Kategori
Uncategorized

Mësimdhënia sekrete e Platonit.

Nga filozofët klasik më të mëdhenj, nxënësi më i njohur i Sokratit dhe ndoshta më i devotshmi ndaj mësimdhënieve të tij, me dhunti të shumta, Platoni, rezultoi objekt studimi, por edhe kritikë të ashpër për pasardhësit e tij. Shumë u mbështetën në mësimdhëniet e tij për të futur teori të reja dhe sisteme filozofike që shumë i përdorën, zakonisht duke i përzier, që t’u shërbenin për përfitime vetiake. Sido që të jetë, Platoni ka qenë dhe mbetet një nga filozofët më të rëndësishëm të Greqisë klasike dhe nuk do të pushoi asnjëherë së studiuari nga adhuruesit e filozofisë dhe jo vetëm. Por, edhe pse janë shkruajtur shumë për veprat dhe mësimdhëniet e tij, ekziston një pjesë që nuk duket se i intereson shumë filologëve modern dhe kërkuesve. Brenda veprës të Platonit fshihen shumë dije të thella brendësore që nuk dallohen në sy të parë. Dhe megjithatë, Esoterizmi është elementi mbizotërues në veprën e filozofit të madh, i cili njohu të gjitha qendrat më të rëndësishme të dijes që ekzistonin në periudhën e tij, brenda dhe jashtë hapësirës greke.

Për njeriun

Për sa i përket përbërjes së njeriut si qenie, esoterizmi përmend se njeriu përbëhet nga dy elementë bazor: Shpirtin (e pavdekshëm) dhe personalitetin. Brenda ciklit të rimishërimeve, ajo që mbetet e pandryshueshme, e pashpërbërshme, e përjetshme është Shpirti, i cili mishërohet çdo herë në një trup të shpërbëshëm që ka karakteristika të veçanta, të cilat përbëjnë personalitetin e çdo individi. Personaliteti përbëhet nga katër mbartës themelor: trupin fizik, energjia që i jep jetë këtij trupi- që në esoterizëm quhet prana-botën tonë ndjesore dhe mendjen egoiste, i cili mendohet dhe e drejton njeriun në bazë të dëshirave dhe qëllimeve të tija personale. Këto 4 mbartës lidhen me 4 elementët krijues të botës: Tokë, Ujë, Ajër, dhe Zjarr sipas radhës.
Shpirti nga ana tjetër është ai që bën pjesë tek esenca hyjnore, është pika e shenjtë e njeriut dhe pikërisht për këtë arsye përbën një urë e cila bashkon njeriun me Perënditë. Përbëhet nga mendja e pastër dhe altruiste Manasi në sanskritisht, “nga mbartësi parandjesor Budi dhe nga shkëndia hyjnore e Vullnetit ose Atma, që është qenia e vërtet e njeriut, shkaku i të gjithë të tjerëve, INDIVIDI”.
Të gjithë këta mbartës të njeriut do të mund të kategorizoheshin edhe me një mënyrë tjetër në tre vende: Trup, Psikikë, Mendje ose Shpirt, dhe psikia përbërëse e urës midis Trupit dhe Shpirtit. Këtë ndarje e gjemë në mënyrë shumë të qartë tek Platoni ku thotë “Νουν μεν εν ψυχή, ψυχή δε εν σώματι ξυνιστάς το παν ξυνετεκταίντο” që do të thotë “Pasi vuri mendje tek shpirti dhe shpirt tek trupi (Krijuesi) ndërtoi gjithçka që ekziston”. Për të njëjtën gjë na flet Platoni, kur i referohet shpirtit dhe pjesëve të tij. Ai mendon se shpirti përbëhet fillimisht nga dy pjesë, një të vdekshëm dhe një të pavdekshëm. Pjesa e tij e pavdekshme është që burgoset brenda trupit të vdekshëm – i cili është mishërimi i Shpirtit brenda botës materiale – ndërsa ai i vdekshmi është mbartësi ndjesor dhe mendor i personalitetit. Pjesën e vdekshme ndanë Perënditë në dy të tjerë, një superior dhe një inferior dhe midis tyre vendosën “frenat”, që është mendja që arsyeton, që është intelekti fizik i njeriut. Platoni e quan pjesën inferiore dëshirori dhe e lidh me instiktet si dhe dëshirat e ulta, pjesën superiore e quan zemërori që përfshin emocionet tona të ndryshme, të cilat ndikojnë mbi gjendjen tonë emocionale. E para bazohet tek qejfi dhe përmban fantazitë dhe dëshirat, ndërsa e dyta bazohet afër kokës.
Përsa i përket pjesës së pavdekshme të shpirtit, sipas filozofit të madh quhet logjiku. Që të ekzistoi harmoni dhe drejtësi tek njeriu, duhet që kjo pjesë e pavdekshme të kontrollojë dhe të mbizotërojë mbi të gjitha të tjerat. Sipas esoterizmit, që njeriu të zhvillohet dhe të përmirësohet vazhdimisht është i detyruar që të veprojë dhe të jetojë duke u mbështetur mbi pjesën e tij Shpirtërore dhe duke kontrolluar personalitetin e tij.

Për Qytetin. Për Botën.

Këtë trepjeshmëri të Shpirtit shtjellon Platoni në veprën e tij “Republika” dhe e lidh me drejtësinë, si për sa i përket njeriut, ashtu edhe përsa i përket republikës, me caktimin e qytetarëve në tre kasta. Kjo ndarje nuk bëhet në bazë të trashëgimisë, as sipas statusit ekonomik të qytetarëve, por bëhet në bazë të zhvillimit brendësor të secilit dhe aftësisë së tij për të përdorur logjikën, duke kontrolluar personalitetin dhe pjesët inferiore të psikikës.
Këto tre kastat e qytetarëve karakterizohen nga një virtyt, gjithmonë në përputhje me pjesën e shpirtit që dominon. Kështu pra, tek ata që mbizotëron logjika – si rrjedhim janë më të zhvilluarit nga ana brendësore dhe kontrollojnë më mirë elementët e mëposhtëm të personalitetit – karakterizohen nga virtyti i diturisë dhe bëjnë pjesë tek kasta e Klerikëve. Janë ata të cilët, pasi e kanë zbatuar drejtësinë tek vetja e tyre, mund ta ushtrojnë në qytet dhe të udhëheqin drejtësisht të tjerët.
Më pas vijnë Rojtarët, ku dominon pjesa e zëmërorit tek psikika dhe karakterizohet nga virtyti i trimërisë. Janë rojtarët e qytetit, që, nëpërmjet stërvitjes së duhur mund të përdorin pjesën e zëmërorit të psikikës, duke kultivuar pjesët më të pastra dhe të larta të ndjenjave, ndërkohë që kanë kontrolluar dëshirorin inferior.
Dhe së fundmi kemi njerëzit që kontrollohen nga dëshirori dhe karakterizohen nga virtyti i modestisë. Janë bujqërit dhe artizanët e qytetit. Ndarja që bën Platoni, për arsye se bëhet në bazë të karakteristikave natyrale dhe jo në bazë të ndarjes klasore apo ekonomike nuk përmban asnjë llojë rracizmi. Të gjithë janë të dobishëm brenda Republikës së tij dhe të gjithë janë të nevojshëm. Por, që republika të funksionojë drejtësisht dhe të jetë burim i zhvillimit për qytetarët e saj, secili prej tyre duhet të ketë vendin që i takon dhe të kontribojë në përputhje me mundësitë dhe aftësitë e tij tek të gjithë të tjerët, gjithmonë me synimin e të mirës së përbashkët.
Ky është revolucioni që sjell Platoni në të dhënat e epokës me rezultat pranimin e kritikave të ashpra dhe dyshimeve të shumta. Por duke studiuar dikush sidomos këtë vepër, “Republikën”, vetëdijësohet për kuptimin e saj në mënyrë shumë natyrale dhe kupton se të gjitha këto bazohen në të vërteta shumë të thella, të cilat filozofi i zotëroi nga qëndrat e mistereve të epokës së tij tek të cilat ishte initacionuar.

Për Botën.

Të dhënat më të shumta për botën dhe krijimin e saj i takojmë tek Timeo. Edhe pse bëhet fjalë për një nga dialogët e Platonit, tek kjo vepër shprehet shumë pastër një Mësimdhënie Sekrete. “Nuk është rastësore që Platoni vendos një Pitagorian, Timeo, që ta rrëfejë, pasi Pitagorianët shprehnin në lashtësi dijet më të thella të filozofisë brendësore. Pastaj shumë studiues mendojnë se tek Timeo përmbahen dije pitagoriane të pastra, të cilat i kishte në zotërim Platoni”.
Timeo e fillon me një nga pyetjet më të rëndësishme dhe filozofike të të gjitha kohërave dhe të të gjithave sistemeve filozofike: “Çfarë është qenia? Çfarë është ajo që ekziston gjithnjë, por nuk lind asnjëherë dhe çfarë është ajo që gjithnjë lind, por asnjëherë nuk ekziston?” Është pytja e përjetshme filozofike për “atë që është” dhe “ajo që ekziston”, bota e krijuar dhe ajo e pakrijuar, e shfaqura dhe e pashfaqura.
Që tek Republika, me anë të mitit të shpellës, Platoni ndan të shfaqurën, botën e ndryshueshme materiale të iluzionit, Eterin, nga bota e vërtet dhe e pandryshueshme e Arketipeve, botës së Ideve, ajo që ngelet e Njëjtë. Atje banojnë 4 Arketipe: Mirësia, Drejtësia, Bukuria, e Vërteta, që mishërohen në botën materiale si Feja, Politika, Arti dhe Shkenca.
Përsa i përket Krijimit fillestar, Platoni nëpërmjet gojës së Timeo thotë se në fillim ishte kaosi, Por Krijuesi vendosi rregull në atë kaos dhe formoi universin, pasi vuri mendje tek shpirti dhe shpirt tek trupi, duke përdorur analogjinë, të cilën e shtjellon matematikisht gjatë veprës.
Në vazhdim përmend 4 elementët, Tokë, Ujë, Ajër, Zjarr nga të cilat, duke u bashkuar sëbashku nëpërmjet një anlogjie harmonike, Perëndia formoi botën e dukshme e të shfaqur. Nga këto katër elementët krijoi edhe njeriun me 4 mbartësit e tij të personalitetit të cilat përment Esoterizmi.
Shpirti i botës u krijua përpara se të krijohej trupi i tij dhe u vendos fillimisht në qendër. Më pas u zgjerua në mënyrë që të mbulonte të gjithë botën nga jashtë. “Këtu, në përputhje me analogjinë e strukturës së njeriut sipas Esoterizmit, mund të themi se Platoni i referohet Aurës së Botës, diçka e paaritshme për trurin njerëzor”.
Në vazhdim, lidh 4 elementët me 4 στερεά, të përbërë nga trekëndësha, të cilët kontraktohen në krijimin e botës. Lidh pra Zjarrin me Piramidën-me katër faqe, Ajrin me tetë faqe, Ujin me njëzet faqe, dhe tokën me kubin. Me anë të kombinimit të këtyre figurave gjeometrike. Perëndia krijon botën. Por ekziston edhe një στερεό i pestë që lidhet me elementin e pestë, Eterin. Është pesëkëndëshi me 12 faqe, i cili përmbahet në format e botës së padukshme, tek ekzistenca e të cilave përfundonë logjikisht, nëpërmjet arsyetimeve matematike, aritmetike dhe gjeometrike. Tek e njëjta vepër. por edhe tek të tjerat filozofi na flet për Atlantisin. duke na dhënë të dhëna të hollësishme për strukturën e saj dhe të njerëzve gjithashtu, diçka të cilën Esoterizmi e përmend shpesh herë dhe gjerësisht. Bëhet fjalë për një fazë të zhvillimit njerëzor që quhet rraca e katërt dhe banonte në një kontinent që ndodhej në oqeanin e sotëm Atlantik.
Janë kaq të shumta mësimdhëniet brendësore që gjejmë në veprat e Platonit, për të cilat do të ishte e pamundur të shpreheshin në këto pak rreshta. Lexuesi do të mund të endej më shumë në këto mësimdhënie, duke studiuar vetë filozofin dhe duke kërkuar burimet e fshehta të veprave të tij, duke i krahasuar ato me të vërtetat filozofike të Esoterizmit. Do të zbulojë se nuk bëhet fjalë thjesht për një tjetër filozof klasik, por për një personalitet shumë të zhvilluar, një njeri të ndriçuar, një Initacionant i Vërtet.

Kush ishte Platoni

Platoni ishte një filozof i Greqisë antike dhe ka jetuar në Athinë prej 427 p.e.s. deri 347 p.e.s., ai vlen si një ndër filozofët më të rëndësishëm të historisë, student i Sokratit, autor i disa dialogjeve filozofike dhe themelues i Akademisë në Athinë ku studioi edhe Aristoteli. Kjo Akademi qëndroi nëntë shekuj me rradhë.
Emri i tij i vërtetë ishte Aristokles, por më vonë e quajtën Platoni, sepse kishte gjoks dhe ballë të gjerë. Aristoteli na tregon se dikur gjatë rinisë, Platoni erdhi në kontakt me doktrinat e Kratilus, një nxënës i Heraklitit, i cili së bashku me mendimtarë të tjerë para-Sokratik si Pitagora dhe Parmenidi, i dhanë themelet metafizike dhe epistimologjike kërkimore. Por kur u takua me Sokratin filloi të thellonte më tej njohuritë drejt temës filozofike të virtytit.
E njohu Sokratin kur ishte 20 vjeç dhe qëndroi pranë tij deri në vdekjen e mësuesit të madh. (399 para erës sonë). Vdekja e padrejtë e tij ishte një nxitje për të marrë rolin e reformatorit social të demokracisë athinase. Pas ekzekutimit të Sokratit kërkoi strehim për pak kohë në Megara, pranë shokut të klasës së tij, Euklidit. Më vonë u kthye në Athinë, ku për 10 vjet i’u përkushtua shkrimit të veprave filozofike që mbajnë vulën e filozofisë Sokratike. Pastaj udhëtoi për në Egjipt dhe Cyrene, ku u shoqërua me matematicienin Theodor dhe në fund në Taranto (Itali), ku pati mundësinë të takohej me Pitagorianët, nga mendimi filozofik i të cilëve u ndikua vendimtarisht. Më vonë shkoi në Siçili, në oborrin e mbretit Dionisi i Sirakuzës, ku u njoh me vëllain e gruas së mbretit, Dionin, miqësia e ngushtë e të cilëve shkaktoi dyshimet e mbretit për komplot, kjo pra ishte dhe një nga arsyet e ndjekjes se tij nga Siçilia. Në Egina rrezikoi të shitej si skllav, por e bleu Cireni, mik i Anikerit, kështu dhe shpëtoi. Më vonë u kthye në Athinë. Themeloi një shkollë filozofike, Akademinë, e cila ndodhej rreth një milje jashtë mureve dhe mbante emrin e heroit Attic, Akadimo, (387 para erës sonë). Shkolla e famshme funksionoi për rreth një mijëvjeçar, derisa e mbylli perandori Justinian më 529 p.e.s. Për të tretën herë, Platoni vizitoi oborrin e Sirakuzëve më 361 p.e.s, me qëllim pajtimin e Dionit me Dionisin. Por situata ishte aq serioze sa që kësaj rradhe rrezikoi akoma dhe jeta e tij. Falë ndërhyrjes së menjëhershme të Arxitës dhe Pitagorës, shpëtoi pa pësuar asgjë. Por të njëjtin fat nuk pati edhe Dioni, i cili u vra më 353 p.e.s. Kështu Platoni humbi njeriun mbi të cilin kishte bazuar shpresat për realizimin e ideve të tij politike. Qysh atëherë dhe deri në fund të jetës së tij i’u përkushtua mësimdhënies dhe shkrimeve me karakter filozofik.

Veprat e tij

Tipar kryesor i filozofisë së tij është konsiderimi i njohurisë si kujtim. Sipas Platonit, shpirti i njeriut para se të binte në botën e gjërave jetoi në një botë ideale, botën e ideve. Atje njohu thelbin e vërtetë të gjërave. Gjërat që janë ndjerë nga njeriu në dimensionin e botës materiale janë vetëm imitime, ‘hije” idhuj të botës reale. Prandaj njeriu nuk zbulon, por kujton të vërtetat që dikur njohu në botën e ideve. Të gjithë kanë brenda vetes dijen e të vërtetën dhe ajo ç’ka duhet të bëjnë është thjesht t’i risjellin në mend. Në fund të fundit etimologjia e së vërtetës do të thotë situata sipas së cilës gjërat nuk janë harruar, janë të njohura, të dukshme, (pra, “realitetin”). Filozofia platonike është gjithashtu ideokratike. Prezanton domethënë teorinë e ideve, që janë tipat e përgjithshëm dhe shekullorë të gjërave. Janë gjërat thelbësore që perceptohen nga logjika dhe jo nga ndjenjat. Të ndjeshmet i konsideron idhuj të ideve. Kështu identifikon dy botë: të ndjeshmen që ndryshon vazhdimisht dhe ndodhet në rrjedhë të pandalshme kundër Heraklitit dhe atë të mendimit, e cila mbetet e pandryshueshme, idetë e së cilës strehohen në tokë qiellore. Këta janë tipat e lashtë të kësaj bote të dukshme, modelet dhe shembujt e përjetshëm. Në shpirt dallon tri pjesë, logjistikën, spiritualen dhe të dëshirueshmen. Prandaj dhe njeh tre virtyte: diturinë, guximin dhe urtësinë, secila prej tyre korrespondon në një pjesë të shpirtit. Të tre këto virtyte i paralelizon me tre telat e lirës, të lartmen, të mesmen dhe nitin. Por të treja së bashku duhet të zhvillohen në harmoni, me qëllim që logjistika të qeveris si hynji, spiritualja ta dëgjojë si ndihmëse dhe të dyja së bashku të drejtojnë të dëshirueshmen që të mos operojë të bëhet parim, pasi është pjesa më e ulët e shpirtit. Dhe nga zhvillimi harmonik i tri virtyteve përbëhet drejtësia që është harmonia e tri virtyteve të tjera. Sepse qyteti është reflektimi i njeriut, dhe tek ai dallon tri gjini, parlamentaren, luftaraken dhe financiaren. Të cilat janë respektive me tri pjesë të shpirtit. Ashtu si tek njeriu edhe në qytet duhet të ketë drejtësi, domethënë harmonia që arrihet në qytet, kur secila prej gjinive kryen punën e vet pa synuar të bëjë të të tjerëve. Platoni shkroi 36 vepra gjithsej, përveç “Apologjisë” dhe dialogje. Në shkrimet e Platonit vërehet imitimi i mësimdhënies së Sokratit, i cili didaktonte dialogje. Vetëm tri dialogje, “Simpoziumi”, “Shteti dhe Ligjet” mbajnë tituj nga përmbajtja e tyre. Në të gjitha dialogjet diskutimin e kryeson Sokrati. Në dialogjet më të vjetra ruan imazhin e Sokratit të vërtetë, ndërsa tek më të rejat fshihet vetë nxënësi. Ndikimi i tij ishte jashtëzakonisht i madh.

Kategori
Uncategorized

EMR

Avatari i @gjata.comAL in Sweden.

muxhahedinet

Një grup prej 155 muxhahedinësh ka mbërritur në Shqipëri gjatë muajit gusht, në kuadër të marrëveshjes me SHBA-në për pranimin e tyre.

Shihni postimin origjinal 520 fjalë më tepër

Kategori
Uncategorized

Borgjezët dhe damat shqiptare para diktaturës. Shikoni luksin e tyre.

 

Edhe Shqipëria kishte dikur borgjezët dhe damat e saj. Të ndarë sipas zonave apo besimeve fetare, ata tregonin pushtetin përmes tokave, pronave por edhe të hollave që kishin.

