Ahmet Bajrami – Njeriu që nuk ka një varr, por ka një emër që nuk vdes
Ka njerëz që historia i shkruan me germa të arta. Ka të tjerë që diktaturat përpiqen t’i fshijnë nga faqet e saj. U marrin lirinë, u marrin pasurinë, u marrin jetën, madje u mohojnë edhe varrin. Por ka diçka që asnjë regjim nuk mund ta burgosë: kujtesën.
Një prej këtyre njerëzve ishte Ahmet Bajrami nga Poroçani i Gramshit. Një nacionalist, një atdhetar, një burrë që zgjodhi të qëndronte besnik bindjeve të tij në një kohë kur Shqipëria po hynte në një nga periudhat më të errëta të historisë së saj.
Sipas kujtesës së familjes, gjatë Luftës së Dytë Botërore ai mori pjesë në radhët e Ballit Kombëtar. Pas ardhjes në pushtet të regjimit komunist, fati i tij u vulos. Në vitin 1946 u arrestua dhe u dënua nga Gjykata Ushtarake e Elbasanit. Fillimisht me pushkatim. Më pas, falë ndërhyrjes së avokatit, dënimi iu kthye në 101 vjet burg. Një dënim që nuk ishte drejtësi, por hakmarrje politike.
E dërguan në burgun e Gjirokastrës. Atje, larg familjes, larg vendlindjes dhe larg çdo shprese, ai kaloi vitet më të dhimbshme të jetës.
Pas rreth dhjetë vitesh burg, zemra e tij pushoi së rrahuri. Por tragjedia nuk përfundoi me vdekjen.
Pas arrestimit të tij nisi kalvari edhe për familjen. Pasuria u sekuestrua. Të afërmit u internuan në Dushkë të Dumresë. Fëmijët u rritën me damkën e “armikut”, ndërsa brezat trashëguan jo vetëm varfërinë, por edhe dhimbjen e mungesës .
Ne, nipërit e mbesat e tij, nuk patëm fatin ta dëgjonim zërin e gjyshit.
Nuk e pamë kurrë buzëqeshjen e tij. Nuk morëm asnjë përqafim prej tij. Na mbeti vetëm emri: Ahmet Bajrami. Një emër që regjimi deshi ta zhdukte, por nuk mundi, ai emër jeton ende në zemrat tona.
Sa herë afrohen ditët e përkujtimit, lind e njëjta pyetje:
ku prehen eshtrat e tij?
Ku mund të vendosim një tufë me lule? Ku mund t’i themi: “Nuk të harruam”?
Kjo nuk është vetëm historia e Ahmet Bajramit. Është historia e mijëra shqiptarëve që u burgosën, u torturuan, u lanë të vdisnin në qelitë e burgjeve dhe më pas u zhdukën pa gjurmë.
Është historia e familjeve që edhe sot presin një përgjigje.
Një shtet që respekton veten nuk mund të ndërtojë të ardhmen duke lënë të varrosur të vërtetën.
Është detyrim moral dhe kombëtar të kërkohen eshtrat e të gjithë të zhdukurve të diktaturës, të identifikohen dhe t’u dorëzohen familjeve.
Ata nuk kërkojnë privilegje.
Kërkojnë vetëm një varr, një emër mbi një gur dhe të drejtën për të qarë të afërmit e tyre.
Ahmet Bajrami nuk kërkoi lavdi.
Ai nuk kërkoi monumente. Por ai meriton atë që i është mohuar për tetëdhjetë vjet: të vërtetën, dinjitetin dhe një vend ku brezat të përkulen me respekt.
Sepse kombet nuk bëhen të mëdha duke harruar martirët e tyre. Kombet bëhen të mëdha kur kanë guximin të përballen me historinë dhe të nderojnë ata që u flijuan për bindjet e tyre.
AL in Sweden. 