Në perkujtim te 74-vjetorit te qendreses Antikomuniste te Nikaj-Merturit ne Qafen e Kolçit.

Gjovalin Progni/
“Hiq kush t’jesh prej n’shtat e n’shtatdhet se po vjen anmiku i Atdheut dhe Fese”
Ky ishte kushtrimi qe Pader Nikaj,prej ne Kishen e Palçit leshoj 74 vjet me pare,ne mes Nentorin e vitit 1944, kur komunisti msyni si bisha e terbueme Nikaj-Merturin per ta nenshtrue,mbasi kishte nenshtrue me dhune rrafshin e Malsis s’Gjakoves.
E burrat kreshnik te ksaj Krahine Legjandare,te cilet diten te presin me pushke cdo pushtues qe ju msyni vatanin dhe trojet shqiptare, si turk e shkja, italian e gjerman, edhe ksaj rradhe u bane bashke, qiten kushtrimin edhe nder shefitaret e tyne te perjetshem, ne Shale e ne Shosh,me te cilet ndane gjithmone gezimin dhe idhnimin, dhe te gjithe se bashku filluen pregatitjet per perballjen me bishen komuniste, trupat e se ciles drejtoheshin nga Xhemile Shehu(motra e xhelatit,Mehmet Shehu),te cilat ishin drejtuar per ne Qafe te Kolçit.
Roli i Parise se krahines, bajraktare e vojvode, ne pregatitjen e qendreses ishte i jashtezakonshem.
U prene kembet e ures mbi lumin e Merturit, per te perguar kalimin e forcave komuniste ne zone, ne qofte se thyhej Qafa e Kolçit, njekohesishte trimat Nikaj-Merturas mberrin ne Qafen e Kolqit,vendi ku do organizohej prita.
Forcat partizane kishin dergue emisar per tu marr vesh me Parine, ne menyre qe mos te kete rezistenc, por Malesoret trima, duke e dite se cfar i priste, nuk pranuan kurrfar kompromisi.
Dita e pare e perballjes ishte shume e pergjakshme.
Nga Malesoret trima bien ne fushbetej:
Babun Uke Gjonpali nga Perajt e Nikajve.
Qun Kol Marticanaj nga Perajt e Nikajve.
Martin Pal Pepkolaj nga Raja e Merturit.
Kol Zef Kukaj nga Raja e Merturit.
Ne perpjekje e siper, vritet Xhemile Shehu,komandantja e forcave partizane.
Vlene per tu theksuar se humbjen e se motres ne kte betej,Mehmet Shehu nuk ua fali kurre Nikaj-Merturit.
Persekutimi komuniste ne kte zone ishte me i eger se askund tjeter.


Mbas kesaj qendrese te pashoqe te Kreshnikeve te Nikaj-Merturit,forcat komuniste terhiqen per ta vazhduar sulmin diten e neserme me krahmarrje,jo me nga Qafa e Kolqit e cila u be Qafa e ferrit per ta, por duke perdore rruge te tjera, nga Dragobia -Lugu i Sylbices-Qeresh Mulaj.
Gjate ketij rrugetimi vrane edhe 3 fshatare te pafajshem Nikaj-Merturas, me pretekstin e pjesmarrjes ne qendresen e dites se pare.
Sulmi i dites se dyte i gjeti te pa pregatitun Malesoret, keshtu qe Nikaj – Merturi ju dorezue sundimit komuniste, sundim i cili zgjati per 45 vjete.
Paralajmerimi i Pader Nikajt doli i vertet.
Ne pushtet erdhen ata qe per Fe kishin idealet e Partis dhe per Atdhe kishin Internacionalizmin Proletar.
Vlen te theksohet fakti se Qendresa Antikomuniste e Nikaj-Merturit,pa diskutim qe eshte ndere te parat,per te mos thene e para ne Shqipri, e ketyre permasave e cila meriton nje vend te veçante ne historin Antikomuniste te Shqipris.
Nderim per jete qendreses heroike te Nikaj-Merturit “Nderi i Kombit”.
Lavdi te përjetshme ketyre burrave qe dhane jeten duke luftue kunder kulshedres komuniste, per Atdhe dhe Fe!
