Dokumenti i besueshëm i NATO-s për sigurinë në Ballkan, të cilin e ka parë e përditshmja kroate “Vecernji list”, është miratuar në takimin e shefave të diplomacive gjatë këtij muaji.
NATO është e gatshme të ndërhyjë operacionalisht në Ballkan kurdo është e nevojshme për të parandaluar konfliktin ndëretnik dhe për të promovuar siguri dhe stabilitet, shkruan në dokumentin sekret të NATO-s mbi situatën në Ballkanin Perëndimor, thekson gazeta kroate.
Dokumentin, të cilin “Vecernji list” ekskluzivisht e ka parë në Bruksel, fillimisht është shqyrtuar e më pas është miratuar në takimin e ministrave të Jashtëm gjatë këtij muaji. Në të njëjtin dokument janë përshkruar në detaje dy lloje të kërcënimeve me të cilat përballen vendet fqinje të pjesës juglindore kroate: sjellja destabilizuese e Rusisë dhe rritja e ekstremizmit dhe radikalizmit si pasojë e kthimit të luftëtarëve të huaj nga Siria dhe Iraku.
Mirëpo në dokumentin sekret nuk tregohen detaje se çfarë do të thotë ndërhyrja operacionale që aleanca është e gatshme të bëjë në Ballkan, por sipas burimeve jozyrtare thuhet se theks i veçantë i jepet promovimit të sigurisë dhe stabilitetit. Këto burime thonë se kjo nuk mund të shihet si kërcënim, por si mesazh për parandalimin e kërcënimeve të mundshme në qoftë se ndodhin.
Në dokument thuhet se “rreth 260 luftëtarë të huaj”, të cilët janë nga Bosnja dhe Hercegovina shkuan të luftojnë në anën e organizatës terroriste të Al-Kaedës dhe ISIS-it në Irak dhe Siri. Këto të dhëna janë nga fundi i 2015.
Kur bëhet fjalë për problemin tjetër në Ballkan, aty përmendet shqetësimi i NATO-s me praninë e shtuar të Rusisë.
“Arsyeja e dytë është se vendet anëtare të NATO-s shprehin shqetësim për situatën në Ballkanin Perëndimor. Ky shqetësim vjen nga prania e Rusisë, e cila më së shpeshti është e drejtuar aty ku ka popullsi serbe në rajon”, thuhet në dokument. NATO sheh “rritje të aktivitetit të Rusisë në Ballkanin Perëndimor, duke përfshirë edhe sjelljen destabilizuese”. Pjesa e dokumentit që flet për Serbinë, thotë se mbështetja e serbëve për aleancën ushtarake është shumë e ulët, e cila është sigurisht rezultat i bombardimeve të NATO-s ndaj Serbisë para përfundimit të sundimit të Sllobodan Millosheviçit.

Mesazhi i shefit të CIA-s për Ramën

Gjashtë ditë pas deklaratës së Ramës se ai ishte i gatshëm që të takohej me Putin dhe pas vizitës në Moskë të ministres së Kulturës, Tiranën e vizitoi kreu i CIA-s, Brennan. Ai ka patur një takim kokë më kokë me Ramën në të cilin i ka dhënë një mesazh të fortë. Pas atij takimi ka ardhur edhe reagimi i NATO-s. Që pas mesazhit të marrë nga takimi kokë më kokë me kreun e CIA-s Rama është bërë si pulë dhe nuk ka dalë nëpër media të deklarojë se është i gatshëm që të vallëzojë me Putinin sikurse tha më 1 dhjetor.
Drejtori i CIA-s, John Brennan vizitoi Shqipërinë në mënyrë të befasishme pa ndonjë njoftim paraprak.
Sipas ambasadës amerikane në Tiranë, kreu i Agjencisë Qendrore të Inteligjencës amerikane u takua me krerët e lartë të shtetit, si me Kryeministrin Edi Rama, Presidentin Bujar Nishani dhe ministren e Mbrojtjes, Mimi Kodheli.
Në qendër të diskutimeve, sipas njoftimit, ka qenë siguria rajonale, bashkëpunimi kundër terrorizmit, shkëmbimi i informacionit, etj.
Njoftimi i plotë i ambasadës: Drejtori i Agjencisë Qendrore të Inteligjencës (CIA) John Brennan vizitoi Shqipërinë për t’u takuar me drejtues të ndryshëm dhe për të diskutuar një gamë çështjesh përfshi sigurinë rajonale, bashkëpunimin kundër terrorizmit, shkëmbimin e informacioneve të inteligjencës, si dhe çështje të tjera dypalëshe. Gjatë vizitës së tij, drejtori Brennan u takua me Kryeministrin Rama, Presidentin Nishani, ministren e Mbrojtjes Kodheli, dhe drejtues të komunitetit të inteligjencës.

Rama më 1 dhjetor: Ftoj Putinin të vallëzojmë së bashku

– Pse ne rusët aty i radhisim?
Rusët nuk janë antishqiptarë. S’kanë asnjë lidhje me ndonjë vokacion antishqiptar. Unë kam mbajtur pozicione koherente. Nëse gjeni në historinë e jetës time politike deklarata nacionaliste, zjarrvënëse apo zjarrnxitëse, atëherë flasim. Krahasimi që më bëhet me Saliun është shumë simplist, pasi nuk ka asnjë lidhje.

– Këtu më dukeni si Donald Trump, që thoshte kur fliste se në kohën që këtej ka kaos, Putin është i qartë në qëndrimet e tij.
Unë nuk thashë që këtej ka kaos, unë thashë që strategjia e Rusisë është koherente dhe këmbëngulëse në çdo veprim dhe kjo duket qartë edhe në Ballkan.

– Ju si do ta përballonit si kryeministër i një vendi të vogël ku ndikimi rus nuk është se është larguar, përkundrazi, aktiviteti diplomatik i Federatës Ruse është shtuar së fundmi. Ju si do ta përballonit?
Shqipëria ka qenë një ndër vendet anëtare të NATO-s që brenda aleancës ka mbështetur qasjen e re të samitit të fundit në raport me Rusinë, që është shtrëngim dhe dialog. Ne e kemi mbështetur këtë qasje dhe ne nuk kemi armiqësi me Rusinë, përkundrazi dhe fakti që jemi tërësisht të orientuar në vijën tonë drejt Perëndimit, nuk na pengon që me Rusinë të kemi një dialog. Megjithatë, këtë nuk e vendosim ne, pasi duhen dy për të hedhur një valle.

– Në kuadër të dialogut, ju do ta takonit Vladimir Putinin?
Nuk ka qenë asnjëherë në rendin e ditës një gjë e tillë, por nëse do të vendosej, nuk do të kisha asnjë ngurrim që ta takoja.

“Ishte jashtë diskutimit që unë të lëshoja zyrën time. Kam shprehur dhimbjen më të madhe për viktimat, por as 1, as 3, as 300 nuk do të pushtonin zyrën time”
Ish- kryeministri Sali Berisha i ftuar në studion e Top Story deklaroi se ngjarjet e 21 janarit,ishin një marrëveshje e financuar nga Sorosi. Berisha foli për ligjin e Vettingut dhe për sistemin e drejtësisë duke theksuar se kurrë nuk ka ushtruar presion ndaj institucioneve të Drejtësisë. Ai u shpreh se e cilëson Gërdecin si krim shtetëror sepse kompania që ishte përgjegjëse për sigurinë, nuk u përgjigj. Ish – kryeministri rrëfeu kapërcimin nga konformizmi intelektual tek tribun i demokracisë, duke risjellë në kujtesë ngjarjet e vitit 1990 që sollën më tej, përmbysjen e diktaturës komuniste.

21 janari….

Kam shprehur dhimbje dhe keqardhje për ata njerëz, por institucioni nuk dorëzohej nga Sali Berisha. Ishte zgjedhje e gabuar nga Edi Rama. Ishte jashtë diskutimit që unë të lëshoja zyrën time. Kam shprehur dhimbjen më të madhe për viktimat, por as 1, as 3, as 300 nuk do të pushtonin zyrën time
Ish – bodigardi juaj, Izet Haxhia ju akuzon për përfshirje në vrasjen e Azem Hajdarit. A keni një përgjigje për këto akuza?

Ky është një njeri pa din, pa iman. A mund të citohet një vrasës që ikën, të cilit Edi Rama nuk ja çon dosjen në Strasburg, me qëllim që të bëjë këto deklarata që ai bën.

Por përse nuk i besuat Azem Hajdarit poste të rëndësishme? Kishit ju rezerva ndaj figurës së tij?
Nuk kisha rezerva ndaj tij. Ai udhëhoqi Komisionin e Sigurisë që e kërkoi vetë. Në dijeninë time nuk ka pasur dëshirë për të qenë anëtar kabineti.

Ka pasur ngjarje të pazbardhura dhe flitet se në Partinë Demokratike ekziston një frikë për hetimin e këtyre ngjarjeve, kur të hapet Kutia e Pandorës.

PD ka pasur një rol historik në këtë reformë. Garant i Venecias u bë vetëm Partia Demokratike. Parimi ishte që ligji i Vettingut të bëhet nga trupi kushtetues dhe jo nga institucionet mafioze të një qeverie që është deri tani për mua, një organizatë kriminale. Dhe Venecia thotë që Gjykata duhet të përcaktojë nëse trupi kushtuese ka fuqi të plotë për të kontrolluar institucionet elitare.

Ambasada e SHBA i bëri një lloj presoni Gjykatës Kushtetuese, pasi i bëri thirrje të miratojë ligjin e Vetitngut, pas opinionit final të Venecias.
Asgjë më të gabuar sesa presion ndaj gjykatave. Unë nuk e kam lexuar deklaratën por nëse është formë presioni e konsideroj shumë gabim. Gjykata Kushtetuese duhet të zbatojë porosinë e Komisionit të Venecias, të shikojë nëse trupa kushtetuese ka fuqi të kontrollojë institucionet që varen nga qeveria.

A është e pavarur Gjykata Kushtetuese?
Kjo Gjykatë Kushtetuese gjatë viti 2008- 2009 ka dhënë rreth 37 vendime kundër qeverisë sime. Isha në Strasburg, ishte ora 3 e natës dhe Edi Rama u thotë atyre, se ky nuk respekton kushtetutën, se ka 37 vendime nga Gjykata Kushtetuese kundër qeverisë së këtij. Më pas tha se ky ka në kontroll Gjykatën Kushtetuese.

Si e kuptojmë druajtjen e opozitës, meqe ju thatë nuk keni frikë nga hetimi?
Frika e hetimit është e Edi Ramës.

Është kjo influencë e mazhorancës, pra influencë e një krahu?
Unë jam i sigurtë që Edi Rama i ka humbur zgjedhjet. Po nuk dua që këtë ta bëjë as Lulzim Basha. Nuk dua ta bëj asnjë kryeministër, nuk ka gjë më të keqe se kapja e drejtësisë.

Nuk ju duk e rastësishme, si një jackpot shorti për Kolegjin Zgjedhor?
Absolutisht nuk do ti hyja këtij diskutimi përderisa në një rast në të kaluarën shorteu zgjodhi 7 me 1 për socialistët dhe unë nuk e quajta rastësi…Por sistemi i drejtësisë me në krye Presidentin Moisiu fillimisht eci mirë, derisa drejt fundit ndërhyri nipi tij. Por me President Bamir Topin, sistemi i drejtësisë u shkatërrua tërësisht, me ndërhyrjet e tij klienteliste, si sekser.

Ju si kryeministër, si president, si kryetar i PD – së, i njihni vetës ndonjë përgjegjësi për gjendjen e këtij sistemi?
Keni dëgjuar ju ndonjë rast, ku Sali Berisha ka ndërhyrë në sistemin e drejtësisë në gjithë këto vite?

Ju ndaluat prokuroren të merrte në pyetje për ngjarjen e 21 janarit.
Po ishte faktori ndërkombëtar, që e dinin që po e bënte për qëllime politike. Ngjarjet e 21 janarit ishin marrëveshje. Sorosi ka dhënë para për këtë gjë.

Ju Gërdecin e keni quajtur krim shtetëror…
Ka dy lloje, krimesh shtetërore: krime të qëllimshme dhe krime të paqëllimshme. Krimet e paqëllimshme ndodhin në lidhje me shtetin po pa qëllim. Kompania private mbikqyrej nga kompania shtetërore. Ishte MEICO përgjegjëse për sigurinë kombëtare. Unë i trajtova si viktima shtetërore pasi MEICO nuk iu përgjigj, për atë që ishte përgjegjëse, për sigurinë.

Ju thoni që nuk keni ushtruar presion me drejtësinë, por e quajtët prokuroren , lavire bulevardi?

Përfundoi vetë ashtu ajo. Ishin puçiste të cilët kishin marrë garanci nga Edi Rama që do merrnin mandat të dytë.

Kur u akuzojnë që Sali Berisha vret në emër të pushtetit, ju si ndiheni?
Kjo është një marrëzi e kundërshtarëve të mi politikë. Sali Berisha është i përkushtuar për paqen dhe shmangien e konfliktit.

Atëherë kanë qenë të ndarë në konformistë dhe njerëz i ideologjizuar.

Unë kam qenë konformist, shokët e mi kanë qenë të konfirmuar. Konformizmi i inteligjencës është një shtyllë jashtëzakonisht mbështetes i diktaturës.

Si ndodhi kapërcimi nga konformizmi intelektual tek tribun i demokracisë
Gjatë vitit 90, në një sërë shkrimesh dhe në takimin me Ramiz Alinë kisha paraqitur një platformë të tërë që lidhej me lirinë e mendimit, daljen nga izolimi, luftën kundër censurës, autocensurës dhe vazhdonte me kërkesën që lejonte partinë e punës të ishte forcë hegjemone. Isha shumë i qartë ç’është pluralizmi burokratik dhe çfarë është pluralizmi politik. Dhe i kërkova atij të hiqte nga kushtetuesja rolin hegjemon të Partisë së Punës. Ramiz Alia e kuptoi se çfarë ishte kjo. Unë kisha marrë një vendim, shumë kohë përpara se të shkruaja platformën. Në dikataturë nuk bëhej shaka, nëse do ti dilje anash, do vendosje të prishje çdo gjë.
Unë kisha qenë në mëngjes tek studentët. Jam i pari bashkë me Kujtim Çashkun dhe Besnik Mustafaj që sapo e morëm vesh dolëm në ballë të demosratës. Nuk më çoi Ramiz Alia tek studentët, unë shkova vetë. Studentët ishin rrahur në darkë dhe ata prapë kishin dalë në mëngjes. Më dukeshin super heronj. Studentët më thanë do na udhëheqësh dhe unë u thashë, jo sepse kam pikëpamjet e mia, por unë do tu mbroj. Çfarë ishin studentët, ishin shtresë e privilegjuar. Ishte një lëvizje kundër etërve. Në universitet një 200 studentë 1 mund të ishte persekutuar.

Një projektligj i hartuar nga ministrat Tahiri-Harito parashikon një akses të pakufizuar të policisë në të dhënat personale të përdoruesve të internetit dhe llogarive të lidhura me shërbimin e internetit në kompjuter ose telefon.
Ky lloj aksesi ndërhyn menjëherë në llogaritë personale dhe komunikimet që qytetarët kryejnë nëpërmjet aplikacioneve (Facebook, Whatsap, Viber, Gmail, etj) në telefona.
Projekti Tahiri-Harito ka hasur në rezistencën e Ministrisë së Drejtësisë, e cila ka bërë një raport të detajuar mbi kanosjen e të drejtave të qytetarëve nëse projektligji miratohet.
Hashtag.al e ka siguruar raportin e ekspertëve të Ministrisë së Drejtësisë, e cila gjykon se projektligji ka kaluar pa asnjë konsultim me aktorët e tjerë publikë, ndërsa paralajmëron rrezikun se plani Tahiri-Harito mund ta kthejë Policinë Gjyqësore në një organ me akses të pakufizuar në të dhënat personale të qytetarëve, pa u kontrolluar dhe mbikëqyrur nga institucione të tjera.

Raporti i plotë i Ministrisë së Drejtësisë:

Ligji për komunikimet elektronike, si një pjesë e legjislacionit shqiptar e përafruar me të drejtën e BE-së, nuk mund të shërbejë si bazë ligjore për t’i dhënë organeve policore dhe atyre të inteligjencës të drejtën e aksesit dhe informimit mbi këto të dhëna tejet sensitive (skedarët) pa asnjë garanci procedurale dhe kontroll nga organet e parashikuara nga Kushtetuta dhe legjislacioni procedural penal, pasi kjo do të sillte një përkeqësim të pariparueshëm të nivelit të ruajtjes së fshehtësisë së komunikimeve dhe të të dhënave personale, për sa kohë që aksesi u jepet organeve ekzekutive të emëruara pa asnjë ndërhyrje nga organet kushtetuese, apo përcaktimit të një regjimi të saktë të kushteve kur dhënia e këtij informacioni do të duhej të ishte e përligjur. Nga ana tjetër, nëse do të duhej një ndërhyrje në legjislacionin që përcakton detyrimet dhe të drejtat e organeve në kuadër të ruajtjes së sigurisë kombëtare apo dhe parandalimit të krimit, do të duhej një diskutim shumë më i gjerë me përfshirjen e të gjitha institucioneve që kanë kompetenca të caktuara në këtë fushë.
Ky projektligj nuk parashtron rregulla të qarta dhe të sakta për përcaktimin e shkallës së ndërhyrjes së Policisë Gjyqësore në ushtrimin e të drejtave themelore të parashikuara në nenet 8 të Konventës dhe në Kushtetutën e Republikës së Shqipërisë. Si rrjedhim, këto parashikime krijojnë hapësirë për një ndërhyrje të gjerë dhe serioze në këto të drejta themelore brenda rendit juridik, duke mos e kufizuar ndërhyrjen nëpërmjet parashikimeve të qarta që sigurojnë ushtrimin e saj vetëm në ato raste kur paraqitet tejet e nevojshme, apo vetëm për ato vepra penale me rrezikshmëri të lartë shoqërore.
Këto parashikime nuk vendosin kërkesën për ekzistencën e një lidhjeje midis të dhënave për të cilat kërkohet ruajtja dhe rrezikut që kërcënon sigurine publike, dhe në mënyrë të veçantë nuk e ka kufizuar detyrimin e ruajtjes së të dhënave në lidhje me (i) të dhëna që i përkasin një periudhe të caktuar kohore dhe/ose një zone të caktuar gjeografike, apo ndaj një rrethi të caktuar personash që janë të predispozuar për t’u përfshirë në një mënyrë ose në një tjetër, në një krim të rëndë, ose (ii) në lidhje me persona, ruajtja e të dhënave të të cilëve, për arsye to tjera, mund të kontribuojë në parandalimin, zbulimin ose hetimin e veprave penale të rënda.
Për më tepër, ky projektligj nuk vendos kushte substanciale dhe procedurale lidhur me marrjen e këtyre to dhënave të autoriteteve kompetente kombëtare dhe përpunimin e mëtejshëm të tyre, pasi nuk përcaktohet shprehimisht që përdorimi i mëtejshëm i të dhënave në fjalë, duhet të kufizohet rreptësisht  me  qëllimin  e  parandalimit  dhe  zbulimit  të  veprave  penale të mirëpërcaktuara, nuk përcaktohen procedurat që duhet të ndiqen dhe kushtet që duhet të plotësohen në mënyrë që të sigurohet aksesi në të dhënat e ruajtura në përputhje me kërkesat e domosdoshmërisë dhe proporcionalitetit.
Gjykojmë që duhet të ishin parashikuar llojet e veprave penale për të cilat mund të kërkohen këto të dhëna, pasi në të kundërt gjithë procesi rrezikon të kthehet në abuziv, nisur nga fakti se për çdo dyshim apo të dhënë lidhur me një lloj vepre penale, propozohet të jepet e drejta për të kërkuar këtë information.
Sa më sipër, e gjejmë të paqartë gjithashtu dallimin midis pikës 6 dhe 7 të nenit 3 të projektligjit.
a) Cilat janë ato raste apo vepra penale për të cilat të dhënat kërkohen brenda 24 orëve dhe cilat janë ato vepra penale për të cilat mund të presin deri në 7 ditë për marrjen e të dhënave që ruhen në skedar?
b) Cili është organi që e bën vlerësimin që këto të dhëna janë të ngutshme dhe duhet të jepen brenda 24 orëve?
c) Gjithashtu cili është organi apo autoriteti që e bën vlerësimin e ligjshmërisë së kësaj kërkese paraqitur nga Policia Gjyqësore dhe gjykon nëse është ose jo rasti për marrjen e këtyre të dhënave?
Ndërhyrja në këto të dhëna vetëm me kërkesën e Policisë Gjyqësore, pa patur kurrfarë vlerësimi apo kontrolli nga një autoritet tjetër, mund të përbëjë shkak për abuzim dhe nuk do t’i shërbente qëllimit për të cilin është krijuar kjo normë juridike. E thënë me terma konkretë, në çdo rast, me justifikimin në kuadër të një operacioni apo parandalimin e një vepre penale, Policia Gjyqësore mund t’i kërkojë këto të dhëna nga operatori, i cili nuk ka as kompetencën dhe as kapacitetin e duhur për të bërë vlerësimin që kjo kërkesë është e bazuar në ligj, ose jo.
Për më tepër, zgjerimi i autoriteteve kompetente dhe rrjedhimisht shtimi i numrit të personave të cilët (në pikën 8, përveç Policisë Gjyqësore, shtohen edhe autoritete të tjera) do të merrnin të dhënat personale, do të bënte të vështirë për të mos thënë të pamundur administrimin, ruajtjen dhe mbrojtjen e të dhënave sipas standardeve më të larta. Marrja e të dhënave në vijim të nenit 3 të projekt-ligjit do të sillte shumëpak, për të mos thënë aspak ndihmesë në parandalimin e një vepre penale. Gjithashtu, zgjerimi i rrethit të personave për të marrë (në momentin që bëhet ky parashikim në ligj, operatorët telefonikë janë të detyruar t’i japin të dhënat) këto të dhëna do të shtonte mundësinë për keqpërdorimin e tyre, veçanërisht kur mungon një mekanizëm procedural kontrolli.
Në përfundim, duke qene se ky projektligj prek një çështje sensitive, siç është ajo e lirisë dhe fshehtësisë së korrespondencës,  garantuar në nenin 36 të Kushtetutës, nuk rezulton nga përmbajtja e relacionit t’i jetë nënshtruar një procesi konsultimit të gjerë me të gjithë aktorët dhe grupet e interesit, në zbatim edhe të Ligjit Nr. 146, datë 30.10.2014, “Për njoftimin dhe konsultimin publik”.
Në vijim të argumenteve të parashtruar më sipër, vlerësojmë se nuk mund të shprehemi mbi përmbajtjen e dispozitave konkrete të projektaktit.
Përfundimisht: Nga shqyrtimi në tërësi i projektaktit, sugjerojmë rivlerësimin e nismës për sa i përket nenit 3 të projektligjit, në përputhje me rendin juridik të brendshëm dhe Konventën Evropiane të të Drejtave të Njeriut, në mënyrë që të ruhet proporcionaliteti midis mbrojtjes së të drejtave individuate, ruajtjes së rendit publik dhe shkallës së ndërhyrjes në privatësinë e korrespondencës së individëve.