorëzohen, dashuria për jetën dhe besimi se e vërteta, edhe pse vonon, do të vijë.

Historia e Genc Lekës dhe Vilson Blloshmit nuk është vetëm histori dënimesh, është histori dashurie për poezinë, për lirinë, për jetën që iu mohua. Ata nuk u dorëzuan kur iu morën zërat dhe jetën.

Por ironia më e hidhur është se disa nga ata që dje u “persekutuan”, sot mburren, sulmojnë jo narkoshtetin, por “pa e ditur” i vënë stërkëmbëza demokracisë së brishtë.
Pa e kuptuar se kështu po i bëjnë fresk narkoshtetit, hijes së vjetër të diktaturës së kaluarës që i përgjoj, arrestoj, përpunoj, tmerroj dhe i shtypi brutalisht .

Kush ka provuar terrin nuk duhet të ushqejë errësirë.
Rëndësi ka ringritja, jo mbyllja e syve përpara xhelatëve, jo vazhdimësia e sharjeve që ende na ndajnë.

Tani që Petrika nuk është më, dhimbja e tij bëhet thirrje:
Mos harroni. Kujtoni. Falni por mos lejoni që e kaluara të përsëritet.
Liria nuk jepet si dhuratë, as dinjiteti nuk merret falas. Ata që ikën mbeten në kujtesë, por të vërtetat që mbartin nuk vdesin. Ato jetojnë përtej nesh, duke kërkuar dritën që do të mbajë gjallë shpresën, drejtësinë dhe nderin e brezave të ardhshëm.

Një idil i këputur në mes nuk është vetëm një jetë e prishur; është paralajmërim, është thirrje dhe është dëshmi se vetëm kujtesa e pastër dhe guximi mund të mbajnë gjallë atë liri që dikur u mohua dhe që sot duhet të ruhet me çdo çmim.

@gjata.com

Nga Major Nazif Ramabaja

Në orët më të errëta që njohu Kosova në fundin e shekullit XX, kur makineria e dhunës synonte jo vetëm trupin e popullit tonë, por edhe zemrën e tij, u krye një akt barbar që shënoi thelbin e tragjedisë së kombit: marrja peng e Presidentit të Republikës së Kosovës, Dr. Ibrahim Rugova.

Në atë kohë kur liria e Kosovës endet si një fije drite mbi pianurën e flakëve, disa bij e bija të këtij kombi, gazetarë të guximshëm e luftëtarë të përkushtuar, u bënë zëri i të vërtetës.

Astrit Memia dhe Caroline Sinz, depërtuan mes krismave, tymit e pluhurit të betejës, duke sjellë para botës fytyrën e luftës sonë çlirimtare, ashtu të zhveshur, të vërtetë dhe të dhimbshme.

Mes atij zëri, që tingëllonte si thirrja e një shteti në lindje, ishte edhe deklarimi im, si oficer i Republikës:

UÇK-ja e njihte Ibrahim Rugovën si Komandant Suprem të Forcave të Armatosura të Republikës së Kosovës.

Ky ishte akti ynë shtetformues.

Ishte vula që ia vendosëm historisë.

RRËMBIMI: KUR SHTETI U GODIT NË TRUP

Presidenti Rugova, i cili mishëronte vullnetin politik të Republikës dhe personalizonte idealin e pavarësisë së saj, u mbajt nën arrest shtëpiak e më pas u mor dhunshëm dhe u dërgua peng në Beograd për një takim të inskenuar me Slobodan Millosheviqin.

Ky ishte një akt i rëndë jo vetëm kundër Rugovës si individ, por kundër Institucionit të Presidentit të Kosovës, kundër vetë personalitetit juridik të Republikës.

Në atë moment kritik, siç e dëshmon historia, brenda bazës sonë u mblodhën personalitete që i qëndronin besnikë legjitimitetit shtetëror.

Midis tyre i dërguar direkt nga Sali Berisha ishte edhe ish ministri Jemin Gjana, i cili solli mesazhin e qartë se Tirana zyrtare – me Sali Berishën në krye – mbronte integritetin dhe dinjitetin e Presidentit të Kosovës kundër valës së propagandës që kërkonte ta poshtëronte dhe ta zhdukte politikisht.

Ky ishte solidariteti i parë institucional shqiptar në mbrojtje të simbolit të shtetit të Kosovës.

FJALA QË U BË AKT SHTETI

Në Bicaj të Kuksit, në prani të intelektualëve shqiptarë të dëbuar nga dhuna serbe, dhashë deklaratën që u bë akt shtetëror:

Presidenti i Republikës së Kosovës ishte marrë peng.

Nuk ishte i lirë.

Nuk vepronte me vullnetin e tij.

Ajo fjalë u bë dritë në errësirën e asaj kohe.

U bë akt zyrtar i qëndresës së Kosovës.

U bë thirrja që delegjitimoi agresorin dhe i ktheu dinjitetin institucioneve tona.

KOHA SI NOTAR I SHTETIT: VËRTETIMI HISTORIK

Sot, pas më shumë se dy dekadash, faktet dhe dokumentet e reja po vulosin atë që unë deklarova në pranverën e vitit 1998:

Ibrahim Rugova u dërgua në Beograd me forcë.

Ai ishte peng i regjimit të Millosheviqit.

Dhe ai nuk e tradhtoi shtetin e tij.

Të gjitha trillimet, manipulimet dhe shpifjet e hedhura më vonë nuk i shërbenin as popullit, as shtetit, as historisë. Ato ishin vetëm hije të rënda që s’ia dolën të errësonin simbolet tona kombëtare.

Presidenti Rugova nuk u thye.

Nuk u përkul.

Nuk u nënshtrua.

Ai ishte – dhe mbetet – figura shtetërore më e qëndrueshme, më civilizuese dhe më dinjitoze e historisë moderne të shqiptarëve.

EPILOG SHTETËROR

Ibrahim Rugova ishte një president i marrë peng,

por një komb i lirë nuk mund të merret peng.

Ai mbetet

mendja e arsyes,

zemra e qetësisë,

dhe themeli i Republikës sonë.

Major Nazif Ramabaja

02.12.2025 – Suedi

Pjesë nga Libri më ri “Kombi Shqiptar, Imazhi Im”

5000 Vjet Shqiptarësi – Një Ode e Përjetësisë

Pesë mijë vjet dhe më shumë, toka jonë ka dëgjuar hapin e hershëm të Trojës dhe Dardanisë, ka ndjerë frymën e pellazgëve dhe të ilirëve, ka mbajtur mbi supe histori të shenjta dhe ëndrra të paprekura.

Shqipëria ka qenë gjithmonë e gjallë, një dritë që s’shuhej në errësirën e kohës, një ylber i shpirtit që lidh brezat dhe malet.

Në çdo kodër dhe fushë, motra përqafon vëllanë, nëna mbështjell të birin, daja shtrëngon nipin.

Në këto përqafime, shqiptarët mposhtën padrejtësinë, përballuan tradhtinë dhe e ruajtën shpirtin nga mizoria.

Me çdo gjak të derdhur për Liri e Pavarësi, me çdo sakrificë të heshtur, u krijua një oqean paqeje dhe një liqen ëndrrash të pastër, ku historia dhe shpresa bashkohen në një melodinë të pafund.

Shqiptarët nuk janë thjesht dëshmitarë të historisë; ata janë krijues të saj. Ata kanë thurur legjenda dhe këngë, kanë mbajtur gjallë vlera dhe besime, duke bërë që dashuria për atdheun të mos shuhet kurrë. Dashuria për atdheun është një energji që lidh brezat, një dritë që udhëheq çdo zemër, një frymë që i jep kuptim jetës.

Në çdo qoshe të kësaj toke, tingëllon një këngë: kënga e bashkimit, e miqësisë, e kulturës.

Historia jonë nuk është vetëm kujtim; është një udhërrëfyes, një thirrje për të jetuar me guxim, për të dashur me pasion dhe për të ndërtuar paqe.

Pesë mijë vjet për të mbajtur gjallë një ëndërr: ëndrrën e bashkimit, të lirisë, të nderit dhe të kulturës.

Shqiptarët ecin mbi gurët e historisë me këmbë të forta, me zemër të madhe për miqësinë dhe shpirt të pastër për atdheun. Ata janë dëshmi se besimi, dashuria, kultura dhe historia mund të jetojnë njëkohësisht dhe të krijojnë një komb që nuk shuhet kurrë.

Kjo është shqiptaria – një epikë e gjallë, një poezi që rreh në çdo zemër, një histori që frymëzon brezat dhe ndriçon të ardhmen.

— Shkruar nga Pr. Astrit Memia, ambasador i imazhit shqiptar në botë.

5000 Years of Albanian Spirit – An Ode to Eternity

For over five thousand years, our land has heard the earliest steps of Troy and Dardania, has felt the breath of the Pelasgians and Illyrians, has carried sacred histories and untouchable dreams upon its shoulders. Albania has always lived, a light that never fades in the darkness of time, a rainbow of the soul connecting generations and mountains.

On every hill and in every field, a sister embraces her brother, a mother wraps her son, an uncle holds his nephew. In these embraces, the Albanians overcame injustice, faced betrayal, and kept their spirit safe from cruelty. With every drop of blood shed for Freedom and Independence, with every silent sacrifice, an ocean of peace and a lake of pure dreams were born, where history and hope meet in an eternal melody.

Five thousand years to be together. To feel the mountains that guard us, to honor God and the nature that guides us, to preserve the spirit and the honor that make us Albanian. Tradition, customs, faith, and coexistence – these are the immortal stones of our nation, the true treasures of life and soul.

Albanians are not mere witnesses of history; they are its creators. They have woven legends and songs, kept values and beliefs alive, making the love for their homeland never fade. Love for the homeland is a force that binds generations, a light that guides every heart, a breath that gives life meaning.

In every corner of this land, a song resounds: the song of unity, of friendship, of culture. Our history is not just a memory; it is a guide, a call to live boldly, to love passionately, and to build peace among peoples.

Five thousand years to keep alive a dream: the dream of unity, freedom, honor, and culture. Albanians walk on the stones of history with strong feet, with hearts wide open to friendship, and with souls pure for the homeland. They are proof that faith, love, culture, and history can coexist and create a nation that will never fade.

This is Albania – a living epic, a poem beating in every heart, a story that inspires generations and illuminates the future.

— Inspired by Pr. Astrit Memia, Ambassador of the Albanian Image in the World.

✍🏽 Pr/ Astrit Q.Memia .

Jam Shqipni — Flamur, Komb dhe Liri

Tungjat Jeta, o Njeri i Zotit! O Diell, bekoje Shqiptarin, Birin tënd, Birin e Perëndisë!

Urime për Flamurin e madh të Shqipërisë, për kombin tonë dhe për lirinë e tij të shenjtë!

Jam Shqipni në rrënjët e Pellazgjisë, në guximin e Ilirëve, në shpirtin e Arbërisë dhe Dardanisë.

Ju uroj 28 Nëntorin e dytë! Dashtë e dhëntë Zoti që së shpejti të festojmë Nëntorin e tretë, së bashku, të bashkuar, për mbi 20 milion shqiptarë në çdo cep të globit.

Ju uroj lirinë e vërtetë të shqiptarit!

Liria e kombit tonë është hyjnore, providenciale dhe e bekuar me dorën e Zotit.

Ajo është kulluar dhe ushqyer me gjakun e bijëve dhe bijave, heronjve dhe dëshmorëve tanë të përjetshëm.

Sa të ketë dritë e jetë, ata jetojnë në shpirtin, zemrën dhe ëndrrën tonë për lirinë kombëtare, për nacionalizmin qytetar. Ata janë pjesë e botës, qytetarë globalë, paqedashës, të drejtë, përgjegjës dhe të përkushtuar për paqe.

Të lir, Ilirët! -JAM SHQIPNI!

Përkushtimisht dhe me vllazni,

Astrit Memia –

🇦🇱🇽🇰🇦🇱🇽🇰🇦🇱🇽🇰🇦🇱🇽🇰🇦🇱🇽🇰🇦🇱🇽🇰🇦🇱🇽🇰🇦🇱🇽🇰🇦🇱

Am Albania — Flag, Nation, and Freedom

Congratulations on the majestic Flag of Albania, on our nation, and on its sacred freedom!

I am Albania in the roots of the Pelasgians, in the courage of the Illyrians, in the spirit of Arbëria and Dardania.
I wish you a second November 28th! May God grant that soon we celebrate a third November, together and united, for over 20 million Albanians across every corner of the world.

Long live, O Child of God!
O Sun, bless the Albanian, Your Son, the Son of God!

I am Albania — Flag, Nation, and Freedom

Long live, O Child of God! O Sun, bless the Albanian, Your Son, the Son of God!
Congratulations on the great Flag of Albania, on our nation, and on its sacred freedom!
I am Albania in the roots of the Pelasgians, in the courage of the Illyrians, in the spirit of Arbëria and Dardania.
I wish you a second November 28th! May God grant that soon we celebrate the third November, together, united, for over 20 million Albanians across the globe.

I wish for the true freedom of every Albanian!
The freedom of our nation is divine, providential, and blessed by God’s own hand.
It has been nourished and defended with the blood of our sons and daughters, our heroes and eternal martyrs.
As long as there is light and life, they live in our spirit, our hearts, and our dreams for national freedom, for civic nationalism.
They belong to the world—peaceful, just, responsible, and devoted to the cause of harmony.

Our values: Responsibility, Peace, Freedom, Democracy, Justice, Transparency, Solidarity, Faith, Gratitude, Hospitality, Divine Blessing, Providential Brotherhood.

In our history, after Skanderbeg’s Flag, Ded Gjo Luli raised the Flag in Deçiq on April 6, 1911.
The Albanian nation is our image, our spirit, and our pride!
Free Illyrians! — I AM ALBANIA!

With dedication and brotherhood,
Astrit Memia

ALLEGED BEHAVIOR FACES THE FACTS

✍🏽 Abi Malltezi /

Politically-subordinate prosecutors lied to the public when they claimed that Berisha had issued decisions and laws on someone’s behalf. Today, instead of apologizing and compensating for the damage, they now claim that the BEHAVIOR (something intangible) was allegedly irregular. While SPAK hides behind “behavior,” let’s lay out some hard FACTS:

🔻The Chairman of the Parliamentary Group of the PS, Taulant Balla, filed a criminal complaint as if the land had been expropriated by Italians and the owners had “stolen” it because the Maltese were involved.

🔻Balla’s complaint was registered on the same day as the criminal procedure (01.12.2020). Note that the criminal procedure concerned the ownership of the land.

🔻To protect the false complainant, SPAK ignored official records—i.e., the laws at the time—but requested and collected 15,000 pages from Italy, which proved to be worthless.

🔻Taulant Balla made a false complaint, yet SPAK did not press charges against him. PD deputy Salianji went to prison without filing any complaint.

🔻The land has always been private. Even during communism, there was no formal expropriation, just theft without paperwork.

🔻At the U.S. Congress, it was openly stated that justice in Albania was captured by George Soros for government interests and to imprison the opposition leader.

🔻Former U.S. Ambassador Yuri Kim and former official Gabriel Escobar illegally influenced the judge to target opposition leader Sali Berisha.

🔻Edi Rama publicly ordered SPAK to prosecute Sali Berisha at the PS Congress on 09.04.2022 and at the PS Assembly on 07.05.2022.

🔻Prosecutors sent 16 letters to various institutions immediately after Edi Rama’s public order at the PS Congress on 09.04.2022.

🔻The requests for information were not related to a specific case but aimed at a 30-year investigation into Sali Berisha, spanning three generations, including his unclaimed grandchildren.

🔻Prosecutors misused the media with false claims, such as the state acting quickly, when the return of the stolen property actually took over 14 years.

🔻Prosecutors lied claiming that privatization started under the PD government, but it was initiated by PS ministers.

🔻They requested arrest warrants claiming Tirana needed sports areas, but it turned out that it wasn’t Berisha but Edi Rama who had converted 20 zones from sports to residential. Apparently, when Edi Rama misappropriates, Tirana doesn’t need sports areas.

🔻They requested arrest warrants claiming the land was in the Expansion Plan, yet they had responses in the file from the Military Staff and OPGJ confirming it had never been included, not in 2004 nor later. (If you have this in your file and still lie, it’s not negligence—it’s intentional falsification.) 🔻They claimed the Begeja clan benefited from the Maltese presence in property restitution, yet the Begeja clan did not receive even 6% of their entitled property. If there had been help, the clan would have received what was theirs, not over 94% of the land without restitution.

🔻If the goal were to help the son-in-law, Berisha could have issued a special decree for 1 euro, as Edi Rama did for his brother’s company, not return property to five old families with hundreds of heirs.

🔻Prosecutors requested arrest warrants claiming Berisha issued laws and decisions for his son-in-law. Yet they did not submit any of these laws or decisions to the Supreme Court to verify if they were nominative or general. They knew they were lying.

🔻It turns out Edi Rama issued nominative laws and decisions, including four decisions allowing Carlo Bolino to partially take Begeja clan land for a school, and decision 183 giving his brother’s company a military plot for private business.

🔻Prosecutors did not file any charges for nominative laws or decisions against Edi Rama.

🔻Prosecutors have administered court rulings showing that Edi Rama misused his duty causing over €340,000 in financial damage to the municipality but did not file charges for financial abuse.

🔻Prosecutors claimed Berisha issued decisions favoring the son-in-law so he would pay for old documents. In reality, the decision came into force only weeks after the owners paid $700,000 in cash. If Berisha had wanted to help, he would have advised waiting and paying with privatization bonds, not cash.

🔻The destroyed club buildings were valued at ~$800,000; owners paid $720,000 in cash and $80,000 in bonds. If Berisha had been used as Edi Rama is, they would have received it for 1 euro, like Olsi Rama, Carlo Bolino, or the prosecutor’s son.

🔻Prosecutors claimed Berisha changed the land’s destination twice, yet Edi Rama changed it three times: 2004, 2006, 2008, declaring “new developments with high urban parameters.”

🔻In the 2008 functional zoning approved by KRRT decision 238 (29.12.2008), the land was a priority construction zone, not in the 2013 Urban Plan.

🔻In the 2013 Urban Plan, the land was allocated for both residential and public buildings. If Berisha had been used as Edi Rama is, it would have been left solely for residential.

🔻The owners donated their land to build the best kindergarten and nursery in Tirana. If Berisha had been used as Edi Rama is, would they have donated it?

🔻As developers, we financed construction, spending our own money for the community. If Berisha had been used as Edi Rama, investors would not spend their money but be declared “strategic investors” and Edi Rama would exempt them from taxes! In the same area, Edi Rama changed the Urban Plan to help Bolino, taking private land (partly Begeja), school land, and granting four personalized decisions.

🔻We also freed funds and construction space to house 42 informal families. If Berisha had acted as Edi Rama does, we would have expelled them with state police, right? Edi Rama forcibly removes residents even when they built homes with their money, while we, having both private land and buildings, did not use power to evict but provided over €500,000 and 2,500 m² of construction to solve informal housing. Does this show Berisha misused power, or quite the opposite?

🔻Prosecutors ignored state laws regarding inheritance income, wanting to classify it as part of the family community. The Family Code, Article 77, specifies inheritance is private property, not legal community property.

🔻Prosecutors claim my 10-year charitable work, donating my own money for autistic children, is corruption by Berisha, even though Berisha’s wife receives no payment. Absurd!

🔻Prosecutors claim our company Homeplan’s €4,600 sponsorship for artists Ricardo Cocciante and Elhaida Dani, decorated by President Nishani, is Berisha’s corruption. Yet SPAK has no reaction to the official OSCE/ODIHR 2025 report showing €8 million public tax spending for Giro d’Italia during elections violates the Copenhagen principles.

SJELLJA e supozuar ballafaqohet me FAKTET 
Prokuroret e nënshtruar pokitikisht genjyen publikun kur thanë se Berisha kiah nxjerrë VKM e Ligje me porosi, ndersa sot ne vend qe te kerkoje ndjese dhe shperbleje për dëmin, tani pretendon se SJELLJA (pra dicka e pamatshme) na paskesh qenkesh e parregullt. Ndersa SPAK fshihet pas SJELLJES, le te themi ca FAKTE kokeforta:

1. Kryetari i Grupit Parlamentar te PS Taulant Balla paraqiti kallzim penal sikur toka ishte e shpronesuar nga Italianet dhe pronaret e kishin vjedhur se kishin Malltezin.

2. Kallzimi i Taulant Balles u rregjistrua ne te njejen dite qe u rregjistrua edhe procedimi penal (01.12.2020). Vini re se procedimi penal ishte per pronesine e tokes.