Pikësëpari, ata binin në sy nga veshja. Shikoni disa nga këto foto që janë bërë rreth viteve 1890 dhe në fillim të shekullit XX, duken aristokratët e Shqipërisë nga jugu në veri.Aty do të shikoni damat e Shkodres, katoliket që tregojnë hijëshinë dhe krenarinë e tyre.

Ose mund të shikoni aristokratët e jugut, shpesh herë të besimit orthodhoks që tregojnë përmes veshjeve të tyre gjendjen ekonomike. Ajo reflektohet në bizhuteritë apo në veshjet popullore.

Kjo zgjati deri në fillim të komunizmit, pasi më pas nuk ekzistuan më borgjezët. Ata madje u persekutuan dhe u keqtrajtuan, për faktin se ishin të pasur.
Kategori
Uncategorized

MOKRA KA VDEKUR- REPORTAZH NGA EDISON YPI.

MOKRA KA VDEKUR- REPORTAZH NGA EDISON YPI

Sigurimi kriminal ende prezent në çdo skutë, nostalgjikët e kudondodhur të kurvit dhe kurvizmit që kanë në dorë ekonominë dhe politikën, gjoja konservatorët cryptoislamikë ca katundarë mercenarë që ja vënë shkrepsen Shqipërisë për pas lek. Këto dhe të tjera përbëjnë një tablo aq dëshpëruese sa duket sikur në Shqipëri nuk ka njerëz për së mbari. Por ndoshta s’është për t’u merakosur. Seriozët dhe të ndershmit mund të mos jenë në Parlament, nëpër partira, në administratë, por diku ata fshihen, diku ata janë strukur. Ndoshta kanë mbetur burra zamani nga ata me mustaqet deri te veshi, nga ata që dinë si pihet rakia, dinë si respektohet Kanuni, për shembull në Mokër.

Afër Quksit, një polic rrugor;

-Mokra është e bukur, ka ajër të pastër, njerëz të urtë. Por kot lodhesh. Në Mokër s’ke për të gjetur asnjë pijetar, do gjesh vetëm qumështorë.

Në krye të rrugës në ndërtim që do dali në Qafë Plloçë, një banor i Karkavecit, sapo dëgjon për mokrarë me mustaqe deri te veshi si bri cnapi, vë duart në kokë, qesh me të madhe, dhe thotë; Vazhdo-vazhdo, ik e gjeje mokrarin me mustaqe në të satëme.

Te ura e Golikut ku nis Mokra, dy tipa që rrinë ulur veç e veç mbi dy gurë si dy Mendimtarë të Rodenit, bëjnë shenjë ti marr. Do marr vetëm njërin, u them, për ta dramatizuar paksa qëllimisht situatën. Ai që hyn në makinë, i thotë tjetrit që mbetet në terra ferma; Zoti të ndihmoftë me ndonjë furgon që ndoshta do kalojë këndej më vonë, takohemi në Velçan. Pastaj më drejtohet mua; Sa mirë që vajtke në Velçan ore. Dukesh jabanxhi. Pa merak. Më ke mua për kallauz. Kur të arrijmë në Velçan do të çoj te disa mokrarë nga ata që të duhen ty me mustaqe te veshi.

Ndërkohë që pasagjeri vazhdon të dërdëllisi, para sysh shpalosen panorama mahnitëse; lumë, përrenj, ura mesjetare, pllaja, kodrina të gjelbëruara, dhe fllad që të ngjeth nga kënaqësia. Llafazani vazhdon; Kam zbritur në Karkavec. Jam nga Velçani. Nga Proptishti ngjitemi në Velçan. Mund t’i biem edhe nga Slabinja, por është më larg. Nuk shtyhet udhëtimi me njerëz që heshtin si ai miku që e lamë në Golik. Je me fat që më more mua që flas, që bisedoj, dhe jo mikun tim dudum që as flet as kuvëndon.

Proptishti është fshat më i mjerë se fshatrat e horrorit në filmat e Hollivudit. Sot është ditë Pazari. Sapo ka kaluar mesdita. Kanë mbledhur rraqet. Pazari, njëkohësisht sa qesharak dhe vajtimtar, është mbyllur. Çfarë ka lënë pas ai Pazar i ngratë duken më tepër si mbeturina sherri. Pazari i Proptishtit që ndoshta kenë parë udhëtarët europianë në shekullin e 15 me siguri ka qënë më i pasur. Sot vetëm shapka, lakra, kumbulla, hekurishte, rraqe, asgjë tjetër. E mbyllëm Pazarin për sot, por po deshe e hapim përsëri për ty, thotë një hokatar. Shtëpitë e Proptishtit janë të vjetra, të vogla, të këqia, pothuajse rrënoja. Në dallim me fshatrat e tjerë të Shqipërisë ku shtëpitë janë sa më të dukëshme, shtëpitë e Proptishtit duken sikur fshihen. Për të parë mes pazarxhinjve ndonjë me mustaqe madhështore, harroje.

Pas Proptishtit të rraqeve, te një kthesë takova dikend xhveshur nga mesi e lart që po ikte përpjetë drejt fshatit Laktesh. E quanin Trëndafil. Trëndafili, një bohem disi naiv, tha; Po pate merak se ngatërron rrugën, vij të shoqëroj në Pogradec, pastaj kthehem më këmbë. Aty ndërhyri llafazani që më tha te veshi; Mos e beso Trëndafilin. Është budalla.

Fshati Laktesh duket si qumësht i thartuar që nuk ka mundur të bëhet kos.

Në një krua pa hyrë në Velçan, bab e bir po freskohen vetë dhe po i japin ujë mushkës. Mburren për ujin e dridhshëm të burimit dhe natyrën e bukur. Mir o mirë, desha tu them, mirë uji brisk, natyra madhështore, historia heroike, po ju, ju si jeni ?

Në të hyrë të Velçanit, llafazani rrenacak zbret. Premtimet për të më treguar burra me mustaqe gjigande kishin qënë rrena.

Fshati Velçan shtrihet si një litar i lodhur përgjatë një harku si patkua. Rruga e litarit të patkoit është e asfaltuar. Madje edhe e ndriçuar me ca drita që duken si gozhdët e patkoit.

Velçani si pamje dhe si klimë, është një marramendje që të lë gojëhapur. Velçani si vend ku jetojnë njerëz, është tmerr.

Në të dalë të Velçanit, u freskova te një krua. Pasi ja thera teposhtë nëpër ca kthesa, u kujtova se në krua kisha harruar kapelen. U ktheva e mora. Tatëpjetë anës rrugës u llafosa pak me një mokrar që kishte vetëm 1 dhëmb në gojë. Më la pa ment ai mokrar. Nuk u ankua për katastrofën stomatologjike, por përkundrazi, u mburr se “me vetëm 1 dhëmb në gojë bluaj gjithçka”. Çfarë bluan me atë dhëmb të shtrembër si ushtar i vetmuar që duhet ti bëjë dhe fitojë të gjitha betejat darviniane për mbijetesë ? këtë mokrari nuk e tha.

Slabinja, copë e çikë. Nja katër a pesë krijesa fantazmagorike pa asnjë gram dhjamë në bark janë mbledhur rreth furgonit të një mokrari të fryrë si me barrë.

Nga një ulluk i madh betoni që nuk kuptohet ku nis e ku bitis, merret vesh se aty rrotull po ndërtohet një hidrocentral, e vetmja gjë në ndërtim e sipër në Mokër.

Nga Slabinja zbres në një përrua. Pastaj përpjetë ku rruga e re ka bërë lëmsh trafikun inekzistent, dy makina të vogla me gjithë katundin brenda që vijnë rrotull nëpër pllajën plot pluhur pa ditur nga t’ja mbajnë si dy milingona që ua prishi folenë dikush që kaloi andej dhe bëri shurrën. Kamionë të mëdhenj katallanë të ngathët vërtiten si në jerm duke ngritur në Qiell pluhurin e Ferrit.

Në Trebinjë, çesma ku para se të pish ujë duhet të thuash “Bismilah Rrahman e Rrahim” me surrat nga Qielli, rrjedh e qetë prej shekujsh. I vetmi lokal i Trebinjës është i mbyllur. Pasi ka ngrënë fasulnik, pilaf, mish viçi, speca djegs, dhe ka kthyer një dopjo, pronari i lokalit ja ka fut me gjumë në mes të ditës.

Pak përtej Trebinjës, Podgozhani, fshat kristian. Mullixhiu i Podgozhanit të bën menjëherë të ditur se është ballist denbabaden, i ka pasur njerëzit në burgje dhe internime, ja kanë pushkatuar një xhaxha në Dunicë, mulliri shkon mirë, shtylla e korentit në dimër do shembet nga dëbora dhe do bëhet hataja.

Pak më tutje, menù për mbretër si unë që këtejpari kalojnë rrallë; Një podgozhanas krejt si e Sharl Aznavuri këndon “A Capella” këngë ruse; “Kalinka”, “Katjusha”, “Oçi Çiornie”, “Mbrëmje në periferi të Moskës”. Kënaqesh ta dëgjosh këtë Sinatra lokal që pas pak nis e të kall datën duke bërtitur; Voinà-voinà-voinà, soldat-soldat-soldat. Tmerrohesh. Megjithatë Pavaroti mokrar vazhdon; Nga Stalingradi në Berlin, urrà-urrà-urrà. E pyes adhuruesin e “Korit të Ushtrisë së Kuqe”; Ç’deshi gjermani në Dunicë ? Përgjigjen njëzëri Stalini dhe e shoqja; U, po si ore ç’deshi gjermani në Mokër, operacioni i dimrit, operacioni i qershorit, urdhërat e shokut kurvi, i harrove ti këto ?!

Te “Varri i Grekut” një Gaz 63 me motorr Wolksvagen, domethënë Stalini me Hitlerin krahaqafë.

Rruga për Dunicë ku janë bërë luftra dhe ka lapidar kushtuar të rënëve për Atdhe, është vjedhur aq herë sa është premtuar.

Çobani i dhive, pa kërrabë, pa gunë, pa fyell, vetëm me shkop në dorë dhe zhele në trup, thotë me një vendosmëri dhe kryelartësi kërcënuese se është komunist, nuk ka shtëpi, nuk është i martuar, dimër-behar fle në pyll.

Mokrarët janë shtatlartë, pa dhjamë në bark. Kanë nofulla të gjëra të forta, ballë të lartë. Ecin disi të kërrusur me këmbë pak të hapura. Si ilirët e gravurave, në moshë mesatare flokët u bëhen të ergjënte, dhe nuk u bien kurrë, as në pleqërinë e thellë. Nuk pashë asnjë femër, as e vjetër as e re. Asnjëri nuk pati kredit në celular, as sa për të më bërë një zile. Pushtonjës të ndryshëm, austriaku, francezi, Haxhi Qamili, italiani, gjermani, partizani, ballisti, s’dihet pse kanë kanë kaluar këndej ku ka vetëm shkëmbinj e gurë.

Ka ca shkarrashkruesa lart e posht nëpër Internet që glorifikojnë një Mokër që nuk ekziston, bëjnë sikur lartësojnë heroizmin e Mokrës ndër shekujt, flasin e bërtasin për Mokrën me fshatra në gryka malesh si fole dallandyshesh, me kisha të vjetra, me gjith’ata mullinj si Hollanda. Janë dallavere mafjozësh mokrarë të rehatuar në Pogradec, Korçë, Tiranë, të cilët përdorin këtë mënyrë kriminale për t’ju gëzuar ikjes nga fukarallëku dhe për tu mbyllur gojën atyre që vazhdojnë të jetojnë në Mokër në kushte shtazarake.

Pika që s’u bie. Mokra e sotme plot me rrena dhe delire turbekulare migjeniane, Mirditën e sotme, Pukën e sotme, Gramshin e sotëm, Devollin e sotëm, nuk i arrin as për një mijë vjet, pa folur për Myzeqenë e sotme që nuk do ti afrohet kurrë.

Nga Goliku në Vërdovë, Mokra ka vdekur. Mokra e sotme është një varr i madh, një arkivol kilometrik i hapur. Për ta mbyllur dhe kallur në dhè atë arkivol, lypset kapaku, çekiçi, gozhdët, dhe kortezhi mortor hileqar i zagarëve që Mokrën e vranë.

Ky artikull është shkruar posaçërisht për gazetën “Albanian Free Press”

Kategori
Uncategorized

Vrasja e të rinjve korçarë dhe kolonjarë në kufi më 23 gusht 1990.

Vrasja e të rinjve korçarë dhe kolonjarë në kufi më 23 gusht 1990

Në orët e para të mëngjesit të datës 23 gushtit 1990, të rinjtë nga Korça largohen nga hoteli (në Ersekë) ku qëndronin dhe bashkë me shokët e tjerë nga Erseka i drejtohen kufirit me Greqinë në postën kufitare të Rehovës. Grupi i të rinjve qëllohet nga njësiti i postës kufitare. Si përfundim,

U vranë:
Petrit Bashkim Ajdini nga Korça, 26 vjeç
Artur Xhevahir Kërcelli nga Korça, 25 vjeç
Niko Stefan Joti nga Erseka, 24 vjeç
Safet Irfan Rrapo nga Erseka, 31 vjeç

U arrestua Avni Sami Rumi, 27 vjeç nga Kolonja, i cili u dënua me 4 vjet burgim. Realizoi arratisjen vetëm Pandush Thanas Nica, 29 vjeç nga Korça. Kufoma e Safet Rrapos u gjet më vonë pasi kishte marrë edhe dëmtimet e rënies nga shkëmbi. Si rrallë herë, trupat e pajetë të të rinjve iu kthyen familjeve. Ceremonia e varrimit në Korçë ndaj dy të rinjve u kthye në një demonstratë të fuqishme antikomuniste. Për këtë arsye u ndaluan 12 persona, të cilët janë dënuar.

Ky postim u kushtohet kujtimet të këtyre të rinjve të humbën jetën në moshë të re në mënyrë tragjike, pikërisht atëherë kur mendonin se Shqipëria po ndryshonte. Fotografitë janë të ngjarjes së 23 gushtit 1990.

Kategori
Uncategorized

Pesë ditë në Tropojë.

NGA: REXHEP SHAHU/

-reportazh më të debuarit prej Kosove – fillim qershori 1998-.

 

