Ish kryeministri Berisha ka përforcuar deklaratat e bëra dy ditë më parë nga ambasadori amerikan Donald Lu, në lidhje me lënien të lirë të disa prej kriminelëve më të rrezikshëm në vend. Zoti Lu përmendi me emër Emiljano Shullazin dhe Arben Frrokun, vrasësin e kryekomisar Dritan Lamajt. Sot në parlament Berisha tha Emiljano Shullazi ka rrëmbyer para një jave kryetarin e Bashkisë së Durrësit, Vangjush Dakon, me pistoletë në kokë, dhe e ka mbajtur peng një natë. “Shullazi rrëmbeu para një jave Vangjush Dakon. E mbajti një natë. Me qytë të revoles i kërkoi tokën e tij. E dini të gjithë, por e fshihni. Pse e fshihni? Keni frikë Ramën, keni frikë Shullazin. Por do vdisni nga frika. Ka prej jush njerëz me integritet. Po si e fshihni ju pengmarrjen që i bëri Shullazi kryetarit të Bashkisë. Ai mori peng një nga njerëzit më të afërm të Edi Ramës. Gjushi është më i afërmi i Edi Ramës, sepse ai i çon baulen me para”, u shpreh Berisha. Ai tha se tani Shullazi nuk i mban lidhjet me Ministrin e Brendshëm, Saimir Tahiri, por me vetë kryeministrin Edi Rama. “4 – 5 muajt e fundit Shullazi është ashtu dhe kështu me Edi Ramën. Po, e takon Ramën, ka marrë garanci të plotë. E dini? Kur ndodhi vrasja në rrugë të Kavajës, policia e arrestoi, i gjeti armë, e gjeti të qëlluar, i gjeti 5 mijë dollarë, i gjeti mijëra euro, pro çfarë ndodhi. I mori provat e barutit në dy duar. Por cfarë ndodhi? U lirua menjëherë pa pritur rezultatin e laboratorit. Nuk pritën rezultatin e laboratorit. U tha se nuk priten për arsye të caktuara. E nisën vrasësin t’i thotë kryetarit të opozitës, mos e nxirr kokën në atë dritare. Sigurisht, kërcënimi i liderit të opozitës përbën një ngjarje të rëndë për vendin dhe një ngjarje të rëndë ndërkombëtare. Miqtë dhe parterët u shqtësuan. Ndërhyrja e kryebanditit (i referohet Ramës) e mbylli dosjes. Cili ka parë në media romin që u qëllua në vendin ku do të ndërkonte ky me Shullazin? Të gjithë e kemi parë, të gjithë e dimë. Por askush nuk flet. T’i flasësh një kryeministri bandit është gjë e rëndë”, vijoi më tej Berisha me akuzat. Ai tha gjithahtu se ka qenë ndërhyrja e Edi Ramës ajo që liroi Bardhok Pllanaj pasi u ndalua nga polici në makinën e deputeti Mark Frroku, në operacionin e koduar me emrin “Viluni”. “Por çfarë mund t’i thuash një kryeminitri kur Pllana, kryebanditi, kapet në makinën e deputetit? Polici i thotë nxirre jashtë. Pas 23 minutash i vjen urdhëri policisë, lirojeni. Do të doja ta akuzoja Ilir Metën, por ai nuk mund ta japë ai këtë urdhër. Këtë urdhër e jep vetëm kryeministri. Nuk e jep dot as ministri i brendshëm, sepse ikën vetë ai. A u lirua Pllana apo është shpikje e opozitës. T’i që tund kokën ( i drejtohet deputetit Pirro Lutaj) je pjesë e mobokratëve. Se ti je bandit i vogël në krahasim me Edi Ramën”. Berisha akuzoi sërish Tahirin për përfshirje në trafik droge dhe i drejtoi një pyetje publike, për një skaf, duke lënë të kuptohet se ky skaf përdoret për trafiqe. “Këtij zotërisë që më rri këtu prapa dhe flet në telefon… Ju e dini se makina e tij ka kaluar 33 herë në kufi me Habilajt trafikantë. Por tani kam një pyetje tjetër. I kujt është dhe ku është skafi Venus ES 640, matrikull BZ BE 1007 445. I kujt është ky skaf? Ku ndodhet? Për çfarë është përdorur. Ç’lidhje ka me ty? Na thuaj ndonjë gje për të. Thuaj sepse është pyetje konkrete. Venus e ka pasi pëlqehet shumë. Nëse do që të të ndihmoj, unë edhe mund të të ndihmoj. Por më mirë shko në prokurori se e ke të evidentuar. Çfarë ndodh në mobokraci? 3.2 ton drogë në 48 orë. Sepse drogën e ka marrë partia. Pse është mobokraci, sepse mobët, banditët, dalin në zgjedhje dhe votohen. Marrin vota, zënë poste. Por çfarë ndodh, që kryebanditi shndërron qeverinë në një organizatë kriminale. Kjo qeveri është organizatë e mirëfilltë kriminale. Mbylle gojën, maniak ( i drejtohet Ministrit të Ekonomisë, Arben Ahmetaj). Ky është maniak. Kjo është organizatë kriminale. Edi Rama, sipas burimeve tuaja, jo të miat, i jep Eftimit paratë. Kush është Eftimi? Eftimi është njeriu që merr tenderat sekrete. I merr të gjitha direktë. Nëse kompania angleze që bëri masterplanin për bregun e jugut, u shpërblye me 250 dollarë, Eftimi ndan jo më pak se 8 milionë euro. Lexoni raportin e KE. Sqaro shtëpinë tënde, si është marrë dhe e kujt është ( i drejtohet Arben Çukos. Ju jeni rekrutuar të gjithë me dosje nga Edi Rama. Jo të gjithë, por shumica juaj.” Berisha tha gjithashtu se gjykatësit që liruan Arben Frrokun nga burgu, të arrestuar për vrasjen e kryekomisar Dritan Lamajt, se kanë marrë nga gjysmë milioni euro për vendimin e tyre. Ai përfshiu në këtë çështe kryeministrin Rama dhe ministrin e Brendshëm, Saimir Tahiri. “Gjyqtarët që e liruan Arben Frrokun morën secili nga gjysmë milioni euro. Arben Frroku i liruar u shndërrua në aleat të PS dhe në takimin publik që bëri me kryebanditin Edi Rama i tha mbathja. Çunat e krimit, fallangat e krimit e liruan të kalojë në Muriqan pa vulën shtetërore. Dhe dilni këtu bëni moral. Po ja që u gjet një shtet tjetër fqinj dhe e bllokoi. Çfarë ndodhi më pas, mobokrati ministër mori në telefon dhe i tha: Kalojeni se s’ka probleme. Kryevrasësi i kryekomisarit! Është krim… Sigurisht që ai (Rama) ka zgjedhur të sundojë me banditë. Ky fjalim i ashpër i Berishës vjen në një kohë për herë të parë ambasada amerikane përmendi me emra kriminelë të rrezikshëm, që lëvizin të lirë.

Komuniteti vllah i Shqipërisë ka nxjerrë shumë figura të njohura të rangut ndërkombëtar, njerëz që u bënë shumë të famshëm nga kontributi që dhanë në vende të ndryshme europiane ku jetuan, personalitete të fushave të ndryshme si ajo financiare, e ndërtimit, e artit dhe e tregëtisë. Një ndër figurat më të njohura, që i përkasin këtij komunitetit, është industrialisti multimilioner, vjenezi Nikolaus Dumba. Personaliteti i Nikolaus Dumbës është shumë dimensional.

Ai përveç se një politikan liberal i suksesshëm ishte edhe një industrialist i njohur dhe largpamës, përveç se një mbledhës i njohur veprash arti ishte edhe mbështetës i fuqishëm i artit bashkohor, ishte inisiator dhe finacues i shumë krijimeve të njohura artistike të cilat kanë mbetur në fondin e artë të kulturës botërore. Për dijeni të lexuesit, shkaku për të cilin vendosa të bëj këtë shkrim nuk është vetëm përshkrimi i figurës madhështore të Nikolaus Dumbës, por edhe kurioziteti për të zbuluar lidhjet e kësaj familje aristokratësh dhe patricësh me trojet tona shqiptare.

Ka shumë autor që kanë shkruar për prejardhjen, jetën dhe aktivitetin e pjestarve të familjes Dumba, sikurse janë të shumta variantet e prejardhjes së tyre në veprat e këtyre autorëve. Një punim shkencor nga dy autorë të cilët janë njohësit më të mirë të çështjes vllahe M.D. Peyfuss dhe E. Konecni, kanë shtjelluar disa risi mbi prejardhjen e familjes Dumba si dhe disa familjeve të tjera vllehe, të cilat lëvizën nga Voskopoja dhe rrethinat për t’iu shmangur djegjeve dhe plaçkitjeve të pasurisë dhe bisneseve të tyre nga sundimtarët e zonës.

Familja Dumba
Emri i familjes Dumba, e cila u vendos dhe jetoi në Vjenë, u dëgjua për herë të parë aty në vitin 1807 nëpërmjet një vllahu të quajtur Raphael Dumba, pjestar i komunitetit të madh grek të ardhur në Vjenë nga Maqedonia. Thuhet nga studiuesit që në mbarimin e shekullit të 18-të dhe fillimin e atij 19-të, kolonia e “grekëve” të Vjenës nuk ishte e përbërë vetëm nga pjestarë të një kombësie, por ishte një përzierje përsonash të besimit ortodoks me shtetësi të ndryshme, të cilët mblidheshin për të kremtuar meshën e tyre të shenjtë në kishën e njohur të TRINISE SE SHEJTE në Vjenë. Këtij komuniteti të madh që fillimisht u quajtën “Grekët dhe Vllehët” ju shtuan edhe ortodoksët serbë, bullgarë dhe shqiptarë.

Rreth mesit të shekullit të 18-të, grupi i tregtarve aromunë, të cilët deri atëhere së bashku me tregtarët grek-bullgare-shqiptarë kishin qarkulluar mallrat nëpërmes korridorit të Adriatikut, filluan të përdorin rrugë tokësore për qarkullimit e mallrave, tashmë nëpërmjet kontinentit, duke krijuar në vende të ndryshme (Serbi, Hungari deri në Vjenë) qëndrat e para tregtare. Përveç Thesalisë, që ishte zonë e njohur për prodhimin e pambukut, një zonë tjetër në kufijtë në mes Maqedonisë dhe Epirit (Shqipërisë së sotme) jo larg nga Korça, kish filluar të lulëzonte. Ky ishte qyteti me popullsi vllehe i Voskopojës, që u bë qëndra tregtare më e njohur e rajonit dhe që i përgjigjej plotësisht kërkesave në rritje të tregëtarëve vllehë për mallra.

Nga hovi dhe zhvillimi që pat (me Akademi, me shtypshkronjë) Voskopoja u quajt “Athina e kohës së turkut”. Në përgjithësi krejt zona në mes Beratit dhe malit të Gramozit deri në kufi me Greqinë, pat një zhvillim të madh ekonomik, gjë që solli dhe rritjen e numrit të bandave që plaçkitnin bizneset e sukseshme. Djegia në 1788-tën e Voskopojës, plaçkitjet e mëdha detyruan banorët dhe tregëtarët të kërkonin vende të tjera më të sigurta për të jetuar dhe për të bërë biznes. Vllehët filluan të emigronin në masë nga fshatrat në malin e Gramozit, në zona aty afër (Manastir), të tjerë ndoqën shembullin e paraardhësve të cilët kishin dalë me kohë në perëndim (Vjenë), si në rastin e Dinastisë Sina, apo të familjes Tirka. Edhe banorët e fshatit Vlastë / Blaci nga ku familja Dumba emigroi, u dyndën aty nga Voskopoja dhe nga mali i Gramozit. Në studimin e M. Peyfuss thuhet që: ”…një rrymë e madhe të ikurish nga Shqipëria përmbytën Sanxhakun e Sirozi pashait i cili ishte konkurenti kryesor i Ali Pashës”.

Si paraardhës i Dinastisë Dumba njihet bariu Celnic Dumba, i cili pati 4 fëmijë: “.. Mikelin, Nikollën, Rafaelin dhe një vajzë me emrin Peristera. Djali më i madh Mikeli përveç traditës familjare të mbarështimit të gjellëve, filloi të merrej dhe me tregëti. Ai pati 5 fëmijë, një vajzë (Maria, lindur 1796) dhe katër djelm: ..Teodorin, Nikollën, Rafaelin, Sterion i cili ishte i ati i vjenezit të famshëm Nikolaus Dumba”. Sterio Dumba pasi kish dëgjuar për fitimet në tregëti të bashkëqytetarve të tij vlleh, të cilët kishin emigruar në Austri, e sidomos për suksesin e madh të Simon Sinës, vendosi që me familjen e tij t’i drejtohej qëndrës së perandorisë, Vjenës.

Kështu që në vitin 1817 së bashku me vëllaun e tij më të vjetër Nikolausin të shoqëruar nga një karvan me ngarkesë pambuku, pas një udhëtimi që zgjati tre muaj arriti në kryeqytetin Vjenë. Në vitin 1819, së bashku me vëllezërit krijuan shoqërinë “Vëllezërit M. Dumba” e cila për pesë vite pat një fitim të konsiderueshëm të cilin e vendosen në aksione të shoqërisë. Mbas vdekjes së vëllezërve, në vitin 1844 Sterio Dumba u ba drejtuesi i vetëm i firmës me prokurën e të gjithë familjareve. Pas 8 vitesh, në 1852-shin ai ja kaloj firmën djalit të tij të madh Michael, por mbet aktiv si mbikqyrës i firmës me të drejtë nënshkrimi.

Talenti dhe zgjuarsia e Sterios në biznes e ngriti kapitalin e firmës në 2.048.143 Gulde. Megjithëse i pasur, ai nuk pranoi asnjëherë titujt aristokratik që i propozuan. Në janar të vitit 1828 u martua në kishën e Trinisë Shejte në Vjenë me Maria Curtin, të bijën e tregtarit të madh Michael D. Curti i cili kishte lindur në vitin 1764 në Voskopojë. Me Marien, Sterio pat dy djelm: 1828 lindi Michael e pas dy vjetësh Nikolaus. Sterio vdiq dhe u varros me 31 janar 1870. Sipas një lajmi të kohës, në varrimin e tij morën pjesë me mijëra qytetar, sikur të ishte një pjestar i familjes perandorake. Varri i tij gjendet në varrezën qëndrore të Vjenës në sektorin e varreve greke, parcela 30 A, strehimi 3.

Nikolaus Dumba
Industrialisti milioner Nikolaus Dumba (i biri i Sterios) lindi në Vjenë me 24 korrik 1830. Që në fëmijëri ai tregoi interes të madh për muzikën. Duke parë orientimin e fëmijës, familja e pasur e dërgoi në Gjimnazin Akademik, një shkollë shumë e njohur në Vjenë, nga ku mori kulturën dhe orientimin e duhur për karrierën e tij. I talentuar në fushën e tregëtisë, ai që i ri drejtoi fabrikën e përpunimit të pambukut, që ishte pronë e familjes, duke punësuar 180 punëtorë dhe duke i sjellë firmës fitime të mëdha. Nga kapitalet e mëdha që krijoi ai u bë zotërues i madh objektesh në Budapest të Hungarisë. Në vitin 1865, Nikolaus Dumba ndërtoi një pallat madhështor e përfaqësues në qëndër të Vjenës, në një nga rrugët më të famshme të quajtur Ringstrasse, i cili është në vetvehte një galeri arti. Për ndërtimin e këtij pallati ai ngarkoi dy arkitektë perandorak shumë të njohur. Pasioni i madh që Dumba kishte për artin, bëri që pallati të stolisej me veprat e piktorve më të dëgjuar të kohës të cilët ai i kishte edhe miq.

Piktori i njohur Hans Makart është autori i tavanit të pikturuar, vepër e quajtur “Alegoria e Muzikës” në dhomën e punës së Dumbës. Piktori Friedrich Schilcher i pikturoi një tavan tjetër që sot quhet “Schubert-Apotheose”, ndërsa miku i tij i ngushtë Gustav Klimt i stolisi muret e studios (mbiportat) me veprat e njohura si “Muzik” dhe “Schubert am Klavier”. Dhoma e famëshme e punës e Dumbës në Vjenë, ishte një vend kontaktesh për shumë artistë të famshëm si Johannes Brahms, Richard Wagner, Johann Straus, Franz Schubert, Johann Herbeck, apo njerzit më të përmendur të financave të perandorisë. Pallati u dëmtua gjatë Luftës së Dytë Botërore, por u restaurua nga fondi i Bankës së kursimeve të Austrisë.

Në vitin 1870, Dumba u zgjodh anëtar i parlamentit të landit Austrisë së ulët, si dhe nënkryetar i komisionit të financave. Më pas u zgjodh si kryetar i komisionit të arsimit. Nga viti 1870 – 1885, ai u bë deputet i parlamentit austriak dhe pjestar i komisionit të financës. Ai i përkiste partisë së krahut liberal dhe ishte kryetar i “Klubit të së majtës” në parlament. Në shtator të 1885-sës, i propozuar nga perandori, ai mori titullin e përjetshëm “Pjesëtar Nderi i Shtëpisë Mbretërore”, një titull që i jepej burrave të shtetit, njerëzve të mëdhej të shkencës, të kishës, apo ndokuj për merita të veçanta. Në oborrin mbretëror, Dumba ishte pjesëtar i komisionit të buxhetit, në fillim si nënkryetar (1892) me pas (1895) si kryetar.

Ajo që e bënte Nikolaus Dumbën veçanërisht të njohur në rrethet e aristokracisë vjeneze, ishte dëshira e tij për të mbledhur, ruajtur dhe restauruar objekte arti. Duke qenë njohës dhe mbrojtës i mirë i artit, ai ishte pjesëtar i shumë shoqërive dhe organizatave të përmendura kulturore si: nga viti 1870 ishte Pjesëtar Nderi i Akademise Kombëtare të Arteve të Bukura, si dhe i Klubit të Artistëve të Arteve të Bukura. Ishte Kryetar i Lidhjes së Artit, Pjesëtar i Komisionit të Artit në Ministrinë e Arsimit dhe të Kulturës Austriake, Anëtar i Komisionit Kujdestar të Muzeumeve të Artit dhe Industrisë të Austrisë, Nënpresident i Shoqërisë Kombëtare të Muzikantëve, Drejtues i Bordit të Shoqërisë së famëshme “Kori Vjenez i Burrave” për të cilin Johann Straus (biri) kompozoj valsin e njohur për kor “An der schönen blauen Donau”. Dihet nga të gjithë që për mbijetesën e këtij kori, Dumba i dhuroj shoqërisë 50.000 Gulde.

Si një personalitet me pasuri të madhe, industrialist i njohur, politikan i respektuar, Nikolaus Dumba kishte kontakte miqësore dhe bashkëpunimi me shumë yje të artit, financave e fushave të ndryshme në Austri, nga të cilat pati influencë të madhe në planifikimin, në ndërtimin dhe zbukurimin e qytetit, “të Vjenës së Re”. Veçanërisht emri i Dumbës është i lidhur me ndërtimin e shumë institucioneve apo ndërtesave të cilat janë monumentale për Austrinë si: …Godina e Shoqërisë së Muzikës ose siç njihet nga populli “Salla e Koncertit të vitit të ri, koncertit të Vjenës” ; dhe me Godinën e Parlamentit austriak. Edhe në varrezat qëndrore të Vjenës, Dumba u kujdes që të ketë një parcelë monumentale me varret e artistëve botëror Beethoven, Brahms, Makart, Mozart, Radetzky, Raimund, Schiller, Schubert.

Me rastin e 60 vjetorit, për kontributin e tij në mbrojtjen dhe mbështetjen e artit dhe shkencës, Bashkia e Vjenës vendosi ta shkruaj emrin e Nikolaus Dumbës në Librin e Artë të qytetarëve të nderit. Dumba u zgjodh nga bashkësia ortodokse greke e Vjenës, si udhëheqës i saj. Në mes të dekoratave dhe nderimeve të ndryshme ai pat: Kryqin perandorak të urdhërit të Leopoldit, Kurorën e Hekurt të Klasit II-të, Kryqin e Kalorësit të Franc Jozefit, urdhërin turk Mecidiye të Kl. II, Kryqin e madh ushtarak Grek, Kryqin e madh ushtarak Rumun, Kryqin e Komandantit të Dukës së Sachsenit të Kl. I.

Me 23 mars 1900, ndërsa gjendej në Budapest në mbledhjen e redaksisë të gazetës “Monarkia Austrohungareze në fjalë e shkrim”, ai pat një goditje në zemër e cila i shkaktoj vdekjen. U përcoll nga Budapesti drejt Vjenës me nderime të mëdha. Në Vjenë, arkivoli me trupin e tij i shoqëruar nga mijëra vjenez u varros në varrezat qëndrore të Vjenës në parcelen e quajtur “e grekve” deri sa në vitin 1903 u vëndos në një varr nderi në parcelën që ndërtoj vetë për përsonalitetet e famëshme. Varri i tij monumental është vepër e skulptorit Edmund Hellmer. Dumba njihej si admirues i Franc Schubertit. Ai këndonte vete me një zë të bukur tenori pjesë të Schubertit për rrethin e tij miqësor.

Ai u kujdes që monumenti i Schubertit të vendosej në parkun e qytetit, bëri me shpenzimet e tija restaurimin e varrit të Schubertit dhe i vendosi eshtrat e tij në parcelën e personaliteteve të nderit. Ai u interesua për mirëmbajtjen dhe grumbullimin e veprës së plotë të Schubertit. Mbas vdekjes së vëllait të Franc Schubertit, i cili zotëronte të gjitha dorëshkrimet e kompozitorit (1859), Dumba u kujdes që trashëgimia e lënë nga autori të mos shpërndahej e të humbiste. Më pas Dumba arriti të blejë nga përfaqësuesi ligjor i familjes së Schubertit, që ishte një nip i tij, me çmim të arsyshëm shumë dorëshkrime, por edhe mblodhi nga miq e të njohur të kompozitorit origjinale të mbetura apo të falura. Nikolaus Dumba zotëroj një koleksion të madh të objekteve origjinale të trashëguara nga Franc Schubert.

“Koleksionin tim me objektet përsonale dhe dorëshkrimet e Franc Schubertit, këtij mjeshtri të mrekullueshëm vjenez të muzikës, unë vendosa t’ja lë trashëgim Vjenës sime të dashur, me deshirën që ky koleksion të paraqitet me emrin tim kur të ekspozohet. Nqs grueja dhe vajza ime dëshërojnë të kenë ndonjë këngë nga ky koleksion, t’i jepen lirisht atyre”, kto ishin rreshtat që Dumba para se të vdiste shkroi në testamentin e tij, për t’i lënë qytetit të Vjenës një trashëgimi të paçmuar që përbëhej nga 200 objekte origjinale dhe partitura muzikore të Franc Schubertit. I gjithë ky koleksion, por edhe disa gjetje të mëvonshme, sot gjenden në bibliotekën e qytetit të Vjenës.

Dëshëroj të theksoj për lexuesin që, ndërsa po kërkoja varrin e Sterio e të Nikolaus Dumbës në varrezën qendrore të Vjenës, u ndodha përpara një surprize të bukur, që i bëri mirë krenarisë sime shqiptare. Në parcelën e personaliteteve të artit dhe shkencës e cila u ngrit me iniciativën e shpenzimet e Nikolaus Dumbës, ai ishte kujdesur që së bashku me figurat më të mëdha botërore të vendosë edhe varrin monumental të gjeniut të hekurudhave, shqiptarit Karl Gega. Nuk mendoj se është një rastësi, që eshtrat e Nikolaus Dumbës prehen përjetësisht në krahun e djathtë të varrit të arkitektit Karl Gega.

Kjo është një temë disi e rrahur në shtypin shqiptar në formën e një kërshërie, kurioziteti shkencor, por asnjëherë nuk është marrë me seriozitet nga autoritetet tona shkencore, megjithëse kemi të bëjmë me një rast unik të ekzistencës të paraardhësve tanë, ilirëve, në një cep tjetër të botës, me mijëra e mijëra kilometra larg, që mund të hedh dritë mbi historinë e tyre, por edhe mund të pasurojë historiografinë tonë. Ngaqë, ka qenë një vend i izoluar për mijëra vjet, atje janë ruajtur të gjalla tiparet popullore, gjuhësore e zakonore pellazge-ilire-arbëreshe-shqiptare.

Bota do të ishte një vend më i mirë, nëse diktatorët si Saddam Husseini i Irakut dhe Moammar Gadhafi i Libisë do të ishin ende në pushtet, tha të dielën kandidati republikan për president Donald Trump.

Duke e quajtur Irakun “Harvardi i terrorizmit”, Trump tha në një intervistë të transmetuar të dielën në CNN, se ky vend është shndërruar në një “fushë stërvitjeje për terroristët”.

“Njerëzve po u pritet koka, të tjerë po mbyten. Tani gjendja është shumë më e rëndë se sa kur në pushtet ishin Saddam Hussein, apo Gaddafi”, ka thënë Trump, përcjell javanews.

Ai tha se gjendja në Lindjen e Mesme “shpërtheu” në periudhën kur President ishte Barack Obama dhe sekretare shteti ishte Hillary Clinton, rivalja e tij kryesore në garën për Shtëpinë e Bardhë.

Donald Trump, i cili është kandidati që kryeson garën republikane për zgjedhjet presidenciale, po ashtu kritikoi vendimin për pushtimin e Irakut nga ish presidenti George W. Bush në vitin 2003, të bazuar tek njoftime të gabuara të zbulimit se vendi dispononte armë jo konvencionale.

Nga  Çim Peka

Mit’hat Frashëri

“Se komunizma s’ka as më të voglin dyshim se e keni kuptuar edhe vetë, se është sëmundje e tmerruar si tërbimi i Qenve e Ujqërve, është një kolerë që nuk shkatërron vetëm trupin, por e më tepër akoma zemrën dhe shpirtin e njeriut…”

Mjera ti more Malësi
Shpija e stane shkrum e hi
Sa nuk ka ma as gjethë as bar
Ma të mirët burra vjerrë në litarë
Të tanë Hotnit lidhë me tel
Keq në Kastrat e ma zi në Shkrel
E në Kelmend s’këndon pulë as gjel…

¨_-_

Të pushkatohen 22 kryengritësit e Bërdicës.

Në krye të operacionit për shtypjen e lëvizjeve kundërkomuniste në Veri ishte vetë Mehmet Shehu.
Nga dokumentet arkivore rezulton se ai mbante një komunikim të vazhdueshëm me Komandantin e Përgjithshëm, Enver Hoxhën, duke e informuar për situatën dhe për të marrë aprovimin e tij për veprimet e mëtejshme.
Në vijim, po japim telegramin e datës 9 shkurt 1945, ku duket qartë se vendimet për dënimet me vdekje apo burgime nuk i merrte trupi gjykues (sipas ligjit komunist në fuqi), por Mehmet Shehu dhe i aprovonte Enver Hoxha.

Telegrami i Mehmet Shehut:
Tepër Urgjent Nr. ekstra, datë 9.II.1945

Komandantit të Përgjithshëm Gjeneral Kol. Enver Hoxhës.

Nga shqyrtimi i proceseve të 21 të dënuarve me vdekje propozoj të pushkatohen këta 12 veta:
Xhemal Mëlika nga Leshi, Hider Dulin, Shaban Danin, Taip Halilin, Martin Rokun nga Bërdica.
Mark Nikollë Alaj, Kol Lesh Lekën e Gjok Tom Kokaj nga Ivanaj, Palok Ucin, Gjon Markun, Nikoll Keçin e Nikoll Baçin nga Mali Kolaj.

–Për Llesh Zefin nga Grykë e Manatisë Leshit, disfatist, kollon e pestë propozoj 15 vjet burg.
–Për Nikoll Ramën, Zef Tolën, Kol Gjetën, Gjok Gjonin e Kol Marashin nga Mali Kolaj, që i janë përgjigjë thirrjes së Ded Shabanit për të sulmuar Lezhën, por që s’janë fajtorë kryesorë por vetëm popull i gënjyer, propozoj dënimin e tyre me 30 vjet burg.
–Për Marl Luç Gjonin, Tom Lek Dakën e Gjon Nikollë Vocin nga Vukpalaj, tue qenë se nuk është faktuar akoma akuza e tyre e proceset duhet rishqyrtuar, propozoj pezullimin e ekzekutimit të tyre e rishqyrtimin e proceseve nga gjyqi.

Te denohen me burg këta 29 veta:
–Jak Lushin, Rrok Gjushin e Gjon Pjetrin, këshilltarë të Beltojës që kanë pasë diejni për veprimet e Hasan Isufit.
me 30 vjet burgim;
–Geg Enjëllin, këshilltar i Beltojës, me 15 vjet;
–Shyqri Bushatin, Shefki Bushatin, Myfit Bushatin, nga Shkodra e strehues të –Sulçe Begut, me 30 vjet burgim;
–Lal Metin e Kol Markun, këshilltarë të Trushit që kanë pasë lidhje me Hasan Isufin, me 30 vjet burgim;
–Dan Velin, Shaban Dinin, Martin Lorjan, Faik Lanin e Kin Shukun, këshilltarë të Bërdicës që kanë pasë lidhje me Hasan Isufin, me 30 vjet burgim;
–Gjeto Tolin, Prek Kolën, Gjokë Gjinin e Tom Zefin, nga Mali Kolaj, bashkëpunëtorë me Ded Shabanin, me 30 vjet burg;
–Kol Gjokën nga Ivanaj, bashkëpunëtorë me Gjon Martinin, me 20 vjet burg;
–Zef Gjonin nga Ivanaj me 15 vjet;
–Ujk Shitin nga Ivanaj me 10 vjet;
–Met Shytin nga Ivanaj me 5 vjet;
–Dan Salën, Tom Markun, Rrok Pashukun, Idris Canin, Ali Mustafan e Emin Beqirin, këshilltarë të Melgushit, që kanë pasë lidhje me Ded Shabanin, por nuk i janë përgjigjë thirrjes së tij, me 1 (një) vit burg.

Gjyqi vazhdon dhe mund të dënohen me vdekje rreth 20 veta të tjerë.
Presim urgjentisht aprovimin për ekzekutim të vendimeve.
Mehmeti
Nr. 9, 10 fruer 1945.

Aprovimi i Enver Hoxhës.

Radiogram Urgjent.
Korpusit III-të Pergjigje radiogramit nr. extra, datë 9 fruer 1945.

Aprovohet nga Enver Hoxha ndeshkimi me vdekje.

Aprovohen ndëshkimet me vdekje të 12 vetëve dhe ndëshkimi i të tjerëve me dënime të ndryshme propozue me të sipërmin.

Na njoftoni datën e ekzekutimit.
Enver Hoxha (firma)
Tiranë, më 10 fruer 1945 Nr. 35 regj, 1945.

Gjykimi në Gjykatën e Naltë Ushtarake.
Tetëmbëdhjetë ditë pas aprovimit të Enver Hoxhës për dënimin e tyre me vdekje, me komunikatën nr. 35, datë 28 shkurt 1945, Prokuroria e Gjykatës së Naltë Ushtarake ia përcjell çështjen për gjykim Gjykatës së Naltë Ushtarake me mejtimin që akt-gjykimi nr. 15, datë 31 janar 1945, i Gjykatës Ushtarake të Korparmatës III, Shkodër, të aprovohet.
Në vendimin nr. 35 të Gjykatës së Naltë Ushtarake shpallur në Tiranë, më 28 shkurt 1945,
Gjykata e Naltë Ushtarake.
E formueme prej Gaqo Floqit, Kryetar, dhe Frederik Nosi e Veledin Zejneli, anëtar, në prezencën e Prokurorit pranë kësaj Gjykate, major Myftar Tares, dhe me asistencen e sekretarit, Jani Thoma, mbasi mori mejtimin e prokurorit, i cili kërkonte të vendosej aprovimi i këtij vendimi si i ligjshëm dhe i rregullshëm;

Prishtina po digjet!

Përgjimet-Dokumenti/Shqiptarët në ISIS, rekrutimi, kush janë dhe cili është aktiviteti i tyre pas kthimit në Shqipëri?

Pasi që e kaloi veturën tonë la motoçikletën diku në gjelbërim që të mos e shihnim dhe u shfaq pas disa sekondash tek dritarja e veturës, së pari duke i rënë fuqishëm xhamit të veturës e më pas duke tentuar të hapte dyert dhe të futej brenda. Meqenëse dyert tona ishin te bllokuara, ai filloi të gjuante me armë në ajër, ngjitur me veturën tonë, duke na tmerruar.

Për fatin tone të mire, shoqja jonë e cila drejtonte veturën kishte mundësinë të shtypte me shpejtësi gazin e veturës, me sa fuqi që kishte, dhe të largoheshim nga aty duke lënë kështu mbrapa veturën e dytë. Në ato momente secila nga ne filluam të telefononim dikë. Njëra telefonoi Stacionin policor të Lezhës, tjetra lajmëroi veturën tjetër që të vozisnin me sa shpejtësi të madhe dhe të mos ndaleshin në asnjë mënyrë askund, madje as edhe Policisë.

Një grup vajzash nga Kosova kanë ndarë me publikun një histori të trishtë që u ka ndodhur në Shqipëri. Ato nuk duan të identifikohen për shkaqe sigurie, por përmes një letre drejtuar drejtuesit të emisionit “Opinion” dhe portalit “Opinion.al” rrëfejnë gjithë ngjarjen. Ato akuzojnë policinë shqiptare për neglizhencë dhe kërkojnë të merren masa për ruajtjen e jetëve të turistëve.

LETRA E PLOTE

Shqipëria rrezikohet më shumë nga shqiptarët se nga ISIS-i

I nderuari, z. Blendi Fevziu

Edhe të hënën si çdo natë tjetër kur shfaqet emisioni juaj, isha duke pritur të di se cila do të ishte tema e diskutimit. Kur filloi emisioni, vërejta që tema kishte të bënte me rrezikun që i kanoset Shqipërisë nga ISIS-i.

Me keqardhje më duhet të them se rreziku që i kanoset Shqipërisë jeni vet ju, qytetarët e Shqipërisë.

Më poshtë po përshkruaj ngjarjen e cila na ndodhi me datën 15.11.2015, përkatësisht ditën e diel, në vendin tuaj.

Unë jam një vajzë nga Kosova e cila për nder të një ngjarjeje të rëndësishme në jetën e shoqes sime, së bashku me nëntë shoqe të tjera vendosëm të kalonim vikendin në Shqipëri. Pasi që ditën e shtunë qëndruam në Tiranë, menduam që ta përmbyllnim vikendin në Fishtë, te “Mrrizi i Zanave”, duke rezervuar darkën në orën 18:00 meqë më herët nuk kishte vende të lira. Në kthim, meqë ishim me dy vetura duke pritur njëra-tjetrën në mënyrë që të udhëtojmë së bashku, në dalje të fshatit Fishtë një person me një motoçikletë na u afrua tek dritarja dhe na analizoi për disa sekonda. Meqë ne i bëmë me shenjë që të kalonte apo thënë më mirë largohej, ai u largua për tu kthyer prapë pas tre ose katër minutash.

Pasi që e kaloi veturën tonë la motoçikletën diku në gjelbërim që të mos e shihnim dhe u shfaq pas disa sekondash tek dritarja e veturës, së pari duke i rënë fuqishëm xhamit të veturës e më pas duke tentuar të hapte dyert dhe të futej brenda. Meqenëse dyert tona ishin te bllokuara, ai filloi të gjuante me armë në ajër, ngjitur me veturën tonë, duke na tmerruar.

Për fatin tone të mire, shoqja jonë e cila drejtonte veturën kishte mundësinë të shtypte me shpejtësi gazin e veturës, me sa fuqi që kishte, dhe të largoheshim nga aty duke lënë kështu mbrapa veturën e dytë. Në ato momente secila nga ne filluam të telefononim dikë. Njëra telefonoi Stacionin policor të Lezhës, tjetra lajmëroi veturën tjetër që të vozisnin me sa shpejtësi të madhe dhe të mos ndaleshin në asnjë mënyrë askund, madje as edhe Policisë.

Një tjetër telefonoi restorantin “Mrrizi i Zanave” për t’ju treguar ngjarjen që na kishte ndodhur me të dal nga restoranti i tyre. Ndërsa, tjetra filloi të telefononte të afërmit tonë në Prishtinë që të merrnin rrugën për në kufi.

Në anën tjetër, në po të njëjtën kohë grupi tjetër e drejtonin makinën me shpejtësi shumë të madhe, duke tentuar kështu të arrinin të dilnin në rrugën kryesore, pasi që ishin ende në rrugën e errët të fshatit Fishtë. Gjatë kësaj periudhe, ato shohin personin me motoçikletë, i cili iu bënte me drita që të ndalonin veturën. Por, meqë vajzat ishin të njoftuara me rastin nga ana jonë, vazhduan te drejtonin veturën me shpejtësi dhe nuk u ndalën.

Përpos tmerrit psikik të cilin e përjetonim dhe frikësoheshim se personi i cili na tmerroi do të telefononte dikë të na dilte në pritë diku në rrugë (duke marrë parasysh që raste të tilla në Shqipëri ndodhin shumë shpesh jo vetëm tek turistët kosovarë, por kemi edhe rastin e turistëve çekë të cilët u vranë dhe vrasësi i tyre tani u dënua me burg të përjetshëm), ne frikësoheshim të ndaleshim edhe tek Policia rrugore pasi në shumë prej emisioneve tuaja shohim se banditët dhe Policia janë të lidhur shumë ngushtë me njëri-tjetrin.

Kur them këtë, nuk dua t’i përgjithësoj apo t’i fus “në një thes” të gjithë popullin e Shqipërisë. Pa keqkuptime, këtu kemi të bëjmë vetëm me kriminelët dhe banditët të cilët shëtisin lirshëm në vendin tuaj.

Meqë ishim në veturën të cilën e kishin sulmuar, vendosëm të mos ndaleshim askund deri te kufiri i Kosovës. Në ndërkohë, shoqet tona u ndaluan nga Policia e Lezhës për shkak të telefonatës së bërë nga ne duke kërkuar kështu më tepër informacion, gjë që është shumë e logjikshme. Çka nuk më dukej e logjikshme ishte fakti se ata insistonin që ne, vetura e sulmuar, të ktheheshim në Stacionin policor në Lezhë, në të kundërtën shoqet tona nuk do të liroheshin.

Në orën 22:00, me tmerrin te cilin e kishim përjetuar, na dukej shumë jo e logjikshme që ne të ktheheshim përsëri në Lezhë, e më dukej edhe më pak i logjikshëm fakti që shoqet tona mbaheshin peng për shkakun tonë, duke marrë parasysh që ato as nuk e dinin në hollësi tërë ngjarjen (si dukej personi në fjalë, çfarë kishte me vete, si kishte ndodhur ngjarja, në cilin vend saktësisht, e hollësi të tjera).

E kuptojmë plotësisht që janë procedura të Policisë ato, se duhet të merrnin sa më tepër informata, mirëpo të kërkohej nga ne të ktheheshim në Lezhë, nga vendi nga i cili ne u larguam të tmerruara, ishte pak absurde e aq me tepër te mbaheshin peng vajzat te cilat nuk dinin asgjë me tepër se sa fjalët tona: “Na ka sulmu një person me motor, mos u ndalni askund, vozitni sa më shpejtë edhe mundohuni me ardh në kufi sa ma shpejtë se ne ju presim atje”!

E gjitha që ne i luteshim Zotit gjatë atyre minutave të vozitjes, ishte të shihnim një veturë me targa të Kosovës. Meqë isha shumë e shqetësuar, nuk e mbaj mend saktësisht se ku e rastisëm një veturë me targa të tilla, të cilën filluam ta ndiqnin mbrapa. Në një çast ata u ndalën në një pikë karburanti dhe ne menjëherë pas tyre. Kur dolëm nga vetura të tmerruara dhe pothuajse pa frymë, i tronditëm edhe vendasit tanë, ngase nuk kishin ide nëse kishim pasur ndonjë përleshje me dike apo na kishte ndodhur diçka. Më t’ju shpjeguar rastin na thanë që mund të shkonim pas tyre deri në kufirin e Kosovës dhe u munduan të na qetësonin me sa mundësi që kishin.

Pas shumë peripecive gjatë rrugës dhe telefonatave të pafundme që i bënim me të afërmit tonë, arritëm në kufirin e Kosovës me c’rast na u duk se e gjithë bota ishte e jona. Kufitarët kosovarë kishin marrë një informatë te qoroditur që ka pasur shkëmbim zjarri në mes të dy veturave me vajza dhe kështu, kur ne arritëm, pothuajse gjithë forcat kufitare ishin pranë veturës sonë. Kur ne dolëm të tronditura dhe të dërrmuara nga të qarat dhe ulërimat në veturë, dhe filluam të shpjegonim ngjarjen, policët kufitarë menduan se ardhja në kufirin e Kosovës ishte veprimi më i zgjuar që ne kishim ndërmarrë, jo për të fyer ndokënd, po për vet faktin se ngjarje të tilla këto kohët e fundit kundrejt turistëve kosovarë ka pasur shumë.

Për fatin tonë të keq, shoqet tona ende po mbaheshin peng diku gjatë rrugës. Tentuan nga pika kufitare e Kosovës të kontaktonin me drejtorin e Stacionit policor në Lezhë, me c’rast ne kërkuam që ata të vinin në pikën kufitare në Kosovë së bashku me shoqet tona, në mënyrë që ne të jepnim deklaratat tona dhe të denonconim rastin. Pasi ishte bisedë në mes të palës kosovare dhe asaj të Shqipërisë, na lanë të kuptojmë se ato, edhe pse nuk e dinin rastin, do të ktheheshin në Stacionin policor në Lezhë ku u mbajtën pothuajse deri në orën 3:00 të mëngjesit.

Në ndërkohë, ne tentuam të kontaktonim edhe Ambasadën e Shqipërisë në Kosovë për të kërkuar ndërhyrjen e tyre, mirëpo ishte e pamundshme që të binim në kontakt me ta sepse në numrat e telefonit të tyre nuk lajmërohej askush.

Ditën e hënë ka qenë pikërisht Ambasada ajo që na ka kontaktuar dhe ka kërkuar nga ne që t’ju dërgojmë një letër duke shpjeguar rastin në fjalë.

Diku rreth orës 4:30, pjesa tjetër e grupit arriti në kufirin e Kosovës, natyrisht pa përcjellje, edhe pse ne insistonim qe punonjësit e Policisë së Lezhës t’i përcillnin deri në kufi për shkak të sigurisë. Por, ata nuk e kishin parë të arsyeshme t’i përcillnin më tepër se 10 minuta nga Stacioni policor.

Në vazhdën e këtyre ngjarjeve, pas pothuajse katër orëve, arriti në kufirin e Kosovës një përfaqësues i Policisë nga Kukësi, i cili është vetëm 20.7 kilometra larg kufirit të Kosovës, që të merrte deklaratat tona. Normalisht, ne nuk pranuam të deklaronim para se të vinin shoqet tona nga Lezha për t’u siguruar që janë shëndosh e mirë. Me arritjen e tyre, kuptuam se një poli, që sipas tyre ishte një ndër kryesuesit e rajonit të Policisë së Lezhës, e kishte arsyetuar sulmuesin me fjalët: “Duhet ta kuptoni se ndoshta njeriu ka hallet e veta, mund të ketë punuar gjatë tërë ditës, ka pirë nja dy gota alkool dhe në fund të fundit fiton alkooli”! Arsyetim qesharak, për të mos thënë idiot nga ana e punonjësit të Policisë. Ndërsa, një prej personave që mori deklaratën tonë tha se “këto gjëra ndodhin në çdo vend” e se “nuk keni pse e bëni kaq të madhe këtë punë; nuk keni pse vajtoni”!

Tani, për t’u kthyer tek tema e juaj e cila kishte të bënte me rrezikun që i kanoset Shqipërisë nga ISIS-i, po ju them edhe njëherë se rreziku kryesor janë kriminelët dhe banditët në vendin tuaj. ISIS është një rrezik i cili po i kanoset pothuajse të gjitha superfuqive të botës. Shqipëria dhe Kosova janë vende te cilat nuk kanë fuqi dhe potencial ta luftojnë atë, apo edhe të mbrohen nga ta, duke ditur se metodat e sulmeve të tyre janë shumë të sofistikuara. Por, mendojmë që do të mund të luftonit kriminelët në vendin tuaj.

Nuk them se Kosova është në gjendje shumë të mirë. Jo, aspak. Edhe ne kemi hallet dhe problemet tona, mirëpo probleme të tilla kemi më pak, për të mos thënë aspak në krahasim me ato që ndodhin në rrugët tuaja.

Ndoshta ju në Shqipëri jeni mësuar me ngjarje të tilla, mirëpo ne në Kosovë jo.

Përsëri po them që në këtë shkrim po ju drejtohemi vetëm kriminelëve dhe nuk duam ta përgjithësojmë rastin. Ne kemi shumë respekt për turistët tuaj dhe e çmojmë shumë ardhjen e tyre në Kosovë. Duke u nisur nga fakti që një pjesë shumë e madhe e të hyrave në shtetin tuaj vijnë nga turistët kosovarë, çka ne marrim prej jush në këmbim në shumë raste është vjedhja dhe terrori që na shkaktohet në rrugët tuaja.

Ne e dimë që nuk jemi rasti i parë, mirëpo shpresojmë shumë që do të jemi i fundit. Për më tepër, shpresojmë që rasti i denoncuar nga ana jonë nuk do të mbetet vetëm një tjetër rast i vendosur në raftet e stacionit policor të Lezhës, por do të tentohet të zbardhet ky rast dhe të marrë dënimin e merituar personi i cili na sulmoi.

Me këtë letër kërkoj nga ju që ta bëni publik rastin (duke ditur se keni një shikueshmëri të madhe dhe influencë tek institucionet shqiptare); kërkojmë ndihmë nga ju në zbardhjen e këtij rasti dhe identifikimin e personit përgjegjës. Për më tepër, ne i jemi drejtuar edhe ambasadorit të Shqipërisë në Kosovë për t’ia shpjeguar rastin dhe për të kërkuar ndihmë nga ta. Pavarësisht faktit se a do të zbulohet e vërteta nga institucionet e juaja të ndjekjes, së paku ne do të ju hapim sytë vendasve tanë që të kenë kujdes dhe të mos udhëtojnë në Shqipëri gjatë natës, për të mos thënë të mos vijnë në Shqipëri fare.

Ndoshta ju në një nga emisionet tuaja do të mund të trajtonit këtë temë, në mënyrë që të rrisni sigurinë në vendin tuaj.

Kjo letër nuk do te mbetet me kaq, por do të dërgohet edhe në mediat në Kosovë në mënyrë që të informojmë qytetarët e të dyja vendeve për rrezikun që iu kanoset çdo ditë.

Me respekt,

Vajzat që shpresojnë që ky përjetim i hidhur i turistëve të jetë i fundit në Shqipëri

 Në valën e dezertimeve nga rradhët e ushtrisë nacional çlirimtare, në fillim të vitit 1944, lufta mes dy forcave politike shqiptare, PKSH-së dhe Ballit kKombëtar intensifikohet. Në valën e publikimeve të trakteve të shumta ku këto forca politike demaskonin njëra-tjetrën, vijnë edhe këto dy trakte të hëdhura nga Balli Kombëtar në emër të dy ish-partizanëve të penduar. Trakti i parë është shkruar nga një ish-partizan nga Vlora, Ali Beluli, pjesmarrës në Çetën e Myslym Pezës, i cili tregon vrasjet dhe ekzekutimet nga krerët komunistë.

Ndërsa trakti i dytë flet për masakrën në afërsi të Voskopojës ku mbetën të vrarë 170 shqiptarë nga lufta vëllavrasëse. Po ashtu dokumenti i dytë flet edhe për braktisjen e Frontit Nacional çlirimtarë nga disa ish-komandantë si Hasan Moglica, Xume protopapa, Hifzi Pojani, kapllan Frashëri, Puçe moçani, Hysen pojani, etj, dhe pozicionimin e tyre me nacionalistët e Korçës.
Më poshtë sjellim të plotë dokumentet e zbardhur sipas origjinalit që ruhen në AQSH.

Dokumenti i pare
Shqipërija e Shqiptarëve
Vdekje Trathtarëve
PENDIMI

Këtu poshtë po botojmë tekstualisht një trakt të djaloshit ish-partizan Ali Belulit nga Vlora, i cili ka qënë një nga djelmoshat më aktiv qysh prej dy vjetësh në luftën kundra okupatorit italian, dhe tash, tue e parë rrugën e gabuar u hoth në Organizatën t’onë Nasionaliste dhe flet e do të flasë haptazi mbi të pa-larat e Pseudo-Komunistave.

KOMUNISTA,
Rruga qi kini kapur ju, ka si përfundim rrënimin e Atdheut t’onë. Ju vetë po i shifni fruhtet që Partia e juaj po jep: luftë vëlla me vëlla, shkatërrim total i pasunis etj. Mendohuni mirë se kini llogari për t’i dhënë popullit që e kini vënë në thundrën t’uaj gjaksore.

Ishja edhe unë me ju, me ju për afro dy vjet, dy vjet me radhë i pashë poshtërit t’uaja në çetën e Myslim Pezës. Ju pretendonit se ishit të moralshëm, por ku qëndron morali o shoqe Zyra Ferri? A po në dashurin që ti bëje me Hamdi Durrsin? Ju predikonit drejtsi por ku qëndron drejtësija o Kajo? A po në ekzekutimin e Selim Dibrës pa të drejtë? Selimi u ekzekutua vetëm sepse ishte Zogist. Po me Rexhep Mezinin ç’pate o shoku Osman Vora? Rexhepi u ekzekutua pse e kuptoi që rruga e tij ishte e gabuar dhe kërkonte të largohej. Të gjithë nevej donim të largoheshim por koburja ishte gati, plumbi na priste, prandaj ishim të shtërnguar të qëndronim atje, në rrugën e trathëtis.

Ali Beluli d. v.
Balli Kombëtar

Dokumenti i dytë
Shqipnija e Shqiptarvet
Vdekje trathtarvet

TERRORI DHE PENDIMI

U dorëzuan në fuqi nacionaliste të Korçës shumë
Komandanta që bënin pjesë në të vetquajturën
ushtëri nacional-çlirimtare.

Po shënojmë disa prej tyre: HASAN MOGLICA, XUME PROTOPAPA,
HIFZI POJANI, KAPLLAN E. FRASHRI, PUÇE MOÇANI, HYSEN
POJANI etj.

Të gjithë pohojnë gabimin e rëndë q’i kushtoi Kombit lotë, gjak dhe zi. Të gabuar në rrugën që kishin zënë kthehen tash plot pendim dhe turp. Pendimi dhe turpi për fajet e bëra ësht një meritë e prandaj Kombi i fal dhe shqiptari me plot të drejtë përqafon te vëllai i penduar, vëllan e shëruar.
Nuk është koha të shkruajmë fletë për t’i servitur popullit të mjerë lëndë për të kënduar ato që janë luajtur e luhen akoma mbi kuriz të tij. Vetëm në formë kronike sjellim në dijeni:
a) Bame Gjonomadhi i kapur prej nacional-gënjeshtares u gjet i rjepur afër katundit Punmirë!
b) Një tjetër Katyn u zbulua në përruan e Shipskës afër Voskopojës ku u gjetën kufomat e 170 shqiptarve të masakruar!

Të 170 kufomat janë t’atyre të mjerve që xhelatët i kanë kapur në pellgun Berat-Vlorë.
Skëteri i Muharem Butkës, Nexhip Vinçanit, Agush Gjergjevicës, Petrit Dumes dhe Kiço Kasapit u ndie thellë në popullin shqiptar i cili kërkon me padurim shdukjen e katilave të racës së tij. Dhe zëri i këtij populli kreshnik, që del nga thellësit e zemrave të plagosura, për ditë bëhet më i gjallë më i fortë dhe më i drejtë.

Përpara këture skenave tragjike, ka njerz që rrojnë ndërmjet nesh dhe s’u bën nonjë përshtypje. Këta fare pak ndryshim bëjnë nga të parët. Kujt s’i dhimbet, kush nuk ndjen, kush nuk merr pjesë në dhimbjen e kombit, nuk ka të drejtë të quhet NJERI dhe ca më pak SHQIPTAR.
Qytetarë të gabuar! Vizitoni Katyn-in e përrojt të Shipskës që të ndieni, të pendoheni dhe të këtheheni në rrugën e drejtë.

30-1-1944
BALLI KOMBËTAR

 “Dera e Kapidanave te Mirditës, në namë e në za në krejtë gadishullin ballkanik e tutje, qe një arkë e shugurume, ku u ruajtën ndër shekuj normat kanunore, dmth. esenca heroiko-patriarkore, me palcë të çmueshëm njerzuer, esencë që e shpëtoi rodinë e shqiptarit, nga zvetnimi e qoroditja. Ai visarë dokesh ishte dikur paji i mbarë kombit, mandej kushtet e egra të zotnimit aziatik, erdhën tue ia ngushtue qarkun e ndikimit, dhe tue e kufizue në malet e Shqipnisë. Fryma e vjetër e ligjeve dokësore, ku ma pak e ku ma shumë, lëviti i rrahi pajada, në gjak të shqiptarit, e shtrime në krejtë tokën e atdheut, dhe ngjeti kudo, qi njerz robi shqiptar u shpërngulën. Studiuesa e hulumtuesa të huej, në Kanun të Malëvet, hetuen substancën ma të kulluet, të fisit arbnuer dhe patentet e fisnikisë, së ti shumë të lashtë indoeuropiane.Kapidan Gjon Marka Gjoni, burrë i gëdhendur, një copë në curr t’ashpër, të landës sonë rraciale, përfaqësoj traditen autoktone, më të pikatun. Në te u mishnue shembullisht burrnia e njerzia e rracës“.Nue OROSHIMe këto fjalë te atdhetarit profesor Ernest Koliqit po e filloj këtë studim për Kapidanin e Mirditës, burrin e menqur dhe te urtë, politikanin dhe largëpamësin e kombit shqiptar, i cili edhe pse jetoj e veproj në rrethana tepër të nderlikuara, e kreu me nderë e burrëri, detyrën e trashëgimtarit shekullor të Derës së Gjomarkut, duke iu përshtatur rrethanave të reja kohore dhe duke ecur në hap me kohën, pa lënë anash traditat e mirëfillta, kombëtare dhe të Kanunit.

Jeta dhe Veprimtaria Kombëtare e Kapidan Gjon Marka Gjonit deri në vitin 1939

Kapidan Gjoni lindi në Orosh të Mirditës, me 28 gusht të vitit 1888. I ati Kapidan Marka Gjoni ishte nip i Lleshit të Zi, qe pat emër të madh në Shqipëri e në Ballkan, kah gjysma e parë e shekullit XIX. Sipas zakonit që ruhet djalë pas djali, në derë te Gjomarkajvet, sa është gjallë prindi te bijëve u përket me u shtrue vullnesës atënore, dhe me ia ndjekë urdhërin si ushtar. Të dielën e pashkëve me 1925 vdiq Kapidan Marka Gjoni, pas një jete plotë peripeti, përshkruar edhe nga Faik Konica, në të përkohshmën “Albania”. I zanun befas prej Turkoshakëve, ashtu si kusheriri Prenk Bib Doda, e si Hodo Beg Kopliku, u internue në Anadoll. Malli i atdheut e shporonte aq fort në atë mërgim, saqë vendosi me u këthye, dalë ku të dalë. Pa ditur gjuhë, e pa mjete, iku e u përshkue nëpër Rusi, Poloni, Austri e arriti në Mirditë, ku autoritetet Otomane nuk guxuan qe ta trazojnë më. Me 1914 rrani me Miriditas në Durrës, për të mbrojtur mbretin Ëied. Ngjitas me kosovarët e Isa Boletinit, djemtë e Miridtës, ranë në luftime të rrebta kundër kryengritësve qe donin ta ndalojnë mëkëmbjen e një shteti shqiptar, të pavarun. Humbjet qenë të mëdha. Pasi i vdiq i ati Kapidan Gjoni, i doli prija e iu ngarkua përgjegjsia me e udhëheqë Mirditën, sipas tagrit historik të derës së Gjomarkut. Ai u përvesh zyrës së vet, me atë pasuri mendimesh të qarta e me vendosmërinë, që përherë e dalloi, kur e lypë në raste të ndryshme ndërhyrja e tij, si gjyqëtar gojdhanun e i pranuem vullnetarisht nga populli, e ne datsh si prijës luftarak i caktuem nga e drejta kanunore. Edhe pse i ri, në moshen 37 vjeçare por i burrnuem, Kapidan Gjon Marka Gjoni u shqua në naltësinë e misionit të vet. Në vitin 1926 i rrethuem prej krerëve, e bani Zabitnamën e parë(Pajtimin e Gjaqëve). E përshkoi Mirditën bajrak për bajrak, e katund për katund, duke ndreqë ngatërresa e duke pajtue gjaqe. Ne vitin 1926 Kapidan Gjon Marka Gjoni i ka pajtue 360 gjaqe e varrë (plagë). Në vitin 1928 pasiqë e fitoi një autoritet shumë të lartë, Kapidan Gjoni e bëri edhe pajtimin e dytë të gjaqëve. Edhe këtë herë ka pajtue 260 gjaqe e varrë. Kështu Mirdita u bë krahina më e qetë në Veri. Me këtë veprimtari, kapidan Gjonit aq shumë iu rritë fama saqë, shumë veprimtarë shqiptarë dhe të huaj vraponin që ta takonin atë. Në vitin 1930 Kapidan Gjon Marka Gjoni shkoj në Romë ku u prit me nderime të larta nga Qeveria Italiane, dhe nga Papa.Kapidan Gjon Marka Gjoni në bisedim me Zogun, atëherë president i Shqipërisë, paraqiti gjendjen e keqe të Mirditës në pikpamje ekonomike. Zogu iu përgjigj: Zotni Kapidan, e njoh gjendjën e Mirditës por ju bëtë mirë që me shtruat këtë problem, dhe shtoi: që me sot Mirdita përjashtohet prej çdo takse shtetërore, dhe kanuni si ligj tradicional, në të cilin janë mbështetur e drejtue malet tona, ka me qenë i lirë në Mirditë. Kur Ahmet Zogu u proklamue mbret në vitin 1928, gjithë paria e malëve të Veriut shkuen në Tiranë me e përgëzue, ndër ta edhe Kapidan Gjon Marka Gjoni me krerët e Mirditës. Aty malësorët shfaqen problemin e prijës, por Zogu para të gjithëve e thirri kapidan Gjon Marka Gjonin në audiencë, të gjithë të tjerët më vonë. Kur emëroj oficerët rezervë, të gjithë majora e më poshtë, kapidan Gjon Marka Gjonin e emëroi Nënkolonel, grada më e larta. Zogu e çmonte miqësinë që ka patur dera e Gjomarkut, me shpinë e Zogollit, prandaj këto nderime tue dashtë me e shlye të keqën që i bani Mirditës në vjetin 1921, mendoi e vendosi me rehatue Miriditën, tue nderue në mënyrë të veçantë Kapidan Gjon Marka Gjonin. Kur kapidan Gjon Marka Gjoni qe i sigurt se Italianët po hyjnë në Shqipëri, por pa e ditë datën, në mars te vitit 1939, ka shkue në Tiranë e në audiencë, që ka patur prej Mbretit Zog, i ka thënë këto fjalë;”

Madhni, Italianët po hyjnë në Shqipni. Ndreqi punët (Relatat) me Romën, se more në qafë vehtën, Shqipninë dhe ne. Na kallëzo çka të bajmë.”

Zogu i është përgjegjë:“Po zoti Kapidan, Ministrat i kam keq me Italinë, por do ti rregulloj. Ju shkoni i qetë e pritni fjalën time”. Nuk zgjati, e Zogu në msheftësinë më të madhe kaloi në Greqi. Por kur Zogu ka mbërri në Larisa të Greqisë, ka mbledhë suiten e vet me i dhënë udhëzime. Aty ka deklarue:”Nji mik të vetëm kishim pasë,Kapidanin e Mirditës Gjon Marka Gjonin, i cili më ka kallxue se italjanët po hyjnë në Shqipni.” Pasi Italjanët zaptuen Shqipërinë, Konte Ciano, ministër i jashtëm i Italisë erdhi në Tiranë. Ai kërkoi qe një delegacion shqiptarësh të shkonte në Romë me i dorëzue Mbretit të Italisë, Vitorio Emanuele III, kunorën e Skënderbeut, delegacioni i Shkodrës mblidhet në Tiranë me shqyrtue problemin. Për me i njoftë këkesat e Italisë, delegacioni i Shkodrës ngarkon kapidan Gjon Marka Gjonin te shkoj me bisedue me Konte Ciano, përkthyes Patër Anton Harapi, O.F.M.Në bisedë e sipër Konte Ciano, kërkoi që kapidan Gjon Marka Gjoni në krye të delegacinit të Shkodrës, te shkoi në Romë me i ofrue kunorën e Skënderbeut, Vitorio Emanuele III. Kapidan Gjon Marka Gjoni i është përgjigjë: “Shqipninë e pushtuet e unë kunorën e Skënderbeut nuk e kapërcej përtej Adriatikut, veç lidhë kambësh e duarshë.” E Kapidan Gjon Marka Gjoni, nuk ka shkue në Romë që tja dergoj kunorën e Gjergj Kastriotit-Skënderbeut, mbretit te Italisë Vitorio Emanuele III. Kjo vërteton qartë se kapidan Gjon Marka Gjoni nuk i ka bërë hile as mbretit dhe as Shqipërisë. Kapidan Gjon Marka Gjoni ishte edhe reformator i madh i Kanunit. Ai në vitin 1937 (shif Hylli i Dritës, korrik -gusht 1937 f 417-18), mblodhi e kryesoi në Miridtë një kuvend krerësh e pleqësh, për të sjellë ndryshime në disa zakone tepër anakronike. Sekretar në atë mbledhje qe don Zef Skana famullitar i Fandit. Ndodhën pranë si pjesëtar nderi më të drejtë zani, Abati imzot Gjini, dhe prefekti i Shkodrës. Në shumë raste tjera Kapidani pa bërë ndryshime, dha një interpretim të pikave të Kanunit, që përkonte me frymën e kohrave të reja. Si të gjithë udhëheqësit mendjesgjuet, ai i jepte rëndësi shpirtit jo germës së ligjit dokesues.

Rezistenca e organizuar antikomuniste e Kapidan Gjonit,me djemtë e tij dhe mergimi i detyruar.

Duke parë se nuk ka rrugë tjetër dhe se komunistët nuk njohin kurrfarë gjuhe të dialogut kombëtar, Kapidan Gjon Marka Gjoni së bashku me djemtë e tij Markun,Ndoun, dhe Lleshin, do ta filloj rezistencën kombëtare. Kështu, që në vitin 1944 Kapidan Mark Gjon Marku me përkrahjen e plotë te babait Kapidan Gjon Marka Gjonit, themeloi “Grupin Nacional Independent” në Shkodër, nepërmjet të cilit zhvilloi veprimtarinë e vet politike. Pas një qendrese të pamposhtur që e zhvilluan tre djemtë e Kapidan Gjon Marka Gjonit, Marku, Ndou dhe Lleshi, te përkrahur nga Kapidan Gjoni, dhe duke parë se forcat komuniste forcoheshin, Kapidan Mark Gjon Marku pa i treguar askujt, kishte marrë vendim që, ai se bashku me vëllain e tretë, Kapidan Llesh Gjon Markun, ta udhëheqi luftën për Shqipërinë Etnike, ndersa për babain e tij, Kapidan Gjonin dhe vellain e dytë, Kapidan Ndue Gjon Markun, kishte marrë vendime qe të dalin në perëndim për ta vazhduar luftën antikomuniste, dhe që në këtë menyrë, mos të shuhet plotësisht trashëgimia e derës së Gjomarkut. Kapidan Marku i tregoj vendimin e tij dhe pas shumë tentimeve, arriti që tia mbushi mendjën Kapidan Gjona Marka Gjonit, që ta lëshon Mirditën e tij të dashur, nën përcjellje te djalit të dytë, politologut Kapidan Ndue Gjon Marku. Në Kastrat me 27 Nanduer 1944 , tue shterngue dorën njëri–tjetrit ,e tue i marrë hallallinë e fundit, u ndanë përgjithmonë Kapidan Gjon Marka Gjoni, i shoqëruar nga djali i ti Kapidan Ndue Gjon Marku, nga të dy djemtë tjerë Marku dhe Lleshi të cilët qëndruan në Shqipëri, duke luftuar kundër komunizmit, deri sa ranë heroikisht, njëri me 14 Qershor 1946, ndërsa tjetri me 9 gusht të vitit 1947.Takimi i Kapidan Gjon Marka Gjonit së bashku me profesor Ernest Koliqin, bëri qe të përgditet plani që te formohet një organizatë politike në mërgim. Këtë organizatë e pagëzuan me emrin Blloku Kombëtare Independent, i cili u formua me 6 nëntor të vitit 1946, në Romë. Meqë për Bllokun Kombëtar Independent kemi dhënë shenime të qarta, në një shkrim të mëhershëm botuar për Kapidan Ndue Gjon Markun, tani do të ndalemi në përshkrimin që i japin bashkëkohësit, të cilët e njohën dhe vepruan me Kapidan Gjon Marka Gjonin.Profesor Ernest Koliqi në një Shkrim te Botuar në “Shejzat“ 5-6 1966, për Kapidan Gjonin do të shkruaj:”Na të mërguemit që jetuam afër Kapidanit, edhe patëm fatin ta takojm pothuash për ditë, me vjet rrjesht,do të kemi parasysh fytyrën e tij me viza bujare të holla e të mprehta ashtu si i shifshim kur, rrethue dashunishtë prej neshë, mirrte pjesë në bisedime tona. Nuk i biente fjala në tokë. Vërejtjet që bante të matuna e të urta,zdritshin kuvendimin.Përvoja e fitueme gjatë një jete së vështirë, plotë tronditje të paprituna, melmente bisedën gjithsaherë që ai nderhynte. Nji dell i lehtë humori, qi nuk u mungon burrave të malëve, një kokërr krypë shpotie pa thepa therës, ia bante të shishem të folunit, kur merrte me tregue ndodhina e store të vjetra. Kishte një mbamendje të quditshme.“Vargje kujtimesh në lidhje me ngjarjet Shqiptare, shtjelloheshin në kallëzim të tij, si rrokela filmash ndër ditë që ishte në qejfë” Ndërkaq, profesor Zef Valentini në një shkrim te botuar poashtu në “Shejzat“ me titull “Per nji Flamur të palisun” kur flet për Kapidan Gjonin thotë:”Kujtimi i veprimit të Dukagjinit, të vjetër në fushë të Kanunit, mund të jetë ai që i dha Gjomarkut, atë kompetencë si me thanë, orakulare në punë kanunore. Kapidan Gjonin, si e njofta unë, vazhdon profesor Zef Valentini, atë kompetencë e kishte dhe e shoqnote me nji kompetencë dijenore, të cilën veqë nuk e shite aspak, por e qite pothue me marre, si nji gja e vorfen, nji gja personale, që kush dijte ma tepër mund të ja qite poshtë.““Pata fatin me e pëvetë shumë herë në punë Kanuni, e me nxjerrë prej tij njoftime të shumta e të çmushme, të cilat mund të gjinden nëpër botimet e mija, shenjue me emën të tij. Por edhe u gëzova shumëherë, kur përgjigjet e tia nuk duelen mu si i pritsha unë, e më lanë shtangë, ose në dyshim, a e kishte marrë vesh mirë pëvetën teme, a kishte përgjegjë me mendë e me dije, a por habitas. Mirë, por mbrapa tue studiue ma thellë, kam gjetë gadi përherë se ishin pikpamje tjera, që unë nuk i kisha gjetë, e që i nepshin një masë e nji drejtpeshim, ma të pranushëm diktatevet të Kanunit.Sjellja e ati farë Zotnisë mu duk gjithmon sjellje fisnike por miqsore e një princi konstitucionar, asi princash demokratë, që edhe sot në këtë botë republikane, moderne, janë kënaqësia e njierzvet të vet. Sakt mund te thuhej,perfundon këtë shkrim profesor Zef Valentini, e sbesoj se mund të mohohet se, dera e Gjomarkut,edhepse ka patur kundërshtimet dhe ashpërsitë e veta, edhepse nuk munguanë as gabime as edhe gjaqe në historinë e vështirë e të gjatë, të saj, është unjisue me popullsinë e vet, e ka gjykue, e ka pri, e ka përfaqësue, edhe ka mbajtë prej saj porsi zemra kryet e komunitetit Mirdituer, shtylla e flamurit të tij”.

Sëmundja e rëndë,vdekja dhe varrimi madhështor i kapidan Gjon Marka Gjonit

Duke u bazuar në shkrime te botuara dhe të dhënave të drejtpërdrejta nga bashkëkohasit qe ende jetojnë, kapidan Gjoni u sëmur rëndë në vitin 1960. Diagnoza e mjekëve qe menjëhrë deshpëruese. Ata nuk i jepnin jetë më shumë se dy– tre muaj. Përkundrazi, trupi i kapidan Gjon Marka Gjonit qendroi aq shumë saqë mbetën te quditur edhe mjekët që kujdesëshin për shëndetin e tij. Dhe pas 45 ditësh qendrimi në spital, ai u kthye sërsish në shtëpi, kurse tek mbesatë e vogla, vajzat e Ndout, dhe për disa vite të tëra e vazhdoi jetën e zakonshme. Në vitin 1964 sëmundja iu shfaq persëri. E për dy vite e dhjetë muaj, prap mbeti i shtruar në spital.Asnjë ankim nuk i duel kurrë nga goja.Vizituesëve, pasi zërin ia kishte këputur sëmundja, iu fliste me dritë të syve,që nënqeshëshin nën një hije trishtimi, në thellësi të minxave.Ishte një nënqeshje qe lulëzonte nëpër therje të dhimbjeve.Priste burrnisht pa u tutë timtat e fundit.E drita e nënqeshjës në buzë të zbardhura prej vuajtjeve, vinte përherë tue pakun, por nuk zhdukej.Kaloi në jetë të pasosme, në orën 21,15 të ditës së 28 Prill 1966, duke ia shtrëngue dorën Ndout, të birit që u kujdes për te, me dashuri birnore të pashoqe gjatë sëmundjes së gjatë që ia ndali ngadalë fuqinë e trupit, bërë asht e lëkurë.Pas kalimit në jetën e pasosun, Kapidan Gjon Marka Gjoni u varros me 30 Prill të vitit 1966. Varrimi iu bë në mënyrë madhështore.Fjalën e fundit e mbajti profesor Ernest Koliqi, ndërsa miqë e dashamirë dy djemëve të tij, Kapidan Ndue Gjon Markut dhe kapidan Nikollë Gjon Markut ia shtrëngonin duart për kryeshëndosh. Në këtë varrim morën pjesë përveç mbarë diasporës shqiptare, edhe miqtë Italianë siç ishin:Shkelqesat Cassiani e Gjeneral Palandri, prof. Schiroo, zoja Maja Jacomoni, në përfaqësi të shoqit, profesor Gradilone, Dott.La Francesca, Comm.Zanuttoo, Pio Monatanari e shumë të tjerë.Kurorat ishin te shumta, ku veçohen ato te familjarëve, e nipave dhe mbesave, dhe shumë të tjera dërguar nga familjet atdhetare si Verlaci, Shkreli, Zorzoli, Mirakaj, Koliqi, e nga zotërinjët; Tahir e Rifat Kolgjini, Asllan Zeneli, Iljaz Kraja, Lazër Qupi, një kurorë e porositur nga grupi i Bllokistave të Belgjikës,që arrijti më vonë.Te dy djemëve të Kapidan Gjon Marka Gjonit nga mbarë mërgata shqiptare nacionaliste, iu erdhën telegrame ngushëllimi, po përmendim vetëm disa preji tyre, në emër te Mbretërisë Shqiptare Leka I, mëpas Cardinanale Antoniutti dhe Francesco Jacomoni, në emër të Komitetit Shqipnia e Lirë profesor RexhepKrasniqi, në emër të Organizatës Kombëtare Lëvizja e Legalitetit Selim Damani, Në emër të Lidhjes se Prizrenit, Ismet Ukë Sadiku, në emër të Grupit të Rezistencës Shqiptare, Mithat F. Dine, në emër të organizatës Balli Kombëtar Qazim Emra, në emër te Bllokistave Melyshi-Ashta-Quni, në emër te grupit bllokist të Belgjikës Rrok Maloki, nga Pukasit me qendrim në New York, Nga Qendra Ndërkombëtare për studimet Shqiptare, Petrotta-Valentini-Gurakuqi,Nga Madridi Hysen Selmani, nga Brukseli Muharrem Bajraktari, nga Londra Maria Selma dhe Tajar Zavalani, nga Firenze Isa Ndreu, nga New Yorku Familja Myftia e Xhemal Laqi, nga New Yorku Dom Zef Oroshi, Nga Roma Berati, nga Brukseli Hysen Prishtina-Tahir Zajmi- e Rifat Kolgjini, nga Brukseli Sabri Domi, nga Stambolli Tahir Kolgjini, nga New Yorku Said Kryezi, nga Brukseli Prenk Pervizi.Gjithashtu vëllezërve Ndue dhe Nikollë Gjomarkaj iu kanë ardhë edhe tjera telegrame, nga shtetet e Bashkauar te Amerikës, Ndue Përpepaj, Dedë Pjetërnikaj, BardhokNdreu, Shemsedin Vendreshta, Dr Hamdi Oruqi, Haki,Jonuz, e Elez Ndreu, Ndrecë Kaziu, Nikollë Shkoza, Gjokë Dragusha, Gjon Marka Qupi, Familja Nik Kajtazi, Mexhit Dibra,Lem e Lec Koliqi, Zef Luka, Pjerin Shkreli, Gac Gurakuqi, Toni Leka.Nga Anglia Lazer Cupi, nga Belgjika Beqir Rroji, Nikë Gjeto Daka e Arif Zekollari, nga Kosova Familja Kazazi, nga Austria Familja Koka, nga Gjermania Profesor Martin Camaj, Hil Topalli, Gjon Gjinaj, Ahmed Demi, Bardhok Shkurti,nga Roma: Neki Libohova, Generale Amedeo Verge, dhe familja Ottolino Marineli, familja Di Porto , Familja Del Monaco, familja Fabiano, si dhe Familja ErminiaBattisti -Melgushi. Nga Palermo Hanni e Gilbert Gurakuqi, Familja e Lazer Bojagjiu vellai i Nënë Terezës Gongje Bojagjiut). Letra në shenjë ngushëllimi kanë derguar edhe ingjinier Xhafer Deva, Profesor Rexhep Krasniqi, Nikollë Mëlyshi, Shukri Biqaku, dr Spiro Muka, Albert Curtani, profesor Zef Nekaj,Ymer Doda, Ndue Lala, Nos Qirjaku, Prenk Pervizi, Ndue Mëlyshi, Dul Rroji, Gjergj Koka, Gjon Marka Gjini, Gjet Gjonaj, Haki Ballanca, Zef Suti, Pashk Margjonaj, Lec Shllaku, Adem Tafani, Qani Lesk Tatzati, Ahmet Satat, Hetem Zeqiri, Kamer Alla, Bardhok Doda, Daut Elezi, Kolë Frroki, Gjin Mirakaj, Dedë Gjini, Lazër Qupi, Viktor Koliqi, Gjokë Preng Markaj, Dodë Frroku, Ndrekë Kola Prend Ndue Qupi etj.Jo rastësishrt i dhashë një pjesë të emrave të këtyre atdhetarëve të cilët ndienin një dhimbje të madhe për humbjen e Kapidan Gjon Marka Gjonit, me një fjalë, këtë dhimbje e ndienin të gjithë atdhetarët e Shqipërisë Etnike, atëherë si mund tia humbin shkëlqimin atdhetar veprimtarisë kombëtare te Kapidan Gjona Marka Gjonit disa shkrime të shkruara në kohën e komunizmit, dhe më parë, të porositura nga qarqet pansllaviste e të shkruara nga disa mbeturina, të cilat nuk e vlejnë as emrin tua përmendim.Kapidan Gjon Marka Gjoni mbetët në Historinë Shqiptare se, përkundër aktivitetit personal në sherbim të Kombit, veprimtarinë e tij e vazhduan dhe e kryen me shumë sukses edhe pesë djemtë e tij. Po e fillojmë nga më i madhi Kapidan Dr Mark Gjon Marku, udhëheqës i luftës për Shqipërinë Etnike, ai përpos që u shqua në aktivitetin politik,ku për dy mandate ishte ministër i punëve të brëndshme, kur thirri zëri i atdheut e kapi edhe pushkën, deri sa u vra me 14 Qershor te vitit 1946, duke e udhëhequr luftën për Shqipërinë Etnike. Pasiqë ishte plagosur rëndë, i ra vetit dhe ra heroikisht siç ranë Mirditasitë nëpër Shekuj. Kapidan Ndue Gjon Marku, i cili e udhëhoqi për gjashtë muaj luftën në Mirditë dhe, për 45 vjet Bllokun Kombëtar Independent, kapidan Llesh Gjon Marku i cili e mori komandën e luftës me 14 Qershor të vitit 1946 dhe këtë luftë e vazhdoi përplot një vit e tre muaj, derisa ra heroikisht me 9 Gusht të vitit 1947. Një vend të merituar zën edhe kapidan Ded Gjon Marku. E them kapidan Ded Gjon Marku, sepse nuk kam degjuar asnjëherë në historinë e popujve për një te burgosur dhe të internuar aq gjatë,dhe nuk mund të bëj një krahasim me dikë tjetër. Kapidan Ded Gjon Marku, djali i katërt i Kapidan Gjon Marka Gjonit, i mbajti 41 vjet burg dhe internime në regjimin komunist të Shqipërisë, dhe më i vogli Kapidan Nikollë Gjon Marku, i cili në moshën 17 vjeçare, theu burgjet komuniste ,ku më vonë iu bashkua Kapidan Gjonit dhe Kapidan Ndout në Itali, duke dhënë edhe ky një kontribut të çmueshëm kombëtar në Bllokun Kombëtar Independent.Pasiqë këtë shkrim e fillova me fjalët e profesorit dhe atdhetarit të madh profesor Ernest Koliqit, e do burrnia që edhe përfundimin e këtij shkrimi tia japim fjalëve te Koliqit, i cili në fjalimin e mbajtur në vorrimin e Kapidan Gjonit do të thotë:”U përpijë nga hijet e mëdhaja të vdekjës edhe, ky burrë në të cilin gjatë shtegtimit mbi këtë dhe, u shfaqun të skalituna vetitë ma tipike të gjakut tonë shqiptar. Jetoi në një kohë kapërcimi prej një epoke në tjetrën, e cila shkaktoi përleshje të frigueshme në mes të dy botave në kundërshtim: një botë që perendonte, e që ndër ne kishte ngjyra heroiko-patriarkore, e një botë mendimesh të hovshme,që synonte në vrulli të saj, me shqymbë çdo shenjë kalese, para se me përtri mbi baza të reja jetën e njerëzimit. Shka ishte vërtyt e meritë për etënt e gjyshat, u qujt paprimtmas e mbetë mun faj për breznitë e reja.Kapidani i Mirditës u përshkue në mes këtyre lagjeve në luftim, duke besue ngultas në vlerat e përvojes stërgjyshore, i bindur se, vetëm ky trashëgim i urtisë së lashtë qet në breg të mirqenjës në këtë jetë, në dashtë një njeri, në dashtë një votër shtëpiake, një rreth shoqërues, një komb.” E këtyre fjalëve të profesor Koliqit ia shtojmë vetëm edhe dy fjalë te profesor Zef Valentinit, i cili thoshte se: “Kapidani i Mirditës Gjon Marka Gjoni, ishte Shtylla e Flamurit Kombëtar”, atë flamur, i cili për pesë shekuj me radhë u ruajt në Mirditën Heroike.

Posted by ALBANIAN-AMERICAN FREEDOM HOUSE ,

http://www.aafhsite.com/apps/blog/show/42881874-spiunet-e-sigurimit

Arsen Kruja

Holanda në alarm:

Dyndje nga azilkërkuesit shqiptarë

Azilkërkuesit shqiptarë që refuzohen nga Gjermania, i kanë kthyer sytë drejt Hollandës. Fenomeni i azilkërkuesve shqiptarë ka zënë faqet e para të gazetës më të madhe holandeze “De Telegraaf”. Në reportazhin kushtuar shqiptarëve shkruhet se numri i tyre po rritet, pasi azilkërkuesit që refuzohen në Gjermani mbërrijnë në Holandë. Arsyeja kryesore pse shqiptarët duan të ikin nga vendi i tyre është gjendja e rënduar ekonomike, thekson “De Telegraaf”. Gazeta më e madhe holandeze “De Telegraaf” i ka kushtuar reportazhin e saj kryesor çështjes së azilkërkuesve shqiptarë. Në një shkrim të gjatë të publikuar në dy faqet e para, gazetari Alexander Bakker denoncon ardhjen e shqiptarëve. Sipas “De Telegraaf”, në Holandë ka një fluks shqiptarësh shumë herë më të lartë, kjo pasi në këtë vend mbërrijnë një pjesë e azilkërkuesve shqiptarë të refuzuar nga Gjermania. Gazeta rendit arsyet kryesore pse shqiptarët largohen, që kanë të bëjnë me përkëqesimin e gjendjes ekonomike në vend vitet e fundit. Gjithashtu, në ikjen e shqiptarëve nga vendi i tyre, sipas “De Telegraaf”, ka ndikuar edhe mospërkrahja me ndihmë ekonomike nga shteti dhe mosofrimi i vendeve të punës. Numri i azilkërkuesve shqiptarë është rritur në një mënyrë drastike vitin e kaluar në Holandë. Ekziston frika se numri i azilkërkuesve do të rritet, pasi një pjesë e tyre nuk pranon të rikthehen në Shqipëri dhe pas refuzimit të tyre në Gjermani nisen drejt Holandës. Gazeta thekson se një kërkesë e tillë mund të zgjasë deri në gjashtë muaj, por rregullat e Dublinit përcaktojnë që vetëm një vend vendos për kërkesën e azilit. Nëse kjo kërkesë refuzohet, edhe një kërkesë e dytë në një vend tjetër do të refuzohet automatikisht. Duke llogaritur edhe emigrantët e larguar nga Kosova janë rreth 80 mijë shqiptarë që kërkojnë të qëndrojnë në Gjermani deri tani, duke ia kaluar edhe sirianëve. Propaganda dhe dëbimet e organizuara që kanë bërë autoritetet gjermane për shqiptarët gjatë muajit të fundit, duket se nuk kanë ndikuar fare në vendimin e shqiptarëve për të lënë gjithnjë e më masivisht vendin për të kërkuar një zgjidhje përfundimtare për veten dhe familjet e tyre. Emigrimi është shpresa e fundit që ata kanë për të rregulluar diçka në jetën e tyre.

Finlanda, 670 azilantë shqiptarë më 2015

Finlanda vazhdon të tërheqë një numër të konsiderueshëm të aplikantëve shqiptarë për azil politik. Autoritetet e emigracionit në Helsinki raportuan statistikat e këtij viti, ku shqiptarët mbeten vendi i katërt me numrin më të madh të azilkërkuesve. Nga janari deri në shtator numërohen 670 qytetarë shqiptarë që kanë udhëtuar drejt kornes veriore të Europës, për të kërkuan mbrojtje për veten dhe familjet e tyre. Shtatori ka patur një rënie krahasuar me gushtin, por sërish mbetet një prej muajve me numrin më të madh të aplikantëve për azil politik. Vendet skandinave kanë qenë një destinacion kryesor për shqiptarët gjatë këtij viti. Prania e një komuniteti shqiptar të organizuar në Suedi ka tërhequr edhe numrin më të madh të azilkërkuesve.

100 mijë azilantë nga Shqipëria në Gjermani

Pas pretendimeve që ngriti Rama se azilantët shqiptarë nuk vijnë nga Shqipëria, por nga komuniteti i emigrantëve shqiptarë në Greqi dhe Itali, autoritetet gjermane kanë bërë kujdes kësaj radhe të evidentojnë edhe ata shqiptarë që kanë ardhur nga vende të tjera. Në total numri i shqiptarëve që kanë aplikuar për azil në Gjermani gjatë vitit 2015 shkon në 66 311 vetë, shumë më tepër se Afganistani dhe Iraku, që janë të përfshira në luftëra prej më shumë se një dekade. Eksodi i shqiptarëve drejt vendeve të BE-së, Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Kanadasë dhe Australisë vazhdon pothuajse në të njëjtat ritme prej më shumë se një viti. Ekspertë të emigracionit vlerësojnë se janë mbi 100 mijë shqiptarë që kanë lënë vendin gjatë dy viteve të qeverisjes së koalicionit të majtë të udhëhequr nga Edi Rama. Një pjesë kanë lënë vendin, pasi kanë përfituar nga proceset e bashkimit me anëtarët e familjeve që kanë emigruar më herët, por më shumë se 90 mijë kanë emigruar për herë të parë. Në Europë, Gjermania ka njohur fluksin më të madh të emigrantëve shqiptarë. Në intervistat që kanë dhënë për autoritetet e huaja të emigracionit, azilkërkuesit shqiptarë janë shprehur se veç situatës së rëndë ekonomike, mungesa e rendit dhe e sigurisë për jetën përbëjnë një prej arsyeve madhore që ata detyrohen të braktisin masivisht vendin. Kriminalizimi i Parlamentit dhe institucioneve të tjera të shtetit, pas ardhjes së të majtëve në pushtet kanë bërë që policia dhe autoritetet e tjera ligjzbatuese të vihen nën kontrollin e pushtetarëve të korruptuar dhe partnerë të mafias. Kultivimi masiv dhe trafikimi i drogave gjatë kësaj periudhe kanë fuqizuar ndjeshëm grupet kriminale, por edhe ndezur luftën mes tyre, duke mbjellë terror në shumicën e qyteteve shqiptare. Statistikat e publikuara nga autoritetet gjermane tregojnë se, numri më i madh i azilkërkuesve kanë kombësi shqiptare.

.

 
 

 
Ashtu sikurse me sulmet e Charlie Hebdo, edhe pas atyre të së premtes, filluan të dalin teoritë e para online të konspiracionit. Në Youtube, një person me nje theks amerikan, në kanalin “Russianvids: The Matrix Exposed” argumenton se asgjë nuk ka ndodhur në stadiumin e Parisit “Stade de France”.
 
Ai thotë se mediat, të cilat punojnë për qeverinë, po publikojnë imazhe të rrejshme të turmës që vrapon drejt fushës. “Argumenti” i tij kryesor është se nuk ka asnjë video amatore të ndonjërit prej personave në fushë, përkundër se të gjithë kanë celularë nëpër duar. 
 
Sigurisht, që kjo është një “argument” qesharak, pasi video amatore, nga njerëz që kanë qenë në fushë të premten në mbrëmje, janë publikuar disa orë më vonë.
 
I njëjti person, ka publikuar një tjetër video dhe në një tjetër kanal ku shpalos një tjetër teori absurde. Kësaj radhe, në video shihen njerëzit e plagosur në rrugët e Parisit, që ai i cilëson të gjithë si “aktorë profesionistë”, pasi sipas tij, të gjithë janë të qetë, ndërsa në situata të tilla normalisht që njerëzit i kap paniku.
 
Të dyja videot janë shpërndarë gjerësisht në rrjete sociale, sa që e para tashmë ka rreth 42 mijë shikime, ndërsa e dyta po shkon drejt 18 mijë shikimeve.
 
Hakmarrje ndaj refugjatëve?
Në rrjetet sociale arabe janë publikuar disa foto ku shihet zjarri që ka rënë në kampin e refugjatëve në Kalais, qytetin port në veri të Francës, që ndodhi po të premten mbrëma. Shumë përdorues të Twitter kanë ripostuar këto imazhe si dhe kanë shkruar se kjo ishte një hakmarrje e francezëve pas sulmeve. Kjo nuk ka të bëjë aspak me hakmarrje, pasi autoritetet në Kalais kanë thënë se zjarri kishte rënë aksidentalisht, kjo për shkak të përdorimit të sobave me gaz dhe zjarrit që refugjatët ndezin me qëllim ngrohjen.
 
Pas sulmeve, dritat e Kullës “Eiffel” u fikën?
Fotot ku shihet Kulla “Eiffel” me drita të fikura u shpërnda gjerësisht në rrjetet sociale. Disa që shpërndanë këto foto në llogarinë e tyre, si përshkrim për foton kishin venë se dritat janë fikur për nder të viktimave, ndërsa të tjerë se terroristët kishin sulmuar kullën. Në të vërtetë, as njëra dhe as tjetra nuk është e saktë, pasi dritat e Kullës “Eiffel” fikën çdo natë pas orës 01:00 (me kohën lokale të Parisit) . 
 
Foto nga koncerti në “Bataclan”
Një foto ku shihet duke performuar grupi amerikan “Eagles of Death Metal” pretendohej se ishte shkrepur disa momente para se të ndodhte tragjedia në sallën e koncerteve në “Bataclan”. Kjo nuk është e saktë. Në fakt, aty vërtetë është grupi amerikan duke performuar, por është një koncert në Dubai dhe jo në “Bataclan”.
 
Një person i plagosur duke tentuar të largohet
 Një foto, ku shihet një person që është plagosur rëndë nga mbrapa në kangjella, thuhet se është njëri nga pengjet që po tentonte të largohej nga salla e “Bataclan”. Kjo nuk është e vërtetë, pasi fotoja është bërë në Senegal para tre vitesh dhe aty është një hajdut që ishte plagosur duke tentuar të largohet nga vendi i krimit.
 
“Cicërima” e Donald Trump
“Nuk ju duket interesante fakti që tragjedia në Paris ndodhi në vendin me kontrollin më të lartë për armët në botë?”. Po, kjo është një “tweet” i Donald Trump që u shpërnda në Twitter e që u kritikua jo pak, por kjo ishte pas sulmeve në Charlie Hedbo, ndërsa pas sulmeve të së premtes ai ka shkruar një tjetër gjë. “Lutjet e mia janë për viktimat dhe pengjet në sulmet e tmerrshme të Parisit. Perëndia qoftë me ju!”, ka shkruar ai.

Autoritetet italiane kanë dhënë alarmin sa i përket “rrugës” së Adriatikut për emigrantët nga Lindja e Mesme dhe ata që tani ndodhen në vendet e Ballkanit Perëndimor. Drejtorja e Policisë Kufitare Italiane “Zona IV”, Irene Tittone, gjatë konferencës, “Kufijtë e ri të emigracionit”, ka thënë se trafikantë nga Shqipëria mund të nisin këtë rrugë. “Il Messaggero” shkruan se strategjia e trafikantëve të njerëzve mbështetet në dy fakte. Së pari, afrimi i dimrit në Ballkan, që në mënyrë dramatike ndryshon mundësinë që azilkërkuesit të përballen me periudha të gjata në këmbë. Së dyti, udhëtimi me det shmang pengesat e vëna nga shtetet si Kroacia, Austria dhe Sllovenia, si gardhet me gjemba, barrierat apo kontrollet e rrepta. Megjithatë drejtoresha e Policisë Kufitare, thotë se gjithçka do të varet nga ajo që do të ndodhë në Gjermani, Austri dhe Slloveni. Mbyllja, por edhe riorganizimi i kufijve, mund të krijojë një korridor të detyruar drejt kufirit italian që kufizohet me Slloveninë dhe Austrinë. “Të ardhurit e vazhdueshëm të ditëve të fundit janë tashmë një sinjal. 

Klara Caushi

Shqiptar, ma shpifni me hipokrizinë tuaj!

Unë jam muslimane dhe ju nuk e prishni dot fenë time.

Unë jam muslimane dhe nuk kam asnjë faj pse kam të njëjtën fe me ata skizofren që vrasin në emër të islamit.

Unë jam muslimane, por nuk trumbetoj devotshmëri hipokrite. E dua njeriun, paqen, jetën. E dua çdo qenie që Zoti krijoi.

Unë nuk çjerrë fytyrën me thonjtë e as ve statuse solidarizimi në Facebook kur ndodh një tragjedi. Jo se nuk më dhimbsen ata njerëz, por se nuk i ndaj njerezit ca të nënës ca të njerkës.

Kush prej jush ka vend ndonjëherë flamurin e Sirisë në Facebook? Kush prej jush ka vënë flamurin e Burmese? Po të Ukrainës? Kush u solidarizua për ata vogëlushët që u ekzekutuan dhe u bën pirg për ti t’i fotografuar? Kush u solidarizua për masakrat e kolonive franceze? Askush! Nuk ju dhimbsen ata?!

Më duket kaq idiote kjo vënia e flamurit Francez në profil. Kush prej shteteve evropiane a më gjerë është solidarizuar me ne kur na shtypën e na masakruan? Kush u solidarizua për viktimat e komunizmit? Kush u solidarizua për djemtë tanë studentë që dhanë jetën për liri? Kush u solidarizua për djemtë tanë që lanë kockat maleve dhe në emigrim?

Askush!

Ne kemi identitetin tonë, flamurin tonë dhe duhet të solidarizohemi që po na pinë gjakun çdo ditë, që po na rrjepin. Duhet të solidarizohemi me studentët, për të ardhmen tonë, për çmimet, për taksat…Ju duhet të solidarizoheni që vendet e Evropës po e vjelin çdo burim dhe pasuri të vendit tonë.

Mjaft u shqetësuat për francezët, se ata nuk na kanë në refene, as për azil nuk na duan. Mjaft e “hëngrët sapunin për djathë” me sulme të stisura për interesa dhe qëllime politike. Shikoni të siguroni një copë buke për fëmijët tuaj, boll u ngopet duke lëpirës fundshpinen e botës.  #MJAFT ME HIPOKRIZI!

Ambasadori i SHBA-ve në Tiranë, Donald Lu në takimin e parë konsultativ për reformën në drejtësi ka folur hapur për “penguesit” e kësaj reforme. Lu tha se kësaj reforme i tremben ministrat e korruptuar, deputetët kriminelë, gjykatësit e paaftë dhe prokurorët e korruptuar.

“Kush i trembet më shumë reformës në drejtësi? Unë e di kush, ministrat e korruptuar, deputetët kriminelë, gjykatësit e paaftë, dhe prokurorët që marrin paratë tuaja kur nuk e ndjekin penalisht dikë”, tha ambasadori amerikan.

Lu përshëndeti angazhimin e opozitës me ekspertët e saj në hartimin e ligjeve të reja si dhe i kthehu përgjigje një gjykatësi që ai nuk preferoi ta identifikonte me emër.

Duke bërë të qartë se SHBA mbështesin të gjitha propozimet për reformën në drejtësi, kjo reformë tha Lu do të largojë gjykatësit dhe prokurorët e korruptuar dhe të paaftë dhe do të krijojë shansin e parë për krijimin e një sistemi të pavarur nga ryshfeti, njerëzit e fuqishëm dhe krimi i organizuar.

Pjesë nga fjala e Donald Lu:
Kush i trembet më shumë reformës në drejtësi?
Unë e di kush, ministrat e korruptuar, deputetët kriminelë, gjykatësit e paaftë, dhe prokurorët që marrin paratë tuaja kur nuk e ndjekin penalisht dikë.
Për shkak se Shqipëria është një demokraci e mirëfilltë duhet të ketë dialog të hapur dhe të sinqertë për të diskutuar nëse rekomandimet e ekspertëve janë reformat e duhura.
Jam inkurajuar se javën e kaluar, 7 ekspertë të zgjedhur nga opozita u angazhuan të punojnë për hartimin e ligjeve të reja.
Të dëgjojmë me vëmendje diskutimet dhe sugjerimet konstruktive për këtë reformë.
SHBA mbështesin plotësisht propozimet aktuale.
Kemi marrë pjesë në secilin propozim për ndryshimet kushtetuese.
Kjo është një reformë rrënjësore që do të marrë hapa për largimin e gjykatësve dhe prokurorëve të paaftë dhe të korruptuar.
Një gjykatës tha se vinte në dyshim se ndryshimet kushtetuese do të kompromentonin pavarësinë e gjyqësorit. Asnjë edhe një shqiptari vetëm nuk beson se sistemi i drejtësisë është i pavarur.
Jo i pavarur nga ryshfeti, telefonimit të drejtësisë, ku persona të rëndësishëm telefonojnë gjyqtarët për udhëzime si dhe jo i pavarur nga krimi i organizuar.
Kjo reformë do t’i japë Shqipërisë shansi e vërtetë për të bërë sistemin e drejtësisë për herë të parë të pavarur.

Vlahutin: BE nuk do heqe dore nga reforma ne drejtesi
Ambasadorja e Bashkimit Evropian në vendin tonë Romana Vlahutin tha se është e ndërgjegjshme për frikën e shqiptare se reforma në drejtësi mund të dështojë, por ajo shprehu me forcë bindjen se Bashkimi Evropian nuk do të tërhiqet pas për të vijuar me këtë proces kyç për integrimin e vendit ton. Ajo thotë se ka grupe të cilave u intereson një sistem i korruptuar gjyqësor, por theksoi edhe një herë se “të heqësh dorë nuk është pjesë e politikave të BE”

“Dëgjoj shpesh që na thonë “Mos hiqni dorë”! Është e qartë për ne se ka frikë që kjo reformë mund të dështojë, mos të jetë e thellë, për arsye të grupeve të interesave që kanë interes të vazhdojë ky sistem i dështuar. Të heqësh dorë nuk është pjesë e politikave tona, qytetarët e Shqipërisë kanë thënë me zë të lartë se duan një demokraci me shtet të së drejtës me të drejta si në BE. Është e drejta juaj t’ja bëni atyre të qartë që ju zgjidhni që kërkoni reformë të plotë radikale dhe gjithëpërfshirëse. Pse duhet të ketë ndryshime? Ne këtë e dimë të gjithë “, u shpreh kreu i prezencës së Bashkimit Evropian në Shqipëri.

Vlahutin tha se reforma do të “filtrojë” gjyqtarët dhe prokurorët e pakorruptuar që meritojnë të qëndrojnë në sistemin e drejtësisë, dhe të vendosë se kush duhet të largohet.

“Një sistem drejtësie që funksionon e merr të mirëqenë që vetëm gjyqtar të pakorruptuar janë pjesë e këtij sistemi. Sistemi i drejtësisë duhet të kalojë në një proces transparent i të parit se kush janë gjyqtarët dhe prokurorët që meritojnë të qëndrojnë në këtë sistem. Por duhet vendosur edhe kush duhet të largohet. Duhet të përfitojnë vetëm më të mirët”, theksoi ambasadorja Romana Vlahutin.

A duhet të jetë reforma politike apo vetëm e ekspertëve të nivelit të lartë? Vlahutin argumenton se përsa kohë politika shqiptare ka shprehur vullnetin për ta çuar para këtë proces, BE e merr të mirëqenë se do të ketë besimin e tyre dhe nuk do të devijohet nga marrëveshja e komisionit të Posaçëm për këtë reformë apo rekomandimet e Komisionit të Venezias. Sipas saj, reforma në drejtësi duhet të kalojë përmes një procesi transparent dhe me përfshirjen e të gjithë aktorëve.

“Me kohën kjo reformë do të duhet të votohet në parlament dhe jo nga ekspertët apo ambasada. Në të gjithë takimet politikanët na thonë që i japin mbështetjen kësaj reformë kritike për zhvillimin e Shqipërisë. Megjithëse ka mbështetje politike për këtë reformë ne e marrim të mirëqenë që ata do të respektojnë marrëveshjen e arritur në komisionin e posaçëm dhe rekomandimet e Komisionit të Venezias. Duhet debat i hapur, dhe argumentet duhet të qëndrojnë brenda standardeve evropiane. Përmbajtja e standardeve të BE-së nuk mund të negociohet për këdo që do të bëhet shtet anëtar”, – u shpreh Vlahutin.

Azemi kishte një hotel 3 katësh të veshur me gurë dekorativ dhe restoranti I I tij I famshëm Kukësi buzë liqenit të Ohrit ishte me çertifikatë të rregullt pronësie të rregullt në Hipotekën e Pogradecit. Ai e kishte vënë në kolateral në bankë për kredinë 100 mijë euro që kishte marrë. Lejen e kishte nga KKRRT. Në 6 Janar 2015 INUK I prish pa asnjë vendim apo njoftim zyrtar prishjeje. Atë ditë më arrestoi në mënyrë të paligjshme Policia sepse I filmova në flagrancë shefat e INUK dhe Policisë si avokat në krye të detyrës që ka të drejtë të mbledhë prova dhe video sot ndodhet në të gjithë institucionet ndërkombëtare si provë flagrante e paligjshmërisë së shtetit që mban era kërmë (prej Funeralit të përzgjatur të Rilindjes). Sot Azemi është papunë, 5 familje po ashtu. Zyra e Taksave Vendore po ashtu nuk përfiton më taksa (ai deklaronte para prishjes 15 mijë dollarë xhiro në muaj). 20 familje nga fshati Udenisht furnizonin me peshk, mish, produkte bulmeti, fruta dhe perime Restorantin prej 15 vjetësh. Sot të gjithë ushqehen me surratin e Ramës para televizorit çdo natë. 
Ju heshtët atëhere. Sot u dha lajmi që vetëm në 2 muajt e fundit Shtator – Tetor 2015 kanë humbur vendin e punës 72000 vetë…
Ç’duhet të ndodhë tjetër që të mbushim shishet e vjetra të qelqit me benzinë për ti kthyer në BOMBA MOLOTOV dhe të djegim Kryeministrinë e Sorosit në Bulevardin Dëshmorët e Kombit që ka në plan të falimentojë Shqipërinë me qëllim që të na blejë çdo pasuri kombëtare dhe private me 5 lekë siç bleu Koçodhima në 1998 Ndërmarrjen e Frigoriferit prej mijëra metra katror për vetëm 3000 USD???

A.Goxhaj.

Jam Ajtanga LUBONJA , EDI! Nuk po ju drejtohem me shprehjet standarte ”I NDERUAR Z.KM EDI RAMA! Ju vertet jeni Kryeministri i vendit tim dhe une si qytetare e ketij vendi , duhet te jem e ndergjegjeshme per postin qe mbani…po per mua nuk e justifikoni kete vend, nuk mund t’ju quaj ”BABAI I KOMBIT”! Le te kthehemi shume vite perpara, kurre ju ishtit student, i mbushur me pasione endrash…keshtu ju kam njohur! Une atehere isha e fshikulluar nga kamzhiku i diktatures dhe mbanja epitetin ”ARMIKU I POPULLIT”, po ju nuk me pate me percmin( ishe bir i nje familje komuniste me baza te forta, babai yt Kristaq Rama, rinte ngjitur me Nexhmije Hoxhen ne Kuvend…prandaj kurre te dhashe doren u drodha, atje ne studion -dyqan te mikut tone te perbashket Sali HALLMUCA! Po miku im me qetesoi..”eshte cun garip me tha, mos u nis kush eshte! Dhe une u clirova, biseduam gjate, ju po benit pikturen e dipllomes( te kujtohet) dhe per te plotesuar portretin e saj ”mesueses se moshuar”, pikturuat duart e nenes time ( ti u mahnite nga ajo dore Edi dhe e quajte ”dore fisnike”, po fisnike ishte nena ime…ishte bije e nje familje te madhe PATRIOTE…FAMILJA TOTO! Pastaj te pashe edhe disa here te tjera, ti gjithemone i qeshur dhe me bagazh barcaletash…pastaj nuk ju pashe me! Kurre filloi levizja Demokratike…u ndesha perseri me ju atje ke Stadiumi ”Qemal Stafa”, ju nuk me pate, po une u lumturova kurre ju pashe ne mes te popullit demokrat dhe fjalet tuaja ”une nuk jam antar i Partise Demokratike, po me ta me lidh urrejtja per komunizmin”, u bene si kembane e nje shoqerie anti komuniste qe po zhvillohej e lire me ne fund ne vendin tim! Poooo, ajo ishte nje kembane e rreme, ti nuk mund te dilnje nga mjedisi yt! U zhduke nje kohe, e mora vesh qe ishe ne France, pastaj te solli F.Nano( i ngeli atij, po kush dreqin ne boten e mistereshme urdheroi ardhjen tende ne politike…ti je djalli ne politike) Nuk po zgjatem me me lidhjet e tua me familjen time, po di qe ay Fatos LUBONJA te shpetoi jeten kurre te rrahen e ti perfundove ne spital dhe ti si shperblim e quajte ”ushtari Lubonja” hahaha, Fatosi ushtar, ti gjeneral! Tani je mbi gjeneral, je KRYEMINISTER…a te del gjumi ndonjehere naten, a i ndegjon ULERIMAT e ketij populli, po une e te persekutuarit e tjere qe endemi ne ”shkretetire” te pa shprese, mes vuajtjes e mjerimit! Kujtohu EDI, ky eshte populli yt qe fatkeqesisht te besoi! Kam shume per te te thene, po po ju le ndergjegjen ne ju ka mbetur ndopak …te funksionoje!!!

Rama nuk është lideri që merr vendime.

Nuk mori as dy muaj më parë, nuk po merr as tani dhe vështirë të marri kur të dalë sërisht gjethi.
E justifikoi aleancën me “njeriun që përfaqëson çdo gjë të kalbur në Shqipëri” në emër të largimit të Sali Berishës. Por bashkëqeverisjen me Ylli Manjanin nuk mund t’ia faturojë përsëri Berishës. Ai nuk nuk pati forcë ta kundërshtojë dhe ajo do t’i mbetet si shenja e turpit e një njeriu që në dy vjet e deformoi aq shumë veten sa pranoi të gëlltisë edhe çorbën më të shpifur që ishte gatuar për të. Pranoi të ulet në një kabinet me njeriun që e ka bërë leckë në çdo studio televizive dhe këtë nuk mund të thotë se bëri për të shpëtuar Shqipërinë nga Sali Berisha. Ilir Meta e nxorri lakuriq, këtë herë në mënyrë të figurshme, përpara shqiptarëve, të cilët nuk kanë më dyshim se dëshpërimi për pushtet i Edi Ramës është përtej çdo imagjinate.

“Kryeministri Edi Rama u takua me zotin Ylli Manjani me të cilin bisedoi për reformën në drejtësi…”. Kjo ndoshta është fjalia më poshtëruese që Rama ka qenë i detyruar të nxjerrë në publik që pas marrëveshjes së 1 prillit me Ilir Metën. Ky i fundit është treguar i pamëshirshëm, duke mos u mjaftuar me demonstrimin e forcës, por duke shkuar deri në poshtërim të aleatit- armik. Emërimi i Ylli Manjanit ministër i Drejtësisë i Republikës së Shqipërisë ishte një shuplakë e nxehtë në fytyrën e lodhur të Edi Ramës. Dhe ky, ndryshe nga sa parashikonin mbështetësit e tij, i ktheu faqen tjetër duke konfirmuar kështu pyetjen retorike që i pati bërë gazetari Tim Sebastian, se dëshpërimi për pushtet qenka më i fortë se gjithçka. Madje deri në pikën sa të të vënë në ballë edhe yllin e turpit dhe të pranosh ta rrezatosh poshtërimin publikisht.

LILI KRISTULI.

“ As perënditë, nuk mund të bëjnë gjë kundër marrëzisë. Isaac Asimov

Dhora, halla e mamasë time, u hodh nga dritarja e korridorit të katit të dytë, të ndërtesës së Degës, Durrës. Ishte viti 1946. Ajo kishte 35 vjeç. Të shoqit i thanë se ishte spiune. Kur shkruanim biografinë, as unë , as motra ime nuk e përmendnim emrin e saj. Askush nuk na i përmendi, sikur ajo të mos kishte ekzistuar kurrë. Ndoshta nuk ishte armike ? Ndoshta u vetëvra për shkaqe që nuk duheshin marrë vesh?
Ne i gëzoheshim biografisë të pa cenuar.

Anzio, nëntor 1998.
Heq me kujdes qelqurinat e bufesë e i vendos në një kuti kartoni. Po ndërroj përsëri shtëpi; është hera tretë që kur kam ardhur në Itali.
Im bir, zgjatet për të marrë pjatancën prej porcelani.
-Kujdes! i bërtas -Bëj kujdes!
Është një kujtim i familjes, prej më shumë se 70 vjetësh.
-O ma, si bën dhe ti për një pjatë, na trembe – ankohet ai.
Ime bijë, që e di historinë e Pjatancës, i thotë, ma jep mua. E mbështjell me kujdes dhe e vendos në valixhen me rroba.
Durrës, fillim tetori 1946
Gjendem në katin e dytë të ndërtesës që më jep ankth sa herë i kaloj përpara. Ka pamje të zymtë. Ngjyra e verdhë e gëzueshme, me të cilën ishte bojatisur vite më parë, është irnosur
në çehre meiti. Nëpër mure, kacavirren si hardhuca, degët e thata të një luleje zvarritëse.
Ata që futen e dalin prej aty, vishen me të zeza, si për kob.
Në oborr, nuk rreshtin makinat që nisen e kthehen me shpejtësi; edhe ato të zeza.
Nuk e di pse jam këtu. Sot në mëngjes, dy burra, na behën në shtëpi. Të sjellshëm.
-Niko T.,duhet të vish me ne në degë. Kemi disa pyetje për të bërë.
I heshtur, Niko shkoi me ta. U kthye më të ngrysur.
E shoqëronin po ata të dy që e kishin marrë në mëngjes. Sytë i ishin futur në zgavra; mu duk i rreshkur. Nuk patëm kohë as të shkëmbenim dy fjalë, sepse njëri nga ata, bëri drejt meje.
-Dhora T. duhet të vish me ne në Degë.
-Përse? Përse ajo? Bërtiti Niko, duke i dalë përpara. Por tjetri ndërkaq po më tërhiqte drejt daljes.
-Vetëm disa pyetje, asgjë me rëndësi, vetëm disa pyetje.
Ktheva kokën për të parë Nikon. Kur ka filluar të thinjet ? Nuk e kisha vënë re më parë.
Nuk mbaj mend si i zbrita shkallët, as si hipa në makinën e zezë që u nis me shpejtësi.
Sa kohë ka kaluar? Orë, minuta, shekuj ? Kur më futën këtu, jashtë ishte errësirë e vazhdon të jetë errësirë. Dhoma ka vetëm një dritare si frëngji .
Natën, me yjet shpërndarë ashtu si kot nëpër të, e shikoj të ndarë në kuadrate. Nga tavani, llamba e varur në një tel të shtrembër, arrin të ndriçojë tavanin e muret deri në gjysmën e lartësisë.
Sytë më mësohen ngadalë me dritën e pakët.
Çfarë deshën të dinin nga Niko? Po nga unë?
Dëgjoj derën që hapet ngadalë. Kërcëllitja e saj duket sikur nuk do mbarojë kurrë.
Dalloj një gojë me dhëmbë të verdhë që mbllaçitin një të qeshur. O zot, çfarë qenie është kjo?
Nuhas erën e saj të qelbur, të athët, më merret fryma. E shtyj, bërtas, dua të lirohem prej kthetrave që më shtrëngojnë si me darë, por qenia është shumë gjymtyrësh. Më mposht.
Bën ftohtë, si në varr. Tej një kukuvajkë vajton. Po gdhin. Qielli është i bardhë, i vdekur.
Si unë.
Kukuvajka paralajmëron kob. Por unë tashmë jam e vdekur. Më dhemb i gjithë trupi.

Durrës, qershor, 1991
Dhorka, ishte motra e vogël e gjyshit tim, më e mira, më e bukura, më e gëzueshmja ndër katër motrat. E martuar e pa fëmijë, time ëmë, Elenin, e mbante si çupën e saj. Banonin në Durrës. Unë nuk e kam njohur Dhorkën, por mendoj se mamaja ime, i ngjiste; e njëjta natyrë gazmore, e njëjta dëshirë për të shijuar jetën me të gjithë intensitetin e saj, e njëjta butësi e shpirtit.
Në vitet ‘90, mamaja filloi ta përmendte shpesh hallën. Kishte besim se me ardhjen e demokracisë, mund ta gjenim ku e kishin varrosur.
Babai, nuk desh të dëgjonte nga ai vesh.
– E moj e bekuar, tërë jetën mbete dy ujë e një oriz, shprehje që ai e përdorte kur desh ti thoshte se po fliste kot. E kujt do ti bjerë ndër mend për Dhorkën pas kaq vitesh? Kush do të tregojë se çfarë ka ndodhur, edhe sikur të kujtohet?
Sa më shumë ai e kundërshtonte aq më e vendosur bëhej ajo.
-Nuk dua ta di pse e qysh, nuk do zbuloj sekretet e shtetit, de, mbrohej ime më. Dua vetëm ti ve një lule te varri, në kujtim të viteve që nuk e përmendëm. Mbante mend emrin e njërit prej atyre të dyve që e kishin marrë atë të dielë tetori, për mos ta kthyer më. H.S. Ç’ të keqe ka po ta pyesim?
Një ditë qershori, për mos t’ia prishur, nisem me të për Durrës. Nuk hoqëm shumë për ta gjetur shtëpinë e H.së. Pallati gri në qendër, kati i tretë, djathtas. Kishte vite që banonte aty.
Ngjitemi përpjetë shkallëve. Mbi njërën nga dyert lexoj: Familja S.
Ul dorezën, dera është e hapur. Megjithatë trokas. Dëgjohet një zë – Është e hapur. Trokas përsëri. Del një grua, ndoshta e njëjta që ishte përgjigjur.
-Mirëdita, banon këtu H?
Ajo pohon me kokë, ndërsa fshin duart e lagura me mësallë.
I them se duam vetëm ta pyesim për diçka. Heziton.
-Është i sëmurë, mezi mbushet me frymë.
-Nuk do ta shqetësojmë. Po të mos mundet, ne ikim.
Futemi në kuzhinë.
H, po vdiste. Gjysmë i mbështetur mbi divan, mbi ca jastëkë të vendosur keq njëri sipër tjetrit, i kishte ditët e numëruara.
Ulemi karshi tij. Divanet janë të vjetër, shiteshin aty rreth viteve 70; edhe tavolina, që zë gjithë hapësirën mes tyre është e po atyre viteve.
Dëgjoj mamanë që thotë, jo faleminderit, nuk duam kafe, sapo e kemi pirë.
Me siguri i ishte përgjigjur gruas. Ajo duhet të kishte shumë diference moshe me të shoqin; dukej moshatare me mamanë time.
H.së iu kujtua Dhora T. sapo i përmendëm emrin.
-Ndoshta e dini se ku e kanë varrosur. Kaq.
-Ishte e re korba, nuk dimë ku i treten kockat, shtoi mamaja.
H.në, e zuri një kollë, sikur po i shkuleshin mushkëritë. E shoqja nuk lëvizi vendit.
-E kap shpesh, por pastaj i kalon e për ca kohë merr frymë më lehtë-thotë si për tu justifikuar.
H, pështyu mbi një shami që e nxori nga poshtë jastëkut e u ndreq disi në mbështetësen e divanit. Vura re fytyrën e tij.
Ah, ja çfarë ishte gjëja e çuditshme që nuk e kisha kuptuar në fillim. Ana e djathtë e gojës dhe cepi i syrit të djathtë që vareshin teposhtë, i jepnin fytyrës së tij pamje të pjerrët.
-Nuk keni për ta gjetur, tha pasi e mori disi veten. Nuk do të na i thotë, mendova. Ishte e kotë të ngulnim këmbë. I bëj shenjë mamasë të ikim. Ngrihem ngadalë nga divani për ti lënë ato të dyja të kalonin para meje. Kur u gjenda pothuajse jashtë derës të kuzhinës dëgjoj: Prit ! Ndalem dhe kthej kokën drejt tij.
– Nuk do ta dish pse? shtoi me një fije zëri.
Mbetem mëdyshas. Ato që kish për të më thënë, unë i dija, ja kishin thënë Nikos: U hodh nga dritarja e korridorit, kur po e shoqëronin për ta marrë në pyetje. Kjo vërtetonte se ishte armike e pushtetit popullor. Dhorka kishte vrarë veten për të mos nxjerrë emrat e anëtarëve të grupit me veprimtari antijugosllave.

H, më bëri shenjë të ulem. Nuk ja vura veshin. Qëndrova në këmbë, aty në prag të derës, ndërsa ai fliste me shkëputje, duke kaluar herë pas here dorën mbi ballë si për ti mbledhur kujtimet.
E folura i ndërpritej shpesh nga kolla që ja deformonte më shumë pjerrtësinë e gojës, ndërsa syri i majtë, mbetej i palëvizshëm, i hapur, i çakërritur.
H, zbardhi një të vërtetë, për të cilën nuk kishim guxuar kurrë të pyesnim. Ndoshta, ishte penduar, e në shtratin e vdekjes desh të rrëfehej?
Apo i përmalluar, donte të tregonte deri në frymën e fundit, fuqinë që i kishte dhënë një pushtet që tani nuk e kishte më. Nuk kisha për ta marrë vesh ndonjëherë përsenë.

H, e shihte Dhorën tek kalonte para ndërtesës së Degës, kur shkonte për në punë. Me hap të nxituar, me kokën disi të përkulur anash, e pa vëmendshme ndaj gjithëçkaje që e rrethonte. E shihte përsëri në mesditë kur kthehej, bashkë me të shoqin. Kur i kishte parë për herë të parë, truri i tij ishte çmeritur. Ç’ është kjo e ecur kaq ngjitur e ngjitur, këta e tregojnë sheshit, dëshirën për njëri tjetrin. Ptuh, borgjezë të fëlliqur.
Të nesërmen, fshehur në gjysmë hijen e dritares, priti ti shihte përsëri, pa ditur se çfarë dëshironte më shumë; ti shihte me një të ecur ndryshe, apo ashtu, të ngjitur, të paturpshëm, si një ditë më parë?
H. kishte ngjitur shkallët e karrierës me shpejtësi. Fillimisht gardian burgu, e me pas hetues në Degën e qytetit të tij, pat bërë emër si njeri i rreptë, i paepur. Metodat e tij, të përpunuara deri në art, bënin që i pandehuri të pranonte akuzat, sado gojëkyçur apo kokëfortë, të ish. Aty ku koleget e tij, dështonin, ai ngadhënjente. E transferuan në Degën e Durrësit, me një yll më shumë mbi spaleta.
Durrësi, me ditët euforike të viteve të para të pasluftës, dhe netët e zhurmshme nuk i pëlqeu. Mbrëmjet e vallëzimit në Hotel Vollga, muzika e huaj nëpër lokale, veshja elegante e grave, burrat që flisnin pa teklif me to e çorientuan. Kjo alegri nuk bënte pjesë në parafytyrimin e tij për konsolidimin e pushtetit popullor.
Kalonte mbasditet e lira, e shpesh orët e natës në zyrë, ose në bodrumin ku torturoheshin armiqtë e klasës. Në njërën nga këto mbas dite, kishte parë Dhorën dhe Nikon tek përshkonin mes përmes rrugën për tu hedhur te trotuari përballë. Ajo e varur te krahu i tij, diç i tha afër buzlës së veshit, pastaj u ndal duke e parë Nikon drejt në sy. H. ndjeu të prera diku mbi stomak

Asnjë femër nuk e kish vështruar në atë mënyrë. Femrat që haste në rrugë, ja hiqnin shpejt vështrimin për shkak të pamjes që paraliza e nervit facial i kishte dhënë fytyrës së tij. Ato që e njihnin, e shmangnin për karakterin e vrazhdë. Sytë e femrave që merrte në pyetje në hetuesi, ishin të frikësuar, ishin lutës, përgjërues, ishin të shuar.
Vështrimi i Dhorkës ishte ndryshe. I solli ndër mend dritën që shpërndante hëna atje larg, mbi kullotat e fshatit të tij. Pastaj pa Nikon që qeshte ndërsa i shkoi dorën rreth belit, si për ta nxitur të vazhdonte rrugën. E urreu me gjithë qenien e tij. E urreu për lumturinë që i jepte një femër. Filloi ti priste me ankth çdo mbas dite; desh ti shihte ndryshe, jo aq të lumtur, jo aq të shtrënguar pas njeri tjetrit, desh ti shihte të zemëruar, të menduar, të shqetësuar, qoftë edhe një herë të vetme. Një ditë zbriti para ndërtesës e qëndroi pikërisht në pikën ku ata kalonin në trotuarin tjetër. Desh ti shihte nga afër: ndoshta nuk janë aq të lumtur, ndoshta nga sipër unë i shoh ndryshe, shpresoi. Mbështetur me shpinë tek shtylla e dritës, e ndjeu afrimin e tyre. Perceptoi në ajër një aromë të mirë, të lehtë, si puhiza e pranverës, kur çelin lulet e kumbullës. E nuhati aromën deri sa iu errën sytë. E shijoi deri në palcë lumturinë që i kaloi përbri, pastaj hapi sytë. Ata kishin kaluar përtej, të kapur prej krahu, shtrënguar pas njëri tjetrit.
Ndjeu spermën që iu derdh nëpër të brendshmet.
Nga ajo ditë, në jetën e tij nuk kishte armiq vetëm në bodrumet e Degës, nuk kishte vetëm të pandehur, të cilëve duhet tu rrëmbente deponime. Armiku kryesor, ishte atje në rrugë, midis orës 14 dhe 14,15., Ishte një femër borgjeze, klasë e deklasuar, që ai duhej ta përbuzte, ta urrente. Por natën në papafingon e ftohtë, ajo i sillej ndër mend e bukur, me hire që i ngjallnin epsh, të cilin e konsumonte në orët e vona të pagjumësisë dhe vetmisë.
Por ditën e urrente me të njëjtin intensitet që e dëshironte natën, urrente po aq të shoqin atë mashkull që gëzonte hiret e saj.

Nuk ja kish marrë mendja se edhe dikush tjetër vuante si ai.
Ishte në dritare, po priste të kalonte ajo. Dhe ja e sheh tek kalon, e pakapshme si ajri, e bukur si drita e atij mëngjesi vjeshte.
-Zuska, dëgjon një zë pas tij. Ajo me siguri i ve brirë të shoqit, shih si spërdridhet.
Nuk i duhej më shumë për të kuptuar se edhe ai tjetri vuante. Mendja filloi ti punonte ngutshëm:
-E marrim në pyetje të shoqin, ai e di më mirë se ne, se ku i ka brirët, e ishin gajasur me lot.
Për ditë me radhë, H, e çonte fjalën si pa dashje, te Ajo…Nuk e pati të vështirë ti mbushte mendjen atij tjetrit. T’ia mbajmë të shoqin, një natë në Degë, ta shohë ajo kuçka, se si do spërdridhet pastaj.
Tjetri, kishte shtuar:
-Të paktën të ndërrojnë rrugë e të mos kalojnë më këtej nga ne. Dhëmbët e zverdhur iu dukën edhe më të verdhë në atë kënd dritareje të errësuar nga degët kacavjerrëse.
Një të dielë, fillim tetori, në bodrumet e Degës, larg syve dhe veshëve të kalimtareve,
Nikon, që e kishin marrë vetëm për ti bërë disa pyetje, e torturuan fizikisht dhe psikologjikisht.
– Ne kemi fakte për qëndrimin imoral të kuçkës tënde të bukur. Ne, e dimë që ajo të tradhton, kurse ti e le të lirë të bredhë si pelë e azdisur. Borgjezë të fëlliqur, që degjeneroni shoqërinë. Pranoje që gruaja jote është një bushtër, përsëritën me orë të tëra, deri sa Niko u bë si copë dru. Atë çast, ndjeu gjakun ti nxehej dhe nën veten ti fryhej. Mblodhi dorën grusht, e ndërsa goditi ku mundi, trupin e palëvizshëm të Nikos, imagjinoi që derdhi spermën mes kofshëve të Dhorës.
Po i çahej hunda për një cigare. Hapi derën e qelisë. Doli jashtë. Tjetri e ndoqi nga pas.
Ndërsa po gjerbnin kafene, dhëmbë verdhi duke u skërmitur kish thënë -Pse mos e marrim edhe Atë në pyetje, sa për një natë. H. e kishte kuptuar.

Një krizë e re kolle gulçuese, ja preu H.së fjalën me dysh. Iu luta zotit të mos e merrte pikërisht atë çast. Të lutem zot, lere të mbarojë.

-Ne e përdorëm atë natë. Të dy.
Në fillim nuk e kuptova, pastaj u drodha. Ç’ ishte kjo fjalë?
Nuk e kisha dëgjuar kurrë. Mund të kish thënë e përdhunuam, e violentuam, e shk…
E kishim imagjinuar, pothuajse ditur, prej 50 vjetësh.
E përdorëm…Gjë…
Nuk pata fuqi të fyhem, të zemërohem, të inatosem, të vjell: mbeta në këmbë, aty, para tij, e paralizuar. Nuk di çfarë prisja. Ti kalonte kriza e kollës? Të kërkonte falje? Të më thoshte se ku i gjendet varri?
-Nuk ka varr për Dhorën. Është në një gropë të përbashkët.
I kthej shpinën e drejtohem nga dalja. Te dera e jashtme, ime ëmë, me të shoqen e tij po merreshin me kujtime rinie.
Befas, sikur të kujtohem për diçka, ndalem.
Nxjerr nga çanta dhe le mbi tavolinë dy kartëmonedha me vlerën më të lartë të atyre viteve.
-Paguaj oksigjenin. Ti duhet të jetosh, të paktën edhe për ca kohë.
Durrës, fund tetori 1946
Një kamion i madh frenon para derës së shtëpisë së Nikos. Dy hamej ngarkojnë me shpejtësi mobiliet e konfiskuara. Ciflat e gotave të kristalit, kur po merrnin bufenë, përhapeshin andej këtej të terrorizuara. Si për një mrekulli, Pjatanca e Porcelantë u rrokullis mbi pufkën e pianos.
Mamaja, u kthye në Korçë, te prindërit, duke marrë me vete të vetmen gjë që mbeti pa u thyer, Pjatancën prej Porcelani. Sapo kishte mbushur 17 vjeç.
Niko, u martua përsëri pas shumë vitesh, e u vendos në Tiranë. Për rastësi ishim komshi në lagje.
Anzio gusht 2014
Mamaja e ruante si sytë e ballit pjatancën. Nuk na ka lejuar asnjëherë as mua as motrën time ta përdorim. Sot ajo bën 6 muaj që nuk është më mes nesh. Kam për drekë disa miq që i kam mbledhur për ta përkujtuar. Në mes të tavolinës vendos Pjatancën e Porcelantë.
I ka rezistuar mrekullisht kohës dhe transferimeve.

Arben SHAHINI

Krimi i organizuar shqiptar është favorizuar dhe fuqizuar si kurrë më parë në dy vitet e fundit, kur vendi ka rënë nën sundimin e koalicionit të majtë të udhëhequr nga Edi Rama dhe Ilir Meta.
Një raport i detajuar mbi portofolin e organizatave kriminale në Europë, evidenton mafian shqiptare si nga më të fuqishmet dhe të rrezikshmet.
Transcrime, (Qendra e Hulumtimit mbi Krimin Ndërkombëtar) ka publikuar më 16 Mars të këtij viti , një raport të detajuar mbi veprimtarinë e organizatave kriminale në Europë, ku Shqipëria zë një pjesë të mirë të gjetjeve përsa i përket aktivitetit të lartë kriminal vitet e fundit. Raporti është kryer, bazuar në projektin e financuar nga Komisioni Europian, OCP (Portofoli i Krimit të Organizuar). Raporti i hartuar nga një grup i gjerë ekspertësh dhe financuar nga KE përqendrohet në natyrën dhe shtrirjen e organizatave kriminale, të ardhurat nga aktivitetet kriminale dhe investimi i tyre në ekonomi, si edhe konfiskimet që kanë bërë autoritetet në Europë.
Prania e vrasësve, trafikantëve të dënuar dhe drogaxhinjve në qeveri, Parlament, çdo nivel të administratës dhe më e rënda në radhët e Policisë së Shtetit ka krijuar një terren tepër të favorshëm për lulëzimin e aktiviteteve të rënda kriminale, si prodhimi dhe trafikimi i drogave, trafikimi i armëve dhe qenieve njerëzore.
Sips raportit, grupet kriminale shqiptare evidentohen me një prani të lartë në Itali, Francë, Greqi, Gjermani, Zvicër, ndërsa në Holandë, Britani të Madhe, Spanjë janë evidentuar si një nga grupet kriminale që po rritin prezencën e tyre në shumë prej aktiviteteve kriminale.
Partneriteti i hapur i Kryeministrit dhe ministrit të Brendshëm, qeveritarëve, parlamentarëve, kryebashkiakëve dhe drejtuesve të niveleve të ndryshme të policisë me krimin e organizuar është evidentuar me fakte dhe prova të pakundërshtueshme, si nga media, zyrtarë të policisë dhe raportet zyrtare të qeverisë amerikane, Komisionit Europian dhe të agjencive të tjera ligjzbatuese europiane dhe ndërkombëtare. Ky partneritet qeveri-krim është provuar përmes situatës në territorin shqiptar, ku mbjellja, prodhimi dhe trafikimi i kanabisit është bërë pothuajse një biznes i ligjshëm, laboratorët e heroinës dhe kokainës konkurrojnë laboratorët e qendrave shëndetësore, pakot dhe ngarkesat me drogë dhe armë janë bërë si dërgesat e kartolinave të vitit të ri dikur. Ministri i Brendshëm, Saimir Tahiri është kapur në flagarancë duke i ofruar kushërinjve makinën e tij personale për trafikimin e drogave drejt Greqisë, është përgjuar duke dhënë llogari para mafiozëve për veprimet e tij, është evidentuar kryekontrollori i të gjitha trafiqeve kriminale në Shqipëri. Nga ana tjetër Kryeministri Rama është shfaqur publikisht si kapobanda e krimit të organizuar shqiptar, jo vetëm duke mbrojtur Tahirin dhe ushtrimin e lirë të aktiviteteve kriminale dhe kriminelëve nëpër rrugët dhe kufirin shqiptar, por duke vënë veton në ligjin për dekriminalizimin i kërkuar me forcë në Partia Demokratike dhe i mbështetur fuqimisht nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Shqiptarët kontrollojnë tregun e heroinës

Organizatat kriminale shqiptare dhe turke kanë kontrollin e shitjes dhe të shpërndarjes së heroinës në Europë, nga e cila llogaritet se përfitohet deri në 10 miliardë euro në vit. Heroina e prodhuar në Afganistan kalon nëpër Turqi për të përfunduar në Europë përmes tri rrugëve ballkanike, si më të shkurtrat dhe më të preferuarat për trafikantët. Nëpër Shqipëri kalojnë dy prej tri rrugëve kryesore që trafikantët e heroinës përdorin për të furnizuar tregun europian. Rruga jugore kalon nga Greqia në Shqipëri për të përfunduar në Itali. Ndërsa rruga perëndimore përfshin sërish Shqipërinë, së bashku me vendet e tjera të rajonit tonë.
Ekspertët vlerësojnë katër arsye kryesore pse organizatat kriminale shqiptare kanë lidershipin në trafikun e heroinës. E para ka të bëjë me pozicionin e tyre shoqëror të mirëfavorizuar nga kriminalizimi i qeverisjes dhe varfëria e madhe. E dyta, prania e lartë e emigrantëve shqiptarë në Europë. E treta, bizneset kriminale që operojnë në bazë të lidhjeve të forta familjare, ku policia e ka vështirë të futet dhe të hetojë. E katërta, pozicioni kyç në rrugët e trafikut të heroinës nga Afganistani drejt Europës.
Shqiptarët kontrollojnë shpërndarjen e heroinës në Francë, Gjermani, Itali, Zvicër, Holandë dhe Britani të Madhe, Belgjikë dhe Luksemburg.
Shqiptarët në bashkëpunim me organizatat kriminale kolumbiane dhe italiane janë tepër aktivë në shumë prej vendeve të Europës për tregtimin e kokainës. Laboratorët e shumtë në Shqipëri për përpunimin e kokainës, afërsia me tregjet e Europës, bashkëpunimi me policinë dhe autoritetet e larta qeverisëse i ka favorizuar organizatat kriminale shqiptare, krahasuar me ato rajonale.
Shqipëria është një prej pesë furnizuesve më të mëdhenj të Europës me kanabis. Tregjet italiane, greke, hungareze dhe sllovene janë të mbytura me prodhimin shqiptar, kryesisht vaj hashashi, ku trafikantët shqiptarë bëjnë transportin dhe kontrollojnë shpërndarjen me shumicë dhe pakicë.
Europoli ka evidentuar se grupet kriminale shqiptare vlerësohen si një prej grupeve kriminale më të dhunshme që operojnë në trafikun e qenieve njerëzore me qëllim prostitucioni dhe shfrytëzim të fëmijëve për të lypur në vendet e Europës, kryesisht në Itali, Belgjikë, Francë, Britaninë e Madhe, Irlandë, Gjermani, Izrael dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.
Edhe në trafikun e armëve, organizatat kriminale kanë një prezencë të dukshme. Në Greqi, Itali, Bullgari dhe Rumani, kriminelët i drejtohen shqiptarëve për të plotësuar nevojat e tyre për armë. Grupet kriminale në Itali furnizohen sistematikisht me armë dhe municione kryesisht nga shqiptarët, ndërsa portet italiane përdoren për të shpërndarë sasi të tjera drejt Holandës, vendeve të Amerikës dhe Afrikës së Veriut.
Grupet kriminale shqiptare në Francë, Bullgari, Çeki, Sllovaki, Greqi janë nga më aktivet në krimet e grabitjes, zhvatjes dhe shantazhit me gjoba, kryesisht brenda komunitetit të emigrantëve shqiptarë në këto vende. Ndërkaq në Itali, Francë, Gjermani, Britani të Madhe, Finlandë, Suedi dhe Holandë ata janë të përfshirë aktivisht në biznesin e paligjshëm të fajdeve, të grabitjes së shtëpive, grabitjes së makinave dhe grabitjes së konteinerëve me mallra, gjatë kohës që janë të ankoruara në porte, si edhe kur janë duke u transportuar nëpër Europë.
Grupet kriminale shqiptare, por edhe ato turke dhe europiane kanë gjetur në Shqipëri një treg miqësor për investimet e tyre. Mbështetja që sigurojnë përmes korrupsionit nga zyrtarët e ulët deri tek Kryeministri ka krijuar një parajsë për investimet e tyre kryesisht në fushën e shërbimeve, tregtisë, ndërtimit, minierave, karburanteve, hotelerisë dhe kazinove.

Fitimet, mbi 5 miliardë euro në vit

Studimi ka llogaritur se çdo vit në Europë, organizatat kriminale arrijnë të fitojnë afërisht 110 miliardë euro. Nisur nga portofoli i zgjeruar i aktiviteteve kriminale, ku veç tregtisë së drogave merren në konsideratë përfitimet që sjell trafiku i armëve, prostitucioni, grabitjet, fajdet, fiksimi i rezultateve të ndeshjeve, bixhozi, kjo shifër përbën afërsisht 1 për qind të Prodhimit të Brendshëm të Bashkimit Europian.
Studimi është rajonal dhe nuk jep detaje të hollësishme për organizatat kriminale dhe portofolin e secilës prej tyre, por shifrat e narkotrafikut janë të frikshme.
Grupet kriminale shqiptare me qendër në Shqipëri dhe ato me të cilat koordinohen në Europë kanë pjesën e luanit në trafikun e heroinës. Bashkë me turqit, shqiptarët kontrollojnë një treg që shkon në 10 miliardë euro në vit. Të ardhurat totale të organizatave kriminale europiane në trafikimin e kokainës shkojnë në 7.5 miliardë euro në vit. Ndërkaq, për trafikun e hashashit kemi të bëjmë me një treg që gjeneron afërsisht 7 miliardë euro në vit përfitime.
Nisur nga prezenca e konsoliduar e organizatave kriminale shqiptare në Itali, Francë, Gjermani, Zvicër, Belgjikë, por edhe prania gjithnjë e më e shtuar e tyre në Spanjë, Holandë dhe Britani të Madhe dhe vende të tjera europiane, mund të deduktojmë se përfitimet e mafias shqiptare shkojnë në mbi 5 miliardë euro në vit. Sigurisht se kjo është një pjesë që duhet ndarë edhe me kontigjentet kriminale shqiptare që operojnë në rajon, por është tepër e lartë për të mos parë ndikimin që ka në realitetin shqiptar. Një vend ku kriminelët bredhin me makinën e ministrit të Brendshëm, ku kriminelët drekojnë me Kryeministrin dhe policët e devotshëm burgosen, ku i vihet flaka laboratorit të kriminalistikës dhe digjen provat që kryqëzojnë partnerët e pushtetarëve të lartë, ku Kryeministri terrorizon prokurorë dhe gjykatës që guxojnë të zbatojnë ligjin, është tashmë një shqetësim europian dhe ndërkombëtar. Oligarkët e krimit bëjnë ligjin në këtë vend dhe miliardat e tyre veçse shtohen nën këtë qeverisje.

Ish-Kryeministri Berisha denoncoi dje në ‘Parlament një tjetër skandal sipas të cilit qeveria ka porositur 3 “Benz”-a të blinduar me vlerë më shumë se 2 mln euro, përkatësisht rreth 700 mijë euro secila. “Përveç “jaguarizimit” të qeverisë, tani na dalin dhe tre “Benz”-a që kushton secili të paktën 700 mijë euro. Gjatë qeverisjes sime, e vetmja veturë e blerë për delegacionet e huaja, ishte një “Benz” i blinduar, bashkë me “Benz”-in e blinduar që kisha trashëguar nga paraardhësi im dhe që na ka lënë mes rrugës ndonjëherë po punë e madhe, përveç atij nuk kishte makinë tjetër të blinduar kryeministri. Atë “Benz” të blinduar nuk e ka përdorur në asnjë rast, në asnjë rrethanë asnjë personalitet shqiptar, as Presidenti, as Kryeministri, as Kryetari i Kuvendit”, u shpreh Berisha. Ish-Kryeministri e cilësoi të paprecedent porositjen e të tillave makinave luksoze, vendimi për të cilat jo vetëm është marrë në mënyrë të fshehtë, por njëkohësisht vjen në një kohë, kur vendi është përfshirë nga kriza e rëndë ekonomike, varfëria dhe papunësia. “Atë “Benz” të blinduar që kushtonte mbi 600 mijë euro, sapo erdhi në pushtet Edi Rama e transferoi për veten e tij. Kjo është e vërteta, e kam denoncuar që në atë kohë. Tani na porositen tre “Benz”-a të tjerë të blinduar. Ky është një akt i shëmtuar. Unë jam shumë dakort që të porositet edhe një, megjithëse besoj se gjatë dy viteve nuk pati asnjë rast, nuk mbeti asnjë i huaj që kishte mbrojtje me makina të tilla, të mbetej pa të, sepse e kishte zënë një tjetër. Por ta zëmë se veprimtaritë mund të vijnë, duke u shtuar, edhe një tjetër them se duhet të merret, por të blesh tre, do të thotë të jesh një makut, të jesh njeri i pashpirt, të jesh një njeri që je verbuar, të ka verbuar luksi, të ka verbuar frika, të kanë verbuar shumë faktorë. Po si mund të marrësh edhe tre makina të tjera të blinduara? A nuk jeni ju që ngritët zërin në qiell pse unë mora një makinë për delegacionet. Nuk e mora për vete, se kam parë me sy një herë. Dhe duhet ajo, dhe po të doni duhet dhe një tjetër, po jo për Edi Ramën. Edi Rama e ka atë që kam trashëguar unë nga paraardhësi im, atë e ka aty. Të ketë tre makina që rrinë aty për t’i shijuar Edi Rama sa herë t’i teket, ky është krim, është mëkat.”, tha Berisha.

Rama shpalli Top Sekret për 10 vjet blerjen e Jaguarëve

Berisha demonstroi dje para deputetëve dokumentin, i cili mban datën 1 tetor 2015 në të cilin Ministria e Brendshme ka porositur blerjen e makinave luksoze tip Jaguar me një afat ruajtjeje për 10 vjet. “Qeveria është verbuar! Këtu kam dokumentat e tenderit të makinave, sekretit të madh. Sekret me afat ruajtjeje 10 vjet . Po cili është sekreti? Veturat qeveritare. A e kuptoni apo jo, vjedhja është sekreti. Këta kanë sekretuar vjedhjen. Qeveria në këtë vendim sekret të datës 01/10/2015, më saktë Ministria e Brendshme dhe Garda e Republikës, porosit ….Termin “sekret” e keni vendosur ju në vendim jo unë. Ju lutem zoti kryesues i seancës fotokopjojeni vendimin dhe jepjuani të gjithë deputetëve. Se ka hackers që i nxjerrin ajo është punë tjetër pastaj, ata janë miqtë e mi. Janë 42 vetura” tha Berisha.

1.2 milionë euro çdo vit do paguajmë për Jaguarët

1.2 milionë euro është kostoja që do të paguajmë çdo vit për qeranë e jaguarëve të porositur nga Rama. “A e dini ju çpo ndodh tjetër? Sa është qeraja në vit e makinave të këtij vendimi sekret? 1 milion e 2 mijë euro në vit është qeraja e tyre” denoncoi dje Berisha në Parlament. Përmes një tenderi të fshehtë, qeveria do të blejë 44 makina me qira financiare përmes një procedure prokurimi sekrete të organizuar nga Garda e Republikës. Një vendim i qeverisë i cili nuk u publikua asnjëherë në faqen e qeverisë “kryeministria.al” në atë kohë, urdhëron të gjitha institucionet shtetërore të dorëzojnë te Garda e Republikës fondet që kanë në dispozicion për makinat e titullarëve, si dhe ngarkon Gardën të kryejë procedurat e prokurimit të mjeteve të reja. Makinat që do të blihen janë të markës “Jaguar” dhe se kushtojnë 95 mijë USD copa. Vendimi i qeverisë thotë se Garda do të blejë gjithsej 44 automjete, nga të cilat, 8 për Kryeministrin, 14 për Këshillin e Ministrave, 4 për kryetarin e Kuvendit, 2 për Presidentin dhe nga një për 16 ministri të tjera të linjës. Vendimi i qeverisë i jep gjithashtu të drejtë Gardës së Republikës që të mos ndjekë procedurat normale të prokurimit me garë duke argumentuar se çështja është sekret shtetëror për arsye sigurie. Përveç tetë makinave që do të blihen për “titullarin e institucionit” të Kryeministrisë, vendimi i qeverisë i kërkon Gardës të blejë edhe 14 makina të tjera për “aparatin e institucionit”. Kryeministria është i vetmi institucion që do të blejë makina jo vetëm për titullarin, por edhe për aparatin. Ministritë e tjera do të blejnë nga vetëm një makinë secila. I gjithë ky shpenzim luksoz i Ramës do tu kushtojë qytetarëve plot 1.2 milionë euro çdo vit.

Në dy vite Rama mori 2.4 miliardë euro borxh

2.4 miliardë euro është shuma stratosferike që Rama ka marrë borxh në vetëm dy vite të qeverisjes së tij. Gjatë seancës së djeshme plenare, ish-Kryeministri Berisha deklaroi se asnjë nga këto para të marra borxh nuk është shpenzuar për shërbime ndaj qytetarëve apo investime publike. “A po i bëni ju rrush e kumbulla paratë e taksapaguesve. KLSH ka gjetur 399 tendera me abuzime, në një total prej 720 milionë euro. Për qytetarin që e ka të vështirë ta imagjinojë, unë i them të shtrojë një pyetje. Këta zotërinj në dy vjet kanë marrë 2.4 miliardë euro borxh. Këta zotërinj në dy vjet në mënyrë absolute s’kanë përfunduar një kilometër rrugë të plotë, nga ato që u kam lënë unë në përfundim e sipër, qeveria e mëparshme. Po çfarë ndodh me paratë? Paratë vidhen. Se po ja u more 30%-shin kompanisë, kompania thotë ku të kam parë pastaj, bën si do vetë dhe s’të bën as punime, i shtyn punimet, i bën të këqija dhe s’të bën asgjë. Unë para shumë shumë vitesh një deputet që është këtu në sallë do vinte të më thonte në zyrë, se kjo po ndodh, këtë po na bëjnë. Dhe kjo po ndodh edhe tani prandaj spo bëhet asnjë punë. Këtu është problem shumë se s’ke me kë të flasësh. Del lista, 80 tatimorë me nga 7 mijë euro në xhep i emëron një deputet, 18 arsimtarë një tjetër. Jeni lëshuar si lukuni për të vjedhur. Pra, po vidhet masivisht dhe produkti është pothuajse zero. Përveç ndonjë shatërvani, përveç pllakave e sheshi të ndonjë qyteti, nuk ka asnjë punim tjetër”, tha ish-Kryeministri Berisha. Ish-Kryeministri theksoi se janë me qindra milionë para që shpenzohen për luksin qeveritar.

Emërimet skandaloze në arsim, 7 mijë euro për emërimin si mësues

Në një replikë me deputetin Erion Braçe në lidhje me listën skandaloze të emërimeve në arsim, ish-Kryeministri Berisha deklaroi se vendet e punës në arsim janë shndërruar në një pazar ordiner, ku për emërimin e një mësuesi merren deri në 7 mijë euro ryshfet. “Unë nuk jam kundër që çdokush të flasë dhe të replikojë me mua. Sepse edhe kryetari juaj më thotë Kryeministër. Pasi më thotë 3 herë Kryeministër, më drejtohet si ish-Kryeministër. Për mua është vlerësim kjo. Por po rrini në kohën time. Për mua… rrini sa të doni në kohën time. Nga i pari tek i fundit prej jush, jetoni në kohën e Sali Berishës. Ky nuk është faji im. Është dështimi juaj apo suksesi juaj, punë tjetër. Në këtë kontekst parafolësi i akuzave të mia konkrete me dokumente, me fakte iu përgjigj me shpifje dhe trillime pa hedhur poshtë asnjë prej tyre. Unë fola për tendera të shpallura ‘sekret’ për prapanicat e qeveritarëve dhe ministrave. Po çfarë sekreti përbën vetura e ministrit? Kjo është çmenduri, kjo është oruelliane, kjo është fyerje dhe turp për një vend. Unë prisja reagim tjetër jo reagime të tilla. Ju jetoni në kohën time, vazhdoni. Unë fola këtu për ndrikullën Nushi, e cila sot është më e fuqishme se ç’ishte klani saj në kohën e Enver Hoxhës në grabitjen dhe plaçkitjen e pasurive publike. Unë fola këtu për emërime të bëra për 6000-7000 euro në arsim e kudo. Po njeriu ka një kod etik. Po sigurisht kur s’të detyron asgjë, nuk i lejoj vetes të emërojë asnjeri, mbi të gjitha për të mos u përfolur në radhë të parë, kanë një procedurë ligjore emërimet. Por nëse një deputet ka emëruar 80 tatimorë unë ju garantoj se kjo mund të jetë e pashembullt në historinë e këtij vendi. Si mund të emërojë një deputet 80 tatimorë? A ka një procedurë, a ka një konkurs, një rregull, një ligj, një kod për emërimin e tyre”, tha Berisha.

Arben Shahini

Edison Ypi.

Bektashizmi është një tarikat islamik Sufi dhe bashkësi e madhe fetare në Shqipëri. Tarikati Bektashi mendohet të jetë themeluar në Anadoll nga Haxhi Bektash Veliu (turq. Haci Bektas Veli), i cili ka jetuar në shekullin XIII. Me zgjerimin e Perandorisë Osmane, ai u përhap nga Anadolli qendror në Ballkan, në Greqi, në Kretë dhe gjetiu, ku bektashinjtë shërbyen si misionarë të fesë islame dhe kapelanë të jeniçerëve.

Historia

Për historinë e hershme të bektashinjve në Shqipëri dihet pak, ndo-nëse mund të hamendësohet se ata janë themeluar mirë këtu nga fundi i shekullit XVI deri në mesin e shekullit XVII. Bektashinjtë vetë hyrjen e tyre në Shqipëri e zbresin deri në figurën e dëgjuar legjendare të Sari Salltëkut. Udhëtari turk Evlija Çelebiu, i cili kreu një udhëtim nëpër Shqipërinë jugore në verën e vitit 1670, gjeti një teqe bektashinjsh në Kaninë, afër Vlorës, dhe atë vend e përshkruan si më poshtë:

“Këtu gjendet edhe një teqe e Haxhi Bektash Veliut, gjithashtu e themeluar nga Sinan Pasha. Kjo teqe është e dëgjuar në mbarë Turqinë, Arabinë dhe Persinë. Aty gjenden edhe shumë njerëz të dhënë pas dijeve mistike dhe pasjetës së përkorë prej dervishi. Ndër ta ka disa djelmosha të hijshëm. Udhëtarëve që u bie rruga dhe atyre që vijnë për t’ufalur u nxirren nga kuzhina e qilari i teqes të ngrëna të mira, sepse të gjitha malet, vreshtat e kopshtet rreth e qark janë vakëfe të teqes. Pranë teqes, në një tyrbe madhështore, prehen themeluesi i saj, Gazi Sinan Pasha, bashkë me njerëzit e familjes e idhtarët e tij, që’ Perëndia i ndjeftë aty ku janë. Shkurt, ajo është nje’ teqe e pasur dhe e dëgjuar dhe unë nuk gjej fjalë për ta përshkruar” (Seyahatname, VIII, 361a).

Tyrbja që përmend Evlija Çelebiu, e cila tashmë është zhdukur, ishte ende objekt adhurimi në kohën e vizitës së konsullit austriak Johann Georg von Hahn (1811–1869) në mesin e shekullit XIX Hahn-i shkraan: “[Pronarët e kalasë] janë pasardhës të pushtuesit të parë turk të kësaj zone, Sinan Pashait të dëgjuar të Konias, varri i të cilit mund të shihet në një teqe të vogël poshtë kalasë. Këtu vijnë për pelegrinazh nga anë e anës, sepse turqit e konsiderojnë Sinanin shenjtor (1854).” Kur Porta urdhëroi mbylljen e të gjitha teqeve të bektashinjve më 1826, teqeja bektashie e Kaninës i kaloi tarikatit Halveti. Tyrbja ku ndodhej teqeja u rrënua më 1971, por në “vendin e mirë” ka ende një gur të bardhë.

Ndër objektet e tjera të hershme bektashie ishte teqeja e Tetovës në Maqedoni, e themeluar në fundin e shekullit XVI. Sipas gojëdhënës, Sersem Ali Dede, vezir në kohën e Sulltan Sulejmanit (sund. më 1520–1566), pa në ëndërr Balim Sulltanin, pirin (nismëtarin, themeluesin) e dytë të tarikatit Bektashi, dhe e la detyrën e vezirit për të bërë jetën e një dervishi të thjeshtë në fshatin e Haxhi Bektashit, ku kishte lindur lëvizja e bektashinjve. Para se të vdiste më 1569, ai e la amanet që gjithë pasuria e gjëja e tij të shiteshin dhe paratë të përdoreshin për të blerë tokë për një teqe në Tetovë. Teqeja u ndërtua ashtu si tha një Baba Harabati (Harabti), dhe ajo mori emrin e tij. Kjo teqe u zgjerua në fundin e shekullit XVIII e në fillimin e shekullit XIX me një numër ndërtesash dhe një kopsht të bukur, çka ekziston edhe sot si kompleks hotelesh. Që nga fillimi i shekullit XVIII e këndej, teqeja e Tetovës ka shërbyer si seli mëmë (ashitanë) për shumë teqe të tjera në Kosovë e në Maqedoni. Më 1780 pasoi ndërtimi i një teqeje bektashinjsh në Gjirokastër në kohën e Baba Asimit. Kjo teqe hodhi themelet e lëvizjes bektashie në vetë Shqipërinë dhe mori rëndësi të veçantë në fund të shekullit XIX.

Bektashizmi në Shqipëri

 

Ali Pashë Tepelena

Shqiptarët qenë veçanërisht të prirur për të pranuar disa tipare të Bektashizmit, konkretisht tolerancën tradicionale dhe vlerësimin për fe të ndryshme, si dhe qëndrimin pa paragjykime ndaj bindjeve dhe praktikave të lidhura me to. Madje disa venë re një vazhdimësi të disa praktikave të krishtera e para-të krishtera nën çadrën liberale të Bektashizmit. Për më tepër, bektashinjtë qenë të gatshëm të pranonin interesat dhe gjuhën vendëse, ndryshe nga myslimanët sunitë, të cilët e njëjtësonin veten kryesisht me kryeqytetin Osman dhe me gjuhën arabe. Një pjesë e mirë e Shqipërisë jugore dhe e Epirit u kthye në bektashi në fillim nën ndikimin e Ali Pashë Tepelenës (1759–1822), i madhi e i tmerrshmi ‘Luan i Janinës,’ i cili edhe vetë ishte idhtar i këtij tarikati. Më 1826, katër vjet pas vdekjes së Ali Pashës, ky tarikat pati një rënie në Shqipëri, kur Sulltan Mahmudi II (sund. 1808-1839) i dha fund ekzistencës së trupës së jeniçerëve dhe urdhëroi mbylljen e të gjitha teqeve bektashie në Perandorinë Osmane. Megjithatë, bektashinjtë e morën veten përsëri gjatë periudhës së lëvizjes kombëtare shqiptare, Rilindjes, në fundin e shekullit XIX dhe, pa dyshim, është kjo lidhje me lëvizjen që solli popullaritetin e shpejtë të tyre. Shkalla e përqafimit të bektashizmit qe e tillë” sa që bektashinjtë erdhën e u formuan si një bashkësi fetare më vete dhe u bënë feja e katërt në Shqipëri.

Dobësimi i Bektashizmit

Llogaritet se, në fillim të shekullit XX, 15 për qind e popullsisë së Shqipërisë ishin bektashi, baras me një të katërtën e myslimanëve të vendit. Teqetë e tyre shërbyen si qendra të lëvizjes kombëtare, sidomos për përhapjen e fshehtë të librave dhe të arsimit në gjuhën shqipe. Megjithatë, ky sekt nuk ia doli të bëhet fe kombëtare e shqiptarëve, sikundër kishin shpresuar shumë intelektualë bektashi. Njëra nga arsyet për këtë qe përqëndrimi i shpërpjestuar në jug të vendit. 70 për qind e të gjitha teqeve bektashie gjendeshin në krahinat në jug të Beratit dhe vetëm 3 për qind në veri.

Bektashizmi, gjithashtu, pësoi një zmbrapsje të madhe, gjatë viteve të pavarësisë, me rebelimin e shumë myslimanëve që kërkuan kthimin e vendit në gjirin e Perandorisë Osmane dhe, sidomos, me djegjen dhe plaçkitjen e shumë teqeve shqiptare nga ekstremistët grekë gjatë Luftërave Ballkanike dhe gjatë Luftës I Botërore. Në atë kohë, rreth 80 për qind e teqeve ose u dëmtuan, ose u rrënuan krejtësisht, çka qe një humbje e pallogaritshme, nga e cila kjo kulturë islamike nuk e mori veten kurrë.

Kongresi i parë i Bektashinjve

Teqe Halveti në Berat

Në kongresin e tyre të parë kombëtar, të mbajtur në Prishtë të Skraparit në janar 1922, bektashinjtë e shpallën veten të pavarur nga bektashinjtë e Turqisë dhe, pas ndalimit të të gjitha tarikateve të dervishëve në Turqi në vjeshtën e vitit 1925, bektashinjtë turq e shpërngulën selinë e tyre botërore dhe e prunë në Tiranë. Në Shqipëri ata ngritën një bashkësi të pavarur e të njohur nga të tjerët, e cila ekzistoi deri më 1967. Bashkësia e bektashinjve u sistemua e u nda në gjashtë rrethe të vendit:

• Kruja, me seli në teqenë e Fushë Krujës;
• Elbasani, me seli në teqenë e Krastës; Korça, me seli në teqenë e Melçanit;
• Gjirokastra, me seli në teqenë e Baba Asimit në Gjirokastër; Prishta, që përfaqësonte Beratin e një pjesë të Përmetit;
• Vlora, me seli në teqenë e Frashërit.

Më 1928, publicisti Teki Selenica regjistroi praninë në Shqipëri të gjashtëdhjetë e pesë baballarëve, që teorikisht do të thotë se në atë kohë kishte të paktën gjashtëdhjetë e pesë teqe në gjithë vendin. Gjithashtu, kishte rreth 10-12 teqe bektashinjsh në Kosovë. Deri në mesin e viteve 1940, në Shqipëri numëroheshin 280 baballarë e dervishë, kurse në vitet 1960 dihet se në vend ende kishte rreth pesëdhjetë teqe bektashinjsh dhe rreth tetëdhjetë dervishë, pesëmbëdhjetë nga të cilët vetëm në Krujë. Mirëpo, më 1993, pas shembjes së diktaturës, kishin mbetur gjallë vetëm pesë baballarë dhe një dervish, kurse teqe të mbetura më këmbë e që mund të njiheshin si teqe kishin mbetur vetëm gjashtë.

Bektashizmi në epokën komuniste[redakto | redakto tekstin burimor]

Bashkësia Bektashie, sikundër bashkësitë e tjera fetare në Shqipëri, u përndoq nga regjimi komunist që nga fillimi dhe shumë nga krerët e saj pas pak kohe gjetën vdekjen. Baba Murtezai i Krujës vdiq më 1946, pasi ishte torturuar dhe hedhur nga dritarja e burgut. Baba Qamil Gllava i Tepelenës u ekzekutua më 1946 në Gjirokastër. Shkrimtari Baba Ali Tomori (1900–1947) dhe Baba Shefqet Koshtani nga Tepelena u ekzekutuan një vit më pas. Antropologu amerikan Frances Trix ka botuar një listë pak a shumë të plotë të baballarëve bektashinj që kanë vuajtur gjatë viteve të para të regjimit komunist (kr. F. Trix 1995b, ff. 546-547).

Më 1967, bashkësia e bektashinjve u shkri tërësisht kur qeveria komuniste nxori një vendim për ndalimin e të gjitha veprimtarive fetare në Shqipëri. Gjatë periudhës së diktaturës ishin vetëm dy teqe shqiptare që u përpoqën të vazhdonin traditën: njëra në Gjakovë, nën drejtimin e Baba Qazim Bakallit (1895-1981), dhe tjetra në Taylor, afër Detroitit (Michigan, SHBA), e themeluar më 1954 dhe, për shumë kohë, nën dre-jtimin e të shquarit Baba Rexhebi. Më pas ajo u drejtua nga Baba Flamur Shkalla. Teqeja e bukur e Gjakovës u shkatërrua me themel nga ekstremistët serbë në pranverën e vitit 1999 bashkë me pjesën tjetër të qytetit të vjetër.

Ringjallja e Bektashzimit

Pas pothuajse një çerek shekulli heshtjeje në Shqipëri, më 27 janar 1991, në Tiranë u ngrit një komitet i përkohshëm për ringjalljen e bashkësisë së bektashinjve. Që prej atij viti e këndej, bashkësia e re, nën drejtimin e Baba Reshat Bardhit (1. 1935), ka punuar mjaft për të ringjallur traditat e Bektashizmit në Shqipëri. Teqeja dhe, njëkohësisht, selia botërore në Tiranë u rihapën më 22 mars 1991 me rastin e Nevruzit, kurse kongresi VI kombëtar i bektashinjve u mbajt në korrik 1993. Në fund të viteve ’90 u vepruan në Shqipëri gjashtë teqe bektash-injsh: në Turan KO, e drejtuar nga Baba Edmond Ibrahimi (1. rreth vitit 1957); në Gjirokastër, e drejtuar nga Baba Haxhiu (1. 1936); në Elbasan, e drejtuar nga Baba Sadik Ibro (1. 1972); në Fushë Krujë, e drejruar nga Baba Selim Kaliçani (1922-2001); në Tomoricë, e drejtuar nga Baba Shabani; dhe në Martanesh MT, e drejtuar nga Baba Halil Curri. Të tjera teqe janë në ngritje e sipër: në Berat, në Shëmbërdhenj LB, në Bllacë e në Vlorë, ku tyrbja e Kusum Babait u rihap në prill 1998 në një pikë të bukur që ngrihet mbi qytet. Jashtë kufijve të Shqipërisë, teqe bektashinjsh ka në Tetovë, e drejtuar nga Baba Tahiri dhe para se të shkatërrohej nga forcat serbe në pranverë të vitit 1999 – në Gjakovë, e drejtuar nga Baba Mumin Lamaj.

Zakonet fetare

Hierarkia

Tarikati fetar i bektashinjve ka një strukturë hierarkike, si dhe zakone, rite e praktika të veçanta. Kategoritë kryesore në hierarkinë e këtij besimi fetar janë si më poshtë.

• Ashiku, turq. a§ik, në kuptim të drejtpër-drejtë ‘ai që do, dashamirës,’ është besimtari i thjeshtë bektashi, që nuk ka hyrë me ndonjë mënyrë në tarikat. Ai rëndom është një individ që është afruar me një baba të caktuar dhe i është përkushtuar atij.
• Muhibi, gjithashtu me kuptimin ‘ai që do, dashamirës,’ është anëtar shpirtëror i bashkësisë së bektashinjve, domethënë një individ që është pranuar aty duke bërë ritin e dëlirjes dhe deklaratën e besnikërisë gjatë një ceremonie në teqe. Pas një periudhe prove, muhibi mund të bëhet varf, pra ‘dervish.’
• Dervishi merr për ta vënë në kokë një taxh të bardhë, nga turq. taç, si dhe rroba të tjera, jeton gjithë kohën në teqe dhe, në një kuptim, është si murgu i krishterë.
• Myxheri, nga turq. miicerred, ‘person i sprovuar nga jeta, i dëlirë, i pamartuar,’ bën pjesë në një kategori të veçantë dervishësh, në atë të dervishëve beqarë, të cilët mbajnë një vath në veshin e djathtë. Përsa i përket beqarisë, në historinë e Bektashizmit të kohëve të reja ka patur mjaft debate.
• Babai, në shqip edhe ati, është mësues shpirtëror, i barasvlershëm me shehun në tarikatet e tjera të dervishëve. Si rregull, çdo teqe drejtohet nga një baba.
• Gjyshi, i barasvlershëm me turq. dede ose halife, është mbi babain dhe përgjigjet për të gjitha teqetë e një krahine. Gjyshi ka kaluar shkallën përfundimtare të ceremonisë së hierarkisë dhe mban taxh të bardhë me një rreth të gjelbër.
• Kryegjyshi, turq. dede baba, është udhëheqësi i krejt tarikatit Bektashi dhe zgjidhet nga gjiri i të gjithë gjyshërve.

Praktika fetare

Sikundër ndodh me Sufizmin përgjithësisht, Bektashizmi theksin e vë në thelbin a kuptimin e brendshëm e jo në respektimin e konvencioneve të jashtme. Kështu që praktikat dhe ritet bektashiane karakterizohen, sikundër është përmendur më parë, nga një shkallë e mirë liberalizmi. Krerët fetarë sunitë jo rrallë janë skandalizuar nga mospërfillja që bektashinjtë shpesh shfaqin ndaj disa rregullave të fesë islame tradi-cionale. Bektashinjtë falen vetëm dy herë në ditë dhe faljen nuk e bëjnë detyrimisht me fytyrë nga Meka, ndryshe nga myslimanët sunitë, që falen pesë herë në ditë. Bektashinjtë, kur falen, nuk përkulen detyri-misht në gjunjë. Sikundër myslimanët e tjerë, shumica e bektashinjve nuk e hanë mishin e derrit, as nuk i prekin me dorë breshkat, qentë e gjarpërinjtë dhe, mbi të gjitha, nuk u afrohen lepujve. Disa bektashinj e pijnë alkoolin e madje, në disa teqe, rakinë e bëjnë vetë. Gratë e tyre marrin pjesë si të barabarta në ceremonitë e kuvendimet, diçka tjetër kjo që i skandalizon myslimanët tradicionalë e që në të kaluarën ka dhënë shkas për hamendje të forta e thashetheme për jetën dhe sjelljet brenda teqeve. Bektashinjtë nuk e kanë detyrim të mbajnë ramazan (shih), por ata agjërojnë, ose të paktën nuk pijnë lëngje, gjatë periudhës së matemit (shih), pra në dhjetë ditët e para të muajit Muharrem, gjatë të cilave përkujtohen vuajtjet dhe vdekja e imamit Husein. Pas matemit vjen festa e hashures (shih), gjatë së cilës hahet një ëmbëlsirë e bërë me grurë të rrahur, fruta të thata, arra dhe kanellë. Nga bektashinjtë shqiptarë kremtohet edhe Nevruzi, viti i ri persian dhe ditëlindja e imam Aliut.

Ndikimet fetare

Bektashizmi ka një histori të gjatë dhe ka pësuar ndikime nga burime të ndryshme. Ndër elementet më të hershme të bindjeve e të doktrinave bektashie në Lindjen e Mesme janë heterodoksia turkmene, lëvizja e Kalenderit (Qalandarit) asketik e shekujve XVIII-XIV, e frymëzuar nga misticizmi persian e indian, Melametizmi Sufik (Malamatija) e botës së përtejme, tarikati Futuwwa në Lindjen e Mesme, si dhe doktrina gnostike e kabalistike e Hurufizmit Persian. Më pas ai erdh e u zhvillua në lidhje të ngushtë me Islamin Shiit e Alevit dhe, të paktën në Ballkan, mori shumë elemente të krishtera.

Përkundrejt bindjeve të tyre themelore panteiste, për të cilat bektashinjtë mund të jenë mjaft të fshehtë. Ata besojnë tek Allahu, te Muhamedi dhe tek imam Aliu, dhe këtij të fundit ata i japin një vend të veçantë. Madje, Aliu, e shoqja Fatime dhe dy djemt e tyre Hasan e Husein janë figura qendrore në doktrinat bektashie e shiite. Shumë familje bektashie mbajnë në shtëpi figura të Aliut, sepse e quajnë si shfaqje të Zotit mbi tokë. Besimtarët i falen në raste nga më të ndryshmet duke thirrur “Ja, Ali!” ose “Muhamed-Alil” Figurat e Allahut, Muhamedit dhe Aliut janë bërë kështu elemente të një lloji trinie bektashie. Bektashinjtë, sikundër shiitët e tjerë, adhurojnë të dymbëdhjetë imamët, natyrisht Aliun në mënyrë të veçantë, dhe e quajnë veten pasardhës të imamit të gjashtë, Xhafer Sadik. Vetkuptohet, ata adhurojnë edhe Haxhi Bektashin si themelues të tarikatit. Sa i përket moralit, bektashinjtë i përmbahen formulës turqishte eline, diline, beline sahip ol (Zotëro e mbaj duart, gjuhën dhe këllqet e tua), e cila përdoret gjatë ceremonisë së shugurimit. Në thelb, kuptimi i kësaj formule është: të mos vjedhësh, të mos gënjesh e të mos flasësh kot, dhe të mos bësh tradhti bashkëshortore.

Ndikimi i Naim Frashërit

Burim i rëndësishëm informacioni për besimin e bektashinjve shqiptarë është Fletore e Bektashinjet, e shkruar nga njëri prej shkrimtarëve më të shquar të letërsisë shqiptare, Naim bej Frashërit (1846–1900). Frashëri, i cili ishte autor veprash fetare, kombëtare e didaktike, që luajtën rol të jashtëzakonshëm për Rilindjen kombëtare shqiptare në periudhën e fundit të shekullit XIX, kishte shpresuar se besimi liberal bektashi, me të cilin ai ishte lidhur që në moshë të njomë në fshatin Frashër, një ditë do të përqafohej si fe e re e të gjithë shqiptarëve. Me që rrënjët i kishin si në Kuranin mysliman ashtu edhe në Biblën e krishterë, bektashinjtë kishin mundësi ta shpinin përpara çështjen e forcimit të bashkimit rreth tyre të njerëzve të ndarë nga fetë e ndryshme. Naim Frashëri ishte idhtar i pavarësisë konfesionale të lëvizjes së bektashinjve shqiptarë nga selia qendrore, pir evi, në fshatin Haxhi Bektash Qoj (Haci Bektas Koy) të Anadollit dhe propozoi që në krye të lëvizjes të ishte një baba ose dede shqiptar. Ai, gjithashtu, solli në përdorim terma shqip në vend të termave turqisht që përdoreshin më parë nga bektashinjtë shqiptarë: shq. atë në vend të turq. baba, dhe shq. gjysh në vend të turq. dede, për t’i dhënë fesë bektashiane karakter kombëtar e për t’i bashkuar të gjithë shqiptarët. Fletorja përmban një hyrje për besimin bektashi dhe dhjetë vjersha fetare, të cilat japin një tablo të rrallë të besimeve të këtij tarikati. Ajo fillon kështu:

Bektashinjtë besojnëZot’n e math e të vërtetë, Muhamet-Alinë, Hadixhen’e Fatimenë edhe Hasan e Hysenë. Të dymbëdhjet’ imamëtë qëjanë: Ali, Hasan, Hysen, Zejnel-Abidin, Muhamet-Bakir, Xhafer-Sadik, Musa-Qazim, Ali-Riza, Muhamet-Teki, Ali-Neki, Hasan-Asqeri, Muhamet-Mehdi. Kanë gjithë at’Alinë dhe mëmë Fatimenë. Besojnë dhe gjithë të Mirëtë, qëjane’ tëpar’e të pastajmë. Se besojnë mirësinë dhe asaj i falenë. Pa si besonj’ e duanë këta ashtu dhe Musan’ e Merjemenë dhe Isan’ e shërbëtorët’ e tija. Të parë kanë Xhafer-Sa-diknë’ edhe plak Haxhi-Bektash- Velinë, q ‘ështe’ ng ‘ajo derë. Këta të gjithë kane’ thënë: “Bëj mir’ e mos bëj keq. ” Kësaj fjale i kanë prurë bese’ bektashinjtë. E vë’rteta dh ‘e drejta, edhe mëndja e urtësija dhe gjithë mirësitë mbretërojnë në kët’ udhë. Bes’ e bektashinjve është udh’ e gjerë, që ka përpara dritën, urtësinë, vëllazërinë, miqësinë, dashurinë, njerëzinë dhe gjithë mirësitë. Më nj’anë ka lulet’ e diturisë, m ‘anët tjatër të’ së vërtetësë. Pa dituri e pa të vërtetë’ dhe pa vëllazëri s ‘munt të bënetë njeriu bektashi i vërtetë. Ndaj bektashinjet gjithësija është’ vetë Perëndia.

Pavarësisht nga një panteizëm dhe universalitet i tillë, besimi bektashian i Naim Frashërit ka një frymë kombëtare të theksuar: Nukë vetëm në mest te’ tyre bektashinjtë, po dhe me gjithë njerëzine’ janë’ vëllezër ‘e shpirt. Duanë si shpirtin ‘e tyre dhe të tjerëtë, mysliman ‘e të krishterë, dhe shkojnë mir’e bukure’ me gjithë njerëzinë. Po më shumë duane’ Mëmëdhenç edhe mëmëdhetarëtë, që kjo ështe’ m ‘e mire’ nga gjithë të miratë… Të’përpiqenë dit’e natëpër atëkomp q’i quan Ate’ epërgjërohetëpër ata, te’punojnë’ bashke’ me parësin’ e me pleqësinë për shpëtim të Shqipëris’ e të’ shqipëtarit për diturit epër qytetërit të’ Kombit e te’ Mëmëdheut të tyre; për gjuhën e vet dhe për gjithë mbrothësit’ e mbarësitë.

TIRANE- Një ngjarje e gushtit 1948, zbulon deri në imtësi se çfarë torturash fizike e mendore bënin shefat e sigurimit në qelitë e hetuesisë. Rasti është i një nëntogeri, efektiv ushtarak, i cili ishte arrestuar befas në Pogradec, me akuzën për vepra armiqësore kundër pushtetit popullor. Pasi akuzat nuk ishin vërtetuar, ai ishte liruar nga burgu dhe pas kwsaj shkruan një relacion me gjithë detajet e torturave që kishin ushtruar mbi të dy punonjësit e Sigurimit Kapiten T. B. dhe N/Toger Sh. K., ku ai veçon si kulmin më të padurueshëm momentin kur torturuesi i thotë se do t’i sjellë në mbrëmje gruan dhe do ta përdhunojë në sytë e tij.

 E njëjta ngjarje raportohet edhe  nga majori SH.P.,duke kërkuar që të hetohet ngjarja. Në të dy dokumentet, fraza që lidhet me  kërcënimin për përdhunimin e bashkëshortes së të akuzuarit, nënvizohet me vijë të dukshme, duke lënë të nënkuptohet se ai ishte një akt i patolerueshëm, madje më shumw se torturat çnjerëzore si mbajtja varur për ditë të tëra pa ushqim e pa ujë. Për shkak të çështjes thellësisht intime, të gjithë emrat e përmendurve në këto dy dokumente, i sjellim me iniciale, duke besuar se ky veprim nuk ia ul tonin çnjerëzor rrëfimit mbi torturat që kryenin drejtuesit e Sigurimit.

Pjesë nga dokumentet ku rrëfehet dhuna në dhomat e hetuesisë

 RELACJONE

 LANDA: Mbi vëmendjen në dijeni reth arrestimit dhe vuajtjeve të mija.

Me rastin e daljes nga burgu Unë i nënshkruari N/Toger K. Z. efektiv i Zyrës Ushtarake Pukë ju paraqes këtë Relacjon.

Më 10 gusht 1948 unë u arrestova nga Sigurimi i Shtetit Pogradec dhe mbranda 24 orëve më nisën për Tiranë, i lidhur me hekura dhe me uniformën si oficer i shoqruar nga dy policë me nji kamjon që ishte mbushur plotë me civila, para se të nisesha propozoj N/Toger L.Rr ish-oficer i Sigurimit Pogradec që të heq uniformën si oficer ose të paktën spaletat, por aj m’u përgjegj (Jo). Kur mbrita në Tiranë ju propozoj të di, se pse jam arestuar mbasi në të vërtetën arestimi i jem asht bërë krejt i pa drejtë dhe pa asnji fakt, por nuk prauan në asnji mënyrë shokët e Sigurimit.

     Mbrenda 5 ditve i shoqruar më nisën për në Shkodër dhe me shpunë në nji birucë ngushtë, ku prej asaj dite filluan të më bëshin torturat çnjerëzore.

     Me datën 15 gusht 1948 më marrin në pytje kapiten T.B. dhe N/Toger Sh. K. të cilët më thanë: Trego aktivitetin tënd kundër pushtetit dhe me çë njerëz njifesh mbasi neve kemi fakte të gjalla për ti si anti pushtet, për nji herë mbasi unë nuk kisha se çë farë t’u thonja pse nuk kisha bër ndonji vepër për kundra pushtetit u a dhash përgjegjen: Nuk kam bërë asgjë kundra pushtetit dhe as që kam pas ndërmend të bëj dhe ju lutemi më hidhni në gjygj mbasi atje pozita e ime do të skjarohet ku pastaj dhe ju do të bindeni me fakte se unë jam i pa fajshëm.

Pa pritur dhe të zemruar u dhanë urdhër rojeve: çojeni në burg dhe e lini në këmbë dhe lidhur për deri sa t’i vij mendja e të tregoj. Në këtë gjendje tortura më bënë 7 ditë e 7 netë ku ma në fund nga lodhja e tepërt filloj tue rrjedhë gjaku nga kambët e mija. Gjatë kësaj perjudhe më merrnin në pytje në mes të natës dhe gjithmon po nji fjalë më flisnin: Trego aktivitetin tënd kundra pushtetit, mbasi nuk kishin fakte të sigurta për se të më akuzonin për të tjera.

     Gjatë këtyre shtat ditve me tortura e kërcnime dhe sharje u munduan që unë të mbush perçezin ashtu si e donin ata, por kjo u doli bosh krejtësisht dhe mbasi u dulën bosh akuzat pregatitën nji organizim me inisjativën e N/Toger Sh. K. që të më vrasin, se gjoja unë kam tentuar të hiki nga burgu. Me datën 22/8/1949 në orën 2 pas dreke i trullosun nga torturat dhe isha nde për çimente, po ndëgjoj nji za (Kush ti bije, unë apo ti).

Me të ndigjuar këtë za çohem dhe i ve nji rogoz derës dhe po qëndroj në nji qoshe të murit tue shikuar me vrejtje ngjarjen që do të zhvillohej, nuk vonoj shumë polici që ishte roje fut revolen për birucë e drejton mirë drejt meje për fat të mirë revolveri nuk shkrepi, mbasi nuk i ndezi fisheku i revolverit rëmbijen me nji herë automatikun, atëher tue parë vehten me nji rezik thirra me nji za të tmeruar, ku në atë kohë ndigjoj kapiten L. Z. Shefi i Seksjonit të Qytetit Shkodrës, i cili erdhi dhe më tërhoqi nga ai burg dhe më dërgoj në nji birucë pranë Seksjonit Punve të Mbrendshme të qytetit Shkodër….

Po në mbramje të kësaj darke në mes të natës më mori në dhomën e proçedimit N/Toger Sh. K. dhe më rrifte tue më thanë pse bërtite dhe pse i the Kapiten L. Z., i thash pse donin të më vrisnin, po duhet të jesh i sigurtë se shpëtove nga plumbi po do vdesësh në litar dhe në atë orë më shpuri në podrume dhe më lidhi duart mbrapa nga ana tjetër më lidhi me nji litar nën sjetullat dhe më varën tue ngritur nga toka dy pllëmbë jo për të vdekur po për të më torturuar rëndë. Kjo torturë e këtillë ka vazhduar për 19 dit me radhë varem në trarin e podrumit pa bukë e pa ujë dhe pa asgjë cderi sa më në fund e kisha humbur gjukimin tem dhe nuk merrja vesh gja mbasi po rrithte gjaku vijë nga goja dhe në momentin e prisja vdekjen teme.

     Mbasi kisha qëndruar nji kohë të gjatë kështu më kishin zgjidh nga ku isha varur dhe më kishin ul për tokë por unë nuk kuptojsha asgjë se çfarë po bahej, vetëm mbas dy tri ditësh fillova të bije ndër mendë ma në fund akuzonin se unë kam patur lidhje me Nako Spiron dhe Mehmet Shehun se gjoja i kam favorizuar në qëndrimin e tyre në lidhje me këto akuza bazoshin se gruaja e ime ka miqësi me familjen e Nako Spiros dhe për Mehmet Shehun me pytshin se si i ka punët dhe si e mendon ti qëndrimin e tij. Unë ju thashë se nuk më mbushet mendja se Mehmeti të ketë qenë i atillë gjithashtu dhe për Nako Spiron u thash nuk e njoh….

     Nuk mund të qëndroj pa ju vënë në dijeni për torturat dhe e ndjej për detyrë si një komunist i vërtetë që këtë vepër të disa personave të poshtë shënuar me ja thanë Partis dhe që Partija mendoj që këta shokë t’i kontrolloj. Emrat e personave për veprat e tyre shnjerzore Kapiten T.B., N/Toger Sh. K. dhe për këtë detyrohem të tregoj nji vepër e cila më ka revoltuar shumë pse më datën 3 shtator N/Toger Sh. K. më merr në dhomën e proçedimeve dhe më thotë: çfarë gjëra ushtarake ke në shpi. Unë i thashë: shko në shpinë time kontrollo dhe pyt gruan time e cila do t’ju tregoj të vërtetën pse dhe ajo asht antare Partije.

Mirë po N/Toger Sh. K. më përgjigjet: pse dhe gruan antare Partije e ke, prite se nesër mbrama do ta sjell këtu dhe ju do t’i mbani kokën dhe un do t’i mbledh kambët. Gjatë gjithë vuajtjeve e torturave kjo ka qenë vepra më shnjerzore për nji komunist dhe me gjithë se unë më vjen turp me shkruajt por nuk mundem të qëndroj pa e thënë mbasi më duket nji barrë e madhe në kurriz….

ME NDERIME ANTARI I PARTIS PUNËS SHQIPTARE

N/Toger (K. Z.)

(firma)

REPUBLIKA POPULLORE E SHQIPËRISË                V.F.L.P.

MINISTRIA E PUNËVE TË BRENDSHME

TIRANË

Nr. 3375 Prot.

Lënda: Mbi sjelljet e këqija të N/Toger Sha.K.

SHEFIT TË SEKSIONIT TË PUNËVE TË BRENDSHME

                                                     LUSHNJE

Informohemi se në datën 10 gusht 1948, në Kampin e Pushimit të Oficerëve në Pogradec, është arrestuar N/Toger K. Z., i cili u përcoll për në Seksionin e Sigurimit – Shkodër, dhe atje u mor në procedim prej Kapiten T. B. dhe N/Toger Sh. K. të cilët e akuzonin për veprimtari grupazhi dhe antipushtet.

     N/Togeri në fjalë është torturuar për 40 ditë rresht prej Sh. K. 9 ditë pa bukë, 20 ditë i varur në trarët e burgut dhe më në fund Sh. u jep urdhër dy policëve dhe një tetari për ta pushkatuar me pretekstin se tentoi të arratisej, por policëve nuk u ndezi revolveri dhe mandej marrin automatikët, kështu që i akuzuari në këto momente ulërin nga frika dhe vjen Kapiten H. Z., i cili e shpëton nga ekzekutimi.

     Në datën 2 shtator shkon N/Toger Sh. dhe mbasi e rimerr në procedim N/Toger K. Z. e pyet se çfarë sendesh ushtarake ka në shtëpi, dhe i arrestuari i përgjigjet se juve shkoni dhe kontrolloni shtëpinë time, mbasi atje është gruaja e cila është dhe anëtare partie, mirëpo Sh. i thotë se e paske dhe anëtare partie gruan, të cilën në mbrëmje do ta sjell unë këtu dhe ti t’i mbash kokën e unë t’i ngre këmbët.

Përveç këtyre i përmenduri në shtëpinë e të arrestuarit ka marrë dhe këto plaçka: 1 palë spaleta, i kapele 1 rrip oficeri, 1 revole parabel, 1 nagant, 1 pushkë gjerman dhe gjithë librat që kishte në shtëpi.

Prandaj, për sa më sipër të pyetet N/Toger Sh. K. dhe me anën e një relacioni shkoqitës të përgjigjet për të gjitha akuzat që përmban kjo shkresë duke ia përshtatur realitetit.

Përfundimi pritet i shpejtë. KRYETARI I DEGËS SË KUADRIT

MAJOR (SH. P.) d.v.