3. SPAK per te shpetuar kallzuesin e rreme injoroi fletoret zyrtare – pra ligjet e kohes – por kerkuan dhe mblodhen 15,000 faqe pa asnje vlere nga italia.

4. Taulant Balla kreu kallzim te rreme por spak nuk ka ngritur akuze ndaj tij. Deputeti i PD Salianji beri burg pa bere fare kallzim.

5. Toka ka qene gjithnji private. Edhe ne komunizem nuk pati shpronesim por thjesht e grabiten pa leter fare.

6. Ne Kongresin e SHBA eshte folur troc se drejtesia ne shqiperi u kap nga George Soros per interes te qeverise dhe per burgosjen e liderit te opozites.

7. Ish ambasadorja e SHBA Yuri Kim dhe ish zyrtari Gabriel Escobar kryen influencim te kundraligjshem ndaj gjyqsorit per te luftuar liderin e opozites Sali Berisha.

8. Edi Rama dha urdher publik ndaj SPAK per te proceduar penalisht Sali Berishen ne Kongresin e PS me 09.04.2022 dhe ne Asamblene e PS me 07.05.2022.

9. Prokuroret nisen 16 letra drejtuar cdo institucioni fill pas urdhrit publik te Edi Rames te mbajtur ne Kongresin e PS me 09.04.2022.

10. Kerkesat per informacion nuk ishin per ndonje ceshtje te caktuar por per hetim 30 vjecar per Sali Berishen dhe shtrire ne tre breza deri tek mbesat e palindura ende te tij.

11. Prokuroret keqperdoren median me pretendimet e rreme si psh shteti ka vepruar shpejt por doli se ka zgjatur mbi 14 vjet procesi i kthimit te gjese se vjedhur tek i zoti.

12. Prokuroret genjyen sikur privatizimin e nisi qeveria e PD por doli se e nisen ministrat e qeverise se PS.

13. Kerkuan masa arresti se Tirana kish nevoje per zona sportive, por kur doli se nuk e ka kryer Berisha por Edi Rama dhe jo 1 por ka ndryshuar 20 zona nga sportive ne banim sot nuk ndihen. Duket se kur i tjeterson Edi Rama Tirana nuk ka nevoje per zona sportive.

14. Kerkuan masa arresti se pretenduan se toka ishte ne Planin e Perhapjes por i kishin ne dosje edhe pergjigjet nga Shtabi i Ushtrise edhe vete konfirmimet nga OPGJ qe nuk ka qene kurre, as ne 2004 e jo me vone. (Kur e ke ne dosje dhe mashtron kjo nuk eshte pakujdesi por falsifikim me dashje.)

15. Pretenduan se fisi Begeja u ndihmua ne kthim prone nga prezenca e Malltezit por mbyllen veshet dhe syte kur del se fisi Begeja nuk ka marre as 6% te pronave qe i takojne. Nese do kishte ndihme do duhej qe ky fis te merrte pronat qe i takojne e jo te kete mbi 94% te siperfaqes se tokes pa kthyer.

16. Nese do donte te ndihmonte dhendrin atehere Berisha mund ta kish dhene me VKM te vecante me 1 euro sic ka bere Edi Rama VKM per kompanine e vellait te vet, e jo t’i kthehet prona 5 familjeve te vjetra pronare me qindra trashegimtare.

17. Prokuroret kerkuan masa arresti se pretenduan se Berisha kish nxjerre ligje dhe VKM per dhendrin. Por as nuk derguan asnje prej ligjeve apo VKM ne GJK si organi qe ka tager te konfirmoje nese ishin nominative apo te pergjithshme. Pra e dinin qe po genjenin.

18. Del se Edi Rama ka nxjerre ligje dhe VKM nominative perfshi 4 VKM qe Carlo Bolino te grabise token private pjeserisht te fisit Begeja te lene per shkolle, apo VKM 183 qe kompania e te vellait te Edi Rames te merrte repart ushtarak brenda Planit te Perhapjes se FA per biznes privat te vellait.

19. Prokuroret nuk kane depozituar asnje akuze per ligje e VKM nominative per Edi Ramen.

20. Prokuroret kane administruar vendimet e gjykatave se Edi Rama ka shperdoruar detyren me pasoje financiare duke sjelle mbi 340,000 euro dem per financat e bashkise, por nuk kane depozituar akuze per shperdorim detyre me dem financiar. (Per ndonje qe pretendon parashkrimin, e ftoj te shohe se Fatmir Mediut po I bejne gjyq per dicka edhe nja 3 vjet me te hershme).

21. Prokuroret pretenduan se Berisha nxorri VKM per te favorizu dhendrin qe te paguanin per objektet e vjetra me letra me vlere. Doli se VKM per letrat me vlere hyri ne fuqi vec pak jave pasi pronaret paguan me para te thata plot 700,000 $. Nese do kishin ndihme nga Berisha, ai do i kish thene te prisnim edhe pak jave dhe do e paguanim me bono privatizimi e jo me para te thata.

22. Objektet e rrenuara te klubeve u vleresuan afro 800,000 $ dhe pronaret paguan 720,000 $ me para dhe vec 80,000 $ me bono privatizimi. Nese do kishin perdor Berishen sic perdoret Edi Rama do e kishin marre me 1 euro si Olsi Rama, Carlo Bolino apo cuni i prokurorit.

23. Prokuroret pretenduan se ka ndryshuar Berisha destinacionin dy here por del se e ka ndryshuar Edi Rama 3 here: ne 2004, 2006 dhe 2008 kur e shpalli “zhvillime te reja
me parametra urbane te larte”.

24. Ne zonimin funksional te 2008 miratuar me vendim KRRT nr. 238 date 29.12.2008 toka ne fjale paraqitet si zone prioritare ndertimore dhe jo ne Planin Urban te 2013.

25. Ne Planin Urban te 2013 toka e ketyre pronareve u caktua edhe per banim edhe per objekte publike. Nese do ishte perdor Berisha sic perdoret Edi Rama do ishte lene vec per banim pse do aksidentohej toka e pronareve private me detyrim per objekt publik?

26. Pronaret dhuruan token e tyre per te ndertuar kopshtin dhe cerdhen me te mire ne Tirane. Nese do kishin perdorur Berishen sic perdoret Edi Rama a do ishte dhuruar?

27. Ne si zhvillues financuam ndertimin e kopshtit dhe cerdhes me te mire ne Tirane duke hequr shume para nga fitimet e tyre per tia dhuruar komunitetit. Nese do ishte perdor Berisha sic perdoret Edi Rama investitoret nuk do shpenzonin parate e tyre por perkundrazi do shpalleshin investitore strategjike dhe Edi Rama ju heq taksat! Shihni po ne ate zone sesi Edi Rama – per te ndihmuar Bolinon “per te shtene ne dore token dhe objektin” – ndryshoi edhe Planin Urban, edhe grabiti token e pronareve private (pjeserisht Begeja), edhe objektin e caktuar per shkolle dhe ia fali me 4 VKM te personalizuara!

28. Ne si zhvillues hoqem para dhe siperfaqe ndertimi nga nieti yne dhe zgjidhem hallin e strehimit të 42 familjeve informale. Nese do kishim pasur Berishen sic vepron Edi Rama do i kishim perzene me polici te shtetit apo jo? Edi Rama i nxjerr me dhune me polici banoret qe i kane ndertuar me parate e tyre shtepite ndersa ne ndonese kishim edhe token private edhe objektet e privatizuara, perseri nuk perdorem pushtetin e askujt per te nxjerre askend me dhune por vume ne dispozicion mbi 500,000 euro dhe mbi 2500 m2 ndertim per te zgjidhur hallin e strehimit te ketyre banoreve informale. A tregon kjo perdorim te pushtetit te Sali Berishes sic pretendojne prokuroret politike,
apo krejt te kunderten?

29. Prokuroret injoruan ligjet e shtetit edhe per te ardhurat nga trashegimia duke dashur ti konsiderojne si pjese te bashkesise familjare. POR Kodi i Familjes ne Nenin 77 sakteson se trashegimia eshte pasuri vetjake e jo e bashkesise ligjore.

30. Prokuroret pretendojne se bamiresia qe une kam kryer nder 10-vjecare, ku kam dhuruar parate e mia per te paguar trajtimin e femijeve autike na qenka korrupsion i Berishes. Kjo pasi behet pagesa per qendren ku gruaja e Berishes nuk paguhet asnje lek! Teater absurd!

31. Prokuroret pretendojne se sponsorizimi me 4600 euro nga kompania jone Homeplan per te mbuluar shpenzimet e kengetareve Ricardo Cocciante dhe Elhaida Dani qe erdhen dhe u dekoruan nga Presidenti Nishani na qenka korrupsion i Berishes. 

Por SPAK nuk ka asnje reagim per raportin zyrtar te OSCE/OHDIR te 2025 qe tregon se sponsorizimi me 8 miljon euro nga taksat publike te Giro d’Italia ne periudhe zgjedhore eshte shkelje e parimeve te Copenhagen per zgjedhjet.

Sic e shihni, pretendimet e prokuroreve pa fakte, pa prova, pa deshmitare per SJELLJE te supozuar te 18 viteve me pare kontrastojne fort me FAKTET kokeforta te sipercituara

AMANETI I VILSONIT, nga BEDRI BLLOSHMI

Sapo mora vesh se vëllain po e çonin drejt pushkatimit më ra të fikët. Mbas të fiktit, i hapa sytë me shumë vështirësi, më dhimbte gjithë trupi! Koka sa nuk po më pëlciste, kyçet e duarve dhe të këmbëve nuk i ndjeja. Në birucën që më kishin çuar për të mos dëgjuar për të fundit herë zërin e Gencit dhe Vilsonit, pashë se Rustem Dashi po më rrinte tek koka i shqetësuar.

Me Rustemin jemi nga i njëjti fshat dhe të dënuar bashkë. Lëviza me zor dhe munda të mbështetesha në mur. E dija se Rustemi kishte qenë në birucë në 30 ditët e fundit me Vilsonin. Mezi po prisja të dija se çfarë amaneti mund të kishte lënë Vilsoni dhe çfarë ka përjetuar në momentet e fundit kur erdhën ta merrnin.

Kur u përmenda pashë Rustemin që ishte krah meje. 

E kishin sjellë në dhomën ku isha unë me të dënuarit e tjerë. Menjëherë e pyeta se çfarë tha Vilu kur e morën. Ai u përlot dhe duke thithur cigaren më tha:

“Bedri, të rrishë shtrirë 35 ditë lidhur kokë e këmbë është shumë e vështirë. Trupi të bëhet plagë, duart më keq; nga era e rëndë e helmetës në kokë trullosesh. Djersa i rridhte mbi plagë prej vapës përvëlonjëse. Dorën e majtë e kishte gati të nxirë nga prangat qysh prej hetuesisë në Tiranë. Kërkonin ta dërgonin në Belgjikë me mision te daja juaj. Këtë më tha. Disa herë kishte ardhur vetë Kadri Hazbiu në birucë, por Vilsoni nuk pranoi kurrë”!

I thashë, “Rustem, këto i di se kam folur në mur me Vilsonin dhe Gencin; unë dua çastet e fundit, kur e morën nga biruca”.

I thashë, “Rustem, këto i di se kam folur në mur me Vilsonin dhe Gencin; unë dua çastet e fundit, kur e morën nga biruca”. natë nuk hëngri edhe pse iu luta shumë. I thashë, ha pak Vili se të ka ardhur ushqim nga familja. Ha pak nga dora e mamasë tënde dhe mos u mërzit se nuk dihet çfarë ka vendosur Zoti. Ai ma preu: jo! Pastaj më tha se do të hante më vonë. Ishte i dërrmuar krejt. E ktheva me kurriz nga dera, rrinte i heshtur dhe i mpirë.

Pas ca orësh u dëgjua kërcitja e hekurave të derës së korridorit.

Unë kisha filluar të dremitja, por sa i dëgjova që erdhën, brofa në këmbë. Korridori zhurmonte nga hapat e tyre. Në fillim hapën derën e Gencit. U dëgjua zhurma e prangave.

Mendova se i kishte ardhur falja dhe po e zgjidhnin. U mbyll biruca e tij dhe u hap dera përballë. Aty vetëm heshtje; as fjalë, as lëvizje, asgjë! Pas pak hapat u drejtuan nga ne, hapet biruca jonë dhe me vete u binda se erdhi falja. Tek dera doli shefi i hetuesisë, Selim Caka. Brenda u futën dy policë. Kryetari i Degës, Merdar Hasa nuk hyri, qëndroi në korridor i shoqëruar nga disa civilë.

U ngrita në këmbë dhe u tërhoqa pas murit.

E ngritën në këmbë, i vendosën një litar tek prangat e duarve dhe ia kaluan rreth trupit. Unë vetëm dridhesha. Cepin tjetër të litarit e mbante dikush tjetër. “Hajde”, thirri një nga ata. Mora xhaketën dhe ia hodha krahëve. Vilsoni bëri një gjysëm hapi, u ndal dhe u kthye nga unë: “Rustem, më tha me atë zërin e tij burrëror, ma bëj hallall, më ke shërbyer kaq ditë. Do të lë një amanet, se ti do dalësh më shpejt se Bedriu nga burgu. Ti e pe gjyqin si u bë e si vajti.

Unë skam pranuar asgjë pasi nuk bëra asnjë krim. Thuaju në shtëpi se nuk i turpërova. Diana me gocën të shikojnë punën e tyre.

Ky qe fati im. Nuk e zgjodha unë. Lamtumirë Rustem”! Unë shtanga i mbërthyer pas murit. Ikën. Kërciti përsëri dera e jashtme ndërsa veshët e mi gumëzhinin papushim:

“Rustem ma bëj hallall... thuaju... që nuk i kam turpëruar... Diana të shohë punën e saj... me vajzën”... që se kishte parë me sy.

Me njerën dorë Rustemi mbante cigaren e me tjetrën fshinte lotët që i rridhnin mbi faqe; dhe unë, që e dëgjoja, kisha dalldisur fare nga kjo botë. Rustemi më tregoi se kishte qenë 5 ditë në birucë me Gencin. Ishte i llahtarisur ngaqë nuk kishte parë asnjëherë një njeri të lidhur kokë e këmbë ashtu si Gencin.

“Edhe pse ishte i tronditur, Gencit i thashë: “çfarë the ashtu në gjyq, pse e bëre këtë”? Ai po qante dhe nuk më ktheu asnjë përgjigje. I kërkoi nja dy a tri herë rojes që t’i sillnin shefin e hetuesisë, Selim Cakën, por ai nuk u duk asnjëherë. Këto fjalë m’i tha me lot në sy”.
Shkëputur nga libri i Bedri Blloshmit “Dosja Formulare 1594”

VILSON’S LAST WISH

By BEDRI BLLOSHMI

As soon as I heard that they were taking my brother toward his execution, I fainted. After passing out, I opened my eyes with great difficulty; my whole body hurt! My head felt like it was about to burst, and I couldn’t feel the joints of my hands or feet. In the cell where they had placed me—so I would not hear Genc’s and Vilson’s voices one last time—I saw that Rustem Dashi was sitting at my head, worried.

Rustem and I are from the same village and sentenced together. I moved with difficulty and managed to lean against the wall. I knew Rustem had been in the cell these last 30 days with Vilson. I was desperate to learn what final words or last wish Vilson had left, and what he had endured in his final moments when they came to take him. When I regained consciousness, I saw Rustem beside me. They had brought him into the room where I was kept with the other prisoners. I immediately asked him what Vilu had said when they took him. He teared up and, drawing on his cigarette, told me:

“Bedri, to lie 35 days tied hand and foot is something unbearable. Your body becomes one big wound, your hands even worse; the stench inside the helmet on his head would make him dizzy. Sweat ran over his wounds from the scorching heat. His left hand was almost black from the handcuffs since the interrogations in Tirana. They wanted to send him to Belgium on a mission to your uncle. That’s what he told me. Kadri Hazbiu himself had come several times to the cell, but Vilson never agreed!”

I said, “Rustem, I know these things—I spoke through the wall with Vilson and Genc; I want his last moments, when they took him from the cell.”

Rustem began to tell me: “That night he didn’t eat, even though I begged him. I said, ‘Eat a little, Vili, food has come from your family. Eat something from your mother’s hand and don’t be upset—no one knows what God has decided.’ He cut me off: no! Then he said he’d eat later. He was completely worn down. I turned him with his back to the door; he stayed silent and numb.

After a few hours, the iron door of the corridor creaked. I had begun to doze off, but as soon as I heard them coming, I jumped to my feet. The corridor echoed with their footsteps. First, they opened Genc’s door. The sound of handcuffs was heard. I thought his pardon had arrived and they were unshackling him. His cell closed and the door across from him opened. Only silence there; no words, no movement, nothing! After a moment, the footsteps came toward us; our cell opened, and I became convinced a pardon had arrived.

At the door stood the chief of interrogation, Selim Caka. Two policemen entered. The Head of the Branch, Merdar Hasa, didn’t come in; he stood in the corridor, accompanied by several civilians.

I stood up and pulled myself against the wall. ‘Wake him,’ one of the guards told me. ‘He’s not sleeping,’ I answered. Then Vilson spoke. ‘Rustem, turn me a little. I know why they’ve come—today is the 35th day, so today my torture of lying bound hand and foot ends.’ Axhemi (the officer in charge of the guards), holding the key, removed the leg irons, then the chain linking his feet to his hands.

They lifted him to his feet, tied a rope to the handcuffs on his wrists, and looped it around his body. I was shaking. Someone else held the other end of the rope. ‘Let’s go,’ one of them said. I took his jacket and threw it over his shoulders. Vilson took half a step, stopped, and turned to me:

‘Rustem,’ he said in his manly voice, ‘forgive me, you served me all these days. I’m leaving you one last wish: you will get out of prison sooner than Bedri. You saw how the trial went. I didn’t admit to anything because I committed no crime. Tell them at home that I brought them no shame. Diana and the girl should mind their own lives. This was my fate. I did not choose it. Farewell, Rustem!’

I froze, pressed against the wall. They left. The outer door slammed again as my ears rang without stopping: ‘Rustem, forgive me… tell them… I brought them no shame… Diana should mind her life… with the girl…’ whom he had never seen with his own eyes.

Some time had passed with those words echoing in my ears, when suddenly the cell opened for breakfast. I couldn’t eat. I begged the guard to move me from that cell—I couldn’t stay there anymore. They took me out, leaving behind Vilson with his final words, the blanket, and the bowl of soup in the corner of the cell.

With one hand Rustem held his cigarette, and with the other he wiped the tears running down his cheeks; and I, listening to him, felt as though I had left this world entirely. Rustem told me he had spent five days in the cell with Genc. He was horrified because he had never seen a man bound hand and foot the way Genc was.

“Even though he was devastated,” said Rustem, “I asked Genc: ‘What did you say in court like that? Why did you do it?’ He was crying and didn’t answer me. He asked the guard two or three times to bring the chief of interrogation, Selim Caka, but the man never showed up. Those are the words he told me, with tears in his eyes.”

Excerpt from Bedri Blloshmi’s book “The Form File 1594”

https://www.facebook.com/share/p/1M4zYUA1rm/?mibextid=wwXIfr

Profesorit tonë – Berti (Robert) Sadikaj, nga ish nxënësi i tij – Piktori,Nesti Maçolli /

Të dashur bashkëqytetarë,

ka njerëz që, me praninë e tyre të qetë e të mirë, na shoqërojnë gjithë jetën. Nga ata që nuk i harron zemra, sepse prekjet e tyre të mira mbeten gjatë, si drita e një kandili që nuk shuhet. Një prej këtyre njerëzve të rrallë është profesor Robert Sadikaj – për të gjithë ne, thjesht mësues Berti.

Ai nuk ishte vetëm mësues. Ishte mirësia që ecte ngadalë në korridoret e shkollës, buzëqeshja që e bënte çdo orë mësimi më të butë, një dorë që udhëhiqte me dashuri dhe me durim. Kudo punoi, në qytet apo në fshat, ai la pas një shteg drite që brez pas brezi vazhdon të ndriçojë.

Edhe kur e çuan në shkolla të tjera, në fshatra të largëta, punoi me të njëjtin zjarr të qetë, me të njëjtin përkushtim. As vështirësitë, as zhgënjimet nuk ia shuan dot dëshirën për t’i shërbyer nxënësve.

Ai mbeti mësuesi model, njeriu që i donte të gjithë dhe që prej të gjithëve u desh shumë.

Por le të dëgjojmë edhe fjalët e atyre që e kanë njohur nga afër:

Fjalët e Myslim Topallit:

“Profesor Berti ishte një shembull komunikimi, një dritë e butë për ne të rinjtë. Kabineti i zoologjisë, grupet artistike, orët e pasdites – të gjitha mbajnë firmën e tij. Kujtimet me të janë ndër më të bukurat që ruaj. I uroj shëndet dhe qetësi pranë Vexhidenes, shoqes sonë të fëmijërisë.”

Guri Bega shton me mall:

“Berti nuk ishte vetëm mësues, ishte artist në shpirt. Nuk kishte mur në Rrodokal pa gjurmën e penelit të tij. I uroj jetë të gjatë këtij njeriu të artë.”

Fled Oparaku

Ah sa bukur profesor Berti, te lumte dora o Nesti, e ke qare portretin e te madhit legjende e Arsimit dhe me gjere , e profesor tone, ka dhene e ka dhene gjithmone e ne vazhdim , profesori yne i nderuar, respekte dhe dashuri per Bertin tone!

Avdulla Cano

Bravo Nesti Macolli ,dedikim i vërtetë dhe i merituar. Edhe prtretin e ke skalitur po aq bukur..!

Maliq Torra

Gjithmonë dhe më magjishëm , gjithmonë edhe më të shpirtëzuar nëpërmjet lapsit mjeshtëror Tuajin portretizimet e personazheve që janë pasaporta të certifikuara mjeshtërisht nga Arti tashmë i Kombtarizuar made in Maçolliane !

Klinika Erton

Qe nga shkolla 7 vjecare Koli Gusho une ruaj kujtimin dhe respektin me te madh per prof. Berti Sadikaj. I uroj shendet e jete te gjate. Faleminderit Nesti per perkushtimin e talentin tuaj per evidentimin e figurave te qytetit tone.

Sot, më shumë se kurrë, ne e ndjejmë se çfarë do të thotë të kesh pasur një mësues si profesor Berti.

Një njeri që nuk të mëson vetëm të dish, por të ndjesh.

Jo vetëm të kuptosh, por të respektosh.

Jo vetëm të rritesh, por të bëhesh njeri i mirë.

Prandaj sot, me mirënjohje të thellë, i themi:

Faleminderit, profesor Berti, për çdo ditë që i dhe shkollës.

Për çdo fëmijë që e more për dore.

Për çdo zemër që e preke me art dhe mirësi.

I urojmë shëndet, paqe, e vite të bardha pranë bashkëshortes së tij, mësuese Vexhidesë.

Respekt e nderim i përjetshëm për ju.

Qoftë e lehtë drita që vazhdoni t’i jepni këtij komuniteti.

Por … veprimtaria e këtij intelektuali nuk mbaron vetëm me edukimin e brezit të ri …

Në fillim të viteve ’90, kur Shqipëria kërkonte të çlirohej nga frika dhe të ndërtonte shpresën, Berti ishte aty — mes të guximshmëve që ngritën zërin për liri dhe demokraci. Ai kontribuoi jo si politikan profesionist, por si intelektual i ndershëm, si qytetar që besonte se vendi i tij meritonte më shumë. Ai besonte se ndryshimi nuk është dhuratë, por detyrë.

—————————-

Si mësues, Berti mbeti gjithmonë njeriu që gjente kohë dhe forcë të jepte jo vetëm dije, por edukatë, kulturë, vlera. Nxënësit e kujtojnë si njeriun që dinte të dëgjonte, të kuptonte, të udhëzonte. Shumë prej tyre sot janë profesionistë e prindër që mbartin brenda vetes edhe pak nga drita e Bertit.

Zyrën e pa si shërbim, jo si privilegj. Dhe kjo e bëri të respektuar, sepse njerëzit e ndjejnë kur një njeri punon me zemër.

Sot, kur kthejmë kokën pas dhe kujtojmë figurën e Bertit, kemi vetëm një fjalë: mirënjohje.

🔹Mirënjohje për qetësinë e tij.

🔹Mirënjohje për sakrificat e heshtura.

🔹Mirënjohje për ndershmërinë që nuk e tradhtoi kurrë.

🔹Mirënjohje për kontributin e dhënë, pa kërkuar asgjë në këmbim.

Këta intelektualë, këta njerëz të heshtur e punëtorë, janë shtylla morale e komuniteteve tona.

Falë tyre, Pogradeci ka historitë e tij të bukura.

Falë tyre, brezat e rinj kanë shembuj për t’u mbështetur.

Dhe falë tyre, shoqëria jonë kujton se dinjiteti është vlerë e përjetshme.

Koha e hipokritëve !

Më kujtohet jo pa emocion dita kur filloi koha e hipokritëve.
Ishte viti 2013.
Sistemi i propagandës kishte nisur të depërtonte në çdo qelizë të shoqërisë shqiptare.

“Nuk i duhet lënë askujt tre mandate,” thoshin.
“Është për të mirën e demokracisë,” shtonin.
Me bindje të hekurt, pishtarët e rotacionit flisnin për “parime”, për “rregulla të shenjta” sikur të mos kishte rëndësi kush vinte në pushtet, mjafton që të kishte rotacion.

Unë e dija që ishte hipokrizi.
Por nuk e dija se ishte fillimi i një valleje që do zgjaste dekada,
ku hipokritët do ndërronin maskat, por jo rolin.

Sot, pas katër mandatesh, kërkoj kot mes miqve e të njohurve “parimin e madh” që dikur mbrojtën me pasion.
Është zhdukur.
E kanë mbytur gënjeshtrat më të mëdha që ekzistojnë,
Ato që njeriu i tregon vetes.

Vitet kalojnë,
arsyet ndryshojnë,
por përfundimi është gjithmonë i njëjtë:
Regjimi sundon.

Hiqeni Berishën thonë, dhe jeta juaj do të jetë më e bukur,

Dielli do shndrij më fortë, qielli do të jetë më blu.
Hiqeni Berishën dhe Regjimi do dorëzohet,
Mafia do ul armët, patronazhistët do bëhen qytetarë model.
E kështu me radhë, pjesën tjetër e kuptoni vet.

A duhet kujtuar se ishte humbje e dhunshme, e asaj që u quajt “strategji e re”?
A duhet kujtuar se çdo parti e re që ka lindur që atëherë, ka marrë vetëm hije, jo dritë?
Se shqiptarët kanë pasur mundësin jo më vonë se 3 ditë, të zgjedhin të ndryshëm nga ne, demokratët?

Në thelb, hipokritët e djeshëm dhe të sotëm,
Urrejnë demokracinë.

Urrejnë lirinë.
Ndaj me ne, nuk mund të pajtohen kurrë.

Si mund të arsyetosh me ata që kanë një justifikim për çdo gjë?
Në çdo kohë, hipokritët gjejnë arsye për të justifikuar dobësinë e tyre të karakterit.
E pranojnë nënshtrimin sepse është rruga më e lehtë.

Rruga që na shpëton nuk është ajo e lehtë.
Është rruga e vështirë, e lodhshme, e mendimit kritik,

Është ajo që kërkon analizë, dyshim, ballafaqim.
Rruga që nis me një pyetje të lashtë:
A e njohim ne veten tonë?

Është pyetje thelbësore, sepse hipokritët nuk i ndryshojmë dot .

Ndërsa veten tonë, po.

Dhe me të mund të marrim përpara regjimin .

Por për ta njohur veten, duhet të çlirosh fjalën.
Është kusht i pazëvendësueshëm.
Duhet të kesh guximin të përballesh me realitetin, pa maska dhe pa frikë.
Por a po e bëjmë këtë sot?

Fatkeqësisht, koha e hipokritëve ka hyrë edhe mes nesh.

Edhe tek njerëz me të cilët kemi ndarë beteja, shpresë dhe ideal.

Po, jetojmë nën sundimin e një regjimi autokratik,

Po, regjimi përdor çdo mjet,
krimin, administratën, manipulimin, blerjen, propagandën.
Po, Po, Po, Po.

Por kjo nuk justifikon çdo gjë.

Sepse regjimi mund të shpjegojë sistemin e nënshtrimit që ka ngritur,
por nuk justifikon dobësinë e karakterit që e pranon.

Kjo na vendos në një situatë morale të vështirë,
Sepse duhet të gjejmë rrugën pa ushqyer mullirin e regjimit.

Foltorja ishte arritja më e madhe e demokracisë moderne,

Ajo duhet të përsëritet, e zmadhuar nga mësimet e gabimeve që e preken.ja më e madhe e demokracisë moderne,

Ajo duhet të përsëritet, e zmadhuar nga mësimet e gabimeve që e preken.

Çlirimi i fjalës = antidoti i kohës së hipokritëve.
Çlirimi i fjalës = energjia pozitive e ndryshimit.
Çlirimi i fjalës = jetëzimi i teorisë së hapësirave.

Çlirimi i fjalës = besimi se militanti është çelësi.

✍🏽 Andi Mustafaj /

/

The Era of Hypocrites

I remember, not without emotion, the day the era of hypocrites began.
It was 2013.
The propaganda system had started to infiltrate every cell of Albanian society.

“They must not be allowed three terms,” they said.
“It’s for the good of democracy,” they added.
With iron conviction, the torchbearers of rotation spoke of “principles,” of “sacred rules,” as if it didn’t matter who came to power, as long as there was rotation.

I knew it was hypocrisy.
But I did not know it was the beginning of a dance that would last decades,
where the hypocrites would change masks, but not roles.

Today, after four terms, I search in vain among friends and acquaintances for the “great principle” they once defended with passion.
It has disappeared.
They have buried the greatest lies that exist—
the ones a person tells themselves.

Years pass,
reasons change,
but the conclusion is always the same:
The regime rules.

In 2013, rotation was a “principle.”
In 2021, “it was the PD’s fault for not inspiring.”
In 2025, “it’s Sali’s fault for being old.”
The same people, different justifications.

These are the hypocrites who today
speak to me about my good, about the good of Albania,
but in reality, sing the sirens’ song, inviting me toward submission.

“Remove Berisha,” they say, and your life will be better,
The sun will shine brighter, the sky will be bluer.
Remove Berisha, and the regime will surrender,
The mafia will lay down its arms, the patronage officials will become model citizens.
And so on, the rest you can figure out yourself.

But should we remind the hypocrites that in 2017, Basha made his list in the middle of the night, erasing the PD’s logo and name for the concept of a “New Republic”?
Should we remind them that it was a violent loss, of what was called a “new strategy”?
Should we remind them that every new party born since then has only cast a shadow, not brought light?
That Albanians had the opportunity—no later than three days—to choose differently from us, the Democrats?

At their core, yesterday’s and today’s hypocrites
hate democracy.
They hate freedom.
Therefore, they can never reconcile with us.

How can you reason with those who have a justification for everything?
At all times, hypocrites find reasons to justify their weakness of character.
They accept submission because it is the easier path.

The path that saves us is not the easy one.
It is the difficult, exhausting path of critical thinking,
the one that requires analysis, doubt, confrontation.
The path that begins with an ancient question:
Do we know ourselves?

It is an essential question,
because we cannot change hypocrites.
But we can change ourselves.
And with that, we can move the regime forward.

But to know ourselves, we must free speech.
It is an irreplaceable condition.
We must have the courage to face reality, without masks and without fear.
But are we doing this today?

Unfortunately, the era of hypocrites has entered even among us.
Even among people with whom we have shared battles, hope, and ideals.

Yes, we live under the rule of an autocratic regime.
Yes, the regime uses every tool:
crime, administration, manipulation, purchase, propaganda.
Yes, yes, yes, yes.

But that does not justify everything.
Because the regime can explain the system of submission it has built,
but it does not justify the weakness of character that accepts it.

Today, among us, there are people who use the regime as an alibi to cover their inability to change themselves.
To change others.

Today, among us, there are people who use the regime as an alibi to cover inaction.
Lack of responsibility.

This places us in a morally difficult situation,
because we must find a path without feeding the regime’s mill.
The platform was the greatest achievement of modern democracy,
It must be repeated, expanded by the lessons of mistakes that have touched it.

Freeing speech = the antidote to the era of hypocrites.
Freeing speech = the positive energy of change.
Freeing speech = bringing theory into life.
Freeing speech = the belief that the activist is the key.

✍🏽 Albert Avdyli /

Pa u ndalur te lëvizjet antiturke, pa përmendur vullnetarët që shkuan e luftuan për mbrojtjen e Janinës, ndalemi në vitin 1920.

Në Luftën e Vlorës, shumë burra e djem nga fshati ishin në radhët e luftëtarëve. Disa u plagosën, por një djalosh ra dëshmor i Atdheut:

Haziz Lelo Xhelilaj. I njohur Dëshmor i Atdheut në kohën e mbretërisë, dha gjakun për këtë tokë, por në 105 vite, ne nuk patëm kurajo, nuk patëm daltë të gdhendnim emrin e tij në pllakën e kujtesës. Ky është fakti më tronditës dhe më i pakundërshtueshëm i historisë që na tregon pjesërisht.

Nacionalistët… pa ta, vdesin kombet.

Nacionalistët… pa ta, vdesin kombet.

Një tjetër anë e historisë duhet treguar me realizëm, sepse pyetjet vijnë një mbas një: pse u pushkatua pa gjyq Sami Xhelilaj dhe të tjerët?

Pse u vra në pritë Xhevit Aliaj?

Pse u kalbën në burgje dhe galeri Kujtim Aliaj?

Kjo histori është e dhimbshme, por duhet treguar e plotë.

Sepse dëshmorët e Atdheut nuk janë vetëm emra në pllaka; ata janë kujtesa jonë, frymëzimi ynë dhe përgjegjësia jonë për të mos harruar rrënjët dhe sakrificat që na sollën këtu ku jemi.

Astrit Memia – Kalorës i Atdhetarisë dhe Paqes

Prof. Astrit Memia nuk është thjesht një emër në skenën atdhetare, politike dhe kulturore shqiptare – ai është një forcë që frymëzon dhe bashkon.

Si President i Forumit “Imazhi Shqiptar” dhe Kryetar i forumit ndërkombëtar “Ambassador for Peace”, ai është një urë lidhëse mes traditës tonë kombëtare dhe botës së qytetëruar.

Me pasion për identitetin dhe historinë shqiptare, Astrit Memia promovon vlerat që na bëjnë krenarë si komb.

Por ajo që e bën të veçantë është mënyra se si ky personalitet e lish pazgjidhmërisht kombin me paqen dhe mirëkuptimin ndërnjerëzor:

Për çdo nismë që ndërmerr, ai ngre ura bashkëpunimi dhe dialogu, duke treguar se patriotizmi dhe humanizmi mund të ecin dorë për dore.

Astrit Memia, ky kalorës i paqes dhe ambasador i mirëkuptimit, një figurë që tregon se dashuria për kombin dhe shërbimi për njerëzimin mund të ndërthuren në mënyrë të përkryer.

Me vizion, energji dhe përkushtim, ai vazhdon të jetë një frymëzim për të gjithë ata që besojnë se një botë më e mirë fillon nga respekti për njerëzit dhe rrënjët tona.

Në çdo hap, Astrit Memia e tregon qartë:

Të duash atdheun dhe të punosh për paqen nuk janë dy gjëra të ndryshme,-janë të njëjta.

Astrit Memia – A Knight of Patriotism and Peace

Prof. Astrit Memia is not just a name in the Albanian cultural scene – he is a force that inspires and unites. As President of the “Imazhi Shqiptar” Forum and Chairman of the “Ambassador for Peace” organization, he serves as a bridge between Albania’s rich heritage and the global community.

With a deep passion for national identity and history, Astrit Memia promotes the values that make Albanians proud. What sets him apart, however, is how he links patriotism with peace and human understanding: every initiative he undertakes builds bridges of collaboration and dialogue, proving that love for one’s country and commitment to humanity can go hand in hand.

Through the “Imazhi Shqiptar” Forum, he has spearheaded projects that put Albania’s cultural heritage on the international map, earning recognition and respect worldwide. In his world, love for the homeland is not just a word – it is action, inspiring and impactful.

Astrit Memia is a knight of peace and an ambassador of understanding, a figure showing that love for one’s country and service to humanity can perfectly coexist. With vision, energy, and dedication, he continues to inspire everyone who believes that a better world begins with respect for people and our roots.

With every step, Astrit Memia proves: to love your homeland and to work for peace are not two separate things – they are one and the same.

Pushtetarët e degjeneruar dhe mashtrimi i termit “e majtë”

Në diskursin politik të viteve të fundit në Shqipëri, shpesh dëgjohet që pushtetarët aktualë etiketohen si “të majtë” apo madje vendosin dhe “shallin e kuq si komunistë”.

Por në realitet, këta njerëz nuk kanë asnjë lidhje as me idealet e majta, e aq më pak me ndonjë ideologji politike.

Ata janë thjesht një grup hajdutësh të degjeneruar që kanë uzurpuar shtetin dhe kanë kthyer qeverisjen në mjet për pasurimin personal.

Në një kohë kur afërsisht gjysma e qeverisë Rama është nën hetim ose në burg, skandalet e korrupsionit kanë kaluar çdo kufi. Kandidatja e radhës që po përflitet për t’u përballur me drejtësinë, Belinda Balluku, përfaqëson simptomën e së njëjtës sëmundje që ka përpirë shtetin shqiptar: arrogancën e pushtetit dhe kapjen e plotë të institucioneve.

Ndërkohë, vetë kryeministri, si një simbol i një sistemi të kalbur, duket se po përpiqet të mbrojë me çdo kusht strukturën që ka ndërtuar mbi korrupsion dhe klientelizëm.

Por problemi nuk qëndron vetëm tek individët. Ai është shumë më i thellë, është një shtet i ndërtuar mbi mashtrimin.

Mashtrimi më i madh që i është bërë shqiptarëve është përdorimi i ideologjisë si maskë për vjedhjen. Këta pushtetarë nuk janë as socialistë, as komunistë, as reformatorë, këta janë thjesht disa hajdutë që e kanë parë shtetin si pronë private.

Ata nuk luftojnë për ideale, por për pushtet, nuk mbrojnë qytetarët, por interesat e tyre personale .

Prandaj, është koha që qytetarët të mos mashtrohen më nga fjalët boshe, por të kuptojnë se pas premtimeve për “të majtën moderne” apo “rilindjen”, fshihet një realitet i errët i korrupsionit, pasurisë së paligjshme dhe shkatërrimit të vlerave publike.

Vetëm kur ky mashtrim të marrë fund dhe qytetari të votojë i lirshëm -Shqipëria mund të ketë shpresë për një qeveri që i shërben vërtet njerëzve, e jo vjedhjes së tyre.

Manjola Nikollo: Një kambanë për ata që mendojnë se njerëzit me integritet mund të heshtin pafundësisht.

Ish-kryetarja e Partisë Demokratike në Sarandë, Manjola Nikolli, e cila së fundmi ka marrë detyrën si nënkryetare e Bashkisë Sarandë, ka folur hapur për padrejtësitë dhe përjashtimin që, sipas saj, e detyruan të largohej nga radhët e PD-së pas 15 vitesh angazhim politik.

Në një intervistë për mediat, Nikolli rrëfen përplasjen e saj me deputeten Ina Zhupa, e cila nisi gjatë procesit të primareve në Vlorë.

Sipas ish kryetares së degës Sarandë, deputetja ka përdorur pushtetin e saj për të ndikuar në rezultatin e votimeve, duke cenuar parimin e barazisë dhe meritës brenda partisë.

“Unë dhashë dorëheqjen si drejtuese e degës për të shmangur çdo konflikt interesi dhe për të qenë e barabartë me anëtarët e tjerë kandidatë, ndërsa deputetja përdori pozitën për të ndryshuar rezultatin real të primareve,” – tha Nikolli.

Pas këtij momenti, ajo tregon se është lënë jashtë çdo procesi partiak: e hequr nga grupet e komunikimit, e përjashtuar nga mbledhjet dhe e lënë në heshtje institucionale.

“Nuk më njoftonin për asnjë takim, as për mbledhje. 
U ndjeva e fyer, jo vetëm si individ, por si demokrate që kishte dhënë kontribut të gjatë për një forcë që dikur besonte në garë të ndershme dhe respekt për votën e anëtarit.”

“Unë nuk jam larguar për interes, por sepse nuk mund të pranoja më një klimë përjashtuese.

Kjo që po bëj është një kambanë për të gjithë ata që mendojnë se njerëzit me integritet mund të heshtin pafundësisht.”

Në fund, Manjola Nikolli nënvizon se angazhimi i saj në jetën publike vazhdon, jo më për parti, por për qytetarët:

“Do të vazhdoj të punoj për Sarandën, me dinjitet dhe përkushtim, sepse besoj se politika e vërtetë është ajo që i shërben njerëzve, jo interesave.”

Nga: [#Al in Sweden]

Një lider mes ngjyrave dhe harresës kombëtare

Në historinë e marrëdhënieve shqiptaro-shqiptare, pak figura politike kanë shkaktuar më shumë përçarje dhe dyshime se Edi Rama. Dikur i paraqitur si “artist i politikës” dhe “vizionar modern”, sot ai shihet nga shumë shqiptarë si njeriu që, me veprimet e tij, ka ndihmuar më shumë Beogradin sesa Prishtinën.

Në kohën kur Kosova përpiqet të konsolidojë shtetësinë e saj, Rama del si “mësuesi moral” i saj – ai që qorton, që imponon, dhe që përmend “detyra europiane” sa herë që Beogradi e vë në presion Kosovën. Por prapa këtij imazhi qëndron një politikë e ndërtuar me kujdes, e mbështetur mbi fasadë dhe lojëra të rrezikshme diplomatike.

“Vëllazëria” me Vuçiçin dhe goditjet ndaj Kosovës

Nëse Edi Rama do ta donte me të vërtetë Kosovën, nuk do ta quante “vëlla” Aleksandar Vuçiçin – njeriun që mohon gjenocidin serb dhe që ende e konsideron Kosovën si pjesë të Serbisë.

Nuk do të ishte ai që i vuri i pari sanksione Kosovës pas kërkesës së BE-së, duke e bërë Shqipërinë të dukej sikur po ndëshkonte kombin e vet. Dhe nuk do të ishte ai që rrëzoi rezolutën kundër Serbisë në Kuvend, në një kohë kur Serbia ende refuzon të kërkojë falje për krimet e luftës.

Në biografinë e Ramës nuk gjendet asnjë reagim publik gjatë vitit 1999, kur Kosova digjej dhe populli shqiptar përjetonte genocidin serb. As një shkrim, as një fjalë, as një qëndrim. Një heshtje që flet më shumë se çdo deklaratë e sotme për “bashkim kombëtar”.

Koncerti i Bregoviçit dhe simbolika e kujtesës së shtrembër

Si kryetar i Tiranës, Rama organizoi koncertin e Goran Bregoviçit – artistit që elektrizoi publikun me këngën “Kalashnikov”, një simbol i luftës që serbët bënin kundër shqiptarëve.

Ndërsa Kosova digjej, Tirana festonte me tingujt e armikut.

Ironia është e rëndë, por domethënëse: për Ramën, pamja e jashtme ka rëndësi më shumë se ndjeshmëria e brendshme.

Njësoj si atëherë, edhe sot ai mbulon realitetin me ngjyra. Flet për “paqen”, ndërsa përkëdhel dorën që mbajti pushkën kundër shqiptarëve. Predikon “Ballkan të Hapur”, ndërsa nënvlerëson pavarësinë e Kosovës.

Haradinaj: “Rama ishte pjesë e planit për ndarjen e Kosovës”

Akuzat ndaj Ramës nuk vijnë vetëm nga opinioni publik. Ish-kryeministri i Kosovës, Ramush Haradinaj, në disa dalje publike ka deklaruar se Edi Rama ka qenë pjesë e skenarëve për ndarjen e Kosovës gjatë bisedimeve me Aleksandar Vuçiçin dhe Hashim Thaçin, nën drejtimin e përfaqësueses së BE-së, Federica Mogherini.

“Ka dyshime të bazuara që Rama, Vuçiç dhe Thaçi kanë diskutuar për ndarjen ose shkëmbimin e territoreve të Kosovës. Ai jo vetëm që e ideoi këtë ide, por edhe loboi për të,” – deklaroi Haradinaj më 2019.

Kurti kundrejt Ramës – dy botë politike

Fasadat nuk mbulojnë dot të vërtetën

Edi Rama është mjeshtër i fasadës – i ngjyrave që “zbukurojnë” muret, por nuk mbulojnë tradhëtinë, pabesinë, dhe rrëmujën e brendshme.

Ashtu siç zhgarravit zyrën e tij, apo Tiranën për të fshehur kaosin urban, sot Rama po përpiqet të zhgarravitë historinë e vet politike, duke harruar se kur Kosova digjej, ai krihej.

Por historia nuk harron.

Dhe asnjë fasadë, sado e ndritshme, nuk mund ta mbulojë të vërtetën e ftohtë:

Edi Rama nuk ishte dhe nuk është në anën e Kosovës.

🟥 Edi Rama, the Facade and the Forgetting of Kosovo

By: [Al in Sweden]

⸻

A Leader Between Colors and National Amnesia

In the history of Albanian–Albanian relations, few political figures have caused as much division and suspicion as Edi Rama. Once portrayed as an “artist of politics” and a “modern visionary,” today he is seen by many Albanians as a man whose actions have often served Belgrade more than Pristina.

At a time when Kosovo is still striving to consolidate its statehood, Rama often positions himself as its “moral teacher” — the one who lectures, imposes, and speaks of “European obligations” whenever Belgrade pressures Kosovo. Yet behind this image lies a carefully constructed policy, one built on façade and dangerous diplomatic games.

⸻

The “Brotherhood” with Vučić and the Blows Against Kosovo

If Edi Rama truly loved Kosovo, he would not call Aleksandar Vučić — the man who denies the Serbian genocide and still claims Kosovo as part of Serbia — his “brother.”
He would not have been the first to impose sanctions on Kosovo at the request of the EU, making Albania appear as if it were punishing its own kin.
Nor would he have blocked a parliamentary resolution condemning Serbia — a country that has never apologized for its war crimes.

In Rama’s biography, there is no public reaction from 1999 — the year Kosovo burned and Albanians endured genocide. Not a word, not a line, not a stance. A silence louder than any of his current declarations about “national unity.”

⸻

The Bregović Concert and the Symbolism of Twisted Memory

As mayor of Tirana, Rama organized the concert of Goran Bregović — the Serbian musician who energized crowds with the song “Kalashnikov”, a tune that for many Albanians symbolized the war waged against them.
While Kosovo was burning, Tirana was celebrating to the rhythm of the enemy’s music.

The irony is painful but telling: for Rama, outward appearance has always mattered more than inner sensitivity.
Just like then, today he paints over reality with bright colors. He speaks of “peace,” while shaking the hand that once held the gun against Albanians. He preaches about an “Open Balkans,” while undermining Kosovo’s independence.

⸻

Haradinaj: “Rama Was Part of the Plan to Divide Kosovo”

Criticism of Rama does not come only from the public. Former Prime Minister of Kosovo Ramush Haradinaj has repeatedly stated that Edi Rama was part of the plans to divide Kosovo, during talks involving Aleksandar Vučić and Hashim Thaçi, under the supervision of the EU’s Federica Mogherini.

“There are well-founded suspicions that Rama, Vučić and Thaçi discussed the partition or exchange of Kosovo’s territories.
He not only conceived this idea but also lobbied for it,” – Haradinaj declared in 2019.

Rama denied these accusations and sued Haradinaj for defamation, but the fierce public debate that followed revealed a deep-seated distrust among Albanians regarding Rama’s role in matters touching Kosovo’s sovereignty.

⸻

Kurti vs. Rama – Two Political Worlds

At the core of this conflict lies a clear contrast: Albin Kurti represents the idealism and sacrifice of generations who gave everything for freedom, while Edi Rama embodies the politics of image, façade, and compromise.
Kurti raises his voice against Vučić; Rama shakes his hand.
Kurti defends sovereignty; Rama speaks of “regional cooperation.”
Kurti is the voice of a nation that refuses to forget; Rama is the voice of a politics eager to decorate amnesia.

⸻

Conclusion: No Façade Can Cover the Truth

Edi Rama is a master of façade — of colors that decorate the walls but hide the disorder within.
Just as he painted over Tirana’s chaos to make it appear vibrant, today he tries to repaint his own political past, forgetting that when Kosovo burned, he remained silent.

But history does not forget.
And no façade, no matter how bright, can ever conceal the cold truth:
Edi Rama was not — and is not — on Kosovo’s side.

✍🏽Anila Rezhda ; 🇬🇷Panagiotis Spyrou Kardiokirurgi i famshëm grek, mjeku i zemrave ❤tona!

Hyra në klinikë dhe trokita në derën e Tij, dera u hap dhe kur u ngrit në këmbë pashë një burrë madhështor, fisnik por dhe aq i thjeshtë.
Kisha vajtur me mik për një rënie të theksuar peshe që pata në atë kohë dhe nuk ma gjente kush përse.
Mënyra e shikimit ishte e një prindi tënd, aq ngjashmëri kishin.
Sapo i thashë që jam nga Tirana, Shqipëria, Ai plot entuziazëm më përmendi emrat e disa mjekëve të shquar shqiptarë dhe foli me aq konsideratë për Ta, por unë fiksova atë të kardiokirgut tonë dhe mikut tim familjar të dashur z. Ali Alushani, të cilin ai e quajti koleg të denjë dhe mikun e Tij të mirë.
Isha studente, shumë e re dhe shqetësimi për shëndetin ishte llogjik.

Është thjesht një lëmsh i mbledhur në grykë nga vështirësitë e kaluara. Harroji të gjitha se bëre gjithë këtë hap gjigand, ndrrove shtet, shijoje përzgjedhjen tënde. Larg ilaçeve dhe afër natyrës, duaje veten dhe ushqimin. Nuk më the se si e vlerëson situatën e zëmrës miku im i shkëlqyer Ali, pasi nga dobësia që ke ajo merr pak oksigjen. I’u përgjigja se: “xhaxhi Aliu thotë se zëmra ime është e dashuruar ndaj rreh kaq shpesh”.

Qeshëm të dy me shpirt.😍
“Epo meqë diagnoza e z. Alushani është kjo fillo të hash nga dashuria për vehten dhe mos harro se këtu me ke sa herë të duash”.

Pra nga duart e Tij të arta kanë kaluar edhe shumë shtetas tanë që sot zemra e tyre rreh më fiziologjikisht se kurrë.

Panagiotis Spyrou lindi në vitin 1936 në një fshat jashtë Follorinës. Studjoi mjekësi në Selanik dhe u nis për studime pasuniversitare në SHBA ku mësoi gjithçka rreth kirurgjisë torakale, për t’u rikthyer në vitin 1983, në moshën 47 vjeç dhe për t’u bërë një nga personalitetet më të shquara në qytet.
Një gjë që dihet pak për kirurgun e madh kardiak ishte dashuria e tij për detin dhe lundrimin.
Shumë e njihnin me nofkën “Kapiten Panagiotis”, por pak e dinin se dy vjet para se të kthehej në Greqi, Ai kishte tentuar me sukses të kalonte Atlantikun.

I njohur skajshëm brenda dhe jashtë shtetit të Tij, Panagiotis Spyrou do presë me dashuri dhe ngrohtësi shumë e shumë pacientë, me nivele të ndyshme ekonomike të cilët Ai me madhështinë e Tij i trajtoi njëjtazi me të kamurit, pa asnjë dallim fare dhe jo rrallë por shpesh, ka bërë operacione falas, ose hiqte nga shpenzimet e pacientit ndaj klinikës përfitimin e Tij si mjek.

Ëndrra e një të sëmuri me zemër në Greqi ishte të merrte të paktën një opinion nga mjeku i famshëm kardiokirurg.

Por jeta ka planet e saj për ne sado mirë, bukur e saktë që t'i sillemi, ka diçka të shkruar që na e jep si stërprovë të dhimbshme.

Pas tre vjetësh e ritakoj të më shohë dhe u gëzua aq shumë që unë tashmë kisha vënë kile, haja normal duke ndjekur edhe këshillat e Tij të arta.
Dëgjuam zëmrën dhe …në shikimin e Tij pashë një dëshpërim skajshëm të thellë: "vajzat, eeeh sa duhen vajzat…thuaj mamit dhe babait tënd të mos shqetësohet më…do qeshësh për shumë vite akoma"

"Mami im iku përgjithmonë e mërzitur nga situata ime…"🥲

Vdekja e vajzës së tij 26-vjeçare, Sofias, e shtyu atë vitet e fundit drejt absurditetit të fatit dhe e largoi nga mjekësia dhe jeta.

Ai pësoi një seri goditjesh në tru dhe qëndroi i shtruar në spital për një kohë të gjatë në një klinikë private në Selanik.
Ndrron jetë në vitit 2012 në moshën 76 vjeç.
Vdiq mjeku i shquar që e kishte lidhur emrin me transplantet në Greqi.

Selaniku humbi mjekun duarartë, humbi Mjekun e Zemrës së Tij.

Dalja e fundit publike e Panagiotis Spyros ka qënë në Tetor të vitit 2008 kur miqtë e tij organizuan një aktivitet për të nderuar pionierin e kirurgjisë kardiake në Greqi.

Këto fjalë demonstrojnë etosin e njeriut, një “legjendë” e shkencës greke, i cili shumë herë u përplas me sistemin e vendosur shëndetësor duke zbuluar shumë mangësi të tij. Qindra pacientë që u shpëtuan nga duart e tij të mrekullueshme, miqtë e tij dhe Selaniku i tij i dashur nuk do e harrojnë kurrë!

Në ditën e përcjelljes së Tij për në banesën e fundit, gjithë qyteti i Selaniku ishte atje prezent.

Dua të dëgjoj vetëm për jetën e njerëzve të mirë në këtë botë…

Sot nuk është thjesht ditëlindja e një njeriu, por jetën dhe trashëgiminë e një lideri që ka formësuar fatin e një kombi.

Për më shumë se tre dekada, Dr. Sali Berisha ka qëndruar në ballë të betejës për liri, demokraci dhe dinjitet kombëtar. Një udhëheqës, guximi, mençuria dhe vendosmëria e të cilit kanë lënë një gjurmë të pashlyeshme në historinë tonë moderne.

Nga rrëzimi i diktaturës te agimi i demokracisë, nga izolimi drejt integrimit, vizioni i tij udhëhoqi Shqipërinë në periudhat më të mëdha të transformimit.

Gëzuar ditëlindjen, Doktor — Lider, Demokrat dhe Bir i Përjetshëm i Kombit Shqiptar! 🇦🇱🔥🎂

➡️ #Al in Sweden #blog

🇦🇱 Happy Birthday, Dr. Sali Berisha — the steadfast voice of freedom and the indomitable spirit of a nation! 🇦🇱

Today, we celebrate not just the birthday of a man, but the life and legacy of a leader who has shaped the destiny of a people.
For more than three decades, Dr. Sali Berisha has stood at the forefront of Albania’s struggle for liberty, democracy, and national dignity — a leader whose courage, intellect, and determination have left an enduring mark on our history.

From the fall of dictatorship to the dawn of democracy, from isolation to integration, his vision guided Albania through its most transformative years.
Under his leadership, monumental dreams became living realities — the Nation’s Highway, uniting the hearts of Albanians everywhere; Albania’s accession to NATO, securing our place among the free nations of the world; and the freedom of movement for every Albanian citizen, opening the doors of Europe to our people.

Dr. Berisha’s story is not merely that of a politician — it is the story of an unyielding fighter who never surrendered before adversity, who never bowed before injustice, and who never betrayed the ideals of democracy.
Even in the face of the fiercest storms — against the machinery of corruption, the weight of lies, and the threats of a narco-regime — he has remained unbroken, a beacon of resolve and a voice of truth for millions who still believe in a free and dignified Albania.

Today, as a friend and as an Albanian, I express my deepest respect and gratitude to a man whose strength and faith have inspired generations.
May God bless Dr. Berisha with health, wisdom, and the enduring courage to continue his mission for the good of our nation.

Because leaders come and go — but true patriots live forever in the heart of their people.

Happy Birthday, Doctor — Leader, Democrat, and eternal son of the Albanian nation! 🇦🇱🔥🎂

✍🏽 Urim Gjata, former head of the branch of the Albanian Democratic Party in Thessaloniki, Greece.

Panajotis Psomiadhis – The Noble Leader Who Opened the Doors of the Thessaloniki Prefecture

In the memory of Albanian emigrants in Greece, the name of Panajotis Psomiadhis, former Prefect of Thessaloniki, remains a symbol of respect, gratitude, and deep admiration. He was never merely a state official – he was a sincere friend, a man of extraordinary heart, who saw us as human beings first, beyond residence permits, paperwork, or the documents we lacked.

Our meetings with him in his office were more than friendly—they were warm, personal, and full of understanding. He always made us feel at home, greeting us with a genuine smile and often sharing his beliefs and principles:

“A neighbor is the best brother” and

“I respect Albanians because they are hardworking and honest.”

During this time, visits from Democratic Party representatives, such as Mr. Vili Minarolli, a special envoy of Dr. Sali Berisha, further strengthened our connections.

In every meeting, Mr. Psomiadhis was present—not as a distant official, but as a friend, a respected advisor, and a compassionate listener, who always sought practical ways to help us.

He attended many of our broader meetings with the Albanian community and Democratic Party members, offering guidance and encouragement, showing that his commitment went beyond protocol—it was deeply personal.

One of the most remarkable moments was his visit to Tirana, where he was received by Prime Minister Berisha. They discussed the challenges faced by Albanian emigrants in Greece, the possibilities for free movement, and ways to strengthen cooperation between Greek and Albanian institutions. This led to productive exchanges between the Prefectures of Thessaloniki and Korçë, building lasting bridges of trust, understanding, and collaboration.

Those years were difficult, yet full of idealism, hope, and faith in a better future. And although we were simply emigrants, even though we represented the Democratic Party and led its branch for emigrants, he was the highest-ranking official of the state institutions in the region of Macedonia and Thrace.

Yet he never used his authority to create distance or hierarchy. On the contrary, he opened doors, offered help, and built bridges of collaboration, showing genuine friendship, understanding, and solidarity.

He treated everyone with the same respect, whether they were seeking help or not. As we have learned over the years: a person is valued not only when you have asked for and received their help, but also when you are far away and no longer need their assistance. This truth perfectly captures the enduring greatness of Mr. Psomiadhis—his integrity, his consistent humanity, and the respect he showed for all people, at all times.

Even in moments when no official duty required it, he continued to show interest and concern for the Albanian community, always guided by the principle that friendship and solidarity are more important than status or position. He reminded us that true leadership is measured not only by authority but by the capacity to act with fairness, compassion, and respect toward others.

Thank you, Mr. Psomiadhis!

🇦🇱🇦🇱🇦🇱🇦🇱🇦🇱🇦🇱🇦🇱🇦🇱🇦🇱🇦🇱🇦🇱🇦🇱🇦🇱🇦🇱🇦🇱🇦🇱

➡️Panajotis Psomiadhis – Drejtuesi fisnik që na hapi dyert e Prefekturës së Selanikut

Në kujtesën e emigrantëve shqiptarë në Greqi, emri i Panajotis Psomiadhis, ish-prefekt i Selanikut, mbetet simbol i respektit, mirënjohjes dhe admirim të thellë. Ai nuk ishte thjesht një drejtues shtetëror – ishte një mik i sinqertë, një njeri me shpirt të madh, që na shikonte si njerëz, përtej lejeve të qëndrimit apo dokumenteve që na mungonin.

Takimet me të në zyrë ishin më shumë se miqësore – ishin të ngrohta, personale dhe plot mirëkuptim. Ai gjithmonë na bënte të ndihemi si në shtëpinë tonë, duke na përshëndetur me buzëqeshje të sinqertë dhe shpesh duke ndarë bindjet dhe parimet e tij:
“Komshiu është vëllai më i mirë” dhe
“Për shqiptarët ruaj respektin sepse janë punëtorë dhe të ndershëm.”

Në ato vite të vështira, kur shumë prej nesh ishim thjesht emigrantë – disa me leje gjashtëmujore, disa pa asnjë dokument – na duhej një shtyllë mbështetëse, dikush që të dëgjonte, kuptonte dhe të hapte dyer kur burokracia ose paragjykimi qëndronin në rrugën tonë. 
Kjo shtyllë ishte Prefektura e Selanikut, ku z. Psomiadhis na priti gjithmonë me dinjitet, durim dhe kujdes të sinqertë. Falë tij, shumë prej nesh gjetën zgjidhje për problemet e përditshme, për trajtimin si punëtorë dhe qytetarë të ndershëm, dhe morën mbështetje morale që forcoi shpresën tonë për një të ardhme më të mirë.

Përpjekjet tona për të krijuar degën e Partisë Demokratike në Selanik ishin guximtare dhe të papara më parë. Ligjet greke nuk lejonin degët e partive të huaja, dhe klima politike ishte e ndërlikuar dhe shpesh armiqësore. Megjithatë, me mbështetjen morale të z. Psomiadhis dhe udhëzimin e miqve tanë në Nea Demokratia, arritëm të organizohemi dhe të japim zë komunitetit shqiptar në veri të Greqisë.

Gjatë kësaj kohe, vizitat e përfaqësuesve të Partisë Demokratike, si z. Vili Minarolli, përforcuan lidhjet tona. 
Në çdo takim, z. Psomiadhis ishte prezent – jo si një zyrtar i largët, por si mik, këshilltar i respektuar dhe dëgjues i përkushtuar, që gjithmonë kërkonte mënyra praktike për të na ndihmuar. 
Ai merrte pjesë në shumë nga takimet tona të gjera me komunitetin shqiptar dhe antarët e Partisë Demokratike, duke ofruar udhëzim dhe inkurajim, dhe duke treguar se angazhimi i tij nuk ishte thjesht protokollar, por personal dhe i sinqertë.

➡️Një nga momentet më të paharrueshme ishte vizita e tij në Tiranë, ku u prit nga Kryeministri Berisha. Diskutuan për sfidat e emigrantëve shqiptarë, për mundësitë e lëvizjes së lirë dhe mënyrat për të forcuar bashkëpunimin ndërinstitucional. Kjo çoi në shkëmbime të frytshme mes Prefekturës së Selanikut dhe Prefekturës së Korçës, duke ndërtuar ura besimi, mirëkuptimi dhe bashkëpunimi të qëndrueshme.

Ishin vite të vështira, por plot idealizëm, shpresë dhe besim në një të ardhme më të mirë. Dhe megjithëse ne ishim thjesht emigrantë, edhe pse përfaqësonim Partinë Demokratike dhe drejtonim degën e saj për emigrantët, ai ishte drejtuesi më i lartë i institucioneve shtetërore në Periferinë e Maqedonisë dhe Trakisë. Megjithatë, ai kurrë nuk përdori autoritetin për të krijuar distancë ose hierarki. Përkundrazi, hapi dyer, ofroi ndihmë dhe krijoi ura bashkëpunimi, duke treguar miqësi të sinqertë, mirëkuptim dhe solidaritet.

Ai trajtonte çdo person me respekt, qoftë kur kishte nevojë për ndihmë apo jo. Siç kemi kuptuar me kalimin e viteve: një njeri vlerësohet jo vetëm atëherë kur ke kërkuar dhe marrë ndihmë, por edhe atëherë kur je larg dhe nuk të nevojitet ndihma e tij. Kjo thënie pasqyron përsosmërisht madhështinë e z. Psomiadhis – integritetin e tij, njerëzillëkun e vazhdueshëm dhe respektin që tregonte ndaj të gjithëve, në çdo kohë.

Edhe në momentet kur detyra zyrtare nuk e kërkonte, ai vazhdoi të tregonte interes dhe kujdes për komunitetin shqiptar, gjithmonë i udhëhequr nga parimi se miqësia dhe solidariteti janë më të rëndësishme se statusi apo pozicioni. Ai na kujtoi se udhëheqja e vërtetë matet jo vetëm me autoritet, por me aftësinë për të vepruar me drejtësi, dhembshuri dhe respekt ndaj të tjerëve.

➡️Faleminderit, z. Psomiadhis!
Për ndihmën, për miqësinë dhe shpirtin njerëzor që treguat ndaj shqiptarëve në Greqi. Ju do të mbeteni përherë një mik i vërtetë, një udhërrëfyes dhe një shembull i gjallë i fisnikërisë dhe integritetit për komunitetin tonë.

🇬🇷🇬🇷🇬🇷🇬🇷🇬🇷🇬🇷🇬🇷🇬🇷🇬🇷🇬🇷🇬🇷🇬🇷🇬🇷🇬🇷🇬🇷🇬🇷🇬🇷

Παναγιώτης Ψωμιάδης – Ο ευγενής ηγέτης που μας άνοιξε τις πόρτες της Περιφέρειας Θεσσαλονίκης

Στη μνήμη των Αλβανών μεταναστών στην Ελλάδα, το όνομα του Παναγιώτη Ψωμιάδη, πρώην Νομάρχη Θεσσαλονίκης, παραμένει σύμβολο σεβασμού, ευγνωμοσύνης και βαθιάς εκτίμησης. Δεν ήταν απλώς ένας κρατικός αξιωματούχος – ήταν ένας ειλικρινής φίλος, ένας άνθρωπος με μεγάλη καρδιά, που μας έβλεπε πρώτα ως ανθρώπους, πέρα από τις άδειες διαμονής ή τα έγγραφα που μας έλειπαν.

Οι συναντήσεις μας στο γραφείο του ήταν κάτι περισσότερο από φιλικές – ήταν ζεστές, προσωπικές και γεμάτες κατανόηση. Πάντα μας έκανε να νιώθουμε σαν στο σπίτι μας, μας χαιρετούσε με ειλικρινές χαμόγελο και συχνά μοιραζόταν τις πεποιθήσεις και τις αρχές του:
«Ο γείτονας είναι ο καλύτερος αδελφός» και
«Σέβομαι τους Αλβανούς γιατί είναι εργατικοί και έντιμοι.»

Σε εκείνα τα δύσκολα χρόνια, όταν πολλοί από εμάς ήμασταν απλώς μετανάστες – κάποιοι με εξάμηνες άδειες διαμονής, άλλοι χωρίς κανένα νόμιμο έγγραφο – χρειαζόμασταν έναν ισχυρό στήριγμα, κάποιον που θα μας άκουγε, θα κατανοούσε και θα άνοιγε πόρτες όταν η γραφειοκρατία ή η προκατάληψη μας εμπόδιζαν. Αυτό το στήριγμα ήταν η Περιφέρεια Θεσσαλονίκης, όπου ο κ. Ψωμιάδης μας υποδέχθηκε πάντα με αξιοπρέπεια, υπομονή και ειλικρινή φροντίδα. Χάρη σε αυτόν, πολλοί από εμάς βρήκαμε λύσεις για τα καθημερινά μας προβλήματα, αντιμετωπιστήκαμε δίκαια ως εργαζόμενοι και έντιμοι πολίτες, και λάβαμε ηθική στήριξη που ενίσχυσε την ελπίδα μας για ένα καλύτερο μέλλον.

Οι προσπάθειές μας να δημιουργήσουμε το παράρτημα του Δημοκρατικού Κόμματος στη Θεσσαλονίκη ήταν τολμηρές και πρωτόγνωρες. Ο ελληνικός νόμος δεν επέτρεπε παραρτήματα ξένων πολιτικών κομμάτων και το πολιτικό κλίμα ήταν περίπλοκο και συχνά εχθρικό. Παρ’ όλα αυτά, με την ηθική υποστήριξη του κ. Ψωμιάδη και την καθοδήγηση των φίλων μας στη Νέα Δημοκρατία, καταφέραμε να οργανωθούμε και να δώσουμε φωνή στην αλβανική κοινότητα στη βόρεια Ελλάδα.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι επισκέψεις εκπροσώπων του Δημοκρατικού Κόμματος, όπως ο κ. Βίλι Μιναρόλι, ενίσχυσαν περαιτέρω τις σχέσεις μας. Σε κάθε συνάντηση, ο κ. Ψωμιάδης ήταν παρών – όχι ως απομακρυσμένος αξιωματούχος, αλλά ως φίλος, σεβαστός σύμβουλος και στοργικός ακροατής, που πάντα αναζητούσε πρακτικούς τρόπους να μας βοηθήσει. Παρακολουθούσε πολλές από τις ευρύτερες συναντήσεις μας με την αλβανική κοινότητα και τα μέλη του Δημοκρατικού Κόμματος, προσφέροντας καθοδήγηση και ενθάρρυνση, δείχνοντας ότι η δέσμευσή του δεν ήταν απλώς τυπική, αλλά προσωπική και ειλικρινής.

Ένα από τα πιο αξέχαστα γεγονότα ήταν η επίσκεψή του στα Τίρανα, όπου έγινε δεκτός από τον Πρωθυπουργό Μπερίσα. Συζήτησαν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι Αλβανοί μετανάστες στην Ελλάδα, τις δυνατότητες ελεύθερης μετακίνησης και τρόπους ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ ελληνικών και αλβανικών θεσμών. Αυτό οδήγησε σε παραγωγικές ανταλλαγές μεταξύ των Περιφερειών Θεσσαλονίκης και Κορυτσάς, δημιουργώντας διαρκείς γέφυρες εμπιστοσύνης, κατανόησης και συνεργασίας.

Ήταν χρόνια δύσκολα, αλλά γεμάτα ιδεαλισμό, ελπίδα και πίστη σε ένα καλύτερο μέλλον. Και παρόλο που εμείς ήμασταν απλώς μετανάστες, ακόμα και αν εκπροσωπούσαμε το Δημοκρατικό Κόμμα και διεύθυνουμε το παράρτημά του για τους μετανάστες, εκείνος ήταν ο ανώτατος αξιωματούχος των κρατικών θεσμών στην Περιφέρεια Μακεδονίας και Θράκης. Παρ’ όλα αυτά, δεν χρησιμοποίησε ποτέ την εξουσία του για να δημιουργήσει απόσταση ή ιεραρχία. Αντίθετα, άνοιξε πόρτες, προσέφερε βοήθεια και δημιούργησε γέφυρες συνεργασίας, δείχνοντας ειλικρινή φιλία, κατανόηση και αλληλεγγύη.

Αντιμετώπιζε κάθε άνθρωπο με σεβασμό, είτε χρειαζόταν βοήθεια είτε όχι. Όπως έχουμε συνειδητοποιήσει με τα χρόνια: ένα άτομο εκτιμάται όχι μόνο όταν έχεις ζητήσει και λάβει τη βοήθειά του, αλλά και όταν βρίσκεσαι μακριά και δεν χρειάζεσαι πλέον τη βοήθειά του. Αυτή η αλήθεια αποτυπώνει τέλεια το μεγαλείο του κ. Ψωμιάδη – την ακεραιότητά του, την αδιάκοπη ανθρωπιά του και τον σεβασμό που έδειχνε σε όλους, κάθε στιγμή.

Ακόμη και όταν τα καθήκοντα δεν το απαιτούσαν, συνέχιζε να δείχνει ενδιαφέρον και φροντίδα για την αλβανική κοινότητα, πάντα καθοδηγούμενος από την αρχή ότι η φιλία και η αλληλεγγύη είναι πιο σημαντικές από την εξουσία ή τη θέση. Μας θύμιζε ότι η πραγματική ηγεσία μετριέται όχι μόνο από την εξουσία, αλλά και από την ικανότητα να ενεργεί κανείς με δικαιοσύνη, καλοσύνη και σεβασμό προς τους άλλους.

➡️ https://truthsocial.com/@urimgjata1/115363166295597197

➡️ https://www.facebook.com/share/1aBFu9xzHM/?mibextid=wwXIfr

➡️ https://www.linkedin.com/posts/al-in-sweden-%F0%9F%87%B8%F0%9F%87%AA%F0%9F%87%A6%F0%9F%87%B1-urim-gjata-5a4641346_panajotis-psomiadhis-the-noble-leader-who-activity-7383241826662600705-VWBb?utm_source=share&utm_medium=member_ios&rcm=ACoAAFaXdgwB5H5x2Yqg7_b7H0UK1VRLo3b152k

✍🏽 Ο Ουρίμ Γιάτα, πρώην επικεφαλής του παραρτήματος του Αλβανικού Δημοκρατικού Κόμματος στη Θεσσαλονίκη, Ελλάδα .

Xhevahir Kolgega
Njeriu i punës dhe sakrificave

Xhevahir Kolgega i përket grupimit të djemve dhe vajzave inteligjentë mokrarë që u shkëputën nga turma për t’i udhëhequr ato. Qysh në vogëli spikatën cilësi superiore si zgjuarsia, aftësia për të zgjidhur problemet e koklavitura ku të tjerët ngecnin, respekti për shokët, sakrificat për t’i ndihmuar. Nuk janë të pakta rastet kur fajet e të tjerëve i merrte mbi vete për t’i shpëtuar ata nga pasojat aspak të këndshme në mjedisin patriarkal të fshatit të tij në zemër të Mokrës.

Në rrëfimin tonë nuk do t’u referohemi dokumenteve zyrtare të institucioneve ku ka milituar personazhi ynë, as tregimeve të miqve të tij që shpesh, siç është zakoni i të gjithë tregimtarëve të botës, ose i shtrembërojnë, ose i zbukurojnë faktet, prej të cilave vështirë të zbulosh karakterin e vërtetë. Ne do t’i drejtohemi jetës, biografisë së një njeriu të gjallë aktiv në jetën e vet, të një burri të thjeshtë, që ka punuar me ngulm të realizojë çfarëdo detyre të ngarkuar nga më modestet deri në rangjet e larta të kohës në dy sistemet shoqërore, ku jetoi.

Nuk është i jashtëzakonshëm, as super hero, por njëri prej atyre njerëzve që ka jetuar dhe jeton në mënyrë intensive kohën në çdo qelizë të saj.

Zgjodhëm këtë burrë midis shumë të tjerëve për të evidentuar një plejadë të nderuar mokrarësh që mbajtën peshën e ekonomisë kolektive në fund të shekullit të kaluar dhe që më pas iu përshtatën natyrshëm pa sforcime esenciale sistemit të ri shoqëror. Jam i sigurt se në këtë monografi do të gjejnë veten të gjithë mokrarët e shkolluar e me gjerë, pasi ecuria e jetës së tyre është e ngjashme si dy pika uji me atë të Xhevahirit.

E kemi fjalën për ata bij e bija të Mokrës që punuan e sakrifikuan me ndërgjegje të plotë për të bërë më të mirën e mundshme në punën e tyre të përditshme.
Xhevahir Kolgega u lind në një fshat të njohur të Mokrës, Rrodokalin e shquar ndër fshatrat të tjerë të krahinës në rrjedhat e historisë dhe u rrit në familje të thjeshtë si të gjitha familjet mokrare.

Ai i përket kategorisë së njerëzve që brumosen në kudhrën e jetës, duke kaluar nëpër hulli të koklavitura, të cilat mësohen t’i përballojnë e kalojnë me guxim e mençuri.

Xhevahiri po le tashmë prapa krahëve afro treçerek shekulli të jetës së vet, të cilat i japin të drejtën të shprehet me plot gojën dhe të shpalosë përvojën e vet për gjithë çka parë e dëgjuar, për njerëz dhe ngjarje në të gjitha dimensionet, duke nxjerrë përfundime të vlefshme për gjithkënd që do të lexojë këtë monografi.

Me shëndet të plotë dhe jetë tepër aktive, nuk prapset para asnjë pengese, e jeton jetën me vrullin e një djali të ri, i sigurt se ka përpara shume vite.
“ Në jetë kam pasur gëzime e hidhërime si çdo njeri tjetër, – thotë ai mendueshëm, – kam pasur fitore e disfata që kanë kërkuar mund e sakrifica ekstreme për t’i kapërcyer. Kam përballuar kritika të ashpra nga ata që aspironin zhvillimin sipas mënyrës së tyre, kam duruar mallkime e sharje prapa krahëve nga konservatorë të prapambetur që nuk e duronin progresin, po janë pikërisht ato që më kanë dhënë më shumë forcë për të ecur përpara, se sa përgëzimet apo lavdërimet e cekëta. “

Përvoja i ka mprehur vështrimin, e ka pajisur me logjikë të qartë e të thellë për jetën në tërësi, e ka ndihmuar t’i peshojë problemet me drejtësi, t’i përulet urtësisë së popullit, ta shikojë në sy të vërtetën. Rrëfimi i tij është ai i njeriut të rrahur me jetën, i një miku të sinqertë e të mençur që hedh dritë jo thjesht në jetën e tij, po atë të një komuniteti të tërë me të cilët e lidhi fati në vite. Intelektualë të formuar në kushte ekstreme me shumë të papritura si Xhevahir Kolgega kanë shumë për tu treguar, si atyre që i përkasin brezit të tij, ashtu dhe ndoshta më shumë brezave të rinj, të cilët do të njohin një përvojë të vyer, që përcjell mesazhe për të sotmen e të nesërmen.
Në rrëfimet e tij për jetën dhe punën, brengat dhe gëzimet, të mirat e të këqijat ku e kanë përplasur dallgët e viteve, gjeta frymëzimin të shkruaj këtë monografi.

S’ka si të mos jesh entuziast për një mik të tillë që ka punuar e punon për ta bërë jetën më të mirë dhe planetin më i banueshëm.

Jam i bindur se shkrimi i përmbledhur i jetës së Xhevahir Kolgegës do të mirëpritet nga lexuesit. Shokët e tij të shkollës e të punës do të gjejnë aty copëza të jetës së tyre të dikurshme, të afërmit do të krenohen me një përfaqësues të denjë të fisit të tyre, ata që kanë dëgjuar pak, ose nuk kanë dëgjuar asgjë për të, pasi të njihen me eksperiencën e tij, do të mësojnë si ta jetojnë jetën në të gjithë qelizat, që më vonë të mos pendohen për kohën e shkuar dëm.

Jam i sigurt se në këtë monografi do të gjejnë veten të gjithë mokrarët e shkolluar e me gjerë, pasi ecuria e jetës së tyre është e ngjashme si dy pika uji me atë të Xhevahirit. E kemi fjalën për ata bij e bija të Mokrës që punuan e sakrifikuan me ndërgjegje të plotë për të bërë më të mirën e mundshme në punën e tyre të përditshme.

Xhevahir Kolgega u lind në një fshat të njohur të Mokrës, Rrodokalin e shquar ndër fshatrat të tjerë të krahinës në rrjedhat e historisë dhe u rrit në familje të thjeshtë si të gjitha familjet mokrare. 

Nuk është nga ata që mund të mburren për origjinën e sojshme se Mokra nuk kishte të tillë, por ndihet thellësisht krenar për prejardhjen nga gjiri i vegjëlisë fshatare ku ngjizen e kultivohen vlera të vyera morale, ku kaliten karaktere të pamposhtura nga vështirësitë, ku djemtë burrërohen para kohe dhe vajzat mësohen herët të mbajnë shtëpinë e të lindin fëmijë. 

Ai i përket kategorisë së njerëzve që brumosen në kudhrën e jetës, duke kaluar nëpër hulli të koklavitura, të cilat mësohen t’i përballojnë e kalojnë me guxim e mençuri.

Xhevahiri po le tashmë prapa krahëve afro treçerek shekulli të jetës së vet, të cilat i japin të drejtën të shprehet me plot gojën dhe të shpalosë përvojën e vet për gjithë çka parë e dëgjuar, për njerëz dhe ngjarje në të gjitha dimensionet, duke nxjerrë përfundime të vlefshme për gjithkënd që do të lexojë këtë monografi. 
Me shëndet të plotë dhe jetë tepër aktive, nuk prapset para asnjë pengese, e jeton jetën me vrullin e një djali të ri, i sigurt se ka përpara shume vite.

Në jetë kam pasur gëzime e hidhërime si çdo njeri tjetër, – thotë ai mendueshëm, – kam pasur fitore e disfata që kanë kërkuar mund e sakrifica ekstreme për t’i kapërcyer.

Kam përballuar kritika të ashpra nga ata që aspironin zhvillimin sipas mënyrës së tyre, kam duruar mallkime e sharje prapa krahëve nga konservatorë të prapambetur që nuk e duronin progresin, po janë pikërisht ato që më kanë dhënë më shumë forcë për të ecur përpara, se sa përgëzimet apo lavdërimet e cekëta. “

Përvoja i ka mprehur vështrimin, e ka pajisur me logjikë të qartë e të thellë për jetën në tërësi, e ka ndihmuar t’i peshojë problemet me drejtësi, t’i përulet urtësisë së popullit, ta shikojë në sy të vërtetën. 

Rrëfimi i tij është ai i njeriut të rrahur me jetën, i një miku të sinqertë e të mençur që hedh dritë jo thjesht në jetën e tij, po atë të një komuniteti të tërë me të cilët e lidhi fati në vite. 

Intelektualë të formuar në kushte ekstreme me shumë të papritura si Xhevahir Kolgega kanë shumë për tu treguar, si atyre që i përkasin brezit të tij, ashtu dhe ndoshta më shumë brezave të rinj, të cilët do të njohin një përvojë të vyer, që përcjell mesazhe për të sotmen e të nesërmen.
Në rrëfimet e tij për jetën dhe punën, brengat dhe gëzimet, të mirat e të këqijat ku e kanë përplasur dallgët e viteve, gjeta frymëzimin të shkruaj këtë monografi. 

✍🏽Istref Haxhillari, -Autor

Të rinjtë ikin çdo ditë.

Jo nga kurreshtja për botën, por nga tmerri i asaj që kanë përpara: papunësi, padrejtësi, mungesë shprese.

Ikin sepse këtu jeta nuk jetohet — durohet.

Ikim nga krimi që sundon rrugët, nga korrupsioni që ka helmuar çdo zyrë, nga arroganca që është bërë gjuhë zyrtare e pushtetit.

A do të zgjohet ndonjëherë ky popull që ka duruar gjithçka, por nuk ka mësuar asgjë ?

A do të kuptojë se çdo premtim i bukur është thikë e fshehur pas shpinës?

Jo.

Sepse shpresa është vrarë me dorën tonë — me votën tonë, me heshtjen tonë, me frikën tonë.

Ne heshtim, ata pasurohen.

Ne ikim, ata sundojnë.

Ne vdesim, ata buzëqeshin.

Ndoshta një ditë Shqipëria do të ecë,por jo me shqiptarët.

E pra, Shqipëria do të ecë… por jo me shqiptarët.

Ajo do të ngrihet një ditë — por mbi varrin tonë moral.

Kur të kemi ikur të gjithë, kur tokën ta mbulojë heshtja dhe ndërgjegjja të shuhet, atëherë të tjerët do të vijnë.

Ata do ta bëjnë këtë vend të lulëzojë, sepse ne s’mundëm.

Sepse ne heshtëm, u shitëm, u pajtuam, u dorëzuam.

Dhe kur të na kujtojnë, do të thonë: -“Këtu dikur jetoi një popull që kishte gjithçka përveç guximit të ndryshimit.”

“Blessed are those who left; foolish are those who stayed…”

This land — once called blessed —
is now a wound, bleeding every day from injustice.
Our soil, once proud and fertile,
is now stained by greedy hands,
by faces that lie,
by power that does not lead — but rules.

Here, the law has names.
Justice has a price.
And truth hangs forgotten on the wall,
like a dusty portrait no one dares to look at.
In this country, the honest man is judged,
while the thief stands on the podium and preaches morality.

The youth are leaving.
Every day.
Not out of curiosity for the world,
but out of disgust for what they leave behind.
They go because life here is not lived — it’s endured.
Because hope was murdered —
quietly, with a vote, with a promise, with a lie.

Here, crime writes the laws,
politics is a marketplace,
wealth is born from theft,
and honor dies in silence.
Each day is a new funeral — for conscience itself.

Once, we were young, proud, unbroken.
Now we are tired, defeated,
our eyes fixed westward,
our hearts still chained here.
The state has aged — not with wisdom, but with rot.
Instead of judges, we have notaries of crime.
Instead of leaders, merchants of power.

Will we ever wake up?
Will we ever realize that our silence feeds tyranny?
That every time we bow our heads,
another climbs on our backs?

No.
Because hope doesn’t die once — it dies a little every day.
It dies when we stay silent,
when we accept,
when we pretend not to see.
It dies in the dark offices where our fate is signed away.
It dies on the screens where propaganda screams louder than truth.

And while we empty the country,
they fill their pockets.
We leave — they laugh.
We die quietly — they build palaces on our backs.

But remember this — Albania will rise…
just not with us.
She will stand again,
but on our silence, on our surrender, on our graves.
Because when a people gives up,
another takes their place.

And one day, on this soil, others will walk —
free, just, worthy of what we lost.
And we will remain only a memory,
a name carved in stone,
a people who had everything…
except the courage to fight for it.

When Jessika Roswall began her political career in Sweden, few could have imagined that one day she would help shape European policies on the environment, water resilience, and the circular economy. But her vision, determination, and integrity stood out early. She has always believed that politics is not just about debates—it is an opportunity to create real change for people, communities, and the planet.

As Sweden’s Minister for European Union Affairs, –

Jessika built bridges between countries and institutions, promoted innovation, and strengthened Sweden’s role in European matters. She is a politician who listens carefully and engages with the challenges faced by immigrants and their countries of origin, now Swedish citizens, understanding their needs and working toward practical solutions.

Furthermore, she acts as a bridge between the political forces of the European People’s Party (EPP), fostering dialogue and collaboration even when perspectives differ, to achieve sustainable results and real impact.

Her transition from Minister for EU Affairs to her current role as European Commissioner for Environment, Water Resilience, and a Competitive Circular Economy shows that..

Jessika is not only a talented politician but also a leader with strategic vision and the ability to guide Europe’s most important initiatives toward a sustainable, green future. She challenges the status quo, drives green policies, and demonstrates that women’s leadership is essential for societal change and impactful policymaking.

Beyond politics, Jessika is a model of courage, determination, vision, and integrity…

She inspires youth, women, and all who believe that change is possible and that every small step toward sustainability, justice, and collaboration matters. Her ability to listen, understand, and act, combined with her political strategy and vision, makes Jessika a class-act politician—one who sees not only the problems of today but also envisions the future and works tirelessly to build it.

🌟 Jessika Roswall – Një politikane e klasit, që frymëzon dhe ndryshon Evropën

Kur Jessika Roswall filloi karrierën e saj politike në Suedi, pak njerëz mund ta kishin imagjinuar se një ditë do të formësonte politika evropiane për mjedisin, reziliencën e ujit dhe ekonominë rrethore. Por vizioni i saj, vendosmëria dhe integriteti u dalluan që herët. Ajo gjithmonë ka besuar se politika nuk është thjesht debate – është një mundësi për të sjellë ndryshim real për njerëzit, komunitetet dhe planetin.

Si Ministre për Çështjet e Bashkimit Evropian të Suedisë, Jessika ndërtoi ura bashkëpunimi midis vendeve dhe institucioneve, promovoi inovacionin dhe forcoi rolin e Suedisë në çështjet evropiane. Ajo është një politikanë që bashkëbisedon dhe dëgjon me kujdes problematikat e emigrantëve dhe të vendeve të tyre të origjinës, njerëz që tani janë qytetarë suedezë, duke kuptuar sfidat e tyre dhe duke punuar për zgjidhje konkrete dhe praktike. Për më tepër, ajo vepron si një urë bashkëpunimi mes forcave politike të anëtarëve të PPE-së, duke nxitur dialogun dhe bashkëpunimin edhe kur pikëpamjet politike ndryshojnë, për të arritur rezultate të qëndrueshme dhe ndikim real.

Kalimi i saj nga Ministre për Çështjet e BE-së në rolin e tanishëm si Komisionare Evropiane për Mjedisin, Reziliencën e Ujit dhe Ekonominë Rrethore tregon se Jessika nuk është thjesht një politikane e talentuar, por një lider me vizion strategjik dhe aftësi për të udhëhequr iniciativat më të rëndësishme të Evropës drejt një të ardhmeje të qëndrueshme dhe të gjelbër. Ajo sfidon status quo-në, nxit politikat e gjelbra dhe demonstron se lidershipi i grave është thelbësor për ndryshimin e shoqërisë dhe zhvillimin e politikave me ndikim të gjerë.

Përtej politikës, Jessika është një model i guXimit, vendosmërisë, vizionit dhe integritetit. Ajo frymëzon të rinjtë, gratë dhe të gjithë ata që besojnë se ndryshimi është i mundur dhe se çdo hap i vogël drejt qëndrueshmërisë, drejtësisë dhe bashkëpunimit ka rëndësi. Aftësia e saj për të dëgjuar, kuptuar dhe vepruar, bashkë me strategjinë dhe vizionin e saj politik, e bëjnë Jessikën një politikane të klasit, që sheh më shumë se problemet e momentit – ajo sheh të ardhmen dhe punon për ta ndërtuar atë.

💪 Një grua e fortë, një lider i frymëzuar dhe një vizion për Evropën e gjelbër. Një shembull për të gjithë ata që besojnë se politika mund të bëhet një mjet i fuqishëm për ndryshim.

Donald Trump — The Man Who Deserves the Nobel Peace Pri

This Friday, the world will learn who will receive the 2025 Nobel Peace Prize. The speculation is intense, but for many observers, one name stands above the rest: former U.S. President Donald J. Trump

A Historic Turning Point in the Middle Eas

After nearly two years of devastating conflict between Israel and Gaza, a breakthrough peace agreement is reportedly within reach. The proposed deal would bring an end to the violence and open a path toward long-term stability in the region. It includes the immediate release of all 20 surviving hostages and guarantees for a new political process in Gaza, one that could finally remove Hamas from power and give civilians hope for a safer future.

If this agreement holds, it will mark one of the most significant diplomatic achievements in recent history.

According to multiple diplomatic sources, Donald Trump’s influence has been instrumental in reaching this stage — through his close ties with several key Arab nations and his direct, unconventional style of negotiation that few traditional diplomats could replicate.

An Unconventional Yet Effective Approac

Trump’s methods have often been criticized as abrasive and unpredictable, but they have also proven remarkably effective.

Rather than relying on the slow, symbolic diplomacy of the past, he applied direct pressure, practical incentives, and personal persuasion, forcing both sides — and their allies — to confront the realities of continued warfare.

While many European leaders, such as Emmanuel Macron, Keir Starmer, and Ursula von der Leyen, limited themselves to statements of principle or calls for restraint, Trump helped create real momentum toward ending the conflict and securing peace on the ground.

A Meaningful Comparison

The comparison with Barack Obama is inevitable. Obama received the Nobel Peace Prize in 2009 largely as a recognition of “hope” and a new tone in global politics — not for concrete achievements.

In contrast, Trump’s case rests on tangible results: an actual agreement that saves lives, halts war, and reshapes the future of one of the world’s most volatile regions.

Critics may find it uncomfortable to credit him, but history is shaped by outcomes, not personalities. If the guns fall silent in the Middle East, it will be in large part because of a man often dismissed as too unpredictable to lead — and yet precisely because of that unpredictability, he achieved what others could not.

A Prize That Would Make Sense

Awarding him the Nobel Peace Prize would not be an act of political provocation, but an acknowledgment of a historic diplomatic accomplishment — one that might redefine the global understanding of leadership and negotiation in the 21st century.

If peace between Israel and Gaza becomes reality, this moment will be remembered as a triumph of strategic diplomacy — and a reminder that peace sometimes comes from unexpected places.

Në atë rast, dhënia e Çmimit Nobel për Paqe Donald Trump-it nuk do të ishte thjesht e përshtatshme.

Do të ishte një domosdoshmëri morale.

Donald Trump — Njeriu që e meriton Çmimin Nobel për Paqe

Të premten, bota do të mësojë se kush do ta marrë Çmimin Nobel për Paqe për vitin 2025. Spekulimet janë të shumta, por për shumë vëzhgues ndërkombëtarë, një emër qëndron mbi të tjerët: ish-presidenti amerikan Donald J. Trump.

Një kthesë historike në Lindjen e Mesme

Pas gati dy vitesh konflikti shkatërrues mes Izraelit dhe Gazës, një marrëveshje paqeje po shihet si e mundshme.
Kjo marrëveshje do t’i jepte fund dhunës dhe do të hapte rrugën për stabilitet afatgjatë në rajon. Ajo përfshin lirimin e menjëhershëm të 20 pengjeve të mbijetuara dhe garanci për një proces të ri politik në Gaza, që do të mundësonte largimin e Hamasit nga pushteti dhe do t’u jepte civilëve shpresë për një të ardhme më të sigurt.

Nëse kjo marrëveshje bëhet realitet, ajo do të jetë një nga arritjet diplomatike më të rëndësishme të historisë së afërt.
Sipas burimeve diplomatike, ndikimi i Donald Trump ka qenë vendimtar në këtë proces — falë lidhjeve të tij të ngushta me disa vende kyçe të botës arabe dhe stilit të tij të drejtpërdrejtë e joformal të negociatave, që pak diplomatë tradicionalë do ta kishin ndjekur.

Një qasje e pazakontë, por efektive

Metodat e Trump shpesh janë kritikuar si të ashpra dhe të paparashikueshme, por ato janë treguar jashtëzakonisht efektive.
Në vend të diplomacisë së ngadaltë e simbolike të së kaluarës, ai ka përdorur presion të drejtpërdrejtë, stimuj praktikë dhe bindje personale, duke detyruar palët dhe aleatët e tyre të përballen me realitetin e luftës së vazhdueshme.

Ndërkohë që shumë liderë europianë – si Emmanuel Macron, Keir Starmer apo Ursula von der Leyen – u kufizuan në deklarata parimore, Trump arriti të krijojë moment real drejt paqes dhe ndalimit të luftimeve në terren.

Një krahasim domethënës

Krahasimi me Barack Obama është i pashmangshëm. Obama mori Çmimin Nobel për Paqe në vitin 2009 kryesisht si njohje për “shpresën” dhe tonin e ri që solli në politikën botërore — jo për arritje konkrete.
Në rastin e Trump, argumenti mbështetet mbi rezultate të prekshme: një marrëveshje që shpëton jetë, ndalon luftën dhe ndryshon të ardhmen e një prej rajoneve më të paqëndrueshme të botës.

Kritikët mund ta kenë të vështirë ta pranojnë këtë, por historia matet me rezultate, jo me simpati.
Nëse armët heshtin në Lindjen e Mesme, kjo do të ndodhë kryesisht falë një njeriu që shpesh është quajtur tepër i paparashikueshëm — por që pikërisht për shkak të kësaj natyre, arriti atë që të tjerët nuk mundën.

Një vlerësim që do të kishte kuptim të plotë

Çmimi Nobel për Paqe ka për qëllim të nderojë ata që arrijnë të sigurojnë paqe, të mbrojnë jetë njerëzish dhe të nxisin pajtimin.
Nëse zhvillimet aktuale në Izrael dhe Gaza sjellin vërtet fundin e armiqësive, atëherë Donald Trump i plotëson këto kritere më shumë se çdo figurë tjetër e kohës sonë.

Dhënia e këtij çmimi nuk do të ishte një veprim politik, por njohje e një arritjeje historike — një moment që mund të ndryshojë mënyrën si bota e sheh lidershipin dhe diplomacinë në shekullin XXI.

⸻

Nëse paqja mes Izraelit dhe Gazës bëhet realitet, ky moment do të kujtohet si fitore e diplomacisë strategjike — dhe si dëshmi se ndonjëherë paqja mund të vijë nga drejtimet më të papritura.
Në atë rast, dhënia e Çmimit Nobel për Paqe Donald Trump-it nuk do të ishte thjesht e përshtatshme.
Do të ishte një domosdoshmëri morale.

Policewomen in Stockholm

The policewomen in Stockholm are a true example of simplicity, civic culture, and professionalism worthy of admiration. They patrol the city streets every day to bring safety and peace to children and citizens, making the city a safer place for everyone.

You can often see them on the streets, in traffic, and sometimes even during challenging police operations. Although they carry automatic weapons on their shoulders, their faces are usually accompanied by a friendly smile, and they try to assist citizens in every way the law allows. They are there to guide, protect, and ensure public order.

One of the most remarkable qualities of these women is their love and care for children. While they are serious and dedicated in their duties, they are also tender and compassionate toward little ones. They never hesitate to hug and comfort children, providing not only security but also planting seeds of respect and parental love in their hearts.

Citizens always show respect and gratitude for these women in uniform, making their public service not just a professional duty, but also a symbol of solidarity, kindness, and civic responsibility.

The policewomen in Stockholm are an inspiring example of how courage, professionalism, kindness, and love for children can come together to maintain safety and trust within the community.

Vajzat police në Stokholm !

Vajzat që punojnë në polici në Stokholm janë shembull i thjeshtësisë, kulturës qytetare dhe profesionalizmit që meriton admirim. Ato patrullojnë rrugët e qytetit çdo ditë për të sjellë siguri dhe paqe për fëmijët dhe qytetarët, duke e bërë qytetin një vend më të sigurt për të gjithë.

I sheh shpesh në rrugë, në trafik, dhe ndonjëherë edhe në aksione të vështira policore. Megjithëse mbajnë armë automatike mbi sup, fytyra e tyre zakonisht shoqërohet me një buzëqeshje miqësore, dhe përpiqen të ndihmojnë qytetarët sa më shumë që u lejon ligji. Ato janë aty për të udhëzuar, për të mbrojtur dhe për të garantuar rendin publik.

Një nga tiparet më të veçanta të këtyre grave është dashuria dhe kujdesi i tyre për fëmijët. Ndërsa janë serioze dhe të përkushtuara në shërbim, ato janë gjithashtu të ëmbla dhe të ndjeshme ndaj të vegjëlve. Nuk ngurojnë t’i përqafojnë dhe t’i ledhatojnë fëmijët, duke u dhënë jo vetëm siguri, por duke mbjellë tek ata respekt dhe dashuri prindërore.

Çdo ditë, vajzat police përballen me shkelës ligji dhe kriminelë, dhe mund të ndeshen me situata të rrezikshme, por nuk e lënë asnjëherë misionin e tyre të shenjtë — zbatimin e ligjit dhe mbrojtjen e qytetarëve. Ato janë guximtare, të përkushtuara dhe të vendosura, dhe asnjëherë nuk abuzojnë me uniformën, ligjin ose detyrën e tyre.

Qytetarët gjithmonë tregojnë respekt dhe mirënjohje për këto gra që mbajnë uniformën, duke e bërë shërbimin e tyre publik jo vetëm një detyrë profesionale, por edhe një simbol të solidaritetit, mirësisë dhe përgjegjësisë qytetare. 

But this scheme goes far beyond media manipulation.

Rama is not acting purely for personal gain; he is openly collaborating with Aleksandar Vučić, using Serbian influence to weaken Kosovar leadership and assert control over the region. On top of that, he exploits George Soros’ international networks to legitimize propaganda and manipulate public opinion, blending media, orchestrated analyses, and lies into a powerful weapon.

But this scheme goes far beyond media manipulation. Rama is not acting purely for personal gain; he is openly collaborating with Aleksandar Vučić, using Serbian influence to weaken Kosovar leadership and assert control over the region. On top of that, he exploits George Soros’ international networks to legitimize propaganda and manipulate public opinion, blending media, orchestrated analyses, and lies into a powerful weapon.

Add to this suspected ties to drug trafficking networks, which provide Rama with a structure of unchecked power and influence.

This combination of media manipulation, criminal connections, and international lobbying makes the attack on Kurti exceptionally dangerous: every critical voice is labeled an “enemy,” and any effort to defend Kosovo’s sovereignty is crushed through orchestrated attacks and massive propaganda.

This is not just a political conflict.

This is a clear anti-national plan, where personal interests, Belgrade’s influence, international lobbying, and criminal elements are deployed to destroy any resistance.

Frrok Çupi is merely Rama’s tool in this ruthless operation, spreading lies and propaganda that undermine Albanian and Kosovar leadership, while Kosovo’s sovereignty is put at risk every day.

Rama vendos “spiunin e Sigurimit” Frrok Çupin për të sulmuar Albin Kurtin – Sulm i orkestruar antikombëtar .

Edi Rama po përdor ish-spiunin e Sigurimit të Shtetit, Frrok Çupin, si një armë të hapur për të sulmuar kryeministrin e Kosovës, Albin Kurti. Ky nuk është një sulm politik i zakonshëm – është një operacion anti-kombëtar, i orkestruar me kujdes, ku politika, propaganda dhe interesa të dyshimta ndërthuren për të minuar sovranitetin dhe lidershipin e Kosovës.

Frrok Çupi nuk është më shumë se një “zëdhënës i pistë” në duart e Ramës. Çdo artikull, çdo analizë dhe çdo deklaratë që ai shpërndan është planifikuar me kujdes nga padroni i tij për të delegjitimuar Kurtin dhe për të përhapur një narrativë të sajuar që shërben vetëm interesave të Ramës. Ai paraqet Kurtin si shkaktar të çdo problemi të Kosovës, duke krijuar frikë dhe konfuzion tek publiku.

Por kjo lojë shtrihet shumë më larg. Rama nuk vepron vetëm për interes personal; ai bashkëpunon hapur me Aleksandër Vuçiçin, duke përdorur ndikimin serb për të dobësuar lidershipin kosovar dhe për të kontrolluar rajonin. Për më tepër, ai shfrytëzon rrjetet ndërkombëtare të George Soros për të legjitimuar propagandën dhe për të manipuluar opinionin publik, duke kombinuar media, analiza dhe shpifje të orkestruara.

Shtoni këtu edhe lidhjet e dyshimta me bandat e trafikut të drogës, që i mundësojnë Ramës një strukturë kontrolli dhe ndikimi të papenguar. Ky kombinim mediatik, kriminal dhe ndërkombëtar e bën sulmin ndaj Kurtit jashtëzakonisht të fuqishëm dhe të rrezikshëm: çdo zë kritik trajtohet si “armik” dhe çdo përpjekje për të mbrojtur sovranitetin dhe integritetin kombëtar goditet me sulme të orkestruara dhe propagandë masive.

Ky nuk është thjesht një konflikt politik. Ky është një plan anti-kombëtar i qartë, ku interesat personale, ndikimi i Beogradit, lobimi ndërkombëtar dhe elementë kriminalë përdoren për të shkatërruar çdo rezistencë. Frrok Çupi është vetëm instrumenti i Ramës në këtë lojë të egër, duke përhapur shpifje dhe propaganda që minojnë lidershipin shqiptar dhe kosovar, ndërsa sovraniteti i Kosovës vihet në rrezik çdo ditë.

Rama ka kthyer politikën shqiptare dhe rajonale në një teatër manipulimi dhe tradhtie, ku e vërteta dhe interesi kombëtar humbasin përballë pushtetit personal dhe aleancave anti-kombëtare. Çdo deklaratë e Çupit është një goditje në themelet e Kosovës dhe një paralajmërim se ky operacion nuk do të ndalet.

On the Recognition and Condemnation of the Serbian Genocide in Kosovo

The Assembly of the Republic of Albania,

Having regard to Articles 2, 3, 4, 5, 7, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 22, 28, 29, 59, 123, 124, 125, and 126 of the Constitution of the Republic of Albania;

Having regard to the Charter of the United Nations, the Universal Declaration of Human Rights, the International Covenant on Civil and Political Rights, the International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights, the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (1948), the Geneva Conventions of 1949 and their Additional Protocols, the European Convention on Human Rights, the Convention against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment, as well as other international instruments ratified by the Republic of Albania;

Recalling the Statute of the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia (ICTY), the judgments of the ICTY, and the jurisprudence of the International Court of Justice regarding the crime of genocide and crimes against humanity;

Taking into account United Nations Security Council Resolution 1244 (1999);

Recalling further the Resolution of the Parliamentary Assembly of the Council of Europe 1329 (2003), the Resolution of the European Parliament of 30 April 2009 on the European integration process of Kosovo, and other resolutions and recommendations of international institutions condemning war crimes and crimes against humanity committed in Kosovo during 1998–1999;

Recognizing the suffering, displacement, massacres, killings, forced disappearances, sexual violence, destruction of property, cultural and religious heritage, and other grave crimes committed by Serbian forces and institutions against the Albanian population of Kosovo;

Affirming that the systematic and widespread acts committed by the Serbian state authorities and military, paramilitary, and police structures during 1998–1999 in Kosovo constitute genocide, crimes against humanity, and war crimes under international law;

The Assembly of the Republic of Albania:

Strongly condemns the genocide, crimes against humanity, war crimes, and ethnic cleansing committed by Serbian state institutions, military, police, and paramilitary forces against the Albanian population of Kosovo during the years 1998–1999. Recognizes that these acts were deliberate, systematic, and widespread, and that they meet the definition of genocide under the 1948 Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide. Pays tribute to the victims of the Serbian genocide in Kosovo, honors the memory of those who lost their lives, and expresses deep solidarity with the survivors, their families, and the entire people of Kosovo. Acknowledges the suffering of over one million Albanians forcibly expelled from their homes, the massacres of thousands of innocent civilians, the systematic sexual violence committed against Albanian women and girls, and the destruction of dwellings, schools, healthcare centers, and religious institutions. Declares that the denial of genocide, the minimization of crimes, and the glorification of war criminals represent a continuation of injustice and are contrary to the principles of peace, reconciliation, and European values. Calls upon the Republic of Serbia to recognize the genocide committed in Kosovo, to apologize publicly to the victims and their families, to cooperate fully in clarifying the fate of the missing persons, to bring before justice all perpetrators of war crimes, and to provide reparations for the damage caused. Urges international institutions, including the United Nations, the European Union, the Council of Europe, and all democratic states, to recognize and condemn the Serbian genocide in Kosovo, and to support justice, truth, and reconciliation in the region.

Massacres Committed by Serbian Forces in Kosovo (1998–1999)

The Assembly of the Republic of Albania, in recalling and documenting the crimes of genocide, enumerates the following massacres committed against the Albanian population of Kosovo:

Prekaz Massacre (March 5–7, 1998): 54 members of the Jashari family, including women and children, killed in Prekaz, Skenderaj. Likoshan and Çirez Massacre (February 28–March 1, 1998): 24 civilians killed by Serbian forces. Prekaz i Ulët (March 5, 1998): 27 Albanians killed. Gllogjan (March 24, 1998): 24 Albanians killed. Poklek Massacre (April 17, 1999): 53 civilians, including 23 children, burned alive. Izbica Massacre (March 28, 1999): 147 civilians executed. Meja and Korenica Massacre (April 27, 1999): over 377 men and boys executed in mass killings. Krusha e Madhe Massacre (March 25–27, 1999): 241 Albanians, including women and children, killed; many bodies burned. Krusha e Vogël Massacre (March 25, 1999): 113 Albanians killed, including 32 under the age of 18. Burgajet, Suhareka Massacre (March 26, 1999): 49 members of the Berisha family killed. Bellanica Massacre (March 25–26, 1999): 86 Albanians executed. Theranda/Suhareka Massacre (March 26, 1999): 350 Albanians killed in different parts of the town. Gjakova Massacre (April 1–2, 1999): 380 civilians executed. Pastasel Massacre (March 31, 1999): 106 Albanians killed. Vushtrri Massacre (May 2–3, 1999): 120 Albanians executed. Dubrava Prison Massacre (May 22–23, 1999): 160 Albanian prisoners executed. Ćikatovë e Vjetër Massacre (April 30, 1999): 94 civilians killed. Bajgora Massacre (April 1999): 98 Albanians executed. Carakllukë Massacre, Peja (April 1999): 70 Albanians killed. Rezalla Massacre (April 5, 1999): 98 Albanians executed. Rreznik Massacre (April 2, 1999): 39 civilians killed. Çikatovë e Vjetër (April 1999): 66 Albanians executed. Staro Çikatovo Massacre (April 1999): 80 Albanians killed. Rakovina Massacre (April 1999): 100 civilians executed. Zahaq Massacre (April 1999): 39 Albanians killed. Korisht Massacre (April 1999): 153 Albanians executed. Suhodoll Massacre (April 1999): 42 Albanians killed. Vrellë Massacre (April 1999): 72 Albanians executed. Qyshk Massacre (May 14, 1999): 41 Albanians killed. Zahaq Massacre (May 14, 1999): 39 Albanians executed. Pavlan and Nakëll Massacres (May 14, 1999): 116 Albanians killed. Kaqanik Massacre (April 1999): 86 Albanians executed. Studime Massacre (May 1999): 100 Albanians killed. Makresh i Ulët Massacre (April 1999): 45 Albanians killed. Bellanica, Rahovec (April 1999): 86 Albanians executed. Drenoc Massacre (April 1999): 36 Albanians killed. Cikatove Massacre (April 1999): 94 Albanians executed. Raskovac Massacre (April 1999): 100 Albanians killed. Krushë e Madhe Massacre (March 1999): over 200 Albanians executed. Klinë Massacre (April 1999): 80 Albanians killed. Suharekë Massacre (March 1999): 50 Albanians killed.

Summary of the Consequences of the Serbian Genocide in Kosovo

The Assembly of the Republic of Albania notes that the genocide and crimes committed by Serbian state institutions during 1998–1999 caused:

The forced expulsion of over one million Albanians from their homes and lands. The killing of more than 13,000 civilians, including children, women, and the elderly. The disappearance of thousands of persons, whose fate remains unresolved to this day. The systematic sexual violence and rape of Albanian women and girls as an instrument of terror and humiliation. The destruction and burning of over 100,000 houses, villages, schools, and healthcare facilities. The targeted destruction of cultural and religious monuments, including mosques, libraries, archives, and Albanian heritage sites. The severe psychological, social, and economic consequences for the people of Kosovo, whose effects continue to be felt today.

Calls and Appeals

Calls upon the Republic of Serbia: To recognize the genocide committed against the Albanians of Kosovo. To issue a public apology to the victims and their families. To cooperate fully with international and Kosovar authorities in clarifying the fate of the missing persons. To bring to justice all perpetrators of war crimes and crimes against humanity. To compensate the victims and their families, as well as the state of Kosovo, for the damages caused by its genocidal campaign. Calls upon international institutions, including the United Nations, the European Union, the Council of Europe, NATO, and all democratic states, to: Officially recognize and condemn the Serbian genocide in Kosovo. Provide continuous support for justice, truth, and reconciliation in the region. Ensure that impunity for crimes of genocide and war crimes is never tolerated.

Conclusions

The Assembly of the Republic of Albania:

Declares that the Serbian genocide in Kosovo represents one of the gravest crimes committed in Europe after the Second World War. Emphasizes that the recognition of genocide and the honoring of the victims are essential for peace, reconciliation, and justice in the Western Balkans and in Europe as a whole. Affirms that denial, minimization, or justification of genocide constitutes a continuation of injustice and poses a serious obstacle to the normalization of relations and lasting peace in the region. Expresses its unwavering solidarity with the Republic of Kosovo, its institutions, and its people, in their pursuit of justice, truth, and dignity. Calls upon the Parliament of Albania, the Assembly of Kosovo, and other democratic parliaments in the region and beyond, to adopt similar resolutions recognizing and condemning the Serbian genocide in Kosovo.

Memorial Day

The Assembly of the Republic of Albania hereby:

Proclaims 15 January as the Day of Commemoration of the Genocide against the Albanians of Kosovo, in memory of the massacre of Reçak (January 15, 1999) and all the victims of the Serbian genocide in Kosovo.

On this day, state institutions, schools, cultural and scientific institutions, as well as the media, are invited to organize commemorative activities dedicated to the remembrance of the victims and the promotion of human rights, peace, and justice.

Ditëlindja e një Mësueseje – Enkelejda Veliu

Sa vjeç jam unë sot?

Ndoshta mosha ime nuk shënohet në fletë kalendari, por në shikimet e nxënësve që më shohin si dritë, në buzëqeshjet që çelin kur kuptojnë një enigmë, në heshtjen e ëmbël kur një problem matematikor gjen zgjidhjen e tij.

Unë jam në moshën ku vitet nuk maten më me shifra, por me kapituj të jetës, me dëshira që marrin formë, me ëndrra që bëhen shpresë.

Jam në moshën ku dashuria për fëmijët është më e madhe se çdo lodhje, sepse çdo orë mësimi është një dhuratë që mbetet tek ata përjetë.

Sa vjeç jam unë?

Nuk ka rëndësi të numëroj vitet.

Unë i numëroj nxënësit që kalojnë nëpër duart e mia, ëndrrat që i kam parë të rriten, shpresat që i kam mbjellë në mendjet e tyre si fara të dijes.

Nëse jam njëzet, dyzet apo gjashtëdhjetë… ç’rëndësi ka?

E rëndësishme është mosha që ndiej: mosha e shpirtit që nuk lodhet, mosha e zemrës që nuk ndalet së dashuruari jetën dhe misionin e saj.

Unë jam në moshën kur frika s’ka më vend, kur guximi është mësuesi im më i mirë.

Në këtë moshë, bëj atë që dua dhe ndiej – ndaj dije, ngre ura, ndez dritë në sytë e atyre që më besojnë.

Sa vjeç jam unë?

Kujt i intereson!

Unë jam në moshën e pafundme të dijes, në moshën e bukurisë që lind sa herë një mendje hapet drejt botës.

🎂✨ Kjo është ditëlindja ime – një ditë që më shton jo vite, por dritë. ✨🎂

Kush është Bujar Hamit Balliu?

Bujar Hamit Balliu është shkrimtar, prozator, eseist, studiues dhe redaktor i palodhur. Ai e ka ndarë jetën mes mësimdhënies, përkushtimit qytetar dhe krijimtarisë letrare. Njeri i qetë, i sjellshëm dhe i respektuar, ai ka fituar admirimin e kolegëve dhe komunitetit, duke forcuar me personalitetin e tij peshën e veprës që ka lënë pas.

Përveç punës së gjatë si mësues letërsie dhe drejtues shkollash në Pogradec, Balliu ka dhënë një shembull të fortë qytetarie, duke shërbyer edhe si kryetar i Sindikatës së Arsimit të Pogradecit për disa vite.

Krijimtaria letrare

Veprat e Bujar Balliut përbëjnë një galeri të gjerë zhanresh: romane, tregime, ese, monografi dhe portrete letrare. Ai është autor poliedrik, që lëviz me finesë nga letërsia krijuese në reflektimin kritik.

“Nobel. Laureatët e letërsisë” (2010, 2021 – botim i dytë i plotësuar) është më shumë se një pasqyrë e fituesve të Nobelit; është një udhëtim në jetën dhe mendimin e tyre, me reflektime mbi rolin e letërsisë dhe lidhjet e tyre me Shqipërinë. “Hapësirat rrallohen prej dhimbjes”: dialog i ndjeshëm me shkrimtarin Istref Haxhillari, që shkon në thellësi të kujtesës dhe shpirtit. “Heremit”: tregime ku jeta, në dritë dhe hije, merr frymë në copëza poetike. “Emra në zgrip”: prozë e shkurtër me shtresime irracionale, që sjell një frymë të re në letërsinë shqipe. “I verbër shiu në mëngjes”: roman i fuqishëm për fatin, udhëtimet dhe rezistencën ndaj tjetërsimit shoqëror. “Era ndez qirinj”: roman me dhjetëra personazhe dhe një univers plot simbolikë, ku takohen Pogradeci, Tirana, Ohri dhe Parisi. “Përtëritje”: portrete të figurave të shquara, ku kujtesa mbrohet me anë të letërsisë. “Në hapësirën letrare të Vahit Nasufit”: monografi e thellë që sjell krijimtarinë e këtij autori më afër lexuesve. “Misionarët e dijes. Mësues të spikatur ndër vite” (2 vëllime): një monument nderimi për mësuesit e Pogradecit.

Redaktor dhe studiues

Përveç si autor, Balliu ka dhënë një kontribut të madh si redaktor. Ai ka redaktuar mbi 50 libra, mes tyre vepra monumentale të letërsisë botërore si “Kështu foli Zarathustra” e Friedrich Nietzsche dhe “Nana” e Émile Zolait, si edhe krijime të shkrimtarëve shqiptarë si Istref Haxhillari, Eqerem Pllaha dhe Vahit Nasufi.

Ky rol e bën atë një ndërtues të pazëvendësueshëm të bibliotekës letrare shqipe, duke sjellë tek lexuesi përmbajtje të pasura e të domosdoshme.

Çmime dhe vlerësime

Çmimi “Mitrush Kuteli”, Shoqata “Elita Art” (2014) Çmimi i parë për tregimin “Qyteti brenda tij” si tregimi më i mirë i vitit 2011, revista Obelisk Çmimi i dytë për tregimin e shkurtër, Akademia Europiane e Artit (2018)

Shkrimet e tij janë botuar në revista prestigjioze brenda dhe jashtë vendit: Ex libris, Nacional, Telegraf, Obelisk, Metafora (Prishtinë), Stil (Shkup), Doruntina (Kërçovë), Pegasi (Athinë), Shqiptari i Rumanisë (Bukuresht) etj.

Për krijimtarinë e tij kanë dhënë vlerësime figura të njohura si Skënder Rusi, Istref Haxhillari, Kopi Kyçyku, Eduart Sulollari, Valter File, Fatmir Minguli, Fatmir Terziu, Kosta Nake dhe të tjerë.

Vlerësim i përgjithshëm

Bujar Hamit Balliu është një shkrimtar i formuar me thellësi dhe finesë, që di të ndërthurë realitetin me metafizikën, të shpalosë dhimbjen dhe shpresën, të lidhë letërsinë shqiptare me atë botërore dhe të mbajë gjallë kujtesën kulturore e arsimore.

Ai është shembulli i njeriut që nuk jeton për bujë, por për krijim. Një personalitet i qetë, i përkushtuar ndaj nxënësve, kolegëve, qytetit të tij dhe mbi të gjitha ndaj fjalës së shkruar.

Në këtë ditë të shënuar, i urojmë shëndet, jetë të gjatë dhe frymëzim të pashtershëm. Vepra e tij është dhe do të mbetet një thesar për letrat shqipe dhe për brezat që do të vijnë.

✍🏽 Matilda Kurti /

Tryeza e Nju Jorkut pa Kosovën, një plagë e re në zemrën e Ballkanit

Nga Beqir Sina, New York

Më 25 shtator 2025, ndërsa Asambleja e OKB-së fliste për paqe, një tryezë e fshehtë u shtrua në Nju Jork, e sponsorizuar nga Serbia me mbështetjen e Richard Grenell dhe John Jovanoviç, kryetar i EXIM-it.

Liderët ballkanikë nga Bajram Begaj e Elisa Spiropali te Ervin Ibrahimoviç dhe Timço Mucunski – u ulën, por Kosova mungonte. Vetëm 13 ditë pas pezullimit të dialogut SHBA-Kosovë për “tensione të rritura” … kjo karrige e zbrazët hapi një plagë të re.

Ko tryezë pa Kosovën ndihet si tradhti:A është kjo një intrigë e planifikuar për të izoluar Prishtinën, apo një kapitull tjetër i historisë së pabarabartë të Ballkanit?

Intriga e planifikuar:

Pezullimi i dialogut strategjik SHBA-Kosovë më 12 shtator 2025, ku Ambasada Amerikane fajësoi Albin Kurti-n për “veprime destabilizuese” , duket si hapi i parë i një skenari të orkestruar.

Vetëm 13 ditë më vonë, Serbia, përmes ambasadorit Nemanja Stevanoviç dhe ministrit Marko Gjuriç,

Beogradi mblodhi liderët ballkanikë në Nju Jork, me mbështetjen e Grenell-it, i cili ka kritikuar Prishtinën (Kurtin)dhe mori dekoratën serbe në 2023, dhe Jovanoviç-it, që promovon eksporte serbe përmes EXIM-it.

Kosova mungonte një përjashtim që nuk duket rastësi. Ndërsa SHBA-ja lançoi dialog me Serbinë, duke e quajtur atë me një deklerat “zgjidhje strategjike” , ky takim pa Kosovën sugjeron një lojë transaksionale ku Prishtina paguan çmimin e izolimit.

Takimi i Gjuriç-it me ministrin rus Lavrov më 24 shtator shton dyshime: a po luan Serbia në dy fronte, duke shfrytëzuar tensionet e SHBA-së me Kosovën për të forcuar pozicionin e saj?

Hijet e Titos dhe Open Balkan

Open Balkan premtoi unitet rajonal, por, si në kohën e Titos kur Jugosllavia balanconte fuqitë globale,

Serbia ëndërron një Ballkan ku ajo udhëheq.

Samitet e fundit të Open Balkan, që përjashtuan Kosovën, rikthejnë hijet e një “bote të tretë” të rreme, ku Beogradi mblidhte aleatë, por linte Prishtinën në errësirë.

Serbia, me lidhje ekonomike si 5G-ja me EXIM dhe takime me Rusinë, po ndërton një bllok ku Kosova mbetet “fantazma”. Andaj, kjo plagë e re duket si “një thikë pas shpine” në Nju Jork.

A mund të ketë një Ballkan të bashkuar pa Kosovën në tryezë, apo kjo është një intrigë e veshur me premtime të rreme? se Presidenti i Shqipërisë Bajram Begaj foli në Asamblenë e Përgjithshme “shqip” për Kosovën dhe Luginën e Preshevës, dhe shefja e diplomacisë Spiropali , po flet për Kosovën….

The New York Roundtable Without Kosovo: A New Wound in the Heart of the Balkans

By Beqir Sina, New York

On September 25, 2025, while the UN Assembly spoke of peace, a hidden roundtable was laid in New York—sponsored by Serbia with the backing of Richard Grenell and John Jovanović, Chairman of EXIM.

Balkan leaders—from Bajram Begaj and Elisa Spiropali to Ervin Ibrahimović and Timčo Mucunski—took their seats, but Kosovo was absent. Just 13 days after the suspension of the U.S.-Kosovo dialogue over “heightened tensions”… that empty chair opened a fresh wound.

This roundtable without Kosovo feels like betrayal: is it a planned intrigue to isolate Pristina, or just another chapter in the unequal history of the Balkans?

⸻

A Planned Intrigue

The suspension of the U.S.-Kosovo Strategic Dialogue on September 12, 2025—where the U.S. Embassy blamed Albin Kurti for “destabilizing actions”—looks like the first step of an orchestrated scenario.

Just 13 days later, Serbia, through Ambassador Nemanja Stevanović and Minister Marko Gjurić, gathered Balkan leaders in New York—with the support of Grenell, who has criticized Pristina (and Kurti) and accepted a Serbian decoration in 2023, and Jovanović, who pushes Serbian exports through EXIM.

Kosovo’s absence was no coincidence. While Washington launched dialogue with Serbia, calling it a “strategic solution,” this Kosovo-free meeting suggests a transactional game where Pristina pays the price of isolation.

Gjurić’s meeting with Russian Foreign Minister Sergey Lavrov on September 24 only fuels suspicion: is Serbia playing on two fronts, exploiting U.S.-Kosovo tensions to strengthen its own hand?

⸻

The Shadows of Tito and the Open Balkan

Open Balkan promised regional unity, but—just as in Tito’s time when Yugoslavia balanced global powers—Serbia dreams of a Balkans under its leadership. The latest Open Balkan summits, excluding Kosovo, revive the shadows of a false “third world” vision, where Belgrade rallied allies while keeping Pristina in the dark.

The New York roundtable, backed by EXIM’s Jovanović and Grenell—who has lobbied for Serbian interests—looks like a continuation of that dream. Why did leaders like Begaj and Spiropali sit silently, accepting a “format” without Kosovo, when the topic was precisely Kosovo? Is this a desire for “stability” that betrays principle, or a failure to learn from history?

With economic links like 5G through EXIM and meetings with Russia, Serbia is building a bloc where Kosovo is left as a “ghost.” Thus, this new wound feels like a “knife in the back” in New York.

⸻

Can There Be a United Balkans Without Kosovo?

Can the Balkans unite without Kosovo at the table, or is this intrigue dressed in false promises? Even as Albania’s President Bajram Begaj addressed the General Assembly in Albanian, raising Kosovo and the Preševo Valley, and Foreign Minister Spiropali also spoke of Kosovo—the roundtable told another story.

When history judges unequal tables, this fresh wound asks: can there be peace without Kosovo? Does Albania feel the weight of that empty chair? Will this be the last intrigue—or a call for Kosovo and its allies to rise, demanding a full table where no one is left out?

Një qytet mund të fsheh në barkun e tij shumë gjëra te kendeshme e te neveritura. Nuk fsheh dot vetëm kulturën dhe historinë e tij. Ato duken prej të panjohurit qysh nga strehët e shtëpive, tek krasitja e kurorave të drurëve e deri tek kalldremet e rrugëve.

Duke qënë se unë i përmbahem parimit që është njeqind herë më i respektuar një qytet pa histori, se sa një qytet me histori të deformuar, po ngre zerin kundër një historie të re fantastike që klane të caktuara po përpiqen t’i veshin padrejtësisht Fierit.

Nga Murat Aliaj

ÇMENDURI FIERAKE

Një qytet mund të fsheh në barkun e tij shumë gjëra te kendeshme e te neveritura. Nuk fsheh dot vetëm kulturën dhe historinë e tij. Ato duken prej të panjohurit qysh nga strehët e shtëpive, tek krasitja e kurorave të drurëve e deri tek kalldremet e rrugëve.

Duke qënë se unë i përmbahem parimit që është njeqind herë më i respektuar një qytet pa histori, se sa një qytet me histori të deformuar, po ngre zerin kundër një historie të re fantastike që klane të caktuara po përpiqen t’i veshin padrejtësisht Fierit.

Siç mësojmë nga wikipedia, Fieri është një qytet relativisht i ri, i krijuar në vitin 1864 nga Kahreman Pashe Vrioni, ndaj dhe është i kuptueshëm fakti që historia e tij të nisë bashkë me ngjarjen më të madhe historike kombëtare Shpalljen e Pavarsisë. Si shumë qytete të tjerë edhe Fieri ka përfaqësuesit e vet firmëtarë në Aktin e Madh të kombit, të cilët çuditërisht vetëm sa u përmendet emri nën zë, si te ndjeje turp ndokush prej aktit te tyre, ndër kohë që në qëndër të qytetit lulëzojnë buste gogolësh pa meritat e të parëve.

Në pikën më të dukshëme të qytetit është ndërtuar memoriali i kryebashkiakut të parë të qytetit, Tonçi Kilicës, duke i atribuar atij vyrtyte që të gjorit nuk i kishte shkuar kurrë mëndja se do i sherbenin ndonjëherë.

Duke qënë se memoriali gënjen qysh me vlerësimin e parë, duke e paraqitur si kryebashkiakun e parë, është e kuptueshme që edhe gjithë vleresimet e tjera per te, duhen marre me rezerva.

Kryebashkiak i parë ka qënë Sami Bej Vrioni e jo Tonç Kilica për të cilin s’ka asnjë akt a dokument që të ketë firmosur si kryebashkiak. Për t’ju afruar sado pak të vërtetës, duhet t’i referohemi konceptit fanatik të kohës që “plitharaqi” (kështu quheshin shtepitë e të varfërve që s’lejoheshin të ngrinin shtepi me oxhak.) nuk kishte te drejten e oxhakut te vet, e jo me t’i lihej ne dore drejtimi i qytetit.

Mirëpo nipi i tij, sot piktor në zë, këmbëngul se ka qënë kështu e jo ndryshe, dhe memoriali u ngrit.

Duke qënë se nga ngjarjet për të cilat bëhet fjalë, ka kaluar gati një shekull, për t’ju afruar sado pak të vërtetës, është e nevojshëme të gërrvishtim sado pak ndryshkun që koha ka hedhur mbi ngjarjet dhe personalitetet. Janë të pakta e të pamjaftueshme të dhënat e faktet ilustruese për to.

Por kjo pamjaftueshmëri është e njejtë si për figurat që himnizohen edhe për ato që anatemohen, ndaj është domosdoshmëri ndërhyrja e historianëve të cilët të vënë nën këmishën e hekurt të klaneve politikë, vetëm guxojnë të mërmërisin, pa e thënë me kopetencë fjalën e tyre, duke lejuar që qytetit t’i bëhet një dëm kaq i madh.

Si bazë për këtë vlerësim të pamerituar të Tonçit, sherbeu një telegram që më datën 29 Nëntor 1912, i paska dërguar Kuvendit të Vlorës për ta përshendetur për misionin e madh. Nuk di ku gjendet ky telegram i cili është gdhendur mbi mermer, por me logjikën mbi bazën e të cilës u ngrit memoriali, më lind e drejta ta diskutoj vlerën e tij.

👉🏼Së pari në mungesë të një fakti të njohur a argumenti të trashëguar nga vet koha, si pikë orjentimi në shqyrtimin e ngjarjes, më sherben shtypi i kohës, kujtimet e shkruara nga vet pjesëmarrësit e ngjarjes së madhe.

Po pranojmë për njëç çast se Tonçi paska qënë kryebashkiak i Fierit, por as i pari e as i dyti, siç theksohet në mermer. Në kujtimet e shkruara të Ismail Qemalit theksohen vështirësitë e mëdha që grupi i flamurit ndeshi në kapërcimin e Fierit, ku ishte ngritur në këmbë xhandarmëria e qytetit për ta ndaluar me çdo kusht realizimin e misionit.

Kjo është arsya që një natë ata e kalojnë në shtepinë e Nadin Bej Leskovikut në Libofshë dhe natën tjetër në shtepinë e Hajredin Cakranit në Cakran, para se të kapërcenin Vjosën.

Këta miq të besuar të tij e shoqëruan deri në hapin e fundit të flamurit. Sigurisht që ata burra të rëndë që kishin marrë përsipër misionin historik të kombit, s’mund të bujtnin në një plitharicë pa oxhak, ku mund te tradhetoheshin kur te duash.

Duke qënë se Tonçit i digjej shpirti për ta parë Shqipërinë të lirë, do të ishte i shpiegueshëm padurimi i tij jo për ta përshendetur me telegram, por per te marrë rrugën sëbashku me ta. Parimi themelor i drejtimit të qytetit duhej të ketë qënë: Mbaje mirë me çdo qeverri dhe përpiqu të mos mbështesish asnjerën.

Me këtë logjikë mund të shpjegohet edhe telegrami i dërguar një ditë pas ngritjes së flamurit, aherë kur akti i madh ishte bërë fakt. Po me kete logjike shpjegohet edhe nxitimi i grupit te pavarsise per ta lene pas sa me pare Fierin e rrezikshem e kercenues.

Si të mos mjaftojë teksti përshendetës i telegramit, klani që mbështet patriotizmin e Tonçit, i referohet vdekjes së tij në burg.

Për mendimin tim, një vdekje në burg, nuk ka asgjë patriotike, madje e Tonçit përbën turp. Le të shpjegohem: Jemi në vitin 1916 i cili mbahet si viti më i egër i përleshjeve të luftës së parë botërore, kur Shqipëria ka edhe problemin e saj të madh kombëtar. Shtetin e dobët që akoma s’po njihet nga Evropa e që po kafshohet herë në jug e herë në veri nga fqinjët që kërkojnë shpërbërjen.

Fuqitë e mëdha që po shpejtonin drejt përfundimit të luftës, po mendonin për të ardhem e pasluftës.

Shqipëria e asaj kohe ishte tërësisht në vëmëndjen e interesave italjane që më pas do kulmonin me një ndër luftrat më burrërore që bëri populli ynë, me Luftën e Vlorës. Por jo me pak interesa shihnin në Shqipëri edhe grekët dhe serbët të cilët kishin rekrutuar në vëndin tonë një numur të madh agjentësh qe, pas mbarimit të luftës, do të punonin për ta.

Këto situata të acaruara qe mësojmë nga kronikat e shtypit të kohës, mund te na shpjegojne edhe logjiken e ngjarjeve te Fierit, te cilat me kalimin e kohes kane ndryshuar kahje duke na u paraqitur si me patriotiket qe kaloi vendi.

Në vitin 1916, ushtria austro–hungareze hyri në Fier dhe puna e parë që bëri, ishte arrestimi i gjithë agjentëve që punonin kundër interesave të saj.

👉🏼Një ndër ta ishte edhe Tonçi i cili punonte për sherbimet italjane.

Në vitin 1917 ai vdiq në burg si një qën i harruar nga të gjithë krahët. Këmbëngulja e madhe e Vilson Kilicës për reabilitimin e tij, më duket njerëzore sado e shemtuar të jetë fakti se kjo gjë u bë në këmbim të heqjes së bustit të vëllait të tij dëshmor, Janaq Kilicës.

Fieri ka vënd për të gjithë dhe po qe se Tonçi e meritonte, s’do kishte gjë më të bukur se sa të qëndronin në krah të njeri tjetrit gjyshi me nipin.

E parë në këtë prizëm, s’mund të lë pa përmendur faktin që ndërsa peneli i tij s’la portrete diktatorësh pa bërë, për të vëllain dëshmor nuk mori mundin të bënte asnjë skicë.

Duket se medyshjen e ndryshimit te pushteteve ai e ka patur qysh heret. Por ky ngelet problem personal dhe s’më përket ta tjerr më gjatë, ashtu siç është problem kombëtar edhe ai i dëshmorëve që me gjakun e derdhur për lirinë e atdheut, e veçuan veten prej vlerësimit ndonjëherë meskin të familjes dhe u bënë pronë e atdheut. Kjo është arsya që përmenda paralelizmin e historisë që u shkrua me gjak dhe u gëzua prej kuislingëve dhe klyshëve të tyre që me zell të jashtëzakonshëm po hedhin baltë mbi gjakun idealist të dëshmorëve të atdheut.

Se ç’gjëma mund të bëjë injoranca, aq më tepër kur ajo është e veshur me tituj shkencor dhe me pushtet, kjo mund të merret me mënd. Ajo që më çudit është fakti si ndihen historianët e vërtetë pas kësaj marramëndje arrogante të klaneve që po e përdhosin keq edhe atë pak histori që ka rrethi?

Fakti i mësipërm ishte i mjaftë që të ngrihej klani tjetër i Jorgaqëve e të këmbëngulë për t’u ngritur busti i atit të tyre.

Asnjë rëndësi nuk ka per opinionin se kush ishte babai i tyre i vërtetë, dosjet e të cilit nuk u hapën kurrë, duke lënë të hapur shtegun për një abuzim kaq të madh. Kështu pas vitit 1990, te bijte sajuan një përrallë të shplarë, pa asnjë fakt a argument bindës, se shtepia e tyre paskej qënë bazë e luftës N–Çl dhe me këtë sebep i vunë emrin e të atit një rruge kryesore.

Me atë aktivitet që ata përmendin, në Fier ka dhjetra në mos qindra veteranë që kanë dhënë shumë më tepër e që janë hequr mënjanë nga këto nderime. Ca për faktin se nuk u pëlqen pjesmarrja në të tillë klane e ca të tjerë se s’duan ta përziejnë veten me këtë çorbë të prishur.

Kështu na e mbushën qytetin me emra spiunësh dhe agjentësh duke shmangur patriotët e vërtetë, ata që vunë firmën dhe vulën në aktin e madh të pavarsisë, Jani Mingës dhe Hajredin Cakranit.

Por gjithashtu mendoj se ngelet detyrë e hapur studimi dhe evidentimi veprimarisë patriotike të pinjojve Vrioni, të cilët edhe pse figurojnë si përfaqësues të Beratit, kanë aktivitet të fuqishëm në Fier. Inati që nuk i lejuan plitharistët për të ndërtuar oxhaqe në shtepitë e tyre, nuk ka përse të zgjasë gjithë jetën, aq më tepër kur kjo ishte psikollogji anadollake e kohës e cila nuk dëmtoi vetëm Fierin.
Shtepia ku banoi familja Jorgaqi e që thuhet pa asnjë provë, se na paska qënë bazë e luftës N–Çl, është ndërtuar pas luftës. Gjatë luftës atje kanë qënë stallat e kuajve të këngëtarit të shquar të polifonisë labe dhe togerit te gardes mbrojtese te Ismail Qemalit, Qazim Ademi (Ruka) dhe të birit të tij, ish kolonelit të xhandarmerisë shqiptare Idriz Ruka, nga Matogjini i Vlorës.

Pas përfundimit të luftës, me arrestimin e Idrizit, u konfiskua edhe pasuria e tij, në trojet e të cilit u ngritën të gjitha ndërtesat që i dhanë këtij blloku pamjen e pas viteve ’50, të cilën e mban mënd gjithë brezi ynë që u rrit në këtë bllok.

Këtë pamje ajo e ruajti deri në fund të vitit 1990.

E theksoj se përveç dy tri shtepive dy katshe bejleresh që kishte i gjithë blloku, të tjerat, u ndërtuan më vonë. Po qe se duhet nderuar dikush në këtë mes, ai është Qazim Ademi, si patriot i oreve te para dhe këngëtar virtuoz, këngët e të cilit vazhdojnë të këndohen edhe sot. Si rrallë kush tjetër ai krijoi stilin e tij të kënduarit i cili njihet me emrin “stil i këngës qazimademçe”. Ai vdiq dhe u varros po në Fier (ne mos qofsha gabim) aty nga viti 1936, ose i biri Idrizi, i cili shkroi të parin manual shkencor për funksionimin e policisë moderne shqiptare, por kurrsesi Vasil Jorgaqi i cili kthente koken i trembur edhe kur ndodhte qe prane tij t’i shpetonte pordha ndonje te dehuri.

Përralla e krijuar nga Nasho Jorgaqi për të atin, ka dy të kqija. E para që lë përshtypjen e gabuar se lufta N–Çl paska pasë si baza ca stalla kuajsh dhe gomerësh dhe e dyta: mëson keq të tjerët se historia mund të bëhet edhe me përralla.

Mirëpo oreksi vjen duke ngrënë. Nuk u mjaftoi emërtimi i një rruge me emrin e tij, por …diskutimet vazhdojnë dhe nuk është çudi që të ngrihet edhe busti, pranë memorialit të Tonçit. Se, kur u bë patriot i madh Tonçi, përse të mos bëhet luftëtar i krisur edhe Vasili që s’e shkrepi kurrë në jetën e tij?

Pas kësaj e ka radhën ngritja edhe e bustit të Nashos me kompani.

Është koha e spiunëve që e kanë detyrë ta nderojnë njeri tjetrin. Një më pak a një më shumë, nuk prish punë. Fieri është zonë fushore që mund të rezervojë vënd edhe për spiunët e rretheve fqinje. Duket se Fierin po e gërryen sindromi i historisë së munguar të cilën po nxitojnë ta mbushin klanet që shpesh ndeshen edhe me njeri tjetrin për supremaci e dominim.

U ndala paksa në këtë pikë sepse kostatoj që kjo çmenduri po lë jashtë vëmëndjes figura të tjera që dhanë shumë herë më tepër për atdheun dhe morën si shpërblim një plumb pas koke. Këtu e kam fjalën për shkencëtarët e naftes Beqir Alinë, Milto Gjikopullin, Protoko Muratin, Koço Plakun, Eriko Veizin e ca të tjerë, të cilët i dhanë atdheut vëndburime të çmuar nafte e gazi.

Për turpin e drejtuesve të kulturës së rrethit, ata ose janë lënë jashtë vëmëndjes, ose janë përmendur në mënyrë fyese, siç është rasti i Eriko Veizit e Koço Plakut, emrat e të cilëve u janë vënë dy qorrsokaqeve në fshatin Mbyet, në pjesën juglindore të qytetit. Mirëpo kur fantazitë heroike pushtojnë katedrat, jetëve heroike u vjen turp prej vetes tek shohin qe sakrificat e tyre i shfrytezojne horrat.

Historia e monumenteve që ngrihen me vota dhe jo me fakte e argumente, nuk mbaron këtu. Në një vënd të dukshëm midis turizmit të vjetër dhe bankës së kursimit, një tjetër klan ka marrë përsipër pasurimin e historisë, duke ngritur një monument gati dy metër të lartë.

Në pjedestal shkruhet: “KUJTIM MAJACI– legjenda e futbollit shqiptar”. Pavarsisht nga rezervat që do rreshtoj më poshtë, unë kam mendimin se për gjëndjen e mjeruar në të cilën ndodhet futbolli fierak dhe në përgjithësi ai shqiptar, një monument i tillë talenti, për të frymëzuar më të rinjtë, është i nevojshëm.

Por që ai ta kryej siç duhet funksionin e tij, duhet edhe pak përmbajtje. Vendi i tij është para stadiumit e jo në qëndër të qytetit, pasi Majaci, sado legjende që të bëhet, nuk është as Pele dhe as Maradonë. Po kështu edhe Fieri ynë i mjerë, nuk është as Barcelonë dhe as Milano. Sa për motivacionin e gdhendur në mermer, mua më duket një çmenduri e plotë, pasi edhe ne ato të pakta ndeshje që Majaci luajti me kombëtaren, ajo humbi.

Vërtet që faji i humbjeve është kolektiv dhe Majaci ka vetëm pjesën e tij, por përpara fakteve të tilla trishtues, të bësh fjalë për legjendë, më duket një ironi shumë e hidhur të cilën Majaci nuk e meriton. Duke bërë Majacin legjendë shqiptare, mund të ndodhemi ngushtë, në na u dashtë të japim ndonjë vlerësim për Loro Boriçin apo mjeshtrat e tjerë të futbollit.

Kjo çmenduri ka vite që po i jep pasojat e saj rrënuese. Sigurisht që e përjetshme nuk do jetë. Mirë është që të frenohet sa është akoma herët, pasi për cilindo vjen dita e heqjes zvarrë. Duke qënë se këtë ndëshkim nuk e meriton asnjeri, unë ngre zerin për përmbajtje. Dhe jo vetëm kaq. Nismëtari dhe realizuesi i këtyre perversiteteve Frederik Jorgaqi, duhet të japë dorëheqjen ose të largohet nga detyra e drejtuesit te kultures se rrethit për paaftësi të theksuar profesionale dhe abuzim në kryerjen e detyrës. Ёshtë detyrë e tij dhe e atyre që e kanë në nomeklaturë për te bërë zgjedhjen, ashtu siç ndjej edhe unë detyrën qytetare, të mos hesht për këto turpe që qyteti nuk ua ka borxh.

Murat Aliaj

Ambasador Vili Minarolli /

Sot më shumë se kurrë, detyra e çdo kujt qytetari dhe demokrati është jo vetem mbrojtja e votës, jo vetem denoncimi me abuzimin, dhe vjedhjen e votes se qytetarit, por dhe mbeshtetja e fuqishme e forces politike qe solli dhe mbron lirinë.

Mbështetia e Partise Demokratike…

Dhe jo vetem,

Por sot veç demokrateve, qytetari shqiptar i tradhetuar, dhunuar varferuar, vjedhur dhe shfrytezuar nga kjo narko-qeveri, i duhet mbështetia e paster e partise demokratike dhe e kryetarit Berisha …e vetmja alternative dhe shprese ne mbrojtje te te drejtave dhe lirive te qytetarit, ne mbrojtje te familjes, kjo edhe ne mbrojtje te votes se tij të lirë.