Lajmi se në Tropojë u dyndën shumë shqiptarë nga Kosova, pleq, gra, fëmijë, të përzënë nga ushtria e policia serbe, në mikrofonin e Radio Kukësit u përcoll me urgjencë dhe tronditje.
Zërat tanë në mikrofon dridheshin. Kolegët e mi filluan ta ndjejnë më shumë Kosovën dhe dhembjen e saj.
Iu luta kolegëve të informacionit të mos i fyenim njerëzit, duke i quajtë refugjatë, por vëllezër e motra, siç jemi në të vërtetë.
Në radio Kukësi e në Radio Tirana ashtu ndodhi por në shtypin e shkruar të Tiranës jo.
Nuk di nga kush, por në shtyp shpallën se të ardhurit nga Kosova kanë zgjebe dhe në numrin e sëmundjeve ngjitëse futën edhe lodhjen dhe depresionin.
E ndërsa temperatura ishte 30 gradë plus, thuhej në shtypin e shkruar të Tiranës se ka vdekje nga të ftohtit. Lindjet në kohë i shpallën të papritura…
Raportoja si çdo ditë për Radio Tiranën, duke theksuar bisedat telefonike me Tropojën.
Nuk rrihej më në Kukës edhe sikur të mos ishe fare gazetar.
Të flisje dhe të shkruaje për ata njerëz nga Kukësi, pa shkuar në Tropojë, më dukej sikur thoja a tregoja përralla, “na ishte njëherë”.
Në orën 7:00, të datës 3 qershor 1998, u nisëm, bashkë me Xhemilin, djalin e xhaxhait tim, që këtë ditë u punësua në UNHCR, në Tropojë, me makinën e OSBE – së të Kukësit, që do të shkonte në Qafë-Prush.
Kanadezi i zyrës së OSBE-së në Kukës, një burrë simpatik, pasi mori vesh për “aventurën” time pyeti me njëfarë ironie: “A ka shumë idealistë, që duan të shkojnë në Tropojë pa makinë”.
I fola për Konicën dhe thënien e tij për idealistët.
Në Qafë – Prush mbërritëm në momentin kur tre policë serbë u dorëzuan një notë proteste policëve shqiptarë.
“Një shqiptar ka kaluar kufirin 20 metra në piramidën C 6/2”. Serbët protestojnë dhe kërcënojnë: “Do të ndëshkoheni rëndë!”
Policët tanë u kërkojnë takim në vendngjarje. Serbët turfullojnë dhe largohen duke kërcënuar.
Një shqiptar paska kaluar kufirin! Pimë kafe me Xhemilin te një lokal i braktisur nga klientët dhe shikoj poshtë nga fshati Zgjeq.
Dikur këtu nga një plak pata dëgjuar variantin shqiptar të Edipit mbret.
Kulla e Kurpalëve sipër dhe mendja më shkon tek historia e tyre e bujshme, e panjohur dhe e pabotuar (poeti Agim Spahiu ka lënë të përfunduar historinë e Kurpalëve).
Në postë mbërrin edhe makina e zyrës së OSBE-së Bajram Currit dhe sjell dy anglezë që do të vinin në Kukës.
Vështrojmë nga Gjakova. Qytetin e ka mbuluar një tis i hollë mjegulle. Me dylbi shohim katër shtëpi, tek një fshat pa hyrë në Gjakovë, që po digjeshin. U këmbyem me dy anglezët që do të vinin në Kukës dhe, pasi na mori në makinën e tij shefi i zyrës së OSBE-së së Tropojës anglezi fantastik Bill Fokstën, u nisëm për në Bajram Curri.
Në dukje i rëndë, por tepër interesant, ai filloi të tregojë për krahun e majtë që e kishte zëvendësuar me një krah artificial. Kishte qenë ushtarak dhe dukej njeri me përvojë.
Ishte rreth të 50-ave. Kishte ndihmuar shqiptarët, që vinin nga Kosova,duke i marrë vetë në makinën e tij të OSCE-së nga kufiri për në qytetin Bajram Curr.
Dëshmitë e tij ishin tronditëse: “Fshatra të rrethuar nga artileria,që goditen papushim deri në shkatërrim. Fëmijë të lemerisur, që vështirë të shërohen. Gra, pleq të dërmuar…”. Ai fliste por biseda nuk mund të regjistrohej. E lamë për të nesërmen në mëngjes, për një intervistë për radio.
Në Kam të Tropojës ishte shkreti. Në ballë të klubit të vogël, ku pimë kafe, ishte një flamur kombëtar i qëndisur. Anglezi flet. I them se nga anglezi Noel Malcolm është botuar një histori e Kosovës. Shumë i interesuar më lutet t’ia gjej atë libër. “Do të vij ta marr në Radio Kukësi atë liber, më thotë ai shumë i interesuar”. Dhe unë mendova, sa pak di bota për ne shqiptarët…
Diskutimet tona vazhdojnë.
Tund kokën në shenjë pohuese kur i them se konflikti ynë me serbët është etnik. Pohon, kur i them se i dobëti, inferiori, frikacaku bën masakra në pleq, gra e fëmijë. I them se të njejtat masakra Serbia i ka bërë edhe më 1913 në Lumë. Serbët kanë nxjerrë me bajonetë fëmijën nga barku i nënës. Më ndjek me vëmendje, kur i tregoj një histori të viteve 50’ në Kosovë.
“Një serb kishte vrarë disa pjestarë të familjeve shqiptare.E fusin në burg. Nga tronditja nuk qëndronte në qeli. Pas ndërhyrjeve del i lirë. Shkon dhe vret pjestarë të tjerë të familjes shqiptare. I shpëton një fëmijë pa vrarë. Përsëri e dërgojnë në burg. Fillon të çmendet. Me shumë ndërhyrje del nga burgupërsëri. Shkon dhe vret fëmijën e vetëm, që kishte mbetur nga familja shqiptare. Pas kësaj vrasjeje shkon vetë në burg duke thënë: “Tani jam gati vetë të bëj burg se nuk ka kush më vret”.
Nuk njihet historia juaj, më thotë anglezi, po sot për ju gjykohet ndryshe. Ai nis të tregojë se si e kishin arrestuar dikur serbët. I kërcënova duke u thënë se po ta marrë vesh familja ime, do t’ju ndjekë dhe do t’ju vrasë të gjithëve.
-Kaq familje të madhe keni? e pyeta.
-Po, m’u pergjigj. Familja ime është shteti im, kombi im.
Bajram Curri, një grusht qytet, në këmbë të Majës së Hekurave. Shkëlzeni, i hirtë, i rri përbri. Valbona a lag këmbët. Vapa përvëlon. Hotel “Shkëlzeni”gumëzhin. Qyteti po ashtu. Ndonjë makinë e çmendur të drithëron trupin me shpejtësinë e saj. Në Tropojë nis e ndjehesh ndryshe. Harron veten. Në sytë e të gjithëve dhembje, tronditje.
Mirëpritem në pushtetin lokal. Ndërkaq dy IFA me të ardhur nga Kosova shkarkohen në shesh. Dhembja dhe pafajsia në sytë e tyre më fut friken për t’i pyetur.
Druhem se i lëndoj. Ndez mikrofonin. Ofshamat regjistrohen të parat. Nuk u del fjala nga goja. Loti u rrjedh nga sytë. Një vajze i mblidhet kokrra e lotit në mjekër. Fëmijët, të këputur, në krahë nënash të drobitura. Fëmijët të zbathur. Gra me këmbë të enjtura, të përgjakura.
-Cfarë po ndodh në Kosovë, oj loke?
-Kiameti, o bir. Hasmi na dogji.Na shkatërroi shtëpinë. Na i shembën kullat. E pesta ditë që sillemi andej – këndej, nëpër male. Katund më katund. Hej, faleminderit oj Tropojë.
Të shumtë janë tropojanët që u thonë: “Ejani në shtëpinë time. Sa të jena. Keq po hekim. Bashkë po rrimë. Me futë kryet brenda.
Të qarat e fëmijëve i dominojnë të folurat me zë të lartë të tropojanëve.
Pyes për një nënë, që i ka vdekur djali tre vjeç,në Bjeshkët e Junikut.
-Kanë vdekur disa fëmijë, më thonë.
Nisem për në spital. Drejtoresha e spitalit, Shake Rexha, është e fyer, sepse ekipi i Ministrisë së Shëndetësisë, me ministrin në krye, nuk e ka vizituar spitalin. “Aparaturat nuk janë në gjendje të mirë. Personeli nuk është i plotë”. Ajo qesh kur e pyes për zgjeben.
-“Përralla gazetarësh”.
Diarreja, thotë ajo, është sëmundje e përhapur për shkak të lodhjes, të pangrënit dhe depresionit nervor. Ilaçet që kanë ardhur falas, nuk po shpërndahen. Ka edhe lindje në spital.
Para dy orësh, u një djalë, Çlirim ia vunë emrin.
-Të gjithë do t’i pagëzoni Çlirim?
-Jo. Ai, që ëshët lindur përpara quhet Flaktrim.
Një mjeke e re më sjell nënën e Çlirimt. Ndërsa unë bisedoj me të, vjen lajmi se ka mbërritur një i plagosur. Është një burrë mbi të 60-tat.
-Çfarë ke, bacë?
-Më ka rreh milicia se nuk i dorëzova djemtë dhe armët.
-Ku i ke djemtë?
-Qe ku jena, më përgjigjen të tre.
-Pse ju kërkon policia?
-Jemi të UÇK-së.
-Të UCK-së…? Po çfarë kërkoni të tre në spitalin e Bajram Currit?
Nis sërish bisedën me të plagosurin. Shumë njerëz ka nëpër korridore. Dikush më fut krahun. Më nxjerr pas një lokali, para spitalit dhe më thotë:
-Ua bëre mirë atyre të treve.
-Po ti kush je ?-e pyes
-Jam i UÇK-së, më thotë. Desha të flas me ty se po nisem për në front.
Nuk i besova, por i thashë: Të këndoftë pushka, si të këndon goja!
Pasi kam zënë vend te hotel “Kosova”, marrim vesh se çmimi i fjetjes ishte trefishuar.
“Njëherë na erdhi rasti”,- thotë pronari i hotelit.
Një gazetar shqiptar, që punonte për të huajt, më krijoi mundësinë të dal në Padesh.
Dyfish më e rëndë gjendja në komunën e Tropojës.
Si për një hero flasin për Isa Meminë, kryetarin e komunës.
Edhe më e rëndë gjendja, duke iu afruar brezit kufitar. Njerëz që nuk ecin, por zhvendosen, bëjnë më tutje, të humbur, të harruar, që nuk mund të shkëputen nga tmerret e luftës.
Një nënë vajton se i ka mbetur fëmija në shtëpinë që e kanë shembur e djegur serbët. Qante edhe qielli në vaj, por edhe më i rëndë është vaji i gjyshes. M’u kujtua vaji i Ajkunës…
T’u shkrimbtë drita ty o mori hanë,
Që s’ma çove atë natë një fjalë
Në lugje të verdha shpejt me dalë,
Bashkë me hy në një vorr me djalë…
Shefi i UNCHR – së për Tropojën, Andrea Harper, një australian i palodhur dhe fort i përkushtuar, rend vetë bashkë me Xhemil Shahun që t’u japin ujë të gjithëve sa dalin në kufi. Mund të jetë ai njeriu që ka marrë më shumë urime nga njerëzit,që kanë ardhur në Tropojë.
Kanë mbushur makinën e tyre plot me shishe uji dhe i çojnë në vendin ku të ardhurit mbërrijnë në kufi, që t’i gjejnë shishet me ujë ata që vijnë.
Shumë gjëra ndodhin aty, por jo të gjitha mund dhe duhet t’i mësosh.
Një grumbull tjetër i madh shqiptarësh të dëbuar vjen pasdite.
Makinat janë gati. Kuajt gati. Mikpritësit tropojanë, gati.
Jo çdo zemër mund ta durojë dhembjen që mbartin shqiptarët që vijnë.
Është një nënë e re, vetëm 34 vjeçe. Loti është shterrë në sytë e saj. Ka pesë fëmijë, nga një deri në dhjetë vjeç, I kanë mbetur jetimë. Në sytë e saj dhe të fëmijëve ka tmerr. Ia kanë vrarë të shoqin. Kanë gjashtë javë ecejake. S’i çelet goja. Gjashtë javë endje nëpër male me pesë fëmijë në krah. Shpreson tek babai i të shoqit të vdekur, që është në Gjermani. Ka tërhequr fëmijët zvarrë në thes se s’ka mundur t’i mbajë në krahë. E shoqëron vëllai i vet, që duket sikur ka lënë frontin, për të shoqëruar motrën me fëmijët e do të kthehet të shkojë në luftë.
“Edhe pse kemi pak armë, më thotë ai, do ta shkatërrojmë Serbinë. Me pasë armë sa serbët, në Rusi e çojmë”, më thotë ai.
Në darkë mblidhen gazetarët. Ata që shkruajnë nga klubi mbledhin të dhëna nga kolegët e tyre.
Vjen Astrit Ibro dhe më thotë se kishin ardhur nga Radio Tirana me Izet Durakun, Jaho Margjekën dhe Artan Kutrën.
Dola t’i takoj, ndërkaq telefoni nuk punon përsëri.
Sa gjëra kanë ngelë pa treguar për shkak të atij dreq telefoni.
Nisemi vonë për në Bujan, tek shtëpia e Jaho Margjekës, bregut të Valbonës.
Zhurma e Valbonës më ngjan si vaji i Kosovës, sikur këndohet një këngë rrëqethëse:
C’janë këto vorre babë, tue punue?
Nuk janë vorre tue punue,
Por janë llogore për me luftue…

 

(Fragment nga Libri im ne proces Lufta ime per Kosoven).

Kategori
Uncategorized

Pas milionave ‘të hedhura’…edhe Europa ka të drejtë!

Pas milionave ‘të hedhura’...edhe Europa ka të drejtë!

Nga Nevila Xhindi/

Ëndrra “Europë” prej kohësh përpëlitet të na japë një mësim, për njëmijë e një arsye që po e zhbëjnë përditë ëndrrën dhe punën e shqiptarëve drejt Europës dhe Europës për shqiptarët!

E ndjeva të përmend njërën prej tyre…financimin europian!

Taksapaguesit europianë, të revoltuar nga pasiguria e jetës, prodhuar nga krimi i organizuar i drejtuar nga shqiptarët, u kërkojnë shpesh llogari qeverive të tyre për Shqipërinë “që prodhuan” paratë e tyre europiane në 27 vite!

Ku shkuan? Si u ndanë? Kush dhe sa përfitoi? Përse shqiptarët janë ende problem?

Në raportet zyrtare të BEs thuhet se nga mbështetja financiare për një Shqipëri drejt Europës, përfituan institucionet shqiptare dhe shoqëria shqiptare, progres i ngadaltë dhe  Shqipëria është ende në tranzicion e me demokraci të brishtë: ka korrupsion, renditet si Kolumbia europiane për hashash, ka krim të organizuar…

Qindra miliona euro të injektuara në 27 vite në shoqërinë shqiptare, si grante, si asistencë teknike dhe si kredi të buta. Qindra e mijëra shqiptarë të trainuar, miliona euro projekte për rritjen e kapaciteteve dhe cilësinë e burimeve njerëzore, për cilësinë e institucioneve, projekte ndërgjegjësimi, kualifikimi për stafet e administratës publike,  stafet e universiteteve si qendra edukimi të së ardhmes, stafe doganash, policia e shtetit. Miliona euro për zhvillim rajonal, infranstrukturë, ekonomi, bujqësi…

Por europianet përjetojnë realitet tjetër nga shqiptarët: krim- drogë- prostitucion!

Shtohen emigrantët, shtohen kërkesat për azil, shtohen kërkesat për bashkim familjar, aplikimet për punë…ikin studentët, ikin të rinjtë e papunë, ikin familje shqiptare…ikin të ditur, të paditur, me profesion e pa profesion. Rrugëve të  Europës…ikin!

E ndërsa Europianët kërkojnë llogari për milionat europiane të “hedhura” në Shqipërinë që duhej të ishte “bërë” tashmë dhe u bëjnë presion qeverive të tyre, e kështu presion ne Shqiptarëve se do na i heqin vizat, ne Shqiptarët në vend që të kërkojmë llogari qeverisë sonë që nuk ndalon dot krimin, korrupsionin, drogën e që i shtyn njerezit  e papunë drejt Europës, ne e përjetojmë si padrejtësi heqjen e vizave. Po, po, sepse për shumë prej nesh Europë do të thotë të jemi të lirë të lëvizim drejt saj, pa u ndjerë përgjegjës për asgjë!

A dimë ne shqiptarët ti kërkojmë llogari qeverisë sonë për milionat europiane të eurove, dedikuar për ta bërë Shqipërinë…ti bëjmë presion qeverisë sonë për të luftuar korrupsionin,  krimin e drogën? apo dijmë veç të hedhim në kuti votën e shitur për pesë lek?

Europa e ka zgjidhur! Dhe në emër të taksapaguesve të saj i bën “presion” një qeverie të papërgjegjshme si e jona, që mendjen e ka tek timoni e tepsia, që është kthyer në fole të ngrohtë për krimin e organizuar, që flet e flet, i fton të rinjtë  kuvendeve me platforma mavi dhe nuk bën asnjë përpjekje për të ardhmen e punësimin e tyre.

Ky presion nuk e lë pa vëmendje edhe opozitën Shqiptare që të reagojë, që të jetë e fortë, të jap e të jetë shpresë, besim dhe tu ofrojë shqiptarëve alternativa për jetën europiane!

Europa ka zgjedhur të mos heshtë, të na bëjë “presion”  ne shqiptarëve, për më shumë përgjegjshmëri dhe kërkesë llogarie ndaj qeverisë.

Fundja të drejtë ka, pas milionave “të hedhura” që ne shqiptarët të ishim e mira e vetes dhe e të tjerëve!

Kategori
Uncategorized

Shqipëria Orienti i Europës.

Kategori
Uncategorized

Grupi Lira, dëshmi e qytetërimit korçar, zemra dhe emblema e tij.

Nga/

 Konica.al

 –

Korçarët e vjetër mbajnë mend mirë ditën e themelimit të Korit “Lira” njësoj si ditën e ngritjes së flamurit. Kori Lira, ky emër kaq i vjetër, përmban në vetvete thesarin e këngëve të qytetit duke u bërë simboli i vetëm i këngës qytetare korçare.

Kori “Lira” është formuar rreth viteve 1917 – 1922 si vazhdimësi e formacioneve instrumentale – korale dhe e grupeve të asaj kohe “Djelmëria Korçare”, “Kori i ushtrisë”. Në shtypin e kohës thuhet se koncertin e parë ky grup koral e dha bashkë me bandën “Vatra” në palestrën e qytetit më 22 tetor 1922, datë e cila u quajt nga populli korçar si dita e themelimit të këtij grupi. Pas vitit 1928, drejtimin e këtij grupi e mori profesori i ri i muzikës, i cili kishte mbaruar studimet e larta ne Konservatorin e Bukureshtit, zoti Sotir Kozmo.

Ai si profesionist punoi për rritjen e cilësisë së grupit, por ka edhe meritën, sepse ngriti të parin grup koral me vajza në qytetin e Korçës. Meritën kryesore në këtë zhvillim e kishte rinia korçare, si edhe ata që shkruan tekstet e këngëve dhe kompozuan muzikën për to, siç janë: Mihal Grameno, Thoma Nasi, Spiridon Ilo, Koli Rodhe, Mihal Ballkameni dhe shume të tjerë, të cilët kanë mbetur anonimë. Gjatë këtyre 83 viteve të ekzistencës se tij, grupi ka krijuar më shumë se 200 këngë patriotike, lirike dhe satirike të trevës së Korçës.

Vlen të theksojmë se në ngritje të emrit të Korit “Lyra” kanë influencuar edhe koncertet e përbashkëta me artistët e mirënjohur si Tefta Tashko Koço, Kristaq Antoniu, Jorgjica Filce, Gaqo Çako si dhe me pianistet e njohura, Lola Gjoka dhe Karmen Nako. Gjate viteve të ekzistencës se tij ky grup ka ndryshuar vazhdimisht përbërjen si të drejtuesve ashtu edhe të pjesëtarëve të cilët largohen kryesisht për arsye moshe. Pas vitit 1944 “timonin” e grupit e mori zoti Kristaq Osmanilli, i cili u largua në vitin 1979. Që nga ky vit drejtimin e grupit e mori dirigjenti Jorgo Nano me titullin e lartë “Artisti i Merituar”, i cili po e drejton atë me aftësi dhe kompetencë profesionale edhe sot. (2009).

 

Formacioni

Tenorët

  1. Sotiraq Vangjeli
  2. Ritvan Shëllira
  3. Kristaq Pula
  4. Thanas Konini
  5. Llazi Balashi

Tenor i II-të

  1. Serafim Xhanë
  2. Nesti Luarasi
  3. Piro Suljoti
  4. Nesti Ceci
  5. Koço Lalazi
  6. Vaso Qirinxhi

Bas/baritonë

  1. Vani Trako

Pjerin Pojanaku

  1. Ylli Naço
  2. Niko Raci
  3. Vangjush Sara
  4. Gjergji Terezi
  5. Zhani Nase

Soprano

  1. Joli Nano
  2. Agi Nano
  3. Ervis Minaj
  4. Dona Tytymçe

Alto

  1. Tereza Cingo
  2. Liza Tare

Intrumentistë

  1. Ilia Lulo (Flaut)
  2. Nesti Tasellari (Mandolinë e parë)
  3. Mihallaq Mano (Mandoline e dytë)
  4. Niko Stratobërdha (Mandoline e dytë)
  5. Pandi Tasellari (Kitarra)
  6. Ylli Cekrezi (Kitarra)
  7. Zhani Llogori (Fizarmonikë)

 

Këngët

O moj ti me syt’ e zinj

O moj ti me sytë e zinj,

Mi ke flokët porsi ar,

Eja brezin të ta marr,

Se po s’ardhe do të vij.

Ref:

O moj ti me syt’ e zinj,

Që ke buzët si qershi,

Falma dorën dhe mos rri,

Se po s’ardhe do të vij,

O moj ti me syt’ e zinj,

Me ato lule rreth ne,

Nëm një lule të mos vdes,

Se po s’ardhe do të vij,

O moj ti me syt’ e zinj,

Me vështrim si rrufe,

Falmi sytë e që më sheh,

Se po s’ardhe do të vij.

 

Ikë te thashë

Ikë të thashë më s’ të dua,

Dashuri me ty më s’du’ më s’dua,

As syt’ e tu të t’i, të t’i shikoj,

As emrin tend të ta degjoj,

Prehje për ty mos pa’ mos pastë,

Leshrat mishrat t’i co’ t’i copëtosh,

Kur emrin tim të ma,

Të ma dëgjosh.

 

Vajzë pse rri menduar

Vajzë pse rri e menduar

Je ligur, je treturë

Vajza ime, shpresa ime

Ç’maraz të ka mbeturë

Ref:

Vajza ime, shpresa ime

Je ligur, je treturë

Xhanka ime, zemra ime

Ç’maraz të ka mbetur

Ky marazi yt ç’më hëngri

Rrush i bardhë i pjekurë

Vajza ime del nga vendi

Nga vendi kur del argjendi.

Kategori
Uncategorized

Kryeministri i Shqipërisë që përfundoi duke pastruar pusetat dhe ujërat e zeza.

 

    

NJË KRYEMINISTËR PASTRUES I BANJOVE TË QYTETIT

Shumë banorë të Elbasanit e mbajnë ende mend pastruesin e banjave te markata e qytetit. Një plak i gjatë, i kërrusur, me çizme llastiku ngjyrë jeshile deri në kupën e gjurit, një palë pantallona doku dhe që tërë ditën pastronte jashtëqitjet e qytetit. Por të paktë ishin ata që e dinin se pastruesi i fekaleve të qytetit dikur kishte qenë kryeministër i vendit.

Kushërira e tij, Dudush Biçaku, tregon: “Ishte e rëndë për ne kur e shikonim Ibrahimin plak që pastronte banjat e qytetit. Sapo vinte në shtëpi, pikërisht ky pastrues, bisedonte në gjermanisht me babën tim. Të dy kishin studiuar në Vjenë dhe bisedat e tyre ishin të nivelit të lartë. Ne gratë kujdeseshim sa të mundeshim për të duke e pastruar dhe larë. E megjithëse ishte pastrues i banjave, Ibrahimi e mbante veten shik. Pasi lahej, ai shpesh vendoste kravatë”.

Didija tregon se të qenit pastrues i banjave ishte si dënim që i bënë Ibrahimit, sepse më parë ai punonte roje i varrezave të qytetit. Por teksa bëhej një ceremoni e varrimit të një personaliteti në një gazetë doli një fotografi ku në sfond dukej edhe armiku Biçaku. Kaq mjaftoi që nga roje varrezash, ta “ulnin në detyrë” si pastrues i banjave të qytetit.

Kush ishte Ibrahim Biçaku:

Lindi në Elbasan në 1905, në familjen Biçakçiu, ishte djali i vetëm i patriotit të shquar Aqif Pashë Biçakçiu. Studimet e para i kreu në qytetin e lindjes. Më pas ndoqi ne Vjenë, të mesmen dhe studioi në dy fakultete, atë të në Akademinë Tregtare të Vjenës për Agronomisë dhe për Shkenca Politike.

Zotëronte gjuhët Gjermanisht, Italisht, Turqisht, Anglisht. Në 1926 pasi i vdes i ati, kthehet nga Vjena dhe merret me administrimin e pasurive. Ishte pronar i disa fermave, fabrikës së prodhimit të cigareve “Elbasani” (Flora) në Tiranë, dhe kafe “Flora” (këtu ka punuar dhe Enver Hoxha), pronar i Shoqërisë tregtare “Ibrahim Biçakçiu”, bashkthemelues i Shoqërisë “Albiger” që merrej me tregtinë Shqiptaro-Italo-Gjermane së bashku me Ahmet Ndroqin dhe Renzo Brunori-n, zotëronte rreth 2500 ha tokë, disa shtëpi rezidenciale dhe disa magazina. Nuk është shumë e qartë veprimtaria e tij, deri në momentin që bëhet pjesë aktive e jetës politike të vendit. Thuhet se ka sjellur traktorin e parë në Shqipëri.

Jeta në politikë

Për herë të parë në politikë shfaqet në 1937, gjatë regjimit të Mbretit Zogu I, duke u bërë deputet (i pavarur) i Elbasanit. Pas këtij mandati shkëputet nga politika, për t’u rikthyer në shtatorin e vitit 1943 si Kryetar i Komitetit Ekzekutiv, duke drejtuar një kabinet praktikisht të paqenë në një Shqipëri të dalë nga kontrolli e të rënë në duart e komunistëve në pjesën më të madhe. Ndonëse një moment shumë i vështirë politik i brendshëm ashtu edhe në arenën ndërkombëtare (Gjermania po tërhiqej), ai merr nën drejtim edhe Ministritë të Jashtme dhe atë të Brendshme. Pasi Gjermania largohet plotësisht nga Shqipëria,pushtetin i’a dorëzon forcave të LANC-it pa bërë rezistencë.

Gjyqi special dhe burgosja

Gjatë periudhës mars–prill 1945 në Tiranë u zhvillua i ashtuquajtur gjyq special ndaj atyre që u konsideruan “kriminelë të luftës”. Rreth 60 politikanë, ushtarakë etj. ndër to edhe Ibrahim Biçaku, djali i vetëm i Aqif Pashë Elbasanit[3]. Gjyqi special u zhvillua në ish-kinema “Kosova” sot Teatri Kombëtar, drejtuar nga Koçi Xoxe (i cili më vonë në 1946 deri 48 do marri postin e Ministrit të Brendshëm, dhe vetëm 4 vjet pas do dënohet me pushkatim si Agjent i UDB-së Jugosllave), dhe Bedri Spahiu.

Nga dënimi kapital me vdekje, atë e shpëtoi një peticion i nënshkruar nga elita e kohës në Elbasan, në të cilën shpreheshin se ai ridhte nga një familje patriotike dhe bamirëse, dhe se nuk ka pasur kurrë qëllim të vepronte kundër popullit të tij. Gjithashtu në mbrojtje të tij kanë qenë edhe figura të luftës si Myslym Peza (familjet Peza dhe Biçakçiu kishin miqësi të hershme) i cili ka deklaruar se: “Kur ishte kryeministër i ka sjellë babës në Pezë dy kamionë me armë”.

Marrë nga libri i Roland Qafokut ‘Historia e 33 kryeministrave të Shqipërisë’ dhe Wikipedia

Kategori
Uncategorized

GEGOFOBIA DHE TROPOJANIZIMI I KRIMIT.

GEGOFOBIA DHE TROPOJANIZIMI I KRIMIT

Alfons AL Zeneli.

Edhe sikur grabitesit e turisteve austriake te kishin qene vertet nga Tropoja , sigurisht qe nuk do kish asnje te keqe dhe asnje cudi sepse hajdute e grabites ka ne cdo vend, krahine, qytet e fshat. Megjithate per hir te se vertetes duhet thene se nuk ka asnje vend ne planet ku miqte te trajtohen si ne Malsine e Gjakoves. Aktet e mikipritjes atje jane aq te thjeshta, te natyrshme dhe irracionale sa shkojne deri ne kufijte e mistikes. Raste e shembuj mund te gjesh e deshmosh edhe sot e kesaj dite me mijera, cka do te thote se mikpritja atje nuk eshte thjesht nje vlere muzeale. Gjithsesi, grabitesit e para pak diteve qe sulmuan turistet austriake, nuk ishin tropojane. Po pse u “ngaterruan” reporteret? I lejohet nje reporteri kinez mbase te mos njohe ndonje zone te humbur ne kufi me Tibetin, por jo nje shqiptari te ngaterroje Puken me Tropojen.
Historia e tropojanizimit te krimit nuk eshte e tashme. Ajo ka origjinen e saj jo rastesore. Vatrat e percmimit dhe urrejtjes krahinore zene fill qe ne lindjen e PKSH ne inkubatorin indeologjik sllav. Kjo urrejtje dhe kjo gegofobi vazhdoi duke u forcuar dhe sofistikuar gjate viteve te para te clirimit, vazhdoi gjate gjithe periudhes se diktatures komuniste e vazhdon ne forma te ndryshme deri sot. Per pinjojt e zones se pare operative (ne kuptimin politik te fjales), ka qene e padurueshme qe te pranohej si autoritet madhor politik “maloku”, “ceceni”, “ai qe s`di te flase shqip”.., pra Sali Berisha. Te metat apo gabimet e tij gjate qeverisjes dhe drejtimit te shtetit , i jane atribuar origjines nga Tropoja dmth nga Veriu. Jo nga padija jane permendur si shtrate gabueshmerie “bajraktarizmi” apo Kanuni. Nuk dua te zgjatem ne detaje dhe histori sepse do te hynim ne nje diskutim te gjate. Por dua te kujtoj nje periudhe tipike ku sulmet u perqendruan ne menyre pervrse nga manjake mediatike kunder Tropjes dhe Veriut ne pergjithesi, vitin `97-2000. Ne nje gazete, kam lexuar edhe lajm te tille : ” Arrestohet nje grup grabitesish. Filan Fisteku (emer mbiemer), Y.Z (emer mbiemer), B.G (emer mbiemer) dhe dy tropojane”. Ose botohej denoncimi i nje gruaje te cilen e kishin e grabitur: Ajo thoshte per gazeten : “..ishin me maska. Nga e folura m`u duk se ishin tropojane”. Per te mos permendur revanshin prej shejtani te Frrok Cupit kur shprehte i alarmuar shqetesimin se disa familje malsoresh te vendosura ne zonat e Bregut, mund te rrezikonin te folmen e minoritareve. Nuk di nese ka lidhje apo jo, por me duhet te shtoj se Frroku nderkohe ka qene shqiptari me numurin me te madh te vizitave ne ambasaden Jugosllave dhe greke…dhe se ushtaret e UCK i cilesonte si xhihadiste nga Jemeni. Midis qindra rasteve te tille te manipulimit te se vertetes, me kujtohet dhe nje liber ku pershkruheshin 11 rastet e perdhunimeve ekstreme ne shqiperi botuar shume vite me pare me autor Zamir Dule, ish gaztar i Koha Jone. Libri titullohej “Perbindeshi i Tropojes”. Meqe ne kete liber jane publikuar rastet ekstreme te perdhunimit, logjikisht i bie qe rasti i Tropojes te jete me monstruozi perderisa dhe eshte perzgjedhur si rast perfaqsues. Mirepo po te lexosh librin, nuk na rezulton keshtu. Aty, me sa me kujtohet, eshte pershkruar dhe nje rast ne Korce, ku babai pasi perdhunon vajzen e vet 18 vjecare, e grin me thike dhe e flak. Atehere, lind pyetja se perse autori zgjodhi si titull perfaqsues pikerisht perbindshmerine e Tropojes e cila nuk ishte aspak me e perbindshmja? Perse nuk e titulloi librin “Oerbindeshi i Korces” meqe perbindshmeria e ketij rasti ua kalonte te gjithe perbinshave te tjere??? Vetem nje medioker i lig do te thoshte se kjo erdhi pasi qe autori eshte nga Devolli. Pra tropojanizimi i krimit nuk ka qene kurre si rezultat i mangesive ne njohurite gjeografike dhe as meskinitet apo ligesi e vogel rurale. Ajo ka qene pasoje e nje politike virusale te instaluar qemoti nga Miladini, Dushani, Zvetozari dhe Velimir Stojnici dhe e kultivuar prej pasardhesve te tyre te cilet nuk e braktisen kurre sjelljen qe u diktoi krijuesi.
Ndaj i siguroj njerezit se nese duan te mrekullohen nga madheshtia e shpirtit te nje njeriu, le te shkojne e te bujne ne nje shtepi te thjeshte malsoresh kudo ne Malsine e Gjakoves. Le te shkojne papritur, pa paraljmerim dhe te shohin se si shkelqen fisnikeria. Nuk ka fytyre me gezuar ne bote se sa ajo e nje malsori tropojan kur sheh ne deren e shtepise se tij qofte mikun, qofte dhe te panjohurin. Dhe keto nuk jane vargje legjendash apo eposi. Jane sinteze e perditshmerise qe ngjan ne ate toke te bekuar me njerez te bekuar.

Kategori
Uncategorized

Sporti nën përkujdesjen e Princeshës në kohën e Mbretit.

 

Gazeta beogradase “Pravda” e 25 nëntorit të 1933 e botoi shkrimin: “Shqipëria punon me përkushtim dhe me qasje moderne në përgatitjen fizike të rinisë së saj”. Gazeta shkruante se nga Shqipëria më nuk vinin vetëm lajme për hedhje guri, por kudo ndjehej përkushtimi i madh ndaj sportit.
“Skuadrat e sportit nuk paguajnë pulla takse për kërkesa drejtuar institucioneve shtetërore. Nuk paguajnë as telefon apo telegraf. Kur skuadrat udhëtojnë me avion jashtë shtetit paguajnë bileta me gjysmë çmimi”.
Në artikull thuhej se sporti ishte nën mbikëqyrjen e motrës së mbretit, princeshës Myzejen Zogut, e cila ndante shpërblime, dekorata dhe medalje të çmuara për sportistët, kurse Lidhja e përgjithshme e sportit në Shqipëri, e themeluar më 1929, numëronte 5000 anëtarë, ndërkaq çdo disiplinë sportive zhvillohej vetëm sipas rregullave ndërkombëtare.
Në Shqipëri ishin themeluar disa klube tenisi, kurse në Korçë dhe Durrës kishte skuadra të vaterpolos dhe notit. Gjithashtu ishin themeluar klube çiklizmi, motoçiklizmi apo automobilizmi, ndërkaq organizoheshin gara me barka motorike dhe me vela. Kishte shumë adhurim për atletikën dhe si shembull i mirë përmendet kampionati kombëtar i juniorëve, ku kishin garuar mbi 250 pjesëmarrës. Shteti e përkrahte shumë futbollin, i pranuar “me shumë simpati”.
“Ka 50 skuadra të regjistruara. Kampioni në tre vitet e para ishte S.K. “Tirana”, kurse palmën tani ja ka marrë “Skënderbeu” i Korçës”.
Qeveria i kishte urdhëruar bashkitë “skuadrave të reja, të cilat lindnin si kërpudhat, t’u jepeshin terrene sportive”, kurse “për ndërtimin e një stadiumi të madh në Tiranë ishte ndarë një kredi prej 200 mijë dinarësh”.
“Shkurt, sporti po lulëzon në Shqipëri. Mbreti Zog është adhurues i madh i kulturës fizike. Me nismën e tij, sporti është bërë lëndë e obliguar në shkolla, kurse rinia po garon me entuziazëm të pashoq”.
Gazeta e theksonte se sportit shqiptar i mungonin garat ndërkombëtare.
“Deri tani vijnë skuadra futbolli nga Podgorica, Nikshiqi dhe Cetinja. Herë pas here vjen ndonjë skuadër nga Greqia dhe shumë rrallë nga Turqia. Kur duket ndonjë flotë franceze, angleze apo italiane, atëherë garohet me marinarët, por ata luajnë futboll mesatar dhe prej tyre nuk mund të mësohet shumë”.
Kjo gazetë shkruante se në Shqipëri vinin edhe trajnerë të huaj, që angazhoheshin nga skuadra të ndryshme sporti.

Mark Temali për shportin shqiptar

Në të njëjtën gazetë, pra në “Pravda”, të 23 gushtit 1934, u botua shkrimi “Letër nga Tirana: Shqipëria para Lojërave Ballkanike” të Mark Temalit, që vlerësohet si “një prej figurave më kryesore të sportit në Shqipëri”.
Shkrimi i shkruar për gazetën “Pravda” në prag të Lojërave Ballkanike, që mbaheshin për herë të pestë në Zagreb, është pasqyrë gjithëpërfshirëse e organizimit të sportit në Shqipëri.
“Sporti në Shqipëri është ende në zanafillë. Thuhet se shqiptarët për herë të parë kanë parë lojë futbolli gjatë okupimit, kurse atletika ka nisur të zhvillohet vetëm pas Luftës Botërore. Por sporti deri më 1920 zhvillohej me ritëm shumë të dobët. Pas këtij viti mori hov të madh në Shqipëri”, shkruan Temali për “Pravda”.
“Shoqatat sportive nisën të themeloheshin nga viti 1927 dhe ishin nën përkujdesjen e qeverisë. Me këtë hov zhvillimi të sportit në Shqipëri besojmë se shumë shpejt do të jemi të barabartë me popujt e tjerë të Ballkanit”, shkruan Temali, që si seli të sportit shqiptar e veçon Tiranën, ku organizoheshin kampionate në shumë disiplina sporti.
“Këtu luhet futboll i shkëlqyeshëm dhe ka atletë shumë të mirë. Në secilën garë janë të pranishëm përfaqësuesit e qeverisë. Këtu ka disa fusha të bukura për ushtrime, kurse qeveria ka ndarë kredi për ndërtimin e një stadiumi të madh dhe modern për 50 mijë shikues”.
Krahas Tiranës qendra sportive ishin Shkodra e Korça. Në Korçë, shkruante Temali, “ka një stadium shumë të bukur, ku futbollistët dhe atletët ushtrojnë nën përkujdesjen e trajnerëve”. Korça kishte edhe sallë sportive dimërore.
“Sporti në Korçë ka kushte më të mira për zhvillim e përparim. Qytetarët janë shumë solidarë me sportistët e tyre”.
Sipas autorit edhe Durrësi kishte fusha të mira sporti dhe besonte se “për disa vite do të bëhet qendër e sportit shqiptar”.
Në Durrës, përveç futbollit, ishin të zhvilluar edhe sportet verore.
Përparim kishin shënuar edhe Elbasani, Himara dhe Gjirokastra, kurse Pogradeci organizonte kampionatin e notit.
“Skuadrat tona nuk marrin ndihmë nga shteti, por gëzojnë privilegje të mëdha. Rol më të madh luajnë bashkitë, ku dallohet Tirana”, shkruan Temali.

Skuadra e Tiranës me trajner hungarez

Autori S. Iveziç, në shkrimin “Organizimi i sportit shqiptar në duart e shtetit”, i botuar në “Vreme”, më 18 nëntor 1934, veçonte organizimin e mirë të skuadrave sportive, veçanërisht S.K. “Tirana”.
“Deri para do kohe kampioni i Shqipërisë, S.K. “Tirana” udhëhiqej nga trajneri hungarez z. Samuel Singer. S.K. “Tirana” ka 64 lojtarë, të ndarë në 6 ekipe. Kryetarit të S.K. “Tirana” Peki Selmanit, një sekretar shtetëror në kryesinë e qeverisë, i mungoi përkushtimi ndaj klubit prandaj në vendin e tij erdhi avokati Dr. Shundi”.
Gazeta shkruante se për çdo vit organizohej kampionati shtetëror i futbollit, ku garonin shtatë skuadra. Skuadra e fundit në renditje kalonte në kategori më inferiore, vendi i saj plotësohej nga një skuadër e re që nuk kishte garuar në kampionat.
“Vitin e kaluar kampion ishte S.K. “Skënderbeu” nga Korça, kurse këtë vit është S.K. “Tirana” nga Tirana. Në kampionat garuan: S.K. “Tirana”, “Bashkimi Shkodran”, “Teuta” nga Durrësi, Sportklub “Vlora”, “Gjirokastra” dhe “Skënderbeu”. Skuadër më e dobët ishte Gjirokastra, kurse vendin e saj e zuri S.K. “Elbasani”.
Skuadrat shqiptare shquheshin për disiplinën sportive. “Të gjithë e dëgjojnë trajnerin, komisarin apo referentin. Çdo gabim dënohet me 3 javë pezullim, gabimi i dytë është njëvjeçar, kurse për gabimin e tretë lojtarit i merret e drejta për sport”.
Skuadrat shqiptare gjithashtu zhvillonin përballje ndërkombëtare, kryesisht me skuadra nga Mali i Zi.

“Tirona” sipas gazetave serbe

Skuadra që përmendet shumë herë në mediat serbe është S.K. “Tirana”, për të cilën thuhet se ishte themeluar më 15 gusht 1920 (ose më 16 gusht 1920 sikurse qëndron në faqen zyrtare të skuadrës).
Në vitet e 30 të shekullit të kaluar, kjo skuadër shpesh zhvillonte përballje ndërkombëtare, duke mposhtur skuadra të njohura nga Jugosllavia e atëhershme. Gjatë raportimeve shpesh theksohej loja cilësore e skuadrës shqiptare.
Sivjet kjo skuadër përjetoi rënien nga Kategoria Superiore. Një gazetë serbe e kohës shkruan se e njëjta i kish ndodhur edhe në vitin 1933, por atëherë situata dukej ndryshe, sepse skuadra e parë ra në kategorinë e dytë, por ishte skuadra rezervë që u ngjit në kategorinë superiore.
Në shkrimin “Kjo nuk ka ndodhur! Zëvendësimi shpëtimtar”, të botuar në “Vreme” më 21 maj 1933 shkruhej: “Këtu ka ndodhur e pazakonshmja. Në Shqipëri ka ndodhur që skuadra e rangut më të lartë të luajë në rang të dytë. S.K. “Tirana” me ekipin e parë zuri vendin e fundit dhe u desh të garonte në rangun e dytë, kurse skuadra rezervë zuri vendin e parë në kategorinë e dytë dhe kaloi në kategorinë e parë! Përndryshe, këtu futbolli po përparon vazhdimisht. I ndihmuar shumë prej shtetit futbolli merr shumë hov. Është interesant se deri tani më mirë qëndron Korça. “Skënderbeu” është i pari në kampionat, i dyti renditet “Bashkimi” i Shkodrës, i treti është “Sportklub” nga Kavaja dhe e katërta është “Teuta” nga Durrësi”.
Në vazhdim ua përcjellim edhe disa shkrime të kohës në gazetat serbe, që flasin për sukseset e klubit “Tirana”.

Tirana kampion i Shqipërisë

“Tiranë, 1 gusht – Javën e kaluar përfundoi kampionati i futbollit në Shqipëri. Këtë vit kampionatin e fitoi klubi i sportit “Tirana” dhe së shpejti do të fillojë përgatitjet për një turne nëpër Jugosllavi” (Pravda, 2 gusht 1934)

S.K. Tirana – S.K.Cernogorec 7:0
“Cetinjë, 7 gusht – Sot në stadiumin e Cetinjës u luajt ndeshja miqësore ndërmjet S.K. “Tiranës” dhe S.K. “Cernogorecit” nga Cetinja. Ndeshja u ndoq me shumë interesim. Në stadium erdhën numër i madh shikuesish, për të cilët ky atraksion sporti paraqet ngjarje të rrallë. Në tribunë ishin ngritur flamuri jugosllav dhe ai shqiptar. Para orës 5 arritën lojtarët shqiptarë që u pritën me muzikë ushtarake (…) Saktësisht në orën 5 gjyqtari z. Vllado Mitroviq e filloi lojën. Në pjesën e parë të dy palët luajtën lojë të mirë, me shumë momente interesante. Pjesa e parë megjithatë përfundoi me barazim 0:0. Pjesa e dytë ishte katastrofale për vendasit, sepse pësuan humbje që askush nuk mund ta paramendonte. Golat vinin si rrëke shiu, sa publiku i revoltuar filloi ta braktiste stadiumin. Pas çdo goli të shënuar binin boritë ushtarake duke ekzekutuar marshin përshëndetës. Te shqiptarët u dalluan mbrojtja dhe portieri. Ata e prezantuan denjësisht sportin shqiptar. Ndeshja përfundoi me rezultatin 7:0 për Tiranën” (Vreme, 8 gusht 1937).

Cernogoraci në deshjen e kthimit e mposhti kampionin e Shqipërisë me 4:2 (2:2)

“Sot në stadiumin e S.K. “Cernogoracit” u luajt ndeshja e revanshit ndërmjet kampionit të Shqipërisë S.K. “Tirana” dhe S.K. “Cernogorac” nga Cetinja. Ky duel sportiv u ndoq nga një numër shumë i madh spektatorësh. Nuk kujtohet të ketë pasur ndonjë ndeshje me kaq shumë publik. Për ta parë ndeshjen, turma erdhi me kamionë nga Boka e Kotorrit. Pas humbjes së djeshme katastrofale 7:0 në favor të “Tiranës”, për çka duhet të mbajnë përgjegjësi funksionarët e S.K. “Cernogoracit”, sepse nxorën në terren një ekip të dobët, sot me një ekip të shkëlqyeshëm ishim më atraktiv se sa “Tirana”. Shqiptarët dje i mbajtën leksion S.K. “Cernogoracit”, veçanërisht drejtuesve të skuadrës, që treguan se nuk duhet qenë oportunë ndaj përbërjes së ekipit, por duhet bërë një ekip me lojtarët më cilësorë. Ekipi i ndryshuar i “Cernogoracit” bëri gjithçka dhe ishte në lartësinë e sportit të dikurshëm malazez, kur lavdia dëgjohej deri në Maltë.
Saktësisht në orën 5 referi Kiselev e filloi lojën. Menjëherë u vërejt se ndeshja do të jetë më interesante se sa në ditën e djeshme. Që nga minuta e dytë S.K. “Tirana” kaloi në epërsi. 1:0 për Tiranën. Në minutën e 10 “Cernogoraci” e barazoi rezultatin, kurse në minutën e 26 klubi nga Cetinja kaloi në epërsi 2:1. Shqiptarët barazuan në minutën e 42 dhe me rezultatin 2:2 përfundoi pjesa e parë. Pjesa e dytë nisi me ritëm më të gjallë. Publiku i motivoi lojtarët. Në minutën e 15 (të pjesës së dytë – S.S.) vendasit avancuan 3:2. Shumë shpejtë e shënuan edhe golin e katërt dhe ndeshja përfundoi 4:2 për ekipin tonë.
Pas çdo goli të shënuar jehonin boritë ushtarake me një marsh përshëndetës. Te vendasit u dallua portieri Tahir Doda, por edhe Ivanoviqi, Peroviqi dhe Dule Vukçeviqi. Referi z. Kiselov ishte në nivel” (Vreme, 9 gusht 1937).

Jugosllaven – Tirana 4:3

“Sot përpara një numri të madh shikuesish u luajt ndeshja miqësore ndërmjet kampionit të Shqipërisë S.K. “Tirana” dhe vendqsve S.K. “Jugosllaven”.
Jugosllaven fitoi me rezultat 4:3 (4:0). Vetëm se fundi ishte dëshpërues dhe u mundësoi shqiptarëve që të shënonin tri gola. Gjatë golit të tretë të shqiptarëve u lëndua një lojtar shqiptar, që u desh të dërgohej në spital.
Te vendqsit u dalluan dy mbrojtësit, kurse lojtarët e Tiranës treguan lojë tepër të gjallë dhe me shumë kombinime. Ndeshjen e referoi Veçeviç që bëri shumë gabime. Nesër luhet ndeshja e revanshit” (Vreme, 11 gusht 1937).

“Tirana” i hakmor “Jugosllovenit”

“Kotor, 12 gusht – Sot u zhvillua ndeshja e revanshit ndërmjet kampionit të Shqipërisë S.K. “Tirana” dhe klubit nga Kotorri S.K. “Jugoslloven”. Ndeshja përfundoi me fitoren e mysafirëve, me rezultat 3:1 (1:0).
Shqiptarët treguan lojë mahnitëse për publikun e shumtë. Tek ekipi vendas duhet përmendur mbrojtja e fuqishme, veçmas Pozhegun. Për lojën e S.K. “Tirana” mund të thuhen fjalët më të mira. Kampioni i Shqipërisë ishte partner dinjitoz edhe për klubet tona të ligës.
Ndeshjen e referoi shkëlqyeshëm Marinoviq. Pas lojës kryesia e S.K. Jugoslloven organizoi për mysafirët një banket, që zgjati deri në agim” (Vreme, 13 gusht 1937, f.12)./Faktiditor.ch/

Kur motrat e Zogut kujdeseshin për sportin, artet e turizmin

Krahas strukturave përkatëse që ndodheshin në organikat e dikastereve kryesore të qeverive të asaj kohe, si dhe federatave e enteve të ndryshme që kishin si detyrë funksionale masivizimin, zhvillimin dhe përhapjen e sporteve, turizmit dhe arteve në përgjithësi, për mbarëvajtjen e tyre në atë kohë kujdeseshin dhe vetë motrat e Mbretit Zog, princeshat Myzejen, Maxhide dhe Ruhije. Madje jo vetëm kaq, por pas viteve ‘30-të ato u quajtën Patronate (kujdestare) të Larta të Sporteve, Turizmit, Automobilizmit dhe Arteve të Bukura, duke i ndarë përkatësisht në këtë mënyrë: princesha Myzejen kishte në kujdestari të gjitha sportet, princesha Ruhije, artet e bukura dhe princesha Maxhide, Entin Kombëtar të Turizmit dhe Automobilizmit të mbretërisë shqiptare.

Si rrjedhojë e kësaj kujdestarie që ato kishin marrë për sportet, turizmin dhe artet e bukura, gjatë periudhës së Monarkisë së Zogut, bënë një punë të madhe për zhvillimin dhe përhapjen e tyre. Në sajë të kujdesit të tyre, në atë kohë u zhvilluan mjaft aktivitete, manifestime dhe spartakiada të mëdha kombëtare, sidomos ato me rastin e jubileve të 28 nëntorit të Shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë, apo themelimit të mbretërisë shqiptare. Jo vetëm që princeshat Myzejen, Maxhide dhe Ruhije ishin të pranishme pothuaj në të gjitha aktivitetet e mëdha kulturore, artistike dhe sportive që zhvilloheshin gjatë atyre viteve në Tiranë, por ato shpesh herë ndërmerrnin udhëtime edhe në rrethe të tjera të vendit ku kishte aktivitete, si në Durrës, Shkodër, Elbasan, Korçë, Vlorë, e deri në qytezat e vogla të vendit nga Jugu në Veri. Madje, motrat e Zogut në ato vite patën ndërmarrë edhe disa udhëtime jashtë Shqipërisë, për t‘u njohur dhe për të marrë përvojë nga shtetet më të përparuara të Perëndimit. Si rezultat edhe i kujdesit dhe punës së tyre në zhvillimin e përhapjen e sporteve, kulturës dhe arteve të bukura, në ato vite pati një hop të ndjeshëm në këto fusha dhe Shqipëria krahasohej, apo mund të konkurronte me dinjitet, jo vetëm me shtetet fqinjë të Ballkanit, si Jugosllavia, Greqia, Mali i Zi, Bullgaria etj., por edhe më gjerë, me shtete të ndryshme të Evropës. Në këtë drejtim, në ato vite sportet në përgjithësi patën një zhvillim të ndjeshëm, ku dalloheshin futbolli dhe atletika, që zhvillonin kampionate të rregullta. Madje jo vetëm kaq, por gjatë asaj periudhe kohe futbollistët dhe atletët shqiptarë zhvilluan një sërë takimesh, turnesh dhe aktivitetesh ndërkombëtare zyrtare dhe miqësore, si brenda, ashtu edhe jashtë Shqipërisë. Janë të njohura tashmë takimet dhe ndeshjet ndërkombëtare të futbollit si në rang klubesh, ashtu dhe të përfaqësuesve së Tiranës dhe kombëtares shqiptare gjatë atyre viteve, që u ndeshën me mjaft ekipe të huaja nga Mali i Zi, Serbia, Italia etj., duke zhvilluar ndeshje mjaft të bukura.

Po kështu, gjatë atyre viteve disa futbollistë shqiptarë si: Naim Kryeziu, Riza Lushta dhe më pas Loro Boriçi, u aktivizuan me mjaft sukses në disa kampionate radhazi në ekipet italiane. Krahas futbollit vlejnë për t‘u përmendur edhe kampionatet ballkanike të atletikës, ku shquhej atleti dhe trajneri i famshëm me origjinë nga Shkodra, mjeshtri i madh Luigj Shala, apo dhe Abdyl Këllezi (ish-ministër dhe zv/kryeministër i Shqipërisë në vitet 1945-1975, i ekzekutuar me pushkatim në vitin 1976 si “armik i popullit”), i cili në kampionatin ballkanik të zhvilluar në Jugosllavi në vitin 1936 konkurroi me dinjitet në garën e 400 metrave, duke zënë vendin e parë. Krahas këtyre disiplinave sportive, gjatë periudhës së Monarkisë së Zogut pati një zhvillim të madh edhe sporti burrëror i boksit, ku disa boksierë shqiptarë, si Refail Dishnica nga qyteti i Korçës, por edhe ndonjë tjetër, zhvilluan mjaft ndeshje ndërkombëtare si brenda, ashtu edhe jashtë vendit, duke konkurruar me dinjitet me sportistë dhe emra të famshëm të këtij sporti në arenën ndërkombëtare. Veç këtyre sporteve dhe sportistëve që cituam më lart, gjatë periudhës së Monarkisë së Zogut patën një zhvillim edhe sportet e tjera, të cilat ishin nën kujdesin dhe mbështetjen e vazhdueshme të motrave të Zogut, princeshave Myzejen, Ruhije dhe Maxhide. Lidhur me këtë bëjnë fjalë edhe këto shkrime që po botojmë më poshtë në këto faqe të rubrikës sonë historike “Dossier”, të cilat i kemi shkëputur nga revista “Diana” (me pronar dhe drejtor Medin Kamberin), një nga publicistët e njohur të periudhës së Monarkisë. Në këto shkrime që po i botojmë pa asnjë ndryshim, flitet për kontributin e motrave të Zogut në zhvillimin e përhapjen e sporteve, turizmit dhe arteve të bukura gjatë kohës së Monarkisë.

Patronesha e Lartë e Sportit: N.S.M. Princesha Myzejen Djalëria Shqiptare, në ndeshjet e saj sportive që zhvillohen për përgatitjen fizike të brezit të ri të vendit t‘onë, e ka pas gjithmonë pranë, inkurajuese, dhe nxitëse për suksese më të mëdha, Patroneshën e Lartë të Sportit, N. S. Mbrentonre, Princeshën Myzejen, qoftë kur duhet të thyehet një rekord atletike të lehtë, ose kur lypet të triumfojsh në sporte më të rënda, në të cilat të gjitha energjitë duhet të shkruhen drejt qëllimit të vetëm që është fitorja e veprimtarisë fizike të fisit t‘onë, brenda kufivet t‘Atdheut, qoftë kur luftohet kundra kundërshtarësh më të fortë në fusha të ndryshme jashtë Shqipërisë, Rinia jonë, Rinia e Mbretit ZOG, e ka gjithmonë parasysh gazin e ëmbël dhe fjalën burneshë të motrës së Shpëtimtarit të Kombit. N.S. Mbretnore, Princesha Myzejen e ndjen sportin jo vetëm si një mjet me të cilin triumfon fuqia e pashkueshme e fisit t‘onë, por edhe si një edukatë kalorësije që vjen për t‘u mprehur karakteret e ndryshme që duhet t‘u injektohen të rinjve dhe të rejave shqiptare. Kështu mund të shpjegohet se si atletët shqiptarë, kur ndeshen me çdo kundërshtarë për triumfin e një sipranije Kombëtare ose ndërkombëtare, tregohen gjithmonë të denjë për besimin dhe për nxitjen që Princesha Auguste Myzejen nuk kursen t‘i japë. Patronesha e Lartë e Sportit nuk mjaftohet vetëm me një inkurajim kuptim plotë në edukatën fizike t‘Atdheut, por ndërmerr shpesh herë marshime të rënda në krye të rejave shqiptare për t‘i treguar botës s‘onë dhe botës së jashtme se Shqipëria e re ka vendosur që të bëjë hapa vigane në çdo shesh të veprimtarisë së saj fizike dhe kulturore. Në këto 10 vjet Mbretnije, rinia e jonë duke qëndruar në gatitu për të përshëndetur kohën e ardhme t‘Atdheut, epokat e reja që do të shtohen plot ngadhënjim në faqet ende të pashkruara të historisë s‘onë, i drejton Patroneshës së vet të lartë një “Hero” që rrjedh nga gjokset e tyre të çelniktë.

Patronesha e Arteve të Bukura: N.S.M. Princesha Ruhije, duke ndërmarrë krijimin e një arti që të ketë gjurmën e thjeshtë shqiptare, artistet dhe artistët t‘onë punojnë duke menduar tek N.M.S.M. Princesha Ruhije, Patronesha e Lartë e Arteve të Bukura. I gjithë trashëgimi i humbur mjerisht në kohë duhet të burrohet për t‘i dhënë vendit t‘onë një lavdi edhe në këtë fushë veprimi. Ishim një popull i stërvitun gjithmonë për të qëndruar në armë dhe, ndonëse në hijedritat e jetës s‘onë shoqërore, shkëlqente ndonjë visarë që na kujtonte një qytetërim të kaluar, jeta e jonë e lashtë nuk na lejojë që të bëheshim të denjë për shokët që na rrethojnë përtej kufive të shenjta t‘Atdheut. Arti, kjo frymë shpirtërore që e mban gjithmonë lart fisnikërinë e një Kombi, iu mohua vendit t‘onë. Kjo deri dje. Sepse, një ditë prej dite, një motër e Mbretit ZOG, N. M. S. Princesha Ruhije, u vu në krye të djelmoshave artistë për të siguruar një gjurmë përjetësie në shekujt shqiptar. Kur sheshi i një piktori t‘onë dhe tablotë që do t‘i dhurohen më vonë Atdheut, ose kur dora e fortë e skulptorit plasmon një bust ose një fytyrë e dëshmon një jetë shpirtnore, kur vegla e hollë e artizanit shqiptar qindisë vizat e holla që do të përbajnë një tanësi artistike, N.M.S. princesha Ruhije është aty, pranë. Pranë në trup ose enë vegim. Por gjithmonë pranë. Udhëtimi i princeshave në vendet skandinave, udhëtimi i Princeshave jashtë Shqipërisë, sidomos në atë pjesë të Evropës Veriore që quhet Evropa e lumtun ose Shtetet Skandinave, ka një rëndësi në kuptimin e zhvillimit shoqëror të Shqipërisë.

Mbasi, siç dihet, Lartësitë e Tyre (motrat e Zogut, shënimi ynë), e kanë pasur kurdoherë në zemër zhvillimin e vendit dhe kanë dhënë prova të shumta përpjekjesh për këtë çështje. Për këtë arsye duhet parë në udhëtimin e gjatë dhe të frytshëm në Shtetet Skandinave një udhëtim studimesh të çështjeve që kanë të bëjnë me zhvillimin e veprave lumirsije (lumturie), asistence shoqërore dhe organizimi e instituteve përkatëse në Shqipëri, ku mungojnë ende institute të tillë, por që tregohet një interesim i gjallë kohët e fundit për t‘i vendosur edhe ndër ne, brenda mundësive që dita-ditës krijon regjimi Zogist. Udhëtimin e bukur të Princeshave e pat ilustruar në mënyrë të gjerë në një tok konferencash që dha Dr. Zoi Xoxa, të cilat u botuan në shtypin kombëtar dhe u ndoqën me vërejtje të gjallë prej gjithë publikut, që çmon thellësisht përpjekjet e Princeshave në lëmin qytetëronjës dhe përparimtar. Por rreth udhëtimit të N.M. Tyre (Naltëmadhënisë së Tyre), patëm shkruar edhe në “Shtypin” sidomos në një intervistë që Naltësija e saj princesha Myzejen, denjoi të na japë, dhe që është një sintezë e bukur e atij udhëtimi. Në gazetën “Shtypi”, shkruejshim në lidhje me këtë udhëtim. Udhëtimi i parë n‘Amerikë ka qenë padyshim një ngjarje e gëzueshme për shqiptarët e shumtë që rojnë në mërgim, të cilët panë në Naltësinë e tyre përfaqësuesit e sovranit dhe të Shqipërisë së re Zogiste që zhvillohet me shpejtësi nën udhëheqjen e Prijsit të vet dhe punon për gatimin e një të ardhme më të lumtur. Dheu i Ri qe për princeshat jo një udhëtim argëtimi të merituar, po më tepër një barrë delikate, pse motrat e Sovranit t‘onë e kaluan kohën në mes bashkatdhetarëve të largët, duke u treguar në personat e shquar të Tyre, shkallën e përparimit të Shqipërisë, sidomos të gruas shqiptare, duke bërë një propagandë të mirë jo vetëm, ndër shqiptarët, por edhe te amerikanët. Gjithë kjo mund të thuhet edhe për udhëtimin e dytë të princeshave në Shtetet Skandinave, ose në atë pjesë të Shteteve Veriore t‘Europës, që me të drejtë janë quajtur “Shtetet e lumtur”. Në këto shtete ku njeriu modern ka arritur të ngrihet në shkallën e dinjitetit më të privilegjuar, ku përparohet në fushat mendore e lëndore nuk njohin kufi, dhe standardi i jetesës së popujve nuk ka barazim me popujt e tjerë, Princeshat t‘ona gjejnë një botë shumë të pasur, botën që kërkonin për të plotësuar vrojtimet e tyre në çështjet shoqërore. Danimarka, Norvegjia e Suedia, janë në këtë pikpamje vendet ideale; Shtetet që meritojnë të merren si model për sa u përket problemeve shoqnore që kanë arritur pikën e një zhvillimi të përsosurit. Prandaj Naltësitë e tyre që kanë ndihmuar vazhdimisht në zhvillimin e vendit duke patronuar të gjitha niciativat përparim dashëse gjetën një kënaqësi krejt të veçantë n‘udhëtimin e dytë ndër vendet veriore të Evropës, që tregohet në këto deklarata që më bënë me rastin e soires (pritjes), së Vitit të Ri në Pallat.

Deklarata e Princeshës Myzejen “Mbas udhëtimit t‘onë në Amerikë, ku patëm një pritje të ngrohtë dhe të përzemërt, vendosën të vizitojnë edhe Shtetet e Skandinavisë, të cilat na i kishin lavdëruar shumë, veçanërisht për çështje që i interesojnë më shumë vendit t‘onë; përparimet shoqnore dhe organizmin e jetës mendore e landore (materiale, këtu ka kuptimin e teknologjisë). Gjendja e vërtetë e këtyne shteteve nuk asht e mundur të përshkruhet me një kallxim të shkurtër përmbledhës. Pikë së pari është një detyrë të shprehim kënaqësinë t‘onë të madhe për pritjen sa më të kandëshme aq fisnike t‘autoriteteve të nalta në çdo qytet e qendër të rëndësishme që vizituam. Kalorësija dhe sjelljet bujare të zyrtarëvet dhe të popullit, mënyra e ftohtë dhe e përzemërt e këtyne popujve të japin përshtypjen e parë dhe bindjen se ndodhen në vende ku klima, temperamenti dhe natyra kanë formuar një tip njeriu të veçantë n‘Evropë që ka mundur me i sigurue vetes një jetë të vërtetë të lumtur mbi tokë”. Princesha Myzejen flet me ngadalë dhe një kënaqësi e dukëshme i ndrit në fytyrë kur përmend pritjet, shfaqjet e shumta e të tjera nderime. Por siç thamë, Priceshat Mbretënore janë të interesuara veçanërisht për institutet e ndryshme, shkolla, spitale, streha dhe shtëpi ndihmash për popullin e vobegtë etj., dhe këtu bëhet më interesant udhëtimi. E pyes Naltësinë e Saj të më tregojë nonjë institut që i ka bërë më tepër përshtypje, dhe ajo vazhdon: “Institutet që patëm rastin me vizitue janë prej atyne që nuk gjen ndër vende të tjerë, është vështirë me bamë një mendim të saktë mbi ta po nuk e pe vetë me sy. Për shembull vizituam një shkollë krejt moderne, ishte krejt e pajueme me të gjitha orenditë dhe veglat gjimnastikore.

Kishte pishinë dhe sipër një teracë (taracë), të posaçme me instalime për atë nga nxënësit që nuk janë dhe aq në gjendje të shëndoshë shëndetësore. Terca ishte e ndërtuar në një mënyrë që të merrte një sasi nxanësish që bëjshin nga dy orë në ditë kura dielli detyrimisht. Në një shtëpi ndihme për të papunë ose të vegjël, jepeshin ushqime rregullisht çdo ditë, ushqime të pastërta, gjellë të shumta dhe ambëlsina, si në një restorant të dorës së parë”. Ishte e tepërt t‘a lodhnim N. E. Saj për të vazhduar në përshkrime të jetës skandinave. Kjo jetë është një privilegj n‘Europën e tronditur nga krizat e shumta ekonomike shoqnore, prandaj një ëndërr për ta dhe aq më shumë për ne. Por studimi i saj intereson në shkallë të gjerë vendit t‘onë që zhvillohet me shpejtësi çdo ditë, sidomos në fushën e një politike shoqnore t‘organizuar në të cilën është bërë një hap mjaft i mirë. Princesha Myzejen na tregon shkurtimisht disa nga vizitat interesante, duke theksuar ndër sa të tjera atë në Upsala, kryeqytetin shpirtëror të Suedisë, qytetin të kulturës të Universiteteve, Bibliotekave të famshme dhe Katedrales ku varrosen Mbretërit e Suedisë. Këtu ku banojnë më tepër studenta dhe profesorë, Princeshave iu bë një pritje madhështore, prej studentave universitarë. të cilët në shenjë simpatie për vendin t‘onë nderuan shqiptarisht me dorën e djathtë në zemër. Një udhëtim plot kujtime të këndëshme për Naltësitë e Tyre, por edhe një udhëtim tepër i dobishëm për vendin t‘onë në pikëpamje përfitimi nga organizmi i jetës në shtetet veriore. Në pak fjalë, shkurtimisht, po me një zotësi përmbledhëse të çuditëshme, Naltësitë e Tyre Mbretnore, shfaqin përshtypjet e vizitës ndër Shtetet e përmenduna ku u pritën me një fisnikëri të rrallë prej autoriteteve lokale kudo dhe me nderime të veçanta e pritjet në nderin e Tyre qenë një provë e gjallë e stinës së shteteve veriore për vednin t‘onë dhe nderimit që kanë kundrejt Sovranit t‘onë August dhe Familjes Mbretnore.

Kategori
Uncategorized

Zbulohen dokumentet sekrete, ja si u zhdukën 4 tonë flori në vitin 1990.

22 vjet më parë, shtypi opozitar i kohës përmendi për herë të parë një skandal, atë të largimit të thesarit të shtetit, duke e cilësuar skandalin “enigma e arit”.

Për herë të parë, del në skenë emri i një zvicerani, i quajtur Xhon Megou, i cili deklaruar se nga Shqipëria janë larguar rreth 10 tonë ar. Opozita akuzoi ish-udhëheqjen e lartë dhe te korruptuar sipas saj, të Partisë së Punës që grabitën arin e shtetit.

Kjo çështje e mbajt e gjallë ato vite, por nuk u faktua kurrë dhe mbeti ne arkivën e harruar të medias dhe ne kufijtë e një legjende të vdekur.

20 vjet më pas, gazetari Artur Çani ka mundur të sigurojë dokumentet autentike të transfertës së afro 4 tonë floriri nga Shqipëria drejt Zvicrës, përgjatë vitit 1990.

Janë 5 dërgesa të vulosura nga Albtransporti me numër protokolli dhe gjithçka tjetër zyrtare, që duket se zhbëjnë legjendën dhe rikthejnë ato që u tha dekada më parë në një fakt të vërtetë; Shqipëria ka nxjerrë jashtë vendit dhe konkretisht në Zvicër rreth 4 tonë ar.

I ftuar mbremjen e djeshme në emisionin “Natë me Xhaxhiun” në ‘News24’, gazetari investigativ Artur Çani pohoi se janë afërsisht 4 ton ar që janë larguar nga vendi.

“Dokumentet janë tërësisht origjinale pasi kanë emrin e bankave dhe peshën e arit. Në këtë shkresë thuhej se drejt Zvicrës do transportoheshin 20 koli.”, tha Çani.

Nga ana tjetër Çani theksoi se sipas specialistëve të fushës këto dokumenta janë origjinale. “Dokumentet kanë emrin e bankave dhe peshën e arit. Dokumentet janë firmosur nga drejtori i bankës, Mihali. Specialistët vërtetuan se dokumentet janë origjinale. Nuk dihet specifika e përdorimit të arit. Destinacioni i arit kanë qenë dy banka zvicerane. Shkresat kanë firmën e Drejtorisë së Thesarit. Bankat zvicerane nuk japin informacion”, tha Çani.

Sakaq, gazetari Çani bëri të ditur më tej se ka tentuar që të komunikojë me Guvernatorin e Bankës së Shqipërisë për këtë çështje, ndërsa nuk ka marrë asnjë përgjigje.

“Jam munduar të marrë kontakt me të gjithë personat e caktuar, Kam marrë kontakt me Bankën e Shqipërisë dhe kam pasur fatin e madh që të shikoj që është bërë një shatërvan, dhe një hyrje nga pas dhe nga arkitektura s’di të them se si është bërë, pasi nuk marrë vesh. Në fillim pretendonin që duhet ti tregoja dhe policit të dezhurnit që ti tregoja se pse duhet të takoja drejtorin e Bankës së Shqipërisë. E mu tha se ishte shumë i impenjuar. Kam pasur fatin e madh që në këto 10 ditë ta shoh në televizion shpesh.”, theksoi Çani.

Pas zbulimit të kësaj enigme, shtrohet pyetja kush e nxori jashtë vendit arin e Shqipërisë? Ka qenë trafik apo depozitim zyrtar në një bankë të sigurt? A ka mbetur ai i paprekur në Zvicër, dhe nëse po çdo bëhet me të? A qëndron shifra e artikuluar për 10 ton ar të larguar, nga Xhon Megou? Një mjegull në historinë e vendit por që dokumentet e fundit ndoshta nisin të qartësojnë diçka.

Për më tepër lexoni ditën e sotme në ‘Gazeta Shqiptare’ në print në lidhje me dokumentat origjinale për transportin e floririt, bashkangjitur faksimilet e botuara. /News24

Image
Image
Image
Kategori
Uncategorized

UDB: Shërbimi shumë sekret i Jugosllavisë.

 

Chris Deliso

CIA, KGB-ja, Mossadi dhe MI6 janë emra shërbimesh sekrete familjare, edhe pse pashmangshmërisht opakë, që luajtën role të mëdha në Luftën e Ftohtë. Megjithatë, midis agjencive të spiunazhit që dolën nga gërmadhat e Luftës së Dytë Botërore, UDB-ja e ish Jugosllavisë është aspak e njohur. Formalisht e shkrirë pas shpërbërjes së dhunshme të vendit në vitin 1991, trashëgimia e saj jeton në formën e spiunëve të devijuar, manjatëve të biznesit, politikanëve dhe njerëzve të gjeneratës tjetër me lidhje familjare me ish-regjimin komunist.
UDBA (Uprava Drzavne Bezbednosti ose në shqip Administrata e Sigurisë Shtetërore) ende ka një reputacion të njohur në Ballkan. Rivalët politikë akuzojnë kundërshtarët e tyre se kanë lidhje me agjencinë e mëparshme, ndërsa “komisionet e lustracionit” në ish-republikat jugosllave – Slloveni, Kroaci, Bosnje Hercegovina, Serbi, Mali të Zi, Maqedoni dhe Kosovë – kanë mbledhur lista voluminoze të informatorëve të dyshuar, pseudonimet dhe misionet sekrete. Qëllimi i këtyre komisioneve nuk ishte që të arrestonin njerëzit, por të identifikonin informatorët në mënyrë që t’u mohoheshin vendeve të punës në të ardhmen. Megjithatë, përpjekjet për të shkëputur lidhjet dhe marrëdhëniet e vjetra në ish-Jugosllavi nuk kanë pasur kurrë sukses krahasuar me përpjekjet e bëra në vendet e Traktatit të Varshavës.
Dy arsye fshihen prapa kësaj. E para, është për shkak të qasjes së zgjuar të Josip Broz Titos, udhëheqës i lëvizjes partizane jugosllave gjatë Luftës së Dytë dhe themelues i Jugosllavisë komuniste në vitin 1945. Në kërkim të një balance midis Lindjes dhe Perëndimit, Tito ndërtoi një komunizëm “më të butë” sesa ai i vendosur në shtetet e tjera të bllokut Lindor. Megjithëse, kritikat ndaj regjimit shkëshilloheshin, qytetarët e saj gëzonin mundësi më të mëdha punësimi dhe mund të udhëtonin kudo me pashaportën jugosllave. E dyta, ndryshe nga proceset e pavarësimit relativisht paqësore të shteteve passovjetike, Jugosllavia ra në një luftë civile gjatë viteve ’90, në të cilat rrjetet e UDB-së bashkëpunuan me njëri-tjetrin, si edhe me agjenci të huaja të ndryshme të inteligjencës, në fushën e inteligjencës ushtarake dhe praktikat gjithnjë e më të korruptuara të biznesit të lehtësuara nga lufta, sanksionet ndërkombëtare dhe mbyllja e kufijve. Tani që Ballkani është paqësor, teprimet e dhunshme të UDB-së në pjesën më të madhe të tyre janë harruar, duke u lejuar elementëve klandestinë të saj që ta transformojnë veten në anëtarë të “respektuar” të shoqërisë, si profesorë, politikanë dhe biznesmenë.

Si u zgjerua UDBA

Deri në vitin 1945, partizanët e Titos kishin mundur jo vetëm gjermanët dhe bullgarët pushtues, të cilët kishin pushtuar Mbretërinë Jugosllave në prill të vitit 1941, por edhe rivalët e brendshëm, si lëvizja nacionaliste çetnike dhe ustashët. Vendi që trashëgoi Tito, duke zgjeruar kufijtë e ish-Jugosllavisë mbretërore, ishte kryesisht agrare, e varfër dhe i shkatërruar nga lufta. Përveç mundësisë së emigrimit, përparimi shoqëror ishte i varur nga bashkimi me Partinë Komuniste, ushtrinë ose UDB-në. Ky fenomen e përshpejtoi emigracionin disident dhe krijoi dinastitë komuniste dhe UDB-ja arriti të ketë ndikim sot. Tito e kishte çimentuar autoritetin e tij deri në vitin 1946, duke arritur marrëveshje ad-hoc me liderët e huaj, një akt balancues midis Perëndimit dhe Lindjes, i cili gjithashtu do të përfshinte kontakte me botën në zhvillim. Jugosllavia u bë anëtare themeluese e “Lëvizjes së të Paangazhuarve” – një grup kombesh të pavarura nga çdo bllok i madh i pushtetit – i themeluar në kryeqytetin e saj Beograd në vitin 1961. Përmes kësaj marrëdhënie, Tito do të zgjeronte ideologjinë politike, kontratat e biznesit dhe kapacitetet e inteligjencës në të gjitha aspektet. Megjithatë, kërcënimet e brendshme e të jashtme mbetën. Si pasojë e prishjes së Titos me Stalinin në 1948, një kohë kur lufta civile po egërsohej në Greqi, m’u në Jug të Republikës Maqedone të Jugosllavisë, Bullgaria dhe Hungaria dukeshin grabitqare. Çështja e vështirë e Maqedonisë kishte shkaktuar konflikte për pothuajse 70 vjet, gjatë tërheqjes së ngadaltë të Perandorisë Osmane nga Ballkani. Në vitin 1934, një njeri nga VMRO-ja maqedonase, i ndihmuar nga nacionalistë kroatë, kishte vrarë Mbretin serb Aleksandër në Paris. Për Titon, (i cili gjithashtu do të vihej në shënjestër për t’u vrarë nga Stalini në vitet e mëvonshme), krijimi i një shërbimi sekret të pamëshirshëm dhe efikas ishte jetik. Diktatori jugosllav e gjeti njeriun e tij tek Aleksander Rankoviçi, një veteran partizan serb, gruaja dhe nëna e të cilit ishin vrarë nga Gestapo. Për më shumë se dy dekada, deri në rënien e tij dramatike në vitin 1966 (për shkak të pjesëmarrjes së dyshuar në një komplot kundër Titos), Rankoviçi ishte njeriu i tretë më i fuqishëm në Jugosllavi. Në vitin 1944, themeloi OZNA-n (Odeljenje za Zaštitu Naroda, Departamenti i Sigurisë Kombëtare), që në vitin 1946 u shndërrua në UDB. Operacionet e UDB-së u formuan nga kërcënimet e brendshme dhe të jashtme të dyshuara. Nën Rankoviç, ajo ruante depo malore municionesh sekrete, mbronte trafikun hekurudhor, spiunonte diplomatë të huaj, përgjonte telefona, hapte letra dhe merrte në pyetje armiq të brendshëm të supozuar, nga politikanë deri tek fshatarë që i rezistonin kolektivizimit. Trajnimi bazë në shkollat zyrtare të spiunazhit të UDB-së (me seli në Beograd) zgjaste dy vjet dhe përfshinte trajnime fizike, kurse gjuhe, inteligjencë ushtarake dhe diplomatike dhe hetime penale.

Operacionet e zeza

Ndërsa ai e konsolidonte stabilitetin e brendshëm, Tito gjithashtu udhëtonte me kujdes jashtë vendit. Rivalët e shumtë kishin emigruar ose shpëtuan pas luftës (duke përfshirë shumë anëtarë të ustashëve, të shpëtuar nga priftërinjtë katolikë kroatë në Itali përgjatë “ratlines” naziste drejt Argjentinës). UDB-ja do të ishte e ngarkuar me spiunimin e emigrantëve të tillë jugosllavë. Operacionet e zeza të UDB-së u prekën, pasi protestat liberale në Perëndim shpërthyen të ngjashme në fund të viteve 1960 në Jugosllavi. Deri në vitin 1974, vendi kishte një Kushtetutë të re, e paraqitur si një përpjekje për të qetësuar nacionalistët e shqetësuar, duke decentralizuar pushtetin. Përgjigjja e UDBA-së ndaj mospajtimit të diasporës materializohet në disa prej vrasjeve më të përgjakshme dhe më brutale – ndoshta më të mëdha gjatë Luftës së Ftohtë. Metodat e tyre ishin të thjeshta, efikase dhe të organizuara mbi baza etnike. Në mënyrë tipike, “detyra” do të delegohej në udhëheqjen republikane të UDB-së të objektivit në fjalë, duke përdorur zyrtarë të të njëjtit nivel etnik. Pas infiltrimit të rrethit përkatës të diasporës, agjentët e UDB-së do të inkurajonin paranojën, luftën dhe konfuzionin përmes dizinformimit dhe thashethemeve. Kjo krijonte në mënyrë të pashmangshme tensione në nivel lokal, duke i dhënë autoriteteve jugosllave “mohim të besueshëm”. Pas vrasjes – zakonisht e kryer nga regjimi me armë të lehta apo me thikë – ngjarja mund të shpjegohej thjesht si rezultat i rivaliteteve brenda bashkësive etnike të mbyllura. Përdorimi i agjentëve me të kaluar kriminale ndihmoi më tej për të fshehur çdo përfshirje të qeverisë jugosllave. Kështu policia lokale shpesh shmangte hetimin e rasteve të tilla, pavarësisht nëse ato u kryen në Britani, në Gjermaninë Perëndimore, në Shtetet e Bashkuara, Kanada, Australi apo në Amerikën e Jugut. Megjithatë, qasja relativisht e dobët ndaj operacioneve të UDBA-së nuk ishte vetëm një nënprodukt i injorancës, por edhe i perceptimeve të ndryshme politike perëndimore të Jugosllavisë ‘të butë komuniste’ dhe ‘Bllokut Lindor’ të Bashkimit Sovjetik. Kështu, ndërsa vrasja famëkeqe e asistuar nga KGB-ja e disidentit bullgar Georgi Markov në Londër në shtator 1978 nxiti një hetim të hollësishëm dhe mbulim të gjerë të lajmeve, pak kujtojnë vrasjen e disidentit kroat Bruno Bushiç në Paris një muaj më vonë. Mungesa e entuziazmit për hetimet zyrtare, madje edhe kur dyshohet për UDB-në, pasqyron perceptimin e Perëndimit se Titoja ishte një aleat i dobishëm kundër sovjetikëve.

Veprime profesionale

Shumë operacione të UDB-së i kaluan limitet e moralitetit, siç qe vrasje në 1972 e terroristit kroat, Stjepan Shevo në Itali dhe vrasja e ekstremistit serb, Dragisha Kashikoviç në Chicago. Vrasje që lanë të vrarë kalimtarë të rastit, përfshi edhe fëmijë. Misione të tjera qenë dukshëm më të justifikueshëm, si në rastin e vrasjes së vitit 1969 e ish-komandantit ustash Vjekoslav Luburiç në Spanjë. Luburiçi kishte mbikëqyrur kampin e përqendrimit të Jasenovaçit në Kroaci gjatë Luftës së Dytë Botërore, ku qindra mijëra serbë dhe hebrenj qenë vrarë. UDB-ja e konsideroi penetrimin e saj të ngadaltë e të durueshëm në enturazhin mërgimtar të Luburiçit si një operacion tejet profesional. Gjatë viteve’90, Jugosllavia u zhyt në një sëri luftërash të përgjakshme sipas vijave etnike dhe fetare. Personeli i shpërbërë i UDBA-së i drejtoi strukturat e sigurisë të shteteve të tyre në formim e sipër, duke bashkëpunuar me kolegët e tyre të mëparshëm nëpër kufijtë e sapoformuar. Në një kohë të luftës së parregullt dhe sanksioneve ndërkombëtare, pati kërkesa të konsiderueshme për ata që njihnin vendet e fshehura të depove të armëve të vjetra ose që mund të linin rrugë kontrabande të naftës dhe mallrave të tjera thelbësore përmes vendkalimeve kufitare pak të njohura. Pra, në thelb, UDB-ja u bë një subjekt kriminal i decentralizuar – një shoqëri e fshehtë e fshehur në sytë e thjeshtë. Edhe sot në mesin e popullatave të ish-Jugosllavisë mund të gjenden ish-vrasës që mbledhin pensione, politikanë “nacionalistë” me rrënjë komuniste, biznesmenë me pasuri të dyshimtë dhe ish-agjentë që veprojnë si mercenarë për fuqitë e huaja. Me pasuri të përftuara nga dekada privilegjesh dhe, ndonjëherë, edhe aktivitetesh kriminale, familjet e zgjeruara të UDBA-së ka gjasa të vazhdojnë të përparojnë mirë edhe në të ardhmen.

Shtete suksesore

Mungesa e interesit të Perëndimit për trashëgiminë e UDB-së ishte parasëgjithash për shkak të imperativit kryesor për stabilitet rajonal pas Luftës së Dytë Botërore. Kjo kërkonte një tolerancë të njerëzve që futeshin në establishmentin e sigurisë dhe atë politik të shteteve suksesore të Jugosllavisë. Pavarësisht thirrjeve të rastësishme për hetime apo një historie medie lokale rreth ish-informatorëve të UDB-së, ka kaluar tashmë shumë kohë. Momenti për “pastrimin” e elementëve ish- komunistë ka kaluar prej shumë kohësh. Për mirë ose për keq, shërbimi sekret famëkeq i Jugosllavisë duket i destinuar të mbetet enigma, edhe pse aktivitetet e tij vazhdojnë të rezonojnë.

Autori është Drejtor i Balkanalysis.com dhe autor i Migration, Terrorism and the Future of a Divided Europe: a Continent Transformed

Përgatiti
ARMIN TIRANA

Kategori
Uncategorized

Mësonjëtorja e parë dhe fati tragjik i Pandeli Sotirit.

Duke qenë se në Stamboll kishte shumë vështirësi në botimin e librave në gjuhën tonë amtare, Pandeliu u dërgua në Bukuresht, ku ishte një koloni shqiptarësh patriotë që mbështesnin fuqimisht çështjet kombëtare
Mësonjëtorja e parë dhe fati tragjik i Pandeli Sotirit

Arlinda CANAJ/

Pandeli Sotiri është një nga personalitetet më të mëdha të letrave shqipe. Drejtori i parë i Mësonjëtores do ta bashkojë fatin me institucionin e parë të gjuhës shqipe, mësonjëtoren e parë të Korçës. Por dhe ai si shumë patriotë të tjerë që iu përkushtuan gjuhës shqipe do të kishte një fat tragjik. Në rastin e tij kemi të bëjmë me një kolonë të pestë. E shoqja që ishte vajza e një despoti grek, sajoi me të atin një vdekje aksidentale të patriotit, sigurisht në moshë të re.

Pandeliu do të lindë në vitin 1843 në Selckë të Lunxhërisë në Gjirokastër. Mësimet e para do t’i merrte nga patrioti Koto Hoxhi dhe do të dallohej që në vogëli për zgjuarsinë e tij, duke përfituar shpejt njohuri dhe kulturë të gjuhëve të huaja. Pas fatkeqësive familjare, detyrohet me të vëllain të emigrojë në Austri, ku kryen dhe studimet e larta. Në Vienë do të diplomohet për mjekësi.

Në rrethet intelektuale që frekuentonte, flitej për lëvizje të mëdha kombëtare, ndaj ai do të mësojë më shumë për lëvizjen kombëtare shqiptare, për Rilindjen, dhe vendos t’i përkushtohet me çdo aftësi të tij, çështjes kombëtare. Në vitin 1870 ai do zhvendoset në Stamboll dhe nëpërmjet mësuesit të tij , Koto Hoxhit, do të miqësohet me patriotët e mëdhenj shqiptarë si vëllezërit Frashëri, Vreto, Kristoforidhi etj. Do të marrë pjesë në grupe të rëndësishme patriotike, duke u shquar për vlerat e tij intelektuale dhe atdhetare.

Shoqëria, e cila kishte seli në tre shtete :Bukuresht, Stamboll dhe Kairo, filloi përpjekjen serioze për hapjen e shkollës në Korçë, duke angazhuar gjithë patriotët shqiptarë. Pandeliu hapi disa gazeta të shquara ku dallohet “Prometeu”, “Drita”, “Dituria”, misioni i të cilave ishte krejtësisht atdhetar. Pandeliu ishte një intelektual shumë i shkathët dhe kudo ku shkoi, u shqua për aftësi të mëdha organizative në hapjen e revistave dhe gazetave që do të kontribuonin në zhvillimin e arsimit kombëtar.

Shoqëria e Stambollit që pati degët e saj dhe në Bukuresht e Egjipt dhe që drejtohej nga Abdyl Frashëri, Pashko Vasa, Jani Vreto, Koto Hoxhi, Hasan Tahsini nënshkruan “Platformën e Shoqërisë së të shtypurit shkronja shqip”. Aty u miratua  alfabeti i përbashkët i gjuhës shqipe sipas projektit të Sami Frashërit. Alfabeti i Stambollit me anë të të cilit u botua Alfabetarja e gjuhës shqipe solli dhe mundësinë e botimit të librave shqip.

Duke qenë se në Stamboll kishte shumë vështirësi në botimin e librave në gjuhën tonë amtare, Pandeliu u dërgua në Bukuresht, ku ishte një koloni shqiptarësh patriotë që mbështesnin fuqimisht çështjet kombëtare. Kështu u krijua një fushatë për mbledhjen e fondeve të nevojshme. Fushata mblodhi 15 mijë franga, duke krijuar kështu vatrën e përgatitjes së librave, mbledhjes së dorëshkrimeve dhe porositjes së shkronjave në Vjenë. U hap shtypshkronja shqipe, e cila mori emrin Shtypshkronja e Bukureshtit.

MËSONJËTORJA E PARË SHQIPE E KORÇËS

Duke qenë se në Shqipëri ishin hapur shumë shkolla por asnjë shqip, patriotët e mëdhenj e kishin synim të tyre, ndër më madhorin të hapej një shkollë shqipe. Dhe kjo detyrë e madhe kombëtare iu caktua Pandeli Sotirit. Drejtori i ri i shkollës arriti në qytetin e shenjtë të Korçës me 150 abetare nga Bukureshti. Do të arrihej më së fundi misioni i madh historik i Rilindjes: hapja e mësonjëtores shqipe që do hynte në historinë e kombit shqiptar si një ndër ngjarjet më të shënuara të historisë.  Shkolla do kishte karakter kombëtar dhe do ishte laike.
7 marsi i vitit 1887 ishte ndoshta një nga ditët më të bekuara të Korçës. Fillimisht u paraqitën 35 nxënës dhe më vonë u bënë 60.  Përpara nxënësve dhe prindërve që i shoqëronin, Pandeliu mbajti një fjalim interesant,  i cili foli për këtë akt të rëndësishëm me karakter kombëtar, një akt që më së fundi finalizoi përpjekjen e dhjetëra patriotëve shqiptarë që dhe jetën e jepnin që fëmijët shqiptarë të mësonin shqip. Në shkollë mësohej këndim, gramatikë, histori, gjeografi, aritmetikë, dituri natyre dhe disa gjuhë të huaja.

Mësonjëtorja e Korçës ishte dallëndyshja e parë që u shoqërua dhe me shkolla të tjera që u hapën në Pogradec, Kolonjë, Berat, Vlorë e Gjirokastër. Bazën teorike dhe pedagogjike të mësonjëtoreve e hartuan Naimi, Samiu, Vretoja. Ndërkohë që si mësues përveç Pandeliut u dalluan dhe Thanas Sina, Petro Nini Luarasi, Nuçi Naçi e më pas motrat Qiriazi.

MALLKIMI I SHKRONJAVE SHQIPE

Por me gjithë përpjekjet e mëdha të atdhetarëve shqiptarë përsëri vazhdonte mallkimi i shkronjave shqipe. Qarqet shoviniste greke që prej kohësh persekutonin e vrisnin të gjithë ata që guxonin të shkruanin shqip do të martirizonin dhe drejtorin e parë të shkollës shqipe.

Profesor Dhimitër Shuteriqi shkruan: kjo luftë u zhvillua përmes kërcënimesh e viktimash sidomos pas krijimit të Shoqërisë së Stambollit dhe çeljes së shkollave shqipe. Pandeli Sotiri mbeti i pari në këtë luftë pas Naum Veqilharxhit e më pas edhe Petro Nini Luarasi.I martuar me një grua, e bija e një dhespoti grek, me të cilën nuk kishte lindur fëmijë, ajo së bashku me të atin e saj kurdisën aksidentin e rënies së Pandeliut nga kati i tretë i shtëpisë në Stamboll. Humbja tragjike dhe e parakohshme e tij, e kurdisur nga armiqtë e kombit shqiptar, shkaktoi hidhërime në të gjithë shqiptarët…

E madhe ishte dhimbja për humbjen e këtij njeriu të madh. Doktorit që ia kushtoi jetën veprimtarisë patriotike dhe shkronjave të arta shqipe. Për kontributin e madh që ai dha në historinë shqiptare, në fushën e arsimit dhe bekimin dhe jetën që i dha shkronjave shqipe ai jo vetëm që zë një vend të rëndësishëm ndër patriotët e Rilindjes por do të jetojë në jetë të jetëve Mësonjësi i parë i gjuhës shqipe.

Kategori
Uncategorized

Nard Ndoka sulmon Topallin dhe Patozin: Pse e kërkoni “babën”?!

 

Nard Ndoka sulmon Topallin dhe Patozin: Pse e kërkoni “babën”?!

Aleati i Bashës, Nard Ndoka, përmes një postimi në FB ka replikuar me të “larguarit nga PD” siç cilëson ai Patozin, Topallin dhe kritikët e Bashës.

Në reagimin e tij, Ndoka shkruan se ata nuk mund të kërkojnë më llogari Bashës, por duhet të vazhdojnë rrugën e tyre.

RAGIMI

Pse kërkojne “babën”, të larguarit nga PD-ja?! Ka disa personazhe në politikën shqiptare që kanë ecur, janë ngritur, janë përkëdhelur nga “baba”; në fakt për rastësi apo servilizëm të tejskajshëm! Sot, të larguar e të mënjanuar në “lirinë” e tyre, nuk po dinë të orientohen, të kuptojnë realitetin, të organizohen apo të jenë kontribues.

Tashmë në mërzi për mungesën e fronit, për mosvëmendjen e “babës”, po kërkojnë sërish “babën”! -‘Ku është “baba”?’, -‘ku ka humbur Basha?’, na pyesin ne të gjithëve! Çfarë t’u themi?! “Baba” nuk është më për Ju, mos u mërzisni; zgjohuni dhe filloni rrugën Tuaj! Nëse do dini të ecni vetë, (pa “babën”), këtu jemi do ju shohim, vlerësojmë, respektojmë dhe pse jo; t’ju mbështesim në të drejtën Tuaj, si një mundësi ringritjeje.

Por ju lutemi, mos kërkoni “babën” në fb, se nuk është dhe nuk mund të jete më për Ju! Zgjohuni, kthjellohuni, bashkohuni dhe kontribuoni për të mirën Tuaj, të PD-së, të Opozitës dhe të politikës shqiptare.

Unë ju vlersoj dhe ju respektoj në të drejtën Tuaj, por ju them se kur jemi rrëzuar dikur nga Ju, nuk jemi ringritur kështu, duke kërkuar “babën”! Jozi, Astrit e coo.., Basha nuk është dhe nuk mund te jetë “babai” i Juaj, ai është kryetari i Juaj! Zgjidhni një rrugë për të shkuar tek Ai, mos humbisni kohë me ‘llogje’ fb-je, por ndërtoni të ardhmen Tuaj politike. Unë ju mirëpres; ndryshe nga Ju që na penguat!

Faleminderit!

Kategori
Uncategorized

Shtëpi dhe energji falas, në Libinë e Gaddafit, pothuajse gjithçka ishte gratis

Shtëpi dhe energji falas, në Libinë e Gaddafit, pothuajse gjithçka ishte gratis

Dikush mund ta mbajë mend kohën, kur shqiptarët shkonin për të punuar në Libi, në vitet ’80 të shekullit të kaluar. Këtë ata e bënin, për shkak të pagave dhe kushteve të mira të punës që ky vend ofronte.

Libia deri në vitin 1969, udhëhiqej nga mbreti Idriz. Ai përmbyset më 1968, me një puç ushtarak nga koloneli Muammar Gaddafi.

Idrizi, që ishte një njeri i korruptuar me administratë të korruptuar, ka merita vetëm për realizimin e pavarësisë së vendit nga Italia. Por, vendi i tij ishte i pazhvilluar e i varfër. Ai përmbyset gjatë një vizite zyrtare në Turqi, kur shteti i tij nga Monarkia shndërrohet në Republikë.

Gjatë kohës së Idrizit, vendi varej nga ndihmat e huaja, pa marrë parasysh se Libia është ndër vendet më të pasura në botë me naftë. Populli ishte i paemancipuar dhe jetonte pothuajse në primitivizëm. Këtë realitet e ndërroi Gaddafi.

Lideri i ri i Libisë nisi reformat e mëdha në vend. Standardi jetësor rritej, vendi begatohej. Pa marrë parasysh lajmet, që shpesh ndikohen nga politika, vendi po ashtu nuk qëndronte keq në raport me të drejtat e njeriut, madje edhe në kohën kur nisën trazirat kundër tij.

Gaddafi nuk duhej nga Perëndimi, sepse synonte të krijonte një Federatë të Republikave Arabe, që të forconte faktorin arab në botë. Me këtë synim, ai i bëri embargo SHBA-ve me naftë dhe ishte një nga shkaktarët kryesor të asaj që njihet si kriza e OPEC-ut, e vitit 1973, kur Gaddafi kërkon që arabët të caktojnë çmimet e naftës, të jenë ata që vendosin për pasurinë e tyre.

Nga këto qëndrime ai nuk ka hequr dorë kurrë. Por, kjo krizë e naftës i bëri pikë e pesë arabët, për çka çdo e zezë që ndodh në Lindjen e Mesme thuhet se burimin e ka tek viti 1973 – tek diçka që Perëndimi nuk lejon më të ndodhë.

Gaddafi e aplikon më vonë ideologjinë Xhamahiria, të cilën synon ta zbatojë te Bota e Tretë, pjesa e nëpërkëmbur e globit. Kjo ideologji nënkuptonte “shtetin e masave”, apo të popullit. Ndonëse ideologji e ndikuar nga komunizmi, masat përfitonin nga ajo.

Por, ai u vra gjatë Luftës Civile të vitit 2011. Një nga arsyet më të mëdha të përmbysjes së tij, thuhet se ndërlidhet me dinarin e artë që do të shkatërronte monopolet e manjatëve e do ta forconte shtresën e varfër. Teoritë e tilla janë të shumta dhe bazohen edhe në teori të komplotit, nga të cilat mbase ka diçka të vërtetë. Por, ajo që dihet sigurt është se që nga vrasja e tij më 2011, vendi ende është në luftë, populli në mjerim, e asgjë nuk është siç ka qenë, por keq e më keq.

Se cilat ishin avantazhet e sistemit të Gaddafit, Telegrafi ju sjell më poshtë disa fakte befasuese. Këto mund të jenë edhe të pabesueshme për ju, prandaj çdo interpretim lejohet:

Nuk kishte asnjë faturë të energjisë elektrike në Libi; energjia elektrike ishte falas për të gjithë qytetarët e saj.
Nuk kishte asnjë kamatë për kredi; bankat në Libi ishin në pronësi të shtetit dhe kreditë e dhëna për të gjithë qytetarët e saj kishin 0% interes – sipas ligjit.
Shtëpia konsiderohej si një e drejtë e njeriut në Libi; Gaddafi u zotua se prindërit e tij nuk do kenë shtëpi, derisa të gjithë në Libi nuk kanë një të tillë. Babai i Gaddafit vdiq nders ai, gruaja dhe nëna jetonin në një tendë.
Të gjithë të porsamartuarit në Libi merrnin 60 mijë dinarë (50 mijë dollarë amerikanë) nga Qeveria për të blerë apartamentin e parë dhe për të filluar familjen.
Arsimimi dhe trajtimet mjekësore ishin falas në Libi. Para Gaddafit, vetëm 25 për qind e libianëve ishin të shkolluar. Sot kjo shifër është 83 për qind.
Nëse libianët do të donin të merreshin me bujqësi, ata do të merrnin tokë bujqësore, një shtëpi, pajisjet, fara dhe bagëti për të filluar – që të gjitha këto falas.
Nëse libianët nuk mund të gjenin arsimin apo shërbimet mjekësore që ata kishin nevojë në Libi, Qeveria financonte ata që të shkojnë jashtë vendit – jo vetëm falas, por duke marrë 2300 dollarë në muaj dhe makinë me kompensim.
Në Libi, nëse një libian binte një makinë, Qeveria e subvencionte me 50 për qind të çmimit.
Çmimi i benzinës në Libi ishte 0.14 dollarë për litër.
Libia nuk kishte borxh të jashtëm dhe rezervat shtetërore arrinin në 150 miliardë dollarë, që tashmë janë të ngrira në nivel global.
Nëse një libian nuk ishte në gjendje të gjente punësim pas diplomimit, shteti do të paguante pagën mesatare të profesionit të tij sikur një i punësuar.
Një pjesë e shitjes së naftës së shitur kreditohej në banka, në llogaritë e të gjithë libianëve.
Një nënë që lindte një fëmijë merrte pesë mijë dollarë amerikanë.
Buka në Libi kushtonte 0,15 dollarë.
25 për qind e libianëve kanë një diplomë universitare.

 

Gaddafi donte të realizonte projektin më të madh të furnizimit me ujë, për të furnizuar dhe ujitur tërë shtetin që karakterizohet me shkretëtira.

Kategori
Uncategorized

Shteti i Noriegës u dha shqiptarëve drogën dhe po u heq vizat.

Vënia e vizave për Shqipërinë, reagon Berisha: Shteti i Noriegës u dha shqiptarëve drogën dhe po u heq vizat Ish-kryeministri Sali Berisha ka reaguar sot, pas lajmi se institucionet holandeze si policia dhe prokuroria kanë kërkuar vendosjen e regjimit të vizave për shqiptarët.

Me një shënim të shkurtër në faqen e tij në Facebook, ish-kryeministri Berisha thotë se kjo kërkesë është dëshmi e shkatërrimit të të gjitha standardeve nga ana e shtetit të drejtuar nga Edi Rama.

Ja çfarë shkruan ish-kryeministri Sali Berisha:

Kthimi i vizave, deshmi e degradimit te te gjitha standarteve te Shqiperise nga Noriega!

Të dashur miq, mediat njoftojnë se një vend i BE, Holanda, agjencitë e saj ligjzëbatuese kërkojnë kthimin e vizave për shqiptarët, pra arritjen më të madhe të lirive të tyre. Dua të shtoj këtu se Holanda ka qenë ndër vendet më të para që mbështeti heqjen e vizave për ne.

Kjo kërkese nuk vjen e papritur, por e paralajmëruar disa herë pasi Shqipëria e Noriegës ka shkatërruar çdo standard të arritur nga vendi 7 vite më parë, për të cilat u hoqën vizat.

Kështu, ndër të tjera nga vetëm 430 shqiptarë që kërkuan azil politik në Gjermani në vitet 2011-2012 të marra së bashku, kjo shifër u rrit në mbi 80 mijë vetë në vitet 2015-2016. Kurse në mbare BE kjo shifër arrin në mbi 100 mijë azilkërkues.

Shqiptarët në kërkesat për azil politik herë herë dolën të parët duke lënë mbrapa edhe sirianët. Dy muaj më parë u thirr në Paris ministri i Jashtëm, Bushati, por jo nga ministri i Jashtëm, por nga ministri i Brendshëm. Mediat gjerësisht thanë se kjo thirrje ishte një ultimatum për vizat dhe se policë francezë u vendosën në pikat kufitare të vendit për të kontrolluar fluksin e njerëzve që largohen nga Shqipëria.

Kështu që mund të thuhet me siguri se Edvin Kristaq Rama iu dha shqiptareve drogën dhe po iu kthen vizat duke ndëshkuar kështu miliona shqiptarë

Kategori
Uncategorized

A nuk ju vjen pak turp? Je shqiptare moj, foli djalit shqip.

Një infermiere shqiptare në Gjermani është irrituar nga një situatë e krijuar në një spital gjerman.

Gjatë punës, ajo shpjegon se në spital kishte ardhur një paciente së bashku me djalin e saj të cilët flisnin gjithë kohës greqisht dhe kishin hasur vështirësi për të komunikuar në gjuhën gjermane.

Në këtë situatë, mjeku e pyet se çfarë gjuhe fliste, e zonja përgjigjet se është shqiptare. Infermierja e ndodhur aty, teksa dëgjon bisedën irritohet nga ajo që dëgjon, dhe kritikon zonjën pse nuk i flet në gjuhën shqipe djalit të saj, pasi gjuhët e tjera ai mund t’i mësojë në shkollë.

Infermierja shqiptare ka nisur një mesazh në redaksinë e Albeu.com duke kërkuar falje nenës së fëmijës:

“Jam23 vjece jetoj ne Gjermani prej 4 vjetesh dhe punoj si infermjere ne nje spital dhe sot me vjen ne mengjes nje paciente dhe fliste me djalin e saj greqisht gjate gjith kohes. Kur do hynte te mjeku i tha nuk ju kuptoj dhe mjeku e pyeti se fare gjuhe fliste dhe kur tha jam shqiptare u nervozova shum dhe i thash: Po mir mo rob i zoti gjat gjith kohes i flet djalit greqisht a nuk ju vjen pak turp je shqiptare moj foli shqip qe te jet krenar neser qe eshte shqiptar dhe jo me i fol greqisht. Greqisht, gjermanisht e meson ne shkoll po ne shpi foli shqip se je shqiptar dhe ne perfundim u nevrikosa dhe thash shko te ndimoj greku ju lutem dua mendimin tuaj nese veprova mir a keq dhe Zonjes i kerkoj falje per reagimin e ashper por un jam me shpirt dhe zemer shqiptare dhe aty ku ka shqiptare du te flitet shqip faleminderit te gjitheve”, është mesazhi i infermieres i ardhur në redaksinë e Albeu.com. /albeu.com/

Kategori
Uncategorized

Pune te medha e presin perpara Shqiperine! Ju faleminderit. DD.

Te nderuar Miq!

Keto 12 jave ne detyre si Minister i Puneve te Brendshme ka qene nje nder i jashtezakonshem ti sherbeja vendit, qytetareve dhe te gjithe shtetasve qe jetojne e punojne ne Shqiperi.

Deshiroj qe ti shpreh mirenjohjen me te thelle kryetarit te Partise Demokratike, Z. Lulzim Basha per besimin per te kryesuar kete dikaster ne nje moment te veshtire per vendin dhe per mbeshtetjen e Tij te vazhdueshme shtetare per te realizuar detyrat tona kushtetuese.

Bashkepunimi me koleget ne qeveri, znj Mandia, Vukaj, Karabina, Kertusha, z Bardhi dhe Beqiri, koleget e shkelqyer te MPB, policise se shtetit, SHISH, Prokurorise se Pergjithshme, Prokurorise se Krimeve te Renda, Avokatin e Popullit dhe gjithe agjensive ligjzbatuese te vendit, kane qene ne frymen institucionale dhe me kete rast shpreh nje falenderim te madh per perballimin e nje sere sfidash te medha sic ishin mbarevajtja pa incidente e procesit zgjedhor, lufta pa kompromis ndaj kultivimit dhe trafikimit te lendeve narkotike, trafikimit te qenieve njerezore, lufta kunder terrorizmit, emergjencave civile dhe sigurimi i nje sezoni turistik te qete.

Prioriteti im per tolerance zero ndaj droges ne bashkepunimi me policine e shtetit prodhoi disa rezultate te dukshme: 37 tone kanabis i sekuestruar, 40 mije rrenje kanabis te shkaterruara, 13 skafe te konfiskuara dhe mbi 75 vete te arrestuar per kultivim dhe trafikim te lendeve narkotike. Masat për të goditur fenomenin e kanabisit kane qene maksimale duke i drejtuar operacionet dhe arrestimet dhe personalisht ne terren dhe jo masa prapagandistike.

Bashkëpunimi me Prokurorinë e Përgjithshme, Shërbimin Informativ dhe të gjitha institucionet e përfshira në planin e masave ka qene shumë i lartë, intensiv dhe smart. Kontrolli absolut i territorit ka qene dhe do te jete detyrë që çdo individ me uniformë policore duhet te angazhohet maksimalisht.

Nje falenderim per cdo efektiv te ndershem te Policise se Shtetit. Organizata e Policise se Shtetit ka punonjës të përkushtuar, qe jane ne front te pare në luftën kundër trafiqeve te paligjshme në përgjithësi dhe trafikut te lendeve narkotike ne vecanti. Une, ashtu si dhe cdo qytetar i ketij vendi, mendoj se ka individe te korruptuar, te implikuar e kontribues ne ideimin dhe zbatimin e te ashtuqujturit plan i kanabizimit te vendit, dhe per kete duhet bere nje pune me e mire ne vazhdim nga prokuroria dhe gjykatat per te mos lejuar keta individe te kthehen ne fenomen te shoqerise shqiptare. Ne gjykimin tim reagimi qytetar ndaj ketyre fenomeneve duhet te shtoje presionin ndaj cdo institucioni ligjzbatues per te bere detyren dhe risjelle sundimin e ligjt ne vend.

Kam dhe nje falenderim te sinqerte per gazetaret dhe median e lire. Kam
pasur nje bashkepunim te mire e jam ndjere i vleresuar qe media ka perkrahur e percjelle publikisht mesazhet qe une ne cilesine e Ministrit te Brendshem kam pasur per qytetaret ne ushtrim te detyrave te mia. Thene kjo, mendoj se duhet te sqaroj se cdo kontribut i imi ne qeverisje eshte bere ne funksion te realizimit te qellimeve te treguara me lart ne kuader te detyres time si minister teknik, e sigurisht jo ne kuader te perfshirjes time ne qeverine e ardhshme te mazhorances aktuale. Kam qene dhe vazhdoj te jem i vendosur per te kontribuar ne drejtimin e agjensive ligjzbatuese qe merrem me ceshtje te sigurise dhe mbrojtjes kombetare.

Pune te medha e presin perpara Shqiperine!
Ju faleminderit. DD.

Kategori
Uncategorized

Diaspora që s’bzan.

Diaspora që s’bzan

Nga Petrit Kuçana

Ata rikthehen nga të katër anët e globit sërish në muajt e ngrohtë atje ku u nisën, si një ritual shtegtimi e që rëndom quhen pushime. Ritual i përvitshëm ky, ku me patjetër do të shikojnë se çmimet rriten, që shikohen dhe trajtohen ndryshe, si parelinj në rastin më të mirë,  dhe “mbijetesa” varet nga aftësia e përshtatjes në vendin ku janë rritur… Spektatorë të paepur mbeten mërgimtarët, jetimë gjithësesi dhe e gjitha çfarë mund të bëjnë është ndonjë rresht me mendimet e tyre në ndonjë media apo në rrjetet sociale, (pa përfshirë mllefet apo shitmendjen që konsiderohen më tepër si dëshmi mllefi sesa arritje, ja unë mundem!) ku asgjë nuk ndryshosh përveç specifikave të përshtatjes. Asgjë nuk ndryshon edhe pse mërgimtarët shqiptarë (të Shqipërisë amë) janë të vetmit në rajon dhe më gjerë që nuk kanë të drejtën e votës dhe mbetet sfidë në vetvete përballimi me “argumentet” e qeveritarëve, që qëmtojnë “arsyet” se pse nuk u është dhënë kjo e drejtë, ndonëse u është premtuar me zë dhe me figurë se në zgjedhjet e tjera (të kurrëmosardhura) kjo do të bëhej realitet.

Diaspora hesht, nuk bzan.

Nuk bzan edhe kur shpeshherë në kurriz të saj majmen e majmen, (ata që ishin, janë e që duket që do të jenë) ministra,  deputetë, zyrtarë, apo që kanë marrë përsipër të jenë përfaqësues, (të diasporës kurrsesi) dhe mbase dikush bën ndonjë llogari nga ato të thjeshtat, se si është e mundur të vihet ajo pasuri e atij/asaj, me ato të ardhura që merr ai tipi/tipja nëpunëse apo zyrtare, e zgjedhur apo e komandur?

Thjesht ndonjë shfryrje dhe një pezm që kalon në sfidat e tjera të xhunglës, ku leqet janë shpesh të ngritura për parelinjtë, që nga çmimet e pa faturë, e deri tek rezervimet e tjera që janë ekstra speciale dhe ku nuk gjendet asnjë vend ankimi.

Diaspora hesht, nuk bzan.

Nuk bzan as kur mendon e stërmendon për aeroportin e vetëm të dheut të tyre, që pranohet botërisht se i ka çmimet më të larta në rajon dhe më gjerë, por nëse xhepi mbetet i ngushtë për apetitet e aeroportit (sidomos në ciklin e rikthimit) atëherë gjenden rrugët alternative, nga aeroportet e fqinjëve, apo mbetet alternativë ndërmarrja e odisesë së turravrapit që shkon disa ditë deri në mbërritje. Dhe askush nuk pëpëtin, nuk flet për të ikurit, të shpërngulurit, rrefugjatët, emigrantët…

Dhe ata heshtin, nuk bzajnë, qoftë edhe ata që ua përplasën dyert turinjëve, kur u rikthyen në mëmëdhe, pasi kishin mbaruar studimet në universitetet e perëndimit (se) pse ishin të papërshtatshëm në xhunglën e madhe, ku shërbyesit partiakë vendosin edhe për fatin e tyre.

Diaspora hesht, nuk bzan.

Nuk bzan edhe kur akuzohen se janë shkaktarët e ngritjes së çmimeve të gjithçkaje, edhe kur nuk ka një institucion të vetëm apo qoftë edhe shoqatë që “të përkujdeset” për ta, siç ndodh me shoqatat e mbrojtjes së shpendëve… dhe si spektatorë të devotshëm shohin ndonjëherë tek përbëjnë lajm sesi kanë rënë remitancat, pra të ardhurat e dërguara prej tyre, sesi janë bërë shkaktarë të shtimit të trafikut, të aksidenteve dhe loja tragji-komike se fëmijët e tyre nuk e fliskan aq mirë shqipen, e  vazhdon deri në absurditet, sidomos në ciklin e rikthimit atje ku u nisën, në truallin që quhet atdhe.

Nuk u arrit asnjëherë që shteti i Shqipërisë amë të ngrihet në nivelin qoftë edhe të shtetit të Kosovës, jo thjesht për pasjen e dikasteri, qoftë edhe si Ministri e Diasporës por edhe në angazhimin për “të bërë diçka” për diasporën.

Në të gjithë Kosovën edhe falë një tradite organizohen ditët e diasporës, ku me gjithë problematikat e ndryshme mërgimtarët nuk ndjehen aq të huaj sa në Shqipëri, ku nuk ka qoftë edhe një aktivitet të vetëm për diasporën. Keni dëgjuar për ndonjë qoftë një të vetëm?

Në Kosovë organizata Germin organizon kaq shumë aktivitete saqë nuk ka mbetur qytet pa shijuar aktivitetet e saj.

Në Shqipëri nuk gjen qoftë edhe një iniciativë të tillë apo të ngjashme, dhe kushedi sa në gjynah hyjnë ata që presin ndonjë gjë nga Ministria e Jashtme që po shijojnë pushimet pas fushatës së ethshme elektorale….

E mbase shumëkujt i kujtohet Samiti i Diasporës, ata mërgimtarët që dalloheshin me çantat e kuqe nëpër rrugët e Tiranës ato ditë Nëntori.
Askush prej tyre nuk ka parë gjë akoma, se pse u bë ai samit apo çfarë u arrit prej tij dhe më kot vetmevetshëm mund të shtrojë pyetjen se pse të mos bëhej diçka e ngjashme në verë kur vijnë emigrantët.

Thjesht s’bëhet, e kalohet me ndonjë lajm sesi po ikin e po ikin shqiptarët, sesi nga BE-ja vetëm vitin e kaluar janë kthyer, pra riatdhesuar mbi 40 mijë shqiptarë dhe qiqrat në hell vazhdojnë të reflektojnë çdo lloj tendence për ndonjë përçapje të diasporës, se dikush dikur mund dhe duhet të mendojë edhe për ta.

Diaspora hesht, nuk bzan.

Nuk bzan as kur kryeministri i Shqipërisë në asnjë prej fjalëve nuk e shqipton fjalën diasporë, emigrant, refugjat, qoftë edhe për ato që ka premtuar, jo të drejtën e votës por as regjistrimin e tyre.  Nuk bzan edhe kur shikon që radhët e saj po stërmbushen, që Shqipëria po zbrazet, që burgjet e Evropës po mbushen me të rinj shqiptarë.

E kushedi sa kohë do të kalojnë, sa breza do të rriten në mërgim ku në ADN-në e tyre do të vazhdojë të ruhet si amanet më shumë se si instikt, rikthimi në dheun e të parëve, ku shtegëtimi do të vazhdojë të mbetet i tillë, pa mundur të jenë pjesë vendimmarrjeje, qoftë edhe për të bërë pak zhurmë… Por diaspora jonë mbetet ajo e heshtura që s’bzan… Dhe nëse dikush mendon se potencialet e diasporës janë jashtëzakonshme dhe përfshirja e saj mbetet një domosdoshmëri, kjo ngjason më tepër me një dëshirë të kahershme sesa një realitet që preket, ose që pritet të preket. Duket se kështu është edhe më e lehtë udhëheqja e atyre që marrin votëbesimin e njëzet e ca përqind të votuesve…
Deri më tani diaspora është ajo që s’bzan, si e braktisur dhe braktisëse njëkohësisht… The albanian

Kategori
Uncategorized

Pa Shqiptarët nuk do të kishte ndodhur ilindeni, pse po fshihet kjo e vërtetë ?

Shqiptarët, vllehët dhe bullgarët janë pjesmarrësit në Kryengritjen e Ilindenit, dhe jo maqedonasit. Kështu thotë për INA historiani Nebi Dervishi duke u bazuar në dokumenta të arkivave të huaja. Teksa sot festohet përvjetori i kësaj kryengritjeje, Dervishi thotë se ata në fakt nuk përmenden në historinë e kësaj kryengritjeje.

“Shqiptarët u paraqitën si shtetformues në kryengritjen e Ilindenit. Është fakt i pamohueshëm, duke u bazuar edhe në dokumentat e proveniencave bullgare, austro-hungareze dhe të tjera se pjesëmarrja dhe kontributi i shqiptarëve në këtë kryengritje me karakter lokal ka qenë evident, jo vetëm në parapregaditjen, por edhe me pjesëmarrje, dhe kjo dokumentohet edhe në organet legjislative, në Kuvendin e madh i cili pas 2 gushtit u zgjodh me 60 vetë, me 20 shqiptarë, 20 vllehë dhe 20 bullgar. Kështu thonë dokumentat, askund nuk përmenden maqedonët”, shprehet Nebi Dervishi.

Përveç Kuvendit, sipas historianit, shqiptarët kanë qenë pjesë edhe të qeverisë së Krushevës.

“Edhe në qeverinë e përkohshme të Republikës së Krushevës zgjidhen gjashtë persona, në paritet dy shqiptar, dy vllehë dhe dy bullgar. Aty përmendet komandanti legjendar në betejën te Guri i Ariut (Meçkin Kamen), Pjetër Guri, i cili ka qenë komandant i këtij njësiti, ku edhe u vra”, vazhdon Dervishi.

Historianët shqiptarë nuk kanë të gjithë mendim të njëjtë për këtë çështje. Disa thonë se shqiptarët nuk kanë pasur ndonjë rol në këtë kryengritje, të tjerët e konsiderojnë faktorin shqiptar si vendimtar. Sipas Dervishit, pa shqiptarët as që do të kishim një kryengritje të tillë.

“Shumë nga historianët që janë marrë me këtë çështje thonë se pa shqiptarët as nuk do të ndodhte kjo kryengritje”, thotë ai.

E ndërkohë që historianët, shqiptarë e maqedonas, nuk i kanë hequr dyshimet, një pjesë e politikanëve përkrahin idenë se Republika e Krushevës ishte shteti i të gjitha etniteteve, apo modeli i sotëm i qeverisjes së vendit.

Kategori
Uncategorized

Drejtuesit e parë të shërbimi sekret komunist në vitin 1945.

Nga Kastriot Dervishi/

I formuar nga jugosllavët sipas formulave që ata sillnin, nën modelin e OZN-s (Organizacija Zabranja Naroda), u formua 14 dhjetor 1944 struktura kriminale me emër humanitar, e quajtur Drejtoria e Mbrojtjes së Popullit (DMP), në varësi të Ministrisë së Mbrojtjes Kombëtare, në krye të së cilës ishte Koçi Xoxe. DMP përbëhej në qendër nga 4 – 5 seksioneve të ndarë sipas profileve. Nën këta vepronin tri SEMP-e (Seksioni i Mbrojtjes së Popullit) si vijon:
-SEMP-i i Tiranës (me Durrësin e Elbasanin) me drejtues Bako Dervishin.
-SEMP-i i Beratit (me Korçën, Gjirokastrën e Vlorën) me drejtues Niko Cetën.
-SEMP-i i Shkodrës (me Kukësin e Peshkopinë) me drejtues Zoi Themelin.
Drejtimi i punës kishte të bënte me zbulimin politik, mbrojtjen e pushtetit, mbrojtjen e ekonomisë, kundërspiunazhin dhe mbrojtjen e ushtrisë. DMP funksionoi deri në prill 1946, kohë kur u formua Drejtoria e Sigurimit të Shtetit në varësi të Ministrisë së Punëve të Brendshme. Përgjatë dy viteve të ekzistencës së saj DMP ishte në krye të operacioneve agjenturiale-operative për goditjen e “elementit reaksionar”, misioneve të huaja në Tiranë, etj.
Në një dokument të vitit 1945 organograma e Drejtorisë së Mbrojtjes së Popullit paraqitej kështu:
-Drejtimi qendror: Nesti Kerenxhi, Vaskë Koleci, Zihni Muço, Josif Pashko. Teme Sejko.
-Byroja e partisë: Kadri Hazbiu – përgjegjës, Mit’hat Poloska, Niko Ceta, Nesti Zoto, Siri Çarçani, Thoma Karamelo.
-Seksioni I: Mit’hat Poloska, Foni Qirko, Kasem Trebreshina, Afërdita Deliana, Skënder Tupe, Kolec Ilia, Ilo Vero, Manushaqe Qadhimi, Edip Çuçi.
-Seksioni II: Niko Ceta, Sokrat Gjini, Hysni Bega, Mihallaq Konda, Emine Pojani, Lutfi Milori, Sotir Dako, Suat Sulo, Uran Avdiu.
-Seksioni III: Nesti Zoto, Andon Deçka, Rakip Dobrolishti, Ali Korbi, Ali Josa, Toto Dervishi, Hysen Reçi, Shyqyri Luga, Isa Aliaj.
-Seksioni IV: Siri Çarçani, Vani Plasari, Llambi Titani, Tili Naçe, Enver Stropani, Ligor Mali, Malo Konea, Sefedin Araniti, Halim Poloska.
-Seksioni V: Thoma Karamelo, Mihallaq Vangjeli, Bujar Dalani, Eqrem Raifi, Teki Qerimi, Lisimak Trëndafili, Ahmet Rustemi, Leksi Kamberi, Sefedin Qerimi.

Kategori
Uncategorized

Dosja top sekret / Agjenti misterioz i Sigurimit, si kishte ndërtuar rrjetin në Greqi.

 

 Dosjet e ish-Sigurimit të Shtetit

 

Nafiz Bezhani

 

Misioni “Apolon”

Është një nga ngjarjet më mbresëlënëse nga veprimtaria ime në krye të Komisionit Shtetëror të Kontrollit të Figurës së Zyrtarëve në funksione të larta shtetërore. Kisha kaluar nëpër duar shumë dosje, madje të ngjeshura, të agