Nga Gjergj Meta

Jemi mësuar të shohim 17­ vjeçarë tekanjozë, duke bredhur nëpër bare e makina luksoze, apo sherrxhinj, e pse njo edhe të abuzuar, përdorues të drogave, apo edhe thjesht viktima të varfërisë. Ndërsa Arditi, që humbi jetën para pak ditësh në plehrat e Sharrës, është hero i mjerimit.

Po, po, ashtu! Varfëria ka shpesh viktima dhe sigurisht Arditi, pavarësisht faktit që babai i tij ishte një polic, të cilit shteti duhet t’i garantojë jetesën e familjes, ishte një viktimë. Por me 17 vjetët e tij do të thosha që ishte një hero, e këtë e tregon edhe rrëfimi i dhimbshëm i shokëve të tij të klasës e ai i babait, që e dinte se i biri kishte hyrë në punë për të blerë rrobat për shkollë, ose thjesht për të pasur një lek më shumë në xhep.

Që një adoleshent të punojë, kjo nuk ka asgjë të keqe, përkundrazi është një fisnikëri. Kjo shihet gjithnjë e më e rrallë në realitetin tonë, edhe pse adoleshentët i sheh shpesh kamerierë apo në vende të tjera pune për të çuar ndonjë lek më shumë në shtëpi.

Arditi sot është heroi im, sepse ai kthehet në një model përkushtimi ndaj familjes e ndaj vetes. Imagjinoj dhimbjen e prindërve të tij, por mendoj se bashkë me dhimbjen duhet të ndihen edhe krenarë për një fëmijë të tillë që në ditë vere nuk kërkoi plazh, as udhëtime jashtë shtetit, as para për të blerë apo thjesht për t’u argëtuar, por shkoi e punoi. A nuk është kjo një fisnikëri?

Vdekja e Arditit sot na interpelon të gjithëve, si shoqëri e cila është e anestetizuar, pasi tepër e varfër dhe e dhunuar. Na interpelon se si është e mundur që një punonjës shteti nuk arrin të garantojë jetesën e familjes së tij. Sa herë kam qëlluar e kam parë policë në rrugë duke pritur për një makinë, pasi kishin lënë turnin e punës në burgun e Shënkollit apo të Fushë­Krujës. Sa herë i kam marrë në makinë për t’i shoqëruar deri ku donin të shkonin.

Si është e mundur kjo? Si është e mundur që varfëria të jetë aq e madhe, saqë një djalë i pastërvitur si Arditi shkon e bën një punë, e cila, edhe pse mund të duket e pistë, ka nevojë sigurisht për trajnime të mirëfillta që, përveç ndotjes, sjell edhe rreziqe të tilla.

Një vdekje si ajo e Arditit është një humbje jo vetëm për familjen, por edhe për shoqërinë. Djem me iniciativë dhe dëshirë për t’i bërë ballë jetës i nevojiten këtij vendi dhe shoqërisë sonë. Unë nuk pata fatin të të takoja Ardit, për të ta dhënë këshillën, por ti na dhe edhe një herë një leksion të madh, leksione që fatkeqësisht po i marrim përditë nëpërmjet historive tragjike.

Na solle në vëmendje sa të rëndësishme janë të drejtat themelore të njeriut dhe zbatimi rigoroz i tyre, sa ia vlen të denoncosh dhe të çirresh për të parandaluar çdo aferë korruptive që bëhet shkak për vdekjet tona të përditshme në rrugë, kantiere pune, nga krimi i organizuar dhe ai ordiner, sa ia vlen të sakrifikosh për një jetë më të mirë.

Ti, Ardit, je një personazh i vërtetë i romaneve mesjetare të Hygoit, që me historinë tënde tragjike na tregon sa vlerë ka jeta, dhe sa ia vlen të luftosh kundër padrejtësive!

Ndoshta nuk do të bëhej mjek, apo jurist, a ku ta di unë, por sigurisht nuk do të ishte kontingjent i vrasësve, i shpërndarësve të drogës, apo tekanjoz Blloku a spitullaq resortesh turistike. Do të bëhej një njeri i vetëdijshëm se sa e mundimshme është jeta reale, një baba e një bashkëshort i përgjegjshëm. Në fytyrën e tij dallohej kjo gjallëri, ky entuziazëm e ai shikim prej një të riu të dashuruar me jetën.

Aq i dashuruar sa nuk ka pasur turp t’i thotë kujt se punon me plehrat. Madje, turp përballë tij ndiejnë moshatarët e tij dhe ndoshta të gjithë ne që jetën e kemi pak më të garantuar sesa ai. Po, po, moshatarët e tij, të cilëve u është dhënë gjithçka dhe që nuk kanë nevojë të luajnë as gishtin e vogël të dorës për të pasur diçka.

Arditi sot është heroi im. Nga mosha mund të ishte fëmija im, por nëse do të kisha ndonjëherë një të tillë, do të doja të ishte një si Arditi.

E megjithatë, ky hero i mjerimit iku, bashkë me ëndrrat e tij, më dëshirën e tij për jetën. Pushofsh në paqe djalosh atje ku nuk ka më plehra, ku nuk ka më njerëz indiferentë, nuk ka më një shtet që punonjësit të vet nuk i garanton jetesën e familjes, nuk ka më pakujdesi në punë e nuk të mbulon njeri me plehra pasi ke vdekur.

E nga atje i dashur Ardit bëje një lutje për ne që të zgjohemi e sidomos për moshatarët e tu, që ende nuk e dinë se çfarë do të thotë të punosh apo të lodhesh për të fituar diçka. Pusho në paqe Ardit, heroi im!

Kreu i Kuvendit dhe LSI-së, Ilir Meta ka dhënë mbrëmjen e sotme një intervistë për emisionin “FAKT” të gazetarit Çim Peka në “SYRI.net”.

Gjatë kësaj interviste Meta ka folur për Reformën në Drejtësisë, konsensusin, kërcënimet për burg që i janë bërë si dhe për të ardhmen e tij politike.

A do të bëhet Meta, president apo kryetari i të majtës? Dëgjoni përgjigjet e tij.

INTERVISTA E PLOTË E ILIR METËS DHËNË PËR ÇIM PEKËN:

Çim Peka: Z. Meta, po e filloj me një deklaratë në fakt pak të çuditshme për një politikan. Jeni shprehur para pak ditës në një intervistë në mos gabohem për Revistën “Mapo” se: “Kur bëri burg Fatos Nano nga Tirana, unë nga Skrapari se kam problem”?

Ilir Meta: Jo nuk ishte kaq e thjeshtë. Më duket se ka qenë në një kontekst të caktuar që ka vlerësuar atë situatë kur Fatos Nano në një burg të padrejtë politik, arriti të sensibilizonte një shoqëri të tërë, e në kushtet e një izolimi të thellë, të një partie mjaft të izoluar edhe ndërkombëtarisht si ish-pasuese të partisë së Enver Hoxhës, duke arritur atë rezultat spektakolar në referendumin për Kushtetutën në nëntor të vitit 1994.

Çim Peka: Këto kohë, pak para miratimi të Reformës në Drejtësi kemi qenë aktiv në media dhe jeni i pari politikan që po flisni për burgje dhe po deklaroni se “nuk e kam frikë”. Z. Meta, pyetja është pak më konkrete. Njerëzit në Shqipëri nuk janë shumë të interesuar se si e përballojnë burgun politikanët, por pyetja është ndryshe. Jeni për burg apo ju duan në burg?

Ilir Meta: Unë mendoj se i gjithë problemi, apo mangësia e kësaj reforme është se është dominuar nga fjala burg. Që do të thotë se asgjë premtuese për një drejtësi ku të gjithë qytetarët janë të barabartë të gëzojnë një akses më të mirë, të ndiejnë më shumë siguri në të drejtat e tyre, që nga e drejta e pronës, të drejtat e jetës, dhe gjithë të drejtat e tjera, ka dalë në plan të dytë. Por për fatmirë, konsensusi i arritur në mesnatën e 21-22 korrikut, them mesnatën për arsye sepse nuk dua ta pranoj faktin se u shkel afati me një orë e gjysmë dhe zyrtarisht është data 22 korrik, pasi praktikisht konsensusi u arrit në ditën e shënjuar me kohë për të miratuar reformën, praktikisht në datën 21 korrik. Pra ky konsensus mendoj që ka krijuar një perspektivë shumë të mirë që të kemi një reformë për qytetarët dhe natyrisht për politikanët qytetar. Që do të thotë se në rast se politikanët kanë shkelur apo shkelin ligjin duhet të përgjigjen si gjithë qytetarët e tjerë.

Çim Peka: Z. Meta a është shantazhuar kreu i LSI me burg, qoftë nga diplomat të huaj, qoftë nga Kryeministri i vendit. Mediat raportojnë çdo ditë për një gjë të tillë?

Ilir Meta: Nuk besoj, edhe një herë tjetër, se vërtet kanë lindur ata njerëz që mund të kenë një guxim të tillë. Po kështu nuk është ndonjë sekret që indirekt vazhdimisht është përmendur, apo është pëshpëritur se kjo reformë bëhet kundër këtij, kundër atij, dhe nuk është ndonjë sekret që është thënë që është bërë edhe kundër Metës. Ndërkohë që Metën këtu e kanë dhe do ta kenë gjithmonë qytetarët shqiptar pasi Meta nuk e ka në plan të iki të jetoj në ndonjë ishull apo as në ndonjë vend tjetër. Ka vendosur të jetë jetojë këtu në Shqipëri dhe të ndajë çdo gëzim dhe çdo vështirësi me qytetarët e këtij vendi.

Çim Peka: Mediat pranë Kryeministrit Rama kanë raportuar se në një pritje në Pallatin e Brigadave nuk keni pranuar që të spostoheni për të biseduar anash me ambasadorin Lu. A e keni refuzuar ambasadorin amerikan për një bisedë private?

Ilir Meta: Nuk e di a janë mediat pranë Kryeministrit Rama apo janë mediat përballë Kryeministrit Rama sepse kjo histori e mediave është pak e ngatërruar këtu…

Çim Peka: Në qoftë se Gazeta “Tema” e konsideroni mediat përballë Kryeministrit Rama. Ky është lajm i publikuar nga Gazeta “Tema”…

Ilir Meta: Ne kemi marrëdhënie mjaft korrekte me Ambasadorin Lu dhe marrëdhëniet e mija me Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë qenë, janë dhe do të jenë të shkëlqyera sepse janë marrëdhënie që u dedikohen interesave strategjike të dy vendeve

Çim Peka: Nuk ka lindur akoma ai burrë që ju shantazhin. Gjithsesi në historinë tuaj politike, ish-presidenti Berisha, ose Partia e ish-presidentit Berisha, ka tentuar t’ju heq mandatin dhe të arrestoheni në fillimet tuaja politike…

Ilir Meta: Më është hequr imuniteti. Kam qenë i pari deputet opozitar, dhe një nga arsyet që kam edhe konsideratë për “doktorin” është se më ka trajnuar në një moshë fare të re për t’u përballur me këto presione. Dhe jo vetëm kaq. Mund t’ju them juve, për të herë të parë se kolegu im deputet, për shembull, Leontiev Çuçi në emër të udhëheqjes të asaj kohe më ka sugjeruar për të ikur në Greqi apo në Itali për tu marrë në mbrojtje nga PASOK-ku, Partia Socialiste Italiane, për të shmangur atë arrestimin apo pasojat që mund të vinin nga një çështje e tillë. Dhe unë nuk kam pranuar sepse më është dukur tërësisht absurde për t’ju shmangur një drejtësie qoftë edhe aq politike sa mund të ishte edhe drejtësia e doktorit. Kështu që këto janë gjëra të cilat mund të vlejnë me të cilin do tjetër, por jo me mua.

Çim Peka: Drejtësia e “doktorit” të parë ishte politike, këtë e ka treguar edhe historia e pluralizmit shqiptar. A do të thotë kjo se fakti që po i referohemi burgut politik të Fatos Nanon, deri diku të pranuar edhe nga z. Berisha vetë si një burg politik, pavarësisht se sipas z. Berisha ishin bashkëpunëtorët e tij që i bënë dosjen, ka një tentative për burg politik ndaj Ilir Metës. Dhe pyetja është fare konkrete, a ka guxuar Edi Rama ndonjëherë t’jua thotë gjatë këtyre kohëve në sy se: “më kërkojnë kokën tënde dhe se unë po ju mbroj”?

Ilir Meta: Së pari një herë, çdo njeri në këtë botë duhet të përgjigjet për kokën e tij në raport me ligjin dhe në raport me çdo detyrim tjetër. Së dyti, nuk ka guxuar njeri të ma thotë këtë gjë dhe nuk besoj se do të ketë njeri në këtë botë të marri një guxim të tillë. Këtë e them për arsye sepse unë jam një njeri tepër i hapur, tepër transparent dhe njëkohësisht unë jam një njeri që e ka vrarë frikën që në dhjetor, dhe para dhjetorit të vitit 1990, përballë një regjimi i cili dihet se çfarë pasojash mund t’ju krijonte të gjithë atyre që mund t’i dilnin kundër dhe nuk mund ta pranojë kurrë që në vitin 2016 në Shqipëri të ketë përpjekje për të instaluar shantazhin si mënyrë dhe si formë qeverisje, aq më tepër si formë të një republike të re.

Por padyshim që nevoja për një reformë të thellë të sistemit të drejtësisë ka qenë e domosdoshme, ka qenë e hershme. Dhe unë që në fillim kam bërë thirrje për konsensus vetëm për një arsye, sepse kam qenë i bindur që Kushtetuta e vitit 1998, dhe jam i bindur, dhe nuk besoj se do të dalë dikush që të thotë që “Jo kjo që kemi sot është më e mirë”, ka qenë Kushtetuta më e mirë edhe për sa i takon parimi të kontrollit dhe të balancës, të ndarjes së pushteteve dhe sistemit të drejtësisë, por dihet që konflikti politik dhe ndërhyrjet e herëpashershme politike, jo vetëm nga një krahë, kanë bërë atë që të paralizohet si sistem që të prodhojë dhe të garantojë drejtësi. Dhe akoma më keq si një sistem që garanton kryesisht padrejtësi dhe mosbesim dhe pasiguri të qytetarëve. Në këto kushte, ajo që garanton që të kemi një sistem të pavarur të drejtësisë, mendoj që është konsensusi dhe një përgjegjshmëri për të lënë drejtësinë të jetë e pavarur. Natyrisht që këtu një garanci është edhe prania ndërkombëtare, pra Operacioni Ndërkombëtar i Monitorimit. Është e rëndësishme që edhe ata të jenë sa më profesional, sa më me integritet dhe sa më të paanshëm, pasi këto dy element, pra konsensusi dhe prania ndërkombëtare, do të mund të garantojnë që këto sforcime që u bënë duke krijuar këtë Kushtetutë të re të prodhojnë vetëm efekte pozitive dhe afatgjata.

Çim Peka: Z. Meta është folur shumë për një vizitë tuajën në vilën qeveritare të Kryeministrit në Durrës. Fillimisht u fol për një darkë me të, më pas për një takim i shkurtër. Madje mediat raportuan se pavarësisht se Edi Rama në vitin 2013 e hëngri ngjalën tuaj tek gjiri i Lalzit, ju nuk e hëngrët ngjalën e z. Rama tek vila qeveritare në Durrës. Cila ka qenë përmbajtja e këtij takimi?

Ilir Meta: Ngjala asnjëherë nuk ka qenë pjesë e menysë së pari.

Çim Peka: As në Lalëz?

Ilir Meta: Unë asnjëherë, sepse ngjalat janë kryesisht te Diella në Lezhë, dhe po të ishte te Diella do të kishte mendoj dhe shumë dëshmitarë nga Lezha. Përsa i takon takimit, ai është një takim normal. Ne takohemi, komunikojmë në mënyrë të vazhdueshme, nuk përbën ndonjë lajm.

Çim Peka: Por gjithsesi, prapë sërish media pranë Kryeministrit përhapën lajmin se pas takimit keni darkuar me z. Rama edhe në prani të disa personazheve të tjera?

Ilir Meta: Nuk kemi patur mundësinë për të patur një darkë së bashku, por kemi ndenjur për një kohë të konsiderueshme dhe kryesisht kemi konsumuar fruta të freskëta.

Çim Peka: Fatmir Xhafaj, deputet i Partisë Socialiste arrin në konkluzionin se tashmë Ilir Meta ka qetësinë por jo dashurinë për Partinë Socialiste. Cilat janë raportet e Ilir Metës, e LSI-së me Partinë Socialiste pas tre viteve bashkëqeverisje. Pyetja është mjaft konkrete z. Meta, a jeni penduar për koalicionin e 2013?

Ilir Meta: Unë nuk jam nga ato që pendohen për atë që bëjmë. Unë jam nga ata që reflektojnë dhe gjithnjë me kërkesa për t’u vetëpërmirësuar. Po flas si politikan, por kjo është një kërkesë edhe ndaj forcës politike ku unë aderojë dhe raportet politike nuk bëhet fjala për qetësi dhe për dashur. Bëhet fjala për partneritet, për marrëveshje. Slogani im “Me qetësi dhe me dashuri” është në momentet kryesisht konfliktuale kur mendojë që nxitimi nuk është këshilltari më i mirë për zgjidhjet më të mira.

Çim Peka: Z. Meta ju jeni parti qeverisës, pavarësisht nga numri i Ministrave. Qeveria juaj dhe e PS, a mund të thoni çfarë ka bërë pozitive gjatë këtyre tre viteve, negative do të radhis unë pafund. Ose po e fillojmë me negativet. Nuk jeni penduar kur menduat se e morët Shqipërinë vetëm me Lazaratin e hashashit dhe sot i vetmi vend ku s’ka hashash është Lazarati? Nuk jeni penduar z. Meta kur nuk perceptohej deri në vitin 2013 vjedhja e bankave, por sot është gjëja më normale edhe në metropol? Nuk jeni penduar z. Meta kur deri në vitin 2013 kishte policë apo punonjës të KESH-it që merrni leje për të mbledhur fatura, ndërsa gjatë këtyre viteve janë as më shumë e as më pak rreth 38 mijë të ndaluar nga policia e shtetit? Nuk jeni penduar z. Meta që në tre vjet qeverisje nuk mbahet apo nuk thuhet për një kilometër rrugë të re? Nuk jeni penduar z. Meta që në tre vjet numri i papunësi jo që nuk është 300 mijë, siç është premtuar, por papunësia është rritur dhe numri i azilantëve shqiptarë në Gjermani është në vend të dytë pas Sirisë? Këto nuk janë të mjaftueshme jo vetëm për të reflektuar, por për të thënë se jam penduar për këtë qeverisje?

Ilir Meta: Jo unë kam ardhur këtu me kënaqësi pasi kishim një kohë të gjatë pa u takuar dhe pa qenë ballë për ballë në një studio, por natyrisht kam ardhur i ndërgjegjshëm në një gazetar i vendosur opozitar, por sigurisht që kam ardhur edhe në kuadër të kësaj klimës për konsensus që e kam promovuar kaq shumë dhe që për mua vijon sepse çështjet që kemi…

Çim Peka: Në gjykimin tim nga 1 prilli 2013 deri më sot keni zgjedhur koalicionin dhe studiot e gabuara?

Ilir Meta: Çështja e 1 prillit është si çështja e ngjalave. Marrëveshja ishte bërë pak më përpara, por në 1 prill u bë si e njohur.

Çim Peka: Nga konstatimet që unë bëra çfarë hidhni poshtë?

Ilir Meta: Unë mund t’ ju them disa çështje. E para që unë mund t’ju them është që Shqipëria mori statusin kandidat në këtë koalicion apo se mori? Të flasim për çështje më të mëdha

Çim Peka: Duke i referuar Ilir Metës Shqipëria e merrte para zgjedhjeve të 2013, por absurdi i kryetarit të qarkut të Fierit jeni vetë një prej kontestuesve të atij vendimi?

Ilir Meta: Mund ta përfundoj? Mori statusin kandidat pas zgjedhjeve të 2013 apo nuk e mori? E mori.

Së dyti, reforma administrative-territoriale është një reformë historike. Pra ndodhi.

Çim Peka: Reforma zgjedhore?

Ilir Meta: Jo, zgjedhorja është tani më mbrapa.

Çim Peka: Reforma territoriale është mirëfilltazi reforma zgjedhore z. Meta? Ambasadori Amerikan ju ka thënë për reformën –territoriale që në qoftë se nuk e plotësoni me ligjet përkatëse ishte një “tortë” territoriale…

Ilir Meta: Do plotësohet ajo do plotësohet. Reforma në drejtësi a ishte iniciuar nga kjo mazhorancë?

Çim Peka: Z. Meta, bashkiakët kanë hyrë në vitin e dytë dhe akoma nuk ka një ligj për pushtetin lokal. Ajo ishte një tortë elektorale…

Ilir Meta: Së dyti, reformat në fushën e energjisë pavarësisht se mund të ketë ndonjë teprim. E vërteta është që ka një përmirësim më të ndjeshëm të situatës në këtë drejtim dhe OSSHE është një institucion që mban vetëm dhe mban vetë sistemin. Rritja ekonomike ishte tek 1%, tani është rreth 3%. Tani duhet të kemi parasysh edhe rrethanat e tjera. Natyrisht që ka mjaft probleme dhe mjaft sfida që duhen përballuar më mirë. Dhe unë prandaj e theksoj gjithnjë që ka vend për reflektim, për vetë përmirësim edhe për bashkëpunim edhe me vetë opozitën.

Çim Peka: Z. Meta shtatë kontestimet e mia dhe me asnjë nuk u morët. Deri tani keni radhitur si sukses vetëm reformën territoriale, e cila është reforma elektorale…

Ilir Meta: Edhe për statusin e vendit kandidat, për reformën në drejtësi. Kjo mazhorancë e inicioi.

Çim Peka: Do të flasim edhe për statusin kandidat. Kjo mazhorancë e inicioi, por të paktën ju ja keni njohur meritat edhe vetë opozitës…

Ilir Meta: Po patjetër. E inicioi.

Çim Peka: Statusi kandidat ju jeni vetë dëshmitar që për tekat e ish-shefit të opozitës z. Ram u mbajt peng.

Ilir Meta: Ky është vlerësimi juaj.

Çim Peka: Ky është vlerësimi juaj para 2013 z. Meta për kryetarin e qarkut të Fierit e mbajtët peng z. Meta? Mazhoranca e asaj kohe kur ishit ju e ofroi kompromisin për tre ligjet e famshme…

Ilir Meta: Unë jam në studion tuaj dhe nuk kam ndërmend të bëj zotin e shtëpisë ,por mendoj që të përsërisim i nganjëherë secili të njëjtin argument.

Çim Peka: Jo për të zotin e shtëpisë, por për të zotin e partisë qeverisëse, por të jesh në qeverisje nuk është vetëm luftë, por është edhe kosto z. Meta?

Ilir Meta: Patjetër ne marrim çdo përgjegjësi.

Çim Peka: Z. Meta a ka realisht vendi për rishikimin e qeverisjes?

Ilir Meta: Në kuptimin e përmirësimit ka nevojë çdo ditë.

Çim Peka: Përmirësimi është fjalë shumë e përgjithshme z. Meta. T’i marrim konkretisht. Ministria e Transporteve, në Shqipëri me arsyen se kjo ministri është e aleatit dhe jo e Partisë Socialiste, por në këtë ministri nuk investohet më. Përjashto ndonjë buzëkuq apo ndonjë vijëzimit të rrugëve, në Shqipëri ka tre vjet që nuk investohet në rrugë. Ka nevojë për frymë të re apo jo?

Ilir Meta: Patjetër që ka nevojë në çdo institucion, në çdo ministri ne nuk mendojmë që ministrat e LSI-së janë perfekt, por u takon atyre të mbrojnë punën e tyre.

Çim Peka: Ministria e Brendshme me këtë nivel sigurie?

Ilir Meta: Është e njëjta gjë për ministrat e LSI-së apo të PS-së, për çdo lloj ministri apo shoqëri civile.

Çim Peka: Ministria e Financave? Po ju marr ministritë që të paktën për opinionin dhe analistët janë më shumë sesa problematike.

Ilir Meta: Tani rritja ekonomike është shumë më e lartë sesa ishte para tre vjetësh.

Çim Peka: Me shifrat e kujt z. Meta?

Ilir Meta: Ne i referohemi të gjithave edhe Standard and Poor’s , të gjithë institucioneve.

Çim Peka: Me institucionet e sigurisë shqiptare nuk rezulton ashtu. Ky është një gjykim i juaji? Z. Meta keni folur shpesh të paktën për momentin nuk është i interesuar për të qenë President i vendit, por të paktët duhet të pranonte me një kusht që të ishte President i aprovuar edhe nga mazhoranca edhe nga opozita? Nëse ka një kryetar të një partie ndërmjetëse, një partie të tretë, përcaktuese ka atë që mund të them unë muaj mjalti , kur ka edhe miratim në heshtje si jo të opozitës sikurse ajo e mazhorancës ku ajo është pjesë. Është ky muaj gusht. A keni filluar të mendoni në këtë kohë se është momenti i përshtatshëm për t’ju marrë postin e Presidentin, qoftë të PD-së qoftë të PS-së?

Ilir Meta: Së pari posti i Presidentin nuk është një plaçkë apo një madh që merret edhe ndërrohet.

Çim Peka: Me ndryshimet Kushtetuese plaçkë është…

Ilir Meta: Pra, është një institucion që rinovohet çdo pesë vjet në bazë të Kushtetutës dhe procedurave demokratike. Aktualisht preokupimi im është ecuria e diskutimeve dhe e negociatave për 7 ligjet e domosdoshme për të zbatuar reformën në drejtësi dhe prioriteti numër një është gjetja e kohës së përshtatshme për një seancë plenare për të miratuar ligjet për Vettingun që është tepër i rëndësishëm. Dy ligjet e tjera për organet e qeverisjes gjyqësore dhe të prokurorisë speciale dhe më pas gjetja sipas një kalendari që ne kemi bërë dhe prioriteti kryesor është që të gjithë së bashku të marrim një rekomandim pozitiv nga Komisioni Evropian dhe pse jo edhe nga Këshilli i vendeve anëtare në muajin dhjetor.

Sa i takon këtyre posteve pozita, këto nuk përbëjnë ndonjë shqetësim apo ndonjë preokupim apo ndonjë prioritet. Unë kam patur postin e Kryeministrit në një moshë krejt të re dhe kam dhënë dorëheqje për ti hapur rrugë një zgjidhje politike. Kam qenë tre herë zëvendëskryeministër. Disa herë kam dhënë dorëheqje. Natyrisht jam Kryetar i Parlamentit. Vetëm dy poste nuk kam provuar deri tani atë të Presidentit dhe të udhëheqësit të opozitës, por e ardhmja është përpara. Dhe unë nuk shikoj deri në maj apo qershor të vitit të ardhshëm.

Çim Peka: Kam përshtypjen se më shumë ju josh posti i udhëheqësit të opozitës sesa ajo e Presidentit? U duk sikur në vitin 2015 Ilir Meta i vuri një qëllim vetes të dilte në zgjedhjet lokale, të dilte forcë e dytë për sa i përket numrit të bashkive?

Ilir Meta: Jo nuk i kam vënë asnjë qëllim të tillë.

Çim Peka: Por që z. Rama për të qenë korrekt ua bëri të pamundur për shkak të konjukturave ju pavarësisht që nuk do e pranonit në shumicën e bashkive ku pothuajse ishte e sigurt LSI humbi prej asaj që vendosi “de facto” kryesia e PS-së, në Vorë, Lezhë, Kukësin, disa të cilat mund të bënin përmirësim?

Ilir Meta: Ka qenë një situatë tashmë e kaluar. Për ne ka rëndësi që kryetarët e bashkive në këto zona të qeverisin më mirë dhe qeveria të bashkëpunojë me ata për të mirën e komuniteteve.

Çim Peka: 2017 a është qëllimi i kthimit të Ilir Metës në shef të opozitës?

Ilir Meta: Unë nuk kam asnjë objektiv të paragjykuar, sepse nuk kam baste personale në politikë.

Çim Peka: Është qëllim politik?

Ilir Meta: Unë do të bëj çdo gjë që LSI të jetë një faktor edhe më i rëndësishëm. Për stabilitetin e vendit,për proceset e integrimit evropian të vendit. Një faktor nxitësh edhe motivues për reforma të vërteta që i shërbejnë vendit në mënyrë afatgjatë. LSI është krijuar si parti opozitare. Është gabim i madh të përjetohet kalimi në opozitë apo qenia në opozitë, si një fatkeqësi, përkundrazi vendi ka nevojë për një opozitë, aktualisht, më të fuqishme, më të përgjegjshme, më racionale, më bashkëpunuese. Këtë nuk e kam si një akuze apo kritikë për partinë demokratike , por sigurisht vendi ka nevojë për një opozitë tjetër nga ato që ka parë deri tani. Se kush do ta bëjë këtë opozitë mbetet të ardhmes, por ashtu sikurse vendi ka më shumë nevojë për një qeverisje më efektive , më të përgjegjshme. Ka nevojë edhe për një opozitë më të fuqishme, më efektive dhe më të përgjegjshme. Ka gjithnjë nevojë për një konsensus për çështjet më të mëdha të shtetit dhe së ardhmes sonë të përbashkët.

Çim Peka: Z. Meta a keni hequr dorë nga ëndrra juaj e hershme për të qenë lideri i së majtës në Shqipëri? Se fjala opozitë ndoshta është pak vetësakrificë?

Ilir Meta: Nuk kam pasur ndonjëherë ëndërr për të qenë lider apo ku di unë… E kam pasur mundësinë edhe për të qenë kryetar i Partisë Socialiste në rast se do të kisha pranuar marrëveshjen me kryetarin në atë kohë, z. Nano, që ai të bëhej president dhe unë të bëhesha kryetar apo dhe kryeministër përpara se të bëhej president në rastin kur u zgjodh z. Moisiu. Por nuk kam pranuar zgjidhje të cilat nuk duhet të funksiononin për vendin duke qenë se ka pasur një kufizim nga Parlamenti Evropian në atë mandat që mazhoranca jonë, edhe pse kishte më shumë se 84 vota, pra më shumë se 60 për qind të vendeve në parlament, për shkak të “Dushkut” që ishte një manovër jo e ndershme, duhet ta zgjidhte presidentin me konsensus me opozitën.

Çim Peka: Kjo është e vërtetë e keni pasur atë shans, por në optikën e shumë analistëve, Ilir Meta është politikani i shanseve të humbura, por që kap gjithmonë shansin e fundit…

Ilir Meta: Unë jam i kënaqur me ato kontribute që kam dhënë në 20 e ca vjet në politikën shqiptare.

Çim Peka: Nuk po flasim për kontribute, po flasim për shanset individuale për të kapur drejtimin e së majtës në Shqipëri?

Ilir Meta: Qëllimi im nuk është që unë të kap një drejtim apo një post. Qëllimi im është t’i shërbej vendit të ecë në atë drejtim që përmbush edhe atë aspiratë për të cilën unë u angazhova në Lëvizjen e Dhjetorit, që unë u angazhova në Rininë Eurosocialiste, u angazhova në Partinë Socialiste, edhe si kryeministër, edhe për krijimin e LSI e kështu me radhë. Pra të ecim në atë rrugë që…

Çim Peka: Z. Meta qëllimi dhe ambicia e çdo politikani të fortë është për të qenë i pari në vendimmarrje aty ku është…

Ilir Meta: Unë kam qenë i pari dhe nuk është se nuk kam bërë vendimmarrje edhe spektakolare, edhe të forta, edhe të guximshme, edhe shumë të mira, edhe të gabuara kuptohet si çdo politikan. Prandaj mendoj që një dallim i imi ndoshta nga shumë të tjerë është se nuk i shoh këto sfida si baste personale. Për mua ka rëndësi vendi të jetë më mirë. Pse e them këtë? Sepse në vitin 2001 kur Romano Prodi erdhi këtu si President i Komisionit Europian, theksoi me forcë tre herë: stabilitet, stabilitet, stabilitet. Atëherë Shqipëria ishte para Serbisë, para Malit të Zi në procesin e stabilizim-asoociimit dhe të integrimit evropian. Tani ato që të dyja janë mjaft përpara Shqipërisë, kanë hapur me kohë negociatat e kështu me radhë. Në rast se ne nuk do të vazhdojmë me këtë klimë bashkëpunimi, konsensusi për reformën në drejtësi dhe për çështje të tjera, në rast se ne nuk do të kemi zgjedhje të lira, demokratike, të pacenueshme dhe të pakontestueshme, distanca do të thellohet. Ky është shqetësimi. Dhe shqetësimi nuk është se përse këto vende po ecin më përpara, por se vendi ynë duhet të ecë me një ritëm shumë më të shpejtë dhe unë mendoj se vendi e meriton. Se ka një rini që ka një ambicie shumë më të madhe.

Çim Peka: Ju vërtet besoni se kjo qeveri garanton zgjedhje të lira dhe të ndershme?

Ilir Meta: Unë nuk pres nga ju si gazetar me frymë të paepur opozitare që të keni besim të plotë te kjo qeveri. Për më tepër, që jeni kritik edhe jam i bindur se edhe po të ishte një qeveri tjetër e Partisë Demokratike, prapë do të kishit skepticizmin tuaj sepse politika në Shqipëri vuan nga mosbesimi. Megjithatë unë mendoj se është tërësisht e mundur që të krijohet klima e duhur që të kemi një proces shembullor, sepse më vjen zor mua, por besoj të gjithë neve që diskutojmë pas 26 vitesh zgjedhjet e lira dhe të ndershme në Shqipëri dhe të bëhemi një objekt i medias ndërkombëtare apo të institucioneve ndërkombëtare sepse këtu nuk do të flitej më as për integrim evropian dhe as për të pasur dinjitetin që duhet të ketë një vend tashmë që u bë kohë edhe si anëtar i NATO-s.

Çim Peka: Z. Meta. Jeni nga profesioni edhe ekonomist dhe keni qenë edhe kryeministër. Kur flasim për zgjedhje të lira dhe të ndershme, nuk bëhet më fjalë për të marrë zgjedhje as me armë dhe as me tanke. Është klima dhe kushtet në të cilat zhvillohen zgjedhjet. Ju pavarësisht se iu referuat institucioneve për 3 për qind rritje të ekonomisë, por që të gjithë e dinë që papunësia është rritur dhe që në këtë vend nuk prodhohet gjë më, përveç hashashit. Me këtë Shqipëri të mbjellë me hashash, realisht mendoni se mund të ketë zgjedhje të lira dhe të ndershme?

Ilir Meta: Unë nuk dua të bëj më shumë polemikë se sa do të dëshiroja në këtë studio. Por unë besoj se është tërësisht e mundur për të patur zgjedhje të lira dhe të ndershme. Dhe është e rëndësishme që Komisioni për Reformën Zgjedhore të fillojë menjëherë nga puna. Ne kemi ftuar OSBE-ODIHR-in të asistojë në këtë proces. Do të punojmë edhe me partnerët tanë ndërkombëtarë si një garanci për të evituar çdo fenomen që krijon shqetësime apo paragjykime për ndershmërinë e zgjedhjeve.

Çim Peka: Në 11 shtator kemi zgjedhje në Dibër për shkak të shkarkimit të ish-kryebashkiakut të Dibrës. LSI do të jetë në koalicion me PS, do të keni kandidatin tuaj apo do t’i ktheni reston e zgjedhjeve lokale të 2015-s z. Rama?

Ilir Meta: Zgjedhjet e pjesshme lokale janë zgjedhje të pjesshme lokale dhe ato janë produkt i vendimmarrjes lokale. Themi në rastin konkret, degës së LSI-së. Dhe mendoj se këto lloj zgjedhjesh nuk duhet të trajtohen me këtë lloj vëmendje sikur këtu po bëhen zgjedhje mbarëkombëtare.

Çim Peka: Pra nuk do të ketë një angazhim tuajin në këto zgjedhje?

Ilir Meta: Ta thashë edhe më përpara që angazhimi im nga tani deri në dhjetor është për ecurinë e reformës, për marrjen e rekomandimit pozitiv nga Komisioni dhe të një vendimi pozitiv nga Këshilli i vendeve anëtare të Bashkimit Europian. Ky është objektivi im kryesor si Kryetar i Parlamentit.

Çim Peka: Po si kryetar i LSI-së, a keni një vendim apo një ide në kokën tuaj se çfarë do të bëni në zgjedhjet parlamentare të 2017-s, në koalicion me PS-në apo do të konkurroni vetëm?

Ilir Meta: Nuk kam arsye fare që të nxitoj për mendime të tilla aq më tepër për vendime sepse ato nuk do të jenë asnjëherë vendime personale. Ato do të jenë vendime të forumeve të Lëvizjes Socialiste për Integrim, për më tepër që ne kemi edhe zgjedhjet aktualisht në vjeshtë ku rinovohet mandati i gjithë të zgjedhurve të LSI-së, përfshirë edhe Kryetarin e forumet kombëtare. Dhe nuk ka asnjë lloj nxitimi dhe preokupimi për këtë çështje. Preokupimi ynë është përmbushja sa më me përgjegjshmëri e marrëveshjes qeverisëse që ne kemi dhe aktualisht sidomos sa i takon ecurisë sa më pozitive të reformës në drejtësi.

Çim Peka: Preokupimi i një partie politike, sigurisht kur jemi në muajt e fundit të mandatit janë edhe zgjedhjet, jeni parti elektorale?

Ilir Meta: Është edhe një vit përpara.

Çim Peka: Një vit nuk është sepse zgjedhjet janë në qershor. Ne kemi hyrë në 9 muajt e fundit. Gjithsesi, z. Meta a keni menduar për krijimin e një grupi nëqoftëse z. Rama nuk ju do në koalicion? Po flasim për zgjedhje, jo në qeveri. A keni mendua për krijimin e një grupi të partive të vogla rreth LSI-së?

Ilir Meta: Nuk kam patur mundësinë të mendoj për asgjë tjetër sepse angazhimet aktuale janë shumë më të rëndësishme dhe shumë më madhore se sa angazhimet e pas një viti.

Çim Peka: Ju folët për zgjedhje për qeveri teknike që garantojnë zgjedhje të lira para pak kohësh. Termi i përdorur për herë të parë pas jush.

Ilir Meta: Votimin e reformës dhe qeveri ekspertësh.

Çim Peka: Po. Për t’i garantuar edhe opozitës besimin e zgjedhjeve të ndershme… Fakti që u miratua reforma në drejtësi, pse nuk e shikoni më të nevojshme këtë gjë? Çlidhje ka reforma në drejtësi me garantimin dhe besimin ndaj opozitës për zgjedhjet e ndershme?

Ilir Meta: Po mund ta sqaroj këtë propozim timin, i cili synonte në çdo rast garantimin e miratimit të reformës në drejtësi dhe me konsensus sepse mendoj që kjo ishte e domosdoshme. Këtë e kam menduar që ditën e parë. Sot që Shqipëria është e qetë po themi politikisht, jam akoma më i bindur sepse nuk e di se si do të ishte po të ishte miratuar me 93, 94 apo me 96 vota. Për këtë nuk jam i sigurt dhe në këtë drejtim unë vlerësova se ndoshta arsyeja kryesore se përse opozita nuk jepte konsensusin, nuk është se ishte një apo dy çështje konkrete, të cilat ajo kërkonte të drejtat e saj, por mosbesimi se qeveria mund të përdorë ekzekutivin për të ndikuar tek institucionet e reja të drejtësisë që do të krijohen. Pra thjesht krizë mosbesimi. Dhe ky propozim ishte në këtë kontekst, që nëqoftëse ky mosbesim është pengesa kryesore, meqenëse të dyja palët të themi dhe mazhoranca dhe opozita janë për reformën, por është mosbesimi, atëherë kjo do të ishte e vetmja rrugë që reforma të realizohet. Dhe përse qeveri e ekspertëve? Për arsye sepse s’do të kishte kohë për një reformë zgjedhore dhe me një mirëkuptim mund të kalohej edhe problemi i zgjedhjeve. Por e vërteta është që kryetari i opozitës, z. Basha nuk u ndalua në këtë çështje të cilën ai e ka pas ngritur edhe më përpara, e ka pasur pjesë të retorikës së tij, por u përqendrua në garantimin e përfshirjes së opozitës në krijimin e institucioneve të reja sipas rekomandimit të Venecias, 88.

Çim Peka: Z. Meta, fakti që reforma në drejtësi u miratua, kjo nuk do të thotë që opozita ka marrë garanci për zgjedhje të lira. Gjithsesi ju u shprehët se në rast se reforma elektorale është e pamundur për shkak të kohës, opozitës i jepej kjo garanci përmes një qeveri ekspertësh për zgjedhje të lira. Po në rast se sërish nuk kemi një Kod Elektoral të miratuar për zgjedhjet e 2017-s, a qëndron opsioni i qeverisë së ekspertëve?

Ilir Meta: Mendoj se nuk duhet të paragjykojmë sepse janë dy kontekste të ndryshme dhe unë besoj se e sqarova kontekstin e propozimit tim, që ishte në funksion të reformës dhe të pamundësisë për të patur një reformë zgjedhore. Ndërsa tani ne e kemi të gjithë mundësinë për ta kryer këtë reformë, kemi 9 muaj përpara.

Çim Peka: Në 2013-n, tre muaj para zgjedhjeve u tërhoqët nga qeveria dhe ndërtuat koalicionin e ri. Për tre muaj bëtë fushatën si parti opozitare dhe donte apo donte asokohe partia në pushtet, PD, e mbajti e vetme koston e qeverisjes së viteve 2009-2013. LSI bëri një fushatë si një parti opozitare. A do të keni mundësi ta bëni këtë shkëputje pak para zgjedhjeve të vitit 2017 apo do të jeni i gatshëm që të merrnin edhe ju kostot si një parti qeverisëse?

Ilir Meta: Së pari unë mendoj që çdo parti merr kosto në funksion të përgjegjësive që ajo ka në qeveri. LSI ka marrë kostot e saj kur ka qenë me PD-në, ka marrë kostot e saj kur ka qenë aktualisht me PS-në. Përpjekja e partive kryesore për të transferuar kostot te një parti tjetër, mendoj që vjen si përpjekje për të mos njohur përgjegjësitë e veta. Ndëshkohen nga qytetarët dhe nga elektorati dhe çdo forcë merr ato merita dhe ato përgjegjësi që ka në të vërtetë.

LSI nuk i është shmangur asnjëherë përgjegjësive të saj, kostove të saj dhe nuk do t’i shmanget asnjëherë, sepse nuk mendon që është një parti perfekte. Mendon që ka mjaft për të mësuar dhe për të përmirësuar dhe së dyti, nuk mendon dhe nuk është aq parti e mençur sa t’ua hedhë qytetarëve shqiptarë.

Çim Peka: Në një intervistë të dhënë para pak kohës, keni bërë një deklaratë që për mediat kaloi në heshtje. A ju duket se ju i bëtë një ofertë kryesisht faktorit ndërkombëtar për t’iu lënë rolin e ndërmjetësit, që ata kanë bërë tash e 20 vjet? A ju duket se keni zënë deri diku rolin e ndërkombëtarëve në Shqipëri dhe ndoshta ky është problemi që Ilir Meta mund të ketë pasur gjatë këtyre kohëve edhe kur jeni goditur publikisht ose jopublikisht? Ju thatë se ishit i gatshëm të linit postin e Kryetarit të Kuvendit, mjafton të votohet reforma në drejtësi… A është ky një sinjal për të huajt?

Ilir Meta: Së pari, ju paragjykoni partnerët tanë ndërkombëtarë sikur ata janë të interesuar që në politikën shqiptare të ketë gjithmonë kontradikta dhe të hyjnë ata t’i zgjidhin. Nuk është ky qëllimi i tyre, përkundrazi…

Çim Peka: Z. Meta, nuk kam asnjë lloj iluzioni për faktin që ndërkombëtarët zgjidhjen e krizave e kanë biznes të tyren…

Ilir Meta: Unë nuk ndaj të njëjtën bindje në përgjithësi. Së dyti, natyrisht që nëse reforma nuk do të ishte miratuar me konsensus, nuk do të isha më sot Kryetar i Kuvendit, absolutisht. Unë kam dhënë dorëheqjen për gjëra më të parëndësishme nga posti i Kryeministrit apo Zv.Kryeministrit e kështu me radhë dhe nuk mund të pranoja unë që të isha kryetar i një parlamenti që i kishte të gjitha mundësitë për të bërë një reformë me konsensus dhe që nuk donte ta bënte këtë gjë për arsye të njëri-tjetrit apo kujtdo, në fund fare unë kisha një përgjegjësi.

Nuk mund të pranoja unë të miratohej një reformë në drejtësi apo një Kushtetutë e re e Shqipërisë, sipas mendimit tim për 20-30 vitet që vijnë me procedura të diskutueshme kushtetuese. Absolutisht, kjo do të ishte mungesë serioziteti ndaj qytetarëve shqiptarë, por edhe ndaj partnerëve ndërkombëtarë, të cilët nuk e kanë parë reformën në drejtësi si një lojë politike, por si një domosdoshmëri për të ngritur parametrat e shtetit ligjor në një nivel të ri në këtë vend dhe për ta bërë këtë vend një partner më të besueshëm.

Edhe si një anëtar i NATO-s por edhe si një anëtar i ardhshëm i Bashkimit Europian. Përsa i takon votave në Uashington, këto atje kanë qenë në kuptimin që të gjithë e kanë pasur të qartë që votat e LSI-së në çdo rast do të ishin për reformën në drejtësi. Përsa i takon rolit tim, unë nuk e kam kërkuar këtë rol, përkundrazi.

Unë që në fillim kam thënë që kjo reformë duhet bërë me konsensus, sepse pa konsensus nuk kishte për të pasur reformë, kjo është e padiskutueshme. Dhe kam thënë që konsensusin mund ta arrijmë me politikën shqiptare vetëm duke iu referuar Venecias. Dhe këtë e kam thënë, dhe po ua them dhe sot këtu, sepse e dija që edhe Berisha, pavarësisht nga mosbesimi apo nga paragjykimet që mund të kishte për vullnetin e sinqertë të mazhorancës për reformën në drejtësi, përsëri ndaj Venecias nuk dilte kundër. Sepse edhe kur ka qenë rasti për të hapur kutitë e votimit pas vitit 2009, ishte një kërkesë e Partisë Socialiste pasi ishte krijuar parlamenti, Berisha ka thënë ta çojnë në Venecia. Po qe se Venecia thotë që mund të hapen dhe nuk cenohet Kushtetuta, unë i hap. Por unë vetë nuk e krijoj këtë precedent, sepse në Shqipëri pastaj pas çdo procesi zgjedhor do të hapeshin kutitë. Dhe kjo ka qenë një arsye që unë kam insistuar, sepse Venecia është institucioni është i pakontestueshëm në Evropë dhe në gjithë botën demokratike për standardet e Kushtetutës, të drejtësisë dhe të drejtave të njeriut.

Së dyti, kam thënë gjithmonë që ne jemi gati të votojmë çdo marrëveshje PD-PS, nuk kishim asnjë problem. Së treti, e kemi bërë të qartë me kohë që ne votojmë pro. Në rast se PD-ja është e vendosur që nuk do të votojë, pra që nuk e do këtë reformë për 100 arsye, atëherë ne çdo reformë sipas standardeve të Venecias e votojmë edhe pa PD-në. Por duhet bërë çdo përpjekje që PD-ja të përfshihet në këtë proces.

Dhe angazhimi im ka qenë në momentet e fundit, ku kam vënë re që mundësia e konsensusit ekzistonte dhe duhej krijuar klima që ajo të realizohej siç u realizua. Në rast se takimi Rama-Basha do të kishte rezultuar në një zgjidhje, nuk do të kishte nevojë as për një angazhim timin më të madh sa duhej dhe asgjë tjetër. Por në fund fare unë kisha një përgjegjësi shumë të rëndësishme si Kryetar i Kuvendit, sepse këto procedura po zhvilloheshin dhe do të përmbylleshin në Kuvendin e Shqipërisë.

Çim Peka: Z. Meta, ju ishit i ftuar në Konventën e Demokratëve në SHBA së bashku me liderin e opozitës z. Basha. Nuk ishte z. Rama, a kishte një ftesë për të apo nuk e keni një informacion të tillë?

Ilir Meta: Nuk mund të jap një përgjigje të qartë, për këtë mund t’i drejtoheni partisë socialiste apo Kryeministrisë, por aty ishte z. Majko, znj. Xhaçka, kështu që nuk shikoj ndonjë arsye për një pyetje të tillë. Ishte një ish-Kryeministër gjithsesi nga PS…

Çim Peka: A jeni takuar me z. Basha privatisht në Shtetet e Bashkuara të Amerikës? Nëse po çfarë keni diskutuar politikisht me të?

Ilir Meta: Jemi takuar disa herë, sepse ne kemi qenë 2-3 ditë atje bashkë. Kemi diskutuar për reformën në drejtësi. Vetëm kaq.

Çim Peka: Keni dhënë votën dhe keni qeverisur me z. Nano si Kryeministër. Keni dhënë votën dhe keni pasur Kryeministër z. Berisha. Keni Kryeministër z. Rama megjithëse ju personalisht nuk jeni pjesë e kabinetit qeveritar, që sigurisht është zgjedhja juaj. A mund të pranonit të ishit ministër në qeverinë e Lulzim Bashës?

Ilir Meta: E filluam me presidentin, kaluam te lideri i opozitës dhe tani po shkojmë te ministri. Kur një politikan është profesionist nuk ka rëndësi se çfarë funksioni ka, rëndësi ka se si e realizon atë në kuadrin e një qëllimi më të përgjithshëm të politikës që ai përfaqëson. Kështu që në këtë kuadër unë mund t’iu them që asnjëherë nuk i shikoj si raporte… .

Çim Peka:…Keni pranuar të ulni standardin e hierarkisë nga Kryeministër në ministër, por me dy kryeministra të fortë politikisht si z. Nano dhe z. Berisha. Nuk e bëtë këtë gjë me z. Rama, a do ta bëni një gjë të tillë me z. Basha?

Ilir Meta: Unë nuk mund t’iu them aspak dhe nuk dua që t’iu zhgënjej që të them se z. Basha nuk më duket që ka shumë mundësira si Kryeministër i ardhshëm. Nuk dua të prish klimën e konsensusit me opozitën në tërësi dhe nuk dua të ushqej asnjë lloj paragjykimi. Janë qytetarët shqiptarë ata që vendosin rolin e çdo force politike, janë qytetarët shqiptarë dhe vetë forcat politike ato që vendosin dhe për rolin e drejtuesve të tyre.

Çim Peka: A ka z. Basha shanse për t’u bërë Kryeministër?

Ilir Meta: Jemi në kuadër të konsensusit dhe është e rëndësishme të bashkëpunojmë për Vetting-un dhe për ligjet e tjera që e bëjnë të zbatueshme sa më shpejt reformën në drejtësi.

Çim Peka: Qartësisht duket se ju nuk besoni se z. Basha do të bëhet Kryeministër…

Ilir Meta: Kjo nuk është e rëndësishme fare. Edhe për shqiptarët nuk është e rëndësishme se kush është dhe kush do të jetë. Për shqiptarët është e rëndësishme të qeverisen më mirë në një mënyrë sa më efektive, sa më të përgjegjshme, sa më llogaridhënëse dhe secili, që fiton këtë besim të shqiptarëve duhet të drejtojë vendin.

Çim Peka: Nga mënyra e përgjigjes duket e në 2017-n do të kemi një garë Meta-Basha për funksionin e Kryeministrit…?

Ilir Meta: Nuk kam asnjë bast personal përpara.

Çim Peka: Falemiderit

Ethet që kanë zënë Edi Ramën për kapjen e numrit magjik “71”, me të cilin do të flakte më në fund LSI-në dhe Ilir Metën nga qeverisja, pasqyrohen më së miri në mediet e urdhëruara prej tij. Përveç takimeve të shumta “kokë më kokë” nëpërmjet sekserëve, Rama ka rritur diversionin ndaj opozitës, aty ku edhe shpreson të sigurojë votat që i duhen për të mbajtur pa Ilir Metën, edhe 1 vit qeverinë. Jo se nuk po punohet me deputetët e LSI-së, por investimi më i madh po bëhet brenda opozitës, herë me oferta dhe herë me anë të përhapjes së lajmeve përçarëse. Këtë mision, më së miri po e kryen Mero Baze.

Ai ka hedhur në eter lajmin, se sipas “burimeve të tija të sigurta” brenda opozitës, janë plot 14 deputetë të cilët në zgjedhjet e vitit të ardhshëm, nuk do të futen në listat e Partisë Demokratike. Nëpërmjet këtij lajmi lihet të nënkuptohet, se këta deputetë të opozitës janë të informuar për këtë fakt, dhe në shenjë hakmarrje ndaj Lulëzim Bashës, mund të jenë potencial i madh për të bashkuar votat, me një qeveri që nuk do të quhet socialiste, por kryeministër do të ketë sërish Edi Ramën.

“Do të jenë 14 deputetë me gjithë kreun e LZHK Dashamir Shehi ata të cilët nuk do të jenë më pjesë e garës për zgjedhjet parlamentare të vitit të ardhëm. Një pjesë si kundërshtarë të Bashës për reformën në drejtësi, Kastriot Islami në pension politik, ndërsa është në dyshim Jozefina Topalli. Situata në Partinë Demokratike, pavarësisht në dukje e qetë është tepër e trazuar. Lulzim Basha kreu zyrtar i demokratëve po e mban me vështirësi presionin që i vjen nga të gjitha anët për të goditur të gjithë ata deputetë që nuk kanë qënë në të njëjtën “korsi” politike me lidershipin e PD për draftin e reformës në drejtësi, teksa janë deklaruar “pro” para se të arrihej marrëveshja konsensuale për reformën…Deputetët që e deklaruan votën ‘pro’ kanë qënë Eduart Selami, Majlinda Bregu, por pro ka qënë dhe Astrit Patozi dhe deputetë të tjerë të cilët nuk ishin për acarim të marrëdhënieve me SHBA dhe BE. Me sa duket historia do të përsëritet, duke e goditur gjithë këtë grup deputetësh të cilët mendohet se janë afër 14 të tillë që janë vënë nën shënjestrën e shtypit pranë PD, në shënjestrën e eksponentëve të caktuar të PD dhe që do të startojë me lënien jashtë listave të kandidatëve për deputetë në zgjedhjet parlamentare të vitit të ardhshëm të këtij grupi deputetësh që në një formë apo tjetër kanë mbajtur jo vetëm peshën e qeverisjes tetë vjeçare në Shqipëri, peshën e debatit parlamentar në tetë vite e më shumë, por dhe janë palca e PD në tërë këto vite. Dhe nëse është kundërshtuar lidershipi sidomos në situata që kanë qenë në përballje me SHBA dhe BE atëherë largimi i tyre përmes një linçimi më parë është tërësisht i sigurt”, shkruan “Tema e Mero Bazes.

Vini re çfarë diversioni i paturp vetëm e vetëm që Rama të mos lëviz prej karriges kryeministrore!

“Do të startojë me lënien jashtë listave të kandidatëve për deputetë në zgjedhjet parlamentare të vitit të ardhshëm të këtij grupi deputetësh, që në një formë apo tjetër kanë mbajtur jo vetëm peshën e qeverisjes tetë vjeçare në Shqipëri, peshën e debatit parlamentar në tetë vite e më shumë, por dhe janë palca e PD në tërë këto vite…”, mburr, merr në mbrojtje dhe quan “palca e PD” Baze, pikërisht ata deputetë ( Ritvan Bode, Genc Ruli, Majlinda Bregu, Jozefina Topalli, Myqerem Tafaj, Kastriot Islami, Mhill Fufi, Astrit Veliaj, Igli Cara etj), të cilët i ka degjeneruar me shpifje nga më të ulëtat, deri dje, në medien e tij.

Opozita duket se është në pozicion komfort në këtë luftë dhe garë që ka plasur mes Ramës dhe Metës, për numrin “71” të votave, pra “o unë o ti” në qeveri. Prandaj edhe reagimi i menjëhershëm i këtij diversioni ka ardhur pa vonuar me një kundërdiverison, nga Ilir Meta.

Nikoll Lesi te “Koha Jonë” dhe Artur Zheji në portalin e tij “360Gradë”, të cilët shquhen për “respektin” ndaj kreut të LSI, në shkrimin “Ja deputetët socialistë të cilët nuk do jenë në listat e ardhshme të Ramës” zbardhin një listë me plot 28 emra të cilët, edhe këta sipas “burimeve të sigurta” Rama do ti flakë gjatë zgjedhjeve të ardhshme.

Sipas tyre, nuk do të jenë përfundimisht në listat e Ramës për zgjedhjet e ardhshme:

1-Adelina Rista

2-Anastas Angjeli

3-Andrea Marto

4-Antoneta Dhimo

5-Arben Çuko

6-Ben Blushi

7-Besnika Karaj

8-Bujar Çela

9-Dashamir Kamberi

10-Eduart Bejko

11-Eduart Ndocaj

12-Erjeta Alhysa

13-Fatmir Toçi

14-Ilir Xhakolli

15-Luljeta Arapi

16-Mimoza Hafizi

17-Mira Shehu

18-Ilir Xhakolli

19-Koço Kokëdhima

20-Musa Ulqini

21-Namik Dokle

22-Namik Kopliku

23-Pjerin Ndreu

24-Rakip Suli

25-Shkëlqim Cani

26-Shkelqim Troplini

27-Vladimir Kosta

28-Ylli Ziçishti

Këshilltari i kryetarit të Kuvendit Ilir Meta, Emiljano Aleksi ka shpërthyer ndaj një shkrimi të Spartak Ngjelës që fliste për politikën dhe reformën në drejtësi.

Në reagimin e tij të ashpër, Emiljano Aleksi e quan Ngjelën mitoman dhe sharlatan, duke kërkuar që të heqë dorë nga politika dhe deklaratat që bën në këtë aspekt.

Statusi në Facebook i Emiljano Aleksit, këshilltarit të Ilir Metës:

Po ndodh një dukuri e zakonshme e njohur në histori: mitomania. Ndër më të shquarit prej tyre duket se është Spartak Ngjela, ky dijetar i vetëshpallur anglo-sakson dhe armik i egër i marksizmit. Për dashurinë e tij ndaj pushtetit të vetvetes dhe delirit, Ai është në gjendje të bëjë deklarata që nuk t’i pret mendja e shëndoshë… Është në gjendje që një vend të tërë ta tërheqë e gëlltisë në çmendurinë e tij rrënqethëse.

Pse vallë njerëz të tillë nuk hiqen mënjanë politikës e të dhënurit mend? Sepse janë mësuar me privilegjin e jetën e favorizuar që fëmijë dhe s’mund të heqin dorë prej saj. Ngjela ka një rrugë origjinale për të ruajtur edhe sot privilegjet e fëmijërisë: mitomaninë dhe sharlatanizmin.

Rruga që ka zgjedhur ai është punë e tij mund të thotë dikush. Por në fakt ajo është gjithashtu punë e brezave që vijnë të cilët nuk duhet ta shohin kurrsesi historinë e së kaluarës nëpërmjet lenteve të “historianit” Ngjela, miteve dhe paranojave të tij.

Kjo bëhet edhe më e rëndësishme po të kemi parasysh se ky Ngjela nuk është edhe i vetëm trim në luftë; ai ka shumë të tjerë që mitomaninë e sharlatanizmin i shprehin në forma të përkryera duke trallisur e hutuar në ekrane apo faqe gazetash.

Konsensusi në mesnatën e 21-22 korrikut lindi një dritë shprese për të gjithë shqiptarët, një konsensus i paparë, unanim që përveç të tjerash ka si qëllim frenimin e gojëtarëve delirant dhe shkatërrimtare të kësaj gjuhe konfliktuale.

Deliranti ynë, ka rol të “rëndësishëm” në shoqëri, vret e pret, turbullon ujëra e fate njerëzish vetëm me një fjalë, është i gjithëdijshëm e i gjithëpushtetshëm, është i çmendur në një lloj tjetër çmendurie. Ai është i çmendur pas kultit të vetes. Sepse udhëhiqet nga parimi “më e thjeshtë të sabotosh se sa të ndërtosh”.

Teksa të gjithë ofronin eksperiment, Meta ofronte experiencë. Sepse, në politikë bërjen e tij Ai preferon më shumë lopatën se sa kazmën. Ndaj kjo reformë kushtetuese, historike, e drejtësisë, që u kurorëzua me një konsensus historik, ishte dhe mbetet domosdoshmëri që duhet të vazhdojë me konsensus.

Merita Merja, është parukierja tek “Rruga e Durrësit” që u procedua nga policia e Tiranës pasi rrahu në mes të rrugës një kliente që refuzonte të paguante, pasi i kishte djegur lëkurën e kokës.

“Parukeri Estetikë Merita” është biznesi që ajo drejton, ndërsa denoncimet e fundit tek faqja online ‘Jeta Osh Qef’ nxjerrin në pah një skandal të vërtetë nëse këto pretendime do të jenë të vërteta.

Sipas këtyre denoncimeve, parukierja Merita shfrytëzon vajzat adoleshente që shkojnë në parukeri, duke i njohur ato me burra të mëdhenj në moshë, të cilët më pas i paguajnë për të kryer marrëdhënie seksuale.

Janë dhjetra mesazhe të qytetarëve që thonë se kanë rënë pre e mashtrimeve të saj. Disa prej këtyre mesazhe janë bërë publike nga ‘Jeta Osh Qef’ dhe tregojnë bashkëbisedimin e Merita Merjas me adoleshentet, të cilave ajo u thotë se do të fitojnë 500 Euro për të kaluar një natë me burra më të mëdhenj.

Po si pas këtyre denoncimeve të vajzave, gjithçka fillon kur ato shkojnë në parukeri për të krehur flokët, e që e zonja e biznesit Merita Merja miqësohet me to dhe më pas shkëmbejnë numrat e celularit. Pasi u merr numrin adoleshenteve, parukierja ua jep të njohurve të saj dhe më pas gjërat rrjedhin vet./Syri.net/

Më poshtë janë disa prej mesazheve të denoncuara nga disa vajza:

 Miliardieri njujorkez pranon kandidaturën, premton se do të vendosë rregull e ligj dhe se do ta bëjë botën që ta respektojë përsëri Amerikën si dikur.

Donald Trump theu mbrëmë rekordin për nga gjatësia e fjalimeve në historinë e Kuvendeve Kombëtare të partive politike amerikane.

Një kritik tha me shpoti se gjithësesi fjalimi nuk ishte më i gjatë se fjalimet e Fidel Kastros, por nga portreti që i bëri Amerikës së sotme ishte më i errët se ai që zakonisht ofron diktatori komunist kuban.

Në fakt, Trump u ndal gjatë në shumë nga problemet që has sot Shtetet e Bashkuara të Amerikës, që nga humbja e miliona vende të punës, te rreziku i terrorizmit, te problemi i miliona emigrantëve të paligjshëm që hyjnë nga një kufi që mbetet i pambrojtur, te vrasjet e shumë nga rrugët amerikane me sulmet kundër policisë dhe problemet e pakicave.

Ai ofro veten e tij si njeriu që do të bënte kthesën e madhe, duke e bërë edhe një herë Amerikën të madhe, siç thotë slogani i tij tashmë shumë i njohur.

Me një batutë të gjetur mirë, ai përmbysi sloganin e klintonistëve për Hillary Clinton: “Jam me atë” (I’m ëith her), Trump i drejtua amerikanëve nga salla e Kuvendit Republikane duke thënë se “unë s’jam me atë, unë jam me ju!”

Ishte mbyllja grandioze e katër ditë kuvendi, me fjalime frymëzuese, por edhe me skandale, përplasje e kontradikta.

Trump është si asnjë kandidat presidencial në kohën modern dhe partia që e ka zgjedhur është ende duke u përshtatur me udhëheqësin e saj të ri.

Pranimi i kandidaturës

Fjalimi në mbyllje të Kuvendeve Kombëtare në SHBA ka në thelbin e vet pranimin zyrtar të kandidaturës nga partia.

Donald Trump e bëri duke akuzuar rivalen e tij se gjatë viteve në krye të Departamentit të Shtetit i la Amerikës një trashëgimi vdekjesh, shkatërrimi, terrorizmi dhe dobësie.

Në 8 nëntor ai do të përballet me Hillary Clinton, nëse kjo e fundit do të emërohet, ashtu siç pritet javën e ardhshme nga Kuvendi i Demokratëve në Philadelphia.

Në 75 minutat e fjalimit më të rëndësishëm të jetës së tij, Trump e paraqiti veten si kandidati i ligjit dhe rregullit.

Një parti e përçarë, një komb në mëdyshje

Këto janë vite interesante të Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Nga një anë ajo mbetet fuqia më e madhe ushtarake e botës, nga ana tjetër lloji i rreziqeve ka ndryshuar duke e bërë të vështirë për t’u mbrojtur nga dukuria e terrorizmit. Nga një anë ajo mbetet ekonomia më e fuqishme e botës, nga ana tjetër miliona vetë kanë humbur vendet e punës që kanë ekzistuar prej disa brezash e kanë përfunduar në Kinë, Indi e vende të tjera e mund të mos kthehen më kurrë. Nga një anë ka pasur presidentin e parë afrikano-amerikan në histori si dhe një përparim të paparë të pakicave racore në shkallën shoqërore, nga ana tjetër tensionet ndërracore janë ngritur si asnjëherë në 25 vitet e fundit.

Vendi është shumë i ndarë në dysh se si duhen interpretuar dhe le më pas se si duhen zgjidhur këto kontradikta e shumë të tjera si këto. Kaq kundërshtuese janë pikëpamjet për to sa kombi amerikan duket nganjëherë si i ndarë në dy pjesë që jetojnë në botë të ndryshme.

Donald Trump është ofruar si zgjidhësi i madh i këtyre problemeve dhe është mirëpritur me entuziazëm nga miliona njerëz, por jo vetëm që është larg nga bashkimi i kombit, por do t’i duhet punë dhe kohë për të bashkuar partinë e tij. Dhjetëra figura të shquara republikane munguan në Kuvendin Kombëtar. Senatori Amerikan Ted Cruz mori pjesë dhe mbajti fjalim, por nervozoi turmën e delegatëve kur refuzoi që ta mbështeste kandidatin e partisë.

“Partia te e cila kam bërë pjesë deri tani ka vdekur”, shkroi polemistja Megan McCain, vajza e senatorit të njohur veteran amerikan, John McCain.

Por shumë republikanë janë të vendosur të mos lejojnë një kthim të familjes Clinton në Shtpinë e Bardhë. “Ai mund të ketë shumë të këqia”, tha një prej delegatëve duke folur për median, “por ka një të mirë vendimtare, nuk është Hillary Clinton”.

A po braktisin republikanët pikëpamjet e tyre tradicionale për këtë kandidat presidencial?

70-vjeçari miliardier u përpoq gjatë fjalimit të djeshëm të pajtonte pikëpamjet e tij të skajshme kundër emigracionit të paligjshëm me nevojën e votuesve të pavarur për të dëgjuar zgjidhje konkrete pa zbukurime, por nuk ishte e lehtë. Trump është ai që është dhe po thotë gjëra që devijojnë shumë nga tradita republikane.

Për të puna është e thjeshte emigrantët po marrin vendet e punës nga amerikanët dhe po kryejnë krime. Vetëm një mur i madh në kufi mund t’i ndalojë. “Dhe ne do t’i ndalojmë”, tha ai.

Ka një lloj beteje mes tij dhe fushatës së tij. Fushata shpesh përpiqet të zbusë qendrimet e tij. Madje është thënë se “muri” është një koncept simbolik dhe jo se do të ndërtohet vërtet në kufi.

Po kishat amerikane, shumë prej të cilave prodhojnë miliona vota për republikanët kanë një traditë akomodimi të emigrantëve të paligjshëm.

Papa Francis nuk foli kot kur gjatë një vizite në Meksikë lëshoi batutën se të krishterët nuk ngrejnë mure por ndërtojnë ura”. Ai u kritikua nga shumë konservatorë e republikanë për ndërhyrje në garën presidenciale amerikane, por fjalët e tij bëjnë jehonë te vota e krishterë e republikanëve. Trump ishte veçanërisht i kujdesshëm me këtë gjatë fjalimit.

Një tjetër devijim nga partia është vendosmëria e tij për të ngritur mure në fushën e tregëtisë së jashtme. Republikanët kanë besuar tradicionalisht teorinë se hapja e kufijve për tregëtinë e lirë sjell përfitime për të gjithë. Po ndërsa nga një anë çmimet janë ulur e çdo gjë është bërë e lirë, industritë e vendeve të tjera kanë shkatërruar ato amerikane me prodhimet e tyre konkurruese.

Trump ka premtuar se do të rinegociojë marrëveshjet e SHBA-së me Kanadanë dhe Meksikën të njohura si NAFTA, por edhe me vende të tjera sidomos me Kinën.

“Nuk do të nënshkruajmë kurrë marrëveshje të këqia”, tha ai. “Amerikan e Para”.

Mirëpo ngritja e tarifave dhe doganave është një kërkesë që zakonisht ka ardhur nga e majta. Çdo kandidat tjetër veç biznesmenit njujorkez do të dëbuar nga skena e konservatorëve tregëti-dashës. Po Trump ka bërë si me magji shumicën dërrmuese republikane, që janë të dashuruar me mesazhin e tij patriotik.

Dhe aty duket se është magjia. Sepse Trump ka mburrur homoseksualët, ka premtuar kujdes shëndetësor për të gjithë, ka premtuar zgjidhje për borxhet e studentëve, fund të ndërhyrjeve ushtarake nëpër botë e shumë tema që janë shumë të dashura për të majtën por jo për republikanët.

Po fiksimi i tij me emigrantët e paligjshëm dhe rrezikun islamik duket se është më i rëndësishëm se ideologjia që përfaqësojnë republikanët. E gjitha e mbuluar me një flamur të madh amerikan dhe premtimi për ta bërë Amerikën përsëri të madhe.

Vetëm kjo mund të shpjegojë se si një qejfli njujorkez sallonesh e konkursesh bukurie, i martuar tre herë, që i ka bërë bisht me hile shërbimit ushtarak dhe nuk ka shkuar në kishë një ditë të jetës së tij, është kthyer në idhull të miliona konservatorëve amerikanë, nga zemra e Amerikës, aty ku vlerësohen fjalët e pakta, jetët e thjeshta dhe besnikëria ndaj pushkës, biblës dhe kombit amerikan.

“Unë kam hyrë në arenën politike që të fuqishmit të mos të shtypin më njerëzit që nuk mbrojnë dot veten”, tha ai në fjalimin e djeshëm, me një fjali që zakonisht mund të dëgjohet në Kuvendet e majta demokrate. Dhe për t’i dalë përpara akuzave për kohën që ishte mik familje me Hillary Clinton dhe demokratët: “Askush nuk e njeh më mirë se unë këtë system, prandaj vetëm unë mund ta ndreq atë”.

Barbarët e ISIS-it dhe heshtja për Rusinë

Rreziku nga terrorizmi është pikë e rëndësishme për Trump, sepse ashtu si në Europën Perëndimore, sulmet terroriste kanë shtuar frikën e njerëzve dhe besimin se një udhëheqës i fortë mund të sjellë shumë siguri.

Shumë amerikanë ashtu si shumë europianë dyshojnë se liberalët dhe socialistët janë shumë të butë e tolerantë ndaj krimit dhe terrorizmit se për ta më e rëndësishme është trajtimi i drejtë i emigrantëve dhe i njerëzve nga kultura e fe të ndryshme.

Trump dënoi pasojat e luftërave në Afganistan dhe Irak por pa e përmendur Presidentin Bush me emër, por u ndal gjatë te Hillary Clinton, të cilën e akuzoi për gjendjen në Irak, Siri, Libi dhe Egjipt. Sidomos për fuqizimin e ISIS-it dhe gatishmërinë e saj për të marrë më shumë refugjatë.

“Pas 15 vite luftrash në Lindjen e Mesme, triliona dollarësh të shpenzuar dhe mijëra jetësh të humbura”, gjendja është më e keqe sesa ndonjëherë më parë”, tha ai. “Kjo është trashëgimia e Hillary Clinton: vdekje, shkatërrim, terrorizëm dhe dobësi”, tha Trump.

Mposhtja “e barbarëve të ISIS-it” është në zemër të premtimeve të tij.

Por ai heshti në lidhje me Rusinë, një heshtje që nuk do ta ndihmojë, pas deklaratave të një dite më parë, kur i pyetur nëse do të mbronte vendet balltike, anëtare të NATO-s nga një sulm ushtarak i Rusisë, ai tha se do të mendohej nëse ndodhte.

Anëtarësimi në NATO nënkupton gatishmëri për të mbrojtur njëri-tjetrin në rast lufte. Edhe republikanët më të skajshëm në marrëdhënie ndërkombëtare, si Ambasadori John Bolton reagoi duke thënë se: Trump duhet t’i marrë mbrapsh ato fjalë.

Në 2012, Mitt Romney me saktësi parashikoi se Rusia do të ishte kërcënimi më i madhi sigurisë për botën e lirë. Dje, kandidati i të njëjtës parti heshti për vendin e Putinit, me të cilin duket se kanë vendosur një raport interesant personal.

Një tullumbace apo një ambicie reale

Kur Trump mbaroi fjalimin e tij, në skenë u ngjitën edhe bashkëshortja e tij Melania dhe fëmijët, nga tri martesat e jetës së tij. U ngjitën në skenë edhe Guvernatori Mike Spence dhe familja tij, sipas traditës së Kuvendeve amerikane.

Ishte momenti i triumfit për kandidatin nga jashtë politikës, të cilin pak më shumë se një vit më parë e nënvleftësuam të gjithë si një konkurrent joserioz. Përballë 16 kandidatëve, shumica e të cilëve emra të njohur në politikë, Trump triumfoi në mënyrë të jashtëzakonshme. Tani përpara një prej dy partive më të fuqishme amerikane, po shihte i rrethuar nga familja se si po mbyllej me triumf njëra fushatë për t’u ngritur sipari i tjetrës.

Nën refrenin “S’mund të arrish gjithshka që dëshiron” të këngës së famshme nga Rolling Stones, filloi rënia e tullumbaceve nga tavani që entuziasmoi delegatët republikanë.

Pavarësisht nga fjalët e refrenit, Donald Trump ka arritur pothuajse gjithshka që ka dashur në jetë. Dhe nëse fati i ecën përsëri kundër të gjitha gjasave dhe parashikimeve, ai mund të arrijë edhe Shtëpinë e Bardhë, në zgjedhjet e 8 nëntorit 2016.

Drafti i Reformës në Drejtësi, i miratuar pas mesit të natës me 140 votat e deputetëve, nuk është asfare ai që hartua në fillim nën të ashtuquajturit “ekspertë të pavarur”. Jo vetëm për shkak të evoluimit me asistencën e dy misioneve të SHBA e BE (OPDAT dhe EURALIUS), por edhe për arsye të kushteve të vendosura nga opozita nën vulën e Komisionit të Venecias, arbitrit të vetëm të ligjshmërisë së Kushtetutës së Re dhe balancimit politik të saj e së fundi edhe nën presionin e aleatit të Ramës, Ilir Meta.

Rrëzimi i variantit të qeverisë nisi me Byronë Kombëtare të Hetimit. Drafti fillestar parashikonte ngritjen e kësaj strukture speciale të hetimit nën Ministrinë e Brendshme, të atashuar pranë Drejtorisë së Përgjithshme të Policisë. Opozita iu drejtua Komisionit të Venecias, i cili në raportin final të shkurtit të këtij viti, rekomandonte se kjo Strukturë nuk mund të ishte kurrësesi nën ndikimin politik të qeverisë, por duhet të ishte pjesë e prokurorisë, si organi i vetëm që përfaqëson hetimin dhe akuzën në Shqipëri, por e pavarur prej saj.

Më 23 shkurt Fatmir Xhafaj, duke e prezantuar në Kuvend, pasi varianti i parë i qeverisë ishte rrëzuar nga Gjykata Kushtetuese në vitin 2015, thotë se ky variant i dytë i qeverisë është në përputhje me detyrat e lëna nga Gjykata Kushetuese.

“Byroja e Hetimit nuk është një projekt i ekspertëve ndërkombëtarë. Duhet të jemi të qartë. Nga pikëpamja e autorisë së idesë ka qenë e qeverisë. Ministria e Brendshme bëri reflektimet e duhura rreth projektit të mëparshëm duke e përputhur me detyrat që la Gjykata Kushtetuese.  Mbetet detyrë e komisionit të posaçëm për ta përputhur këtë projekt të ekspertëev të këtij komisioni me zgjidhjet e reja kushtetuese.

Por Komisioni i Venecias e gjen variantin e qeverisë sërish të papërshtatshëm në Opinionin Final të dërguar 3 ditë më vonë, më 26 shkurt. Byroja Kombëtare e Hetimit nuk duhet të ishte nën Ministrinë e Brendshme apo Policinë e Shtetit.

“Në disa raste prokuroria e posaçme mbetet formalisht pjesë e strukturës së prokurorisë së përgjithshme, por si njësi e pavarur, kështu që nuk mund të marrë udhëzime nga prokurorë të tjerë të lartë apo nga qeveria. Në raste të tjera është krijuar një zyrë tërësisht e pavarur. Qartësimi i pavarësisë së prokurorëve të posaçëm nga Prokurori i Përgjithshëm që përmban projekt ndryshimi i rishikuar (Neni 148 p.3) është dispozitë e mirëpritur në zbatim të rekomandimit të Opinionit të Ndërmjetëm”.

Kjo ishte beteja e parë e humbur e qeverisë në këtë reformë. Mandati i Prokurorit të Përgjithshëm ishte e dyta. Në variantin e qeverisë parashikohej ndërprerja e mandatit të tij pas miratimit të reformës.

Gjykata e Lartë Administrative ishte humbja e radhës. Venecia, në Opinionin e Ndërmjetëm të 4 dhjetorit 2015 shpreh shqetësimin se Shqipëria nuk ka burimet e duhura njerëzore dhe financiare për të ndërtuar një Gjykatë të Dytë paralele me Gjykatën e Lartë ekzistuese dhe paralajmëron rrezikun e një përplasje juridiksionale mes tyre për shkak të kompetencave të njëjta.

“Përveç kësaj, në qoftë se krijohen dy Gjykata të Larta të ndryshme me rang të njëjtë, ekziston rreziku i konflikteve juridiksionale mes tyre”.

Me insistimin e opozitës edhe ky variant i mazhorancës ra.

Bazuar në Opinionin Final të Komisionit të Venecias, opozita nisi betejën për mënyrën e përzgjedhjes së anëtarëve të 4 institucioneve të dala nga Reforma: Këshilli i Lartë Gjyqësor (KLGJ), Këshilli i Lartë i Prokurorisë (KLP), Komisioni i Pavarur të Kualifikimit (KPK) dhe Dhoma Speciale e Kualifikimit DHSK). Dy të fundit janë komisionet e Vetting-ut. Opozita e ngriti zërin në çdo institucion e dalje publike me variantin se Rama kërkon të kapë sistemin e drejtësisë.

Në variantin e saj, nga mazhoranca, ose më saktë vetëm Partia Socialiste mbështeti zgjedhjen e anëtarëve të KLGJ e KLP me 3/5 ose me 84 vota të të gjithë anëtarëve të kuvendit. Opozita nisi kundërshtimet, nisur nga 84 votat që ka mazhoranca aktuale. Kjo ishte beteja më e gjatë e të gjithë procesit. Opozita kërkoi që 5 anëtarët jo gjyqtarë të KLGJ dhe 5 anëtarët jo prokurorë të KLP të emërohen me 2/3 e votave. Komisioni i Venecias, në Opinionin Final i sugjeron opozitës që edhe ky variant nuk ia garanton përfaqësimin në këto komisione dhe 2/3 mund ta çimentonin mazhorancën.

“Në fakt, edhe shumica prej 2/3ash, për të cilën këmbëngul opozita, mund të mos jetë e mjaftueshme për të arritur këtë qëllim (përfaqësimin e saj). Për më tepër, kërkesa për 2/3at pa një mekanizëm të efektshëm zhbllokues mund të rezultojë në një situatë ngërçi dhe të rrezikojë të gjithë procesin e reformës. Komisioni i Venecias thekson që nuk është detyra e tij të propozojë një rregull specifik kushtetues për zgjedhjen e anëtarëve jo gjyqtarë të KLGJ. Në Opinionin e Ndërmjetëm, Komisioni vetëm theksonte nevojën për të siguruar një përbërje pluraliste të KLGJ-së, midis të tjerash, nëpërmjet ligjeve në zbatim të Kushtetutës, me qëllim që KLGJ të përfaqësojë një spektër të gjerë të opinioneve dhe tendencave që ekzistojnë në shoqëri.”

Venecia rekomandon disa variante të tjera për të siguruar përfaqësimin e opozitës në KLGJ e KLP, nga frika e saj se me 3/5 apo tashmë edhe me 2/3 mazhoranca mund t’i zgjidhte e vetme anëtarët, pa patur nevojë për opozitën. Për këtë arsye Venecia thekson se anëtarët e dy institucioneve nuk duhet të jenë vetëm zgjedhje e mazhorancës. Ky ishte neni 88.

“Komisioni i Venecias përsërit që anëtarët jo gjyqtarë të KLGJ-së nuk duhet të jenë zgjedhje vetëm e shumicës parlamentare, dhe prandaj shumica e cilësuar mund të jetë një zgjidhje e mundshme për të zgjedhur kandidatët që kanë mbështetje ndërpartiake. Megjithatë, përbërja pluraliste mund të sigurohet edhe me mënyra të tjera, jo duke caktuar domosdoshmërisht prag të lartë votash.”

Mes mënyrave të tjera, në shkurt të këtij viti ekspertë të misionit OPDAT i paraqesin opozitës 3 variante: vendet e rezervuara, votën e transferueshme dhe Votimin Kondorse. Opozita përzgjedh vendet e rezervuara, që do të thotë të drejtën e saj për t’u përfaqësuar me dy anëtarë në KLGJ e KLP dhe të mazhorancës për të patur shumicën me 3 anëtarë në secilin nga dy institucionet.

Por ky variant hidhet poshtë nga kryeministri Edi Rama. Ambasada Amerikane përfshihet në debatin politik. Një deklaratë e ambasadorit se opozita nuk tregoi fleksibilitet në negociata, përsa i përket KLGJ dhe KLP e detyroi PD –në të publikonte disa e –maile të këmbyera me ekspertë të OPDAT për të treguar se vendet e rezervuara i ishin sugjeruar nga vetë misionin amerikan pranë ambasadës së SHBA.

Kryeministri Rama u  tërhoq pas pak javësh nga 3/5 duke pranuar 2/3. Por vendet e rezervuara i quajti si “vende të çimentuara”, të papranueshme për atë dhe partnerët.

Beteja e opozitës qe e fortë. Ajo përfshiu në diskutime edhe aleatin e Ramës, Ilir Metën, i cili u pozicionua gjithnjë e më hapur pro variantit të PD-së, duke e quajtur kërkesën e saj, legjitime. Ai zhvilloi takime edhe Bashën e Ramën, Lu e Vlahutin, por nuk e gjeti dot konsensusin. Për këtë arsye, LSI ashpërsoi qëndrimin: Pa konsensus s’ka votë të saj (20 deputetë) dhe nëse reforma miratohet me deputetë të akaparuar, vendi rrezikon destabilitetin.

Edi Rama bëri një tjetër tërheqje. Ai la të hapur mundësinë për të diskutuar mbi përzgjedhjen e KLGJ dhe KLP, por vendosi një vijë të kuqe për dy Komisionet e Vetting-ut, një vijë të kuqe që ai tha se u hoq nga SHBA e BE.

“Deri ditën kur PD-ja do të votojë Reformën në Drejtësi, kjo e vetingut do të jetë vija e kuqe, e pakapërcyeshme, e panegociueshme për ne. O do bëjmë reformën në drejtësi dhe do ta shembim këtë sistem nga themelet, duke pastruar radhët e gjyqësorit nga vrasësit dhe vjedhësit e drejtësisë, ose përndryshe nuk do të votojmë asgjë të ngjashme, që nuk garanton këtë qëllim të madh kombëtar dhe që nuk garanton se në harkun e 10 viteve, kur normalisht kemi ambicien dhe të drejtën legjitime të pretendojmë që Shqipëria të jetë anëtare e Bashkimit Europian, ne kemi një sistem drejtësie, për të cilin nuk jemi të detyruar të ulim kokën, të skuqur nga turpi, kur gjendemi përballë partnerëve dhe miqve tanë në Bashkimin Europian”, deklaronte Rama më 14 qershor.

Nën presionin e aleatit të tij, Edi Rama iu shmang autorësisë së vijës së kuqe dhe përgjegjësisë për vendosjen e saj. Ai i tha opozitës duhet të bindte SHBA e BE për Vetting-un dhe do të pranonte çdo variant të saj të dakordësuar me partnerët. “Një propozim të ri për opozitën. Shkruajeni vetë reformën, dakordësojeni me SHBA e BE dhe ne e votojmë pa asnjë hezitim”,deklaronte Rama.

Opozita nuk e pranoi variantin e Ramës për Vetting-un. Ai u jepte ekspertëve ndërkombëtarë të drejtën që të “fshihin” emra kandidatësh nga lista e konkuruesve dhe u rezervonte të drejtën për të mos dhënë asnjë shpjegim për vendimet e marra në këtë drejtim. Opozita e quajti si cënim të sovranitetit. Edhe LSI u shfaq në të njëjtën linjë. Kryeministri insistoi se kjo ishte kërkesë e ndërkombëtarëve. Por ndërkombëtarët e përfaqësuar në Shqipëri e kishin humbur besushmërinë e opozitës si negociatorë.

Për këtë arsye opozita kërkoi rakordim fillimisht me zëvendësndihmës sekretaren amerikane të shtetit Victoria Nuland. “Propozimi hibrid” i saj u duk zgjidhje, por kur u shkruajt, roli i ndërkombëtarëve ishte përcaktur sërish si vendimmarrës. Opozita nuk e pranoi. Ambasada e SHBA reagoi ashpër. E fajësoi Lulzim Bashën sërish se po e bllokonte procesin me një tjetër “tekë” të tij.

Edi Rama nisi të flasë për grupin anti –amerikan të “sovranistëve” dhe të shpërndante në publik idenë se ata që mbronin gjoja sovranitetin, po kundërshtonin pikërisht ata që na kishin ndihmuar e na ndihmonin të ishim më sovranë.

Lulzim Basha dhe Ilir Meta futën në lojë nivelet më të larta në Bruksel. Një takim i tyre në hotel Rogner javën e kaluar i dha sinjale të forta Edi Ramës se ndërmjetësit mes tyre dhe atij nuk do të ishin më vetëm Lu e Vlahutin. Basha e Meta negociuan direkt me Komisionerin për Zgjerimin, Johannes Hahn. Ai zhvilloi dy ditë telefonata me Ramën, Metën e Bashën. Në fund u nisi një letër. Në të saktësohej se roli i ndërkombëtarëve do të ishte vetëm rekomandues dhe se ky rol duhet të ishte i përcaktuar qartë në Kushtetutën e Re.

Lulzim Basha e pranoi këtë variant. Ai shpalli “fitoren” nga Selia e PD. Edi Rama u shfaq i ngrysur dhe aspak triumfator në selinë e kryeministrisë pak pas deklaratë së Bashës. Kjo ndodhi pardje. Rama, që po shihte t’i ikte nga duart protagonizmi, por edhe plani që mbante autorësinë e tij, më shumë se për fitore foli për “nënshtrim të opozitës ndaj vullnetit të çeliktë të ndërkombëtarëve dhe të popullit” që, ashtu siç foli Rama, dukej këto vullnete përfaqësoheshin vetëm prej tij në Shqipëri.

Marrëveshja u përshëndet menjëherë edhe nga Meta. Selitë e SHBA e BE heshtën. Ata nuk iu përgjigjën as kërkesave të mediave për të patur një koment, si protagonistët e këtij konsensusi të arritur mbi një produkt ku ata kishin thuajse pjesën më të madhe të djersës së derdhur.

S’kaluan shumë orë dhe në mbrëmje “marrëveshja” ra. Ambasada e SHBA njoftoi se Lulzim Basha kishte bërë një propozim të ri të papranueshëm.

“Ambasada e SHBA është e zhgënjyer që vëren se pas deklarimit të një marrëveshjeje midis qeverisë dhe opozitës, kreu i opozitës, Z. Basha ka paraqitur një kërkesë të re të papranueshme. Ky zhvillim i fundit na detyron të arrijmë në përfundimin se kjo është një përpjekje e qëllimshme nga kreu i opozitës për ta bllokuar këtë reformë”.

Meta ndërkohë kishte thirrur Komisionin e Posaçëm të Reformës. PS nuk shkoi, ndërsa anëtarët e PD dhe anëtari i vetëm i LSI pritën deri në mesnatë. Kryetari i Komisionit, Fatmir Xhafa, ishte në Kryesinë e Kuvendit me anëtarët e tjerë të PS, por refuzoi të hynte në Komision. Eksperti i PS dhe ekspertët ndërkombëtarë nuk iu përgjigjën thirrjes së Ylli Manjanit si ekspert i LSI për t’u mbledhur dhe për ta finalizuar marrëveshjen e ndërmjetësuar nga Hahn.

Dje Fatmir Xhafaj fajësoi Ylli Manjanin se nuk ishte dakord me draftin. Ylli Manjani e quajti shpifje të ulët e të fortë. Ai publikoi e –mailet me ambasadoren Vlahutin dhe ekspertët ndërkombëtarë ku shprehej se ekspertët nuk i ishin përgjigjur thirrjes së tij. Xhafaj u përplas fort edhe me Metën, të cilit i kujtoi se “dashuria mes tyre kishte përfunduar”.

Lulzim Basha, ndërkohë, reagoi ashpër ndaj deklaratës së ambasadës së SHBA.

“Eshtë pretenduar dje, se Basha ka prezantuar kushte të reja pasi është arritur marrëveshja. Ky është një mashtrim i turpshëm.”

Në orët e mëpasme tensioni arriti një tjetër pikë kulmore. Ilir Meta vendosi “veton” në një formë tjetër. Ai tha se LSI do t’i jepte votat edhe për një reformë të njëanshme me 94 vota, por paralajmëroi partnerin tashmë formal të koalicionit, shqiptarët dhe ambasadorët, se një votë e tillë e një parlamenti që voton me SMS e nën presion rrezikonte destabilizimin e Shqipërisë. Për këtë ai fajësoi edhe vetë ambasadorët.

“S’mund të rri në këtë parlament që voton me SMS e nën presione. I falenderoj përfaqësuesit ndërkombëtarë, por një pjesë të përgjegjësisë kanë edhe ata, që ne ndodhemi në këtë situatë këtu, pasi disa gjëra duhet të ishin sqaruar më parë”.  

Ky presion vinte nga ambasada e SHBA edhe pse Meta nuk e përmendi. Një deputeti i kishte shkuar një mesazh i tillë nga ambasada (shih rubrikën lajme të lapsi.al).

Meta thirri në takim kreun e opozitës dhe ambasadorët bashkë me negociatorët e Ramës, duke premtuar se seanca nuk do të mbyllej pa u votuar reforma. Më shumë se 7 orë ata qëndruan në zyrën e tij. Edi Rama nuk po ndihej më. Lulzim Basha bëri dy vajtje –ardhje në zyrën e Metës.

Në fund, Edi Rama pranoi të tërhiqej nga vijat e kuqe. Ai pranoi një draft që ndryshon në thelbin e tij nga drafti i parë që ai u paraqiti shqiptarëve dhe Venecias në fund të vitit 2015.

Opozita mori vendet e rezervuara në KLGJ e KLP, që Edi Rama garantonte me siguri se nuk do t’i kishte për asnjë arsye. Ajo do të ketë 2 anëtarë, ndërsa mazhoranca 3. Edi Rama hoqi dorë gjithashtu nga plan ii tij që anëtarët e KLGJ dhe KLP të propozoheshin vetëm nga dhoma e avokatisë, noterisë, avokati i popullit apo shkolla e magjistraturës. Aplikimet do t’i dërgohen Sekretariatit të Kuvendit.

Rama u detyrua të tërhiqej edhe nga vija e kuqe e Vettingut, që përbetohej se nuk do ta shkelte edhe po mos kishte fare reformë. Në vetting, ndërkombëtarët do të kenë vetëm rol monitorues dhe jo vendimmarrës. Kështu, Edi Rama e pa humbjen në sy mbrëmë, e preku në votën e tij. Nuk foli më për fitore, por tentoi t’i hiqte entusiazmin opozitës, për t’i thënë me një zë jo më kumbues e pa artikulimin e tij të veçantë, se as ajo nuk kishte fituar. “Duke i uruar Partisë Demokratike sa më shumë fitore si ajo e djeshmja, ju ftoj të votoni Reformën”, tha ai teksa u ul në vendin e tij të kryeministrit, shumë larg atij të protagonistit të ref

Gazetari dhe analisti Andi Bejtja ka reaguar ashpër ndaj situatës që po ndodh dhe veçanërisht ndaj ambasadorit të SHBA Donald Lu.

Në një status në Facebook, Bejtja shkruan se është mëse e qartë loja që po bën Edi Rama.

“MJERE AMERIKA! Ambasadori Lu, po nuk e kuptove dhe tani qe Rama nuk do reforme ne drejtesi po thjesht do te shtype opoziten dhe te eleminoje Ilir Meten, dhe pastaj te mare Erdoganin pasagjer dhe ti jape makines vete, mjere Amerika per ty ose dhe mjere Amerika per veten”, shkruan Andi Bejtja.