Kategori
Uncategorized

Ulusi Pashollari – Djaloshi që preu dorën për të lyer me gjakun e tij flamurin kuqezi në Spaç

“Ec, vëlla Ali… edhe pak… ja dolëm… shpëtuam…”
Me zërin që i dridhej nga lodhja dhe shpresa, djaloshi i imët mbështeste mikun e tij të plagosur rëndë në errësirën e maleve kufitare.

Ishin dymbëdhjetë orë arratisje, dymbëdhjetë orë përpjekje për t’i shpëtuar ferrit komunist.

Ali Likaj mezi mbahej në këmbë, por kurajoja e Ulsiut i jepte forcë të vazhdonte.

Më në fund, përpara tyre u shfaq piramida kufitare.

“Ali, arritëm! Shpëtuam!”

Por gëzimi zgjati vetëm pak çaste.

Një krismë arme theu heshtjen e mëngjesit dhe britmat ushtarake ushtuan nëpër humnera:

“Ndalo! Jeni të rrethuar!”

“Hudhu, Ali!” — bërtiti Ulsiu dhe u hodh si shqiponjë drejt greminës.

Aliu nuk mundi ta ndiqte. Kufitarët, operativët dhe spiunët u hodhën mbi të si bisha. Prita ishte organizuar prej kohësh. Tradhtia kishte bërë punën e saj.


Nga fundi i greminës dëgjohej zëri i Ulsiut:
“Aliii… ku je?”
Kapter Myfit Zagorçani ulërinte:
“Ulusi Pashollari! Nëse nuk dorëzohesh, shokun tënd do ta vrasim para syve të tu!”
Mbi shkëmb, Aliu i gjakosur dukej sikur i thoshte:
“Ik, Ulsi… mos u kthe…”

Por Ulsiu nuk mund ta linte mikun e tij .

“Mos e vrisni! Po kthehem!”

Ai u kthye drejt ferrit për të shpëtuar shokun e tij, pa e ditur se po hynte në një odise torturash, burgjesh dhe vuajtjesh që do të zgjasnin 22 vite.

Sapo ri preku tokën shqiptare, dhjetëra duar ushtarësh e lidhën me tela me gjemba.

Dy djemtë, ende pa vënë brisk në faqe, u tërhoqën zvarrë drejt fshatit Alarup të Pogradecit, mes britmave triumfuese të atyre që krenoheshin me mizorinë e tyre.

Hetuesia ishte çnjerëzore.

“Fol!” — ulërinte hetuesi ndërsa e godiste pa mëshirë.

Kunjat nën thonj, vezët e nxehta mbi trup, uria, pagjumësia dhe dhuna kishin vetëm një qëllim: ta thyenin.

Por Ulsiu nuk foli.

Ai nuk tradhtoi askënd.

As shokët. As familjen. As idealin.

Gjithçka nisi vite më parë, kur si nxënës shembullor kishte guxuar t’i shkruante një letër Enver Hoxhës, duke kërkuar vetëm një të drejtë: të vazhdonte shkollën.

Krimi i tij ishte se kishte një xhaxha të arratisur.

Në zyrën e Komitetit të Partisë në Maliq, sekretari Vait Kolaneci ia preu ëndrrën:

“Ne nuk luftuam që ju, nipat e armiqve, të shkolloheni!”

Aty lindi urrejtja ndaj diktaturës.

Në vitin 1973, në burgun famëkeq të Spaçit, Ulusi ishte bërë simbol i rezistencës antikomuniste.

Ai ishte një nga organizatorët kryesorë në revoltën e të burgosurve politikë.

U dogjën stendat e propagandës komuniste dhe fotografia e Enver Hoxhës. Të burgosurit refuzuan të dilnin në punë.

Pastaj ndodhi akti që do të hynte në histori.

Një çarçaf i bardhë u kthye në flamur.

Ulsiu preu dorën dhe me gjakun e tij ngjyrosi të kuqen e flamurit shqiptar.

Piktori Mersin Vlashi vizatoi shqiponjën dykrenare.

Së bashku me Gjet Kadelin, Ulsi Pashollari ngriti në Spaç flamurin kuqezi pa yllin komunist — për herë të parë në zemër të diktaturës.

“Ky flamur,” — thërriste ai në ballë të revoltës antikomuniste, “është simboli i mijëra shqiptarëve të pushkatuar, burgosur dhe internuar nga ky regjim gjakatar!”

Pjetër Arbnori do të kujtonte më vonë:
“Ulsiu kishte shpirt çeliku. Torturat e kishin dobësuar fizikisht, por kurrë moralisht.”

Madje, sipas dëshmive, Sigurimi tentoi ta eliminonte edhe në spital.
Por ai mbijetoi.

Në vitin 1986 u lirua, pas 22 vitesh burg dhe ferri.

Megjithatë, as liria nuk e ndali.

Ai u bë një nga nismëtarët e rrëzimit të bustit të diktatorit në Korçë dhe ndër firmëtarët e parë të Partisë Demokratike.

Asnjëherë nuk kërkoi hakmarrje.

As privilegje.

As shpërblim.

Kërkonte vetëm një Shqipëri të lirë dhe demokratike.

Më 15 shkurt 1995, Ulusi u nda nga jeta, i rraskapitur nga vuajtjet e burgjeve komuniste, por i pamposhtur në shpirt.

Ai jetoi si një zgalem përballë dallgëve.
Dhe mbeti përgjithmonë një zgalem i lirisë.

Lini një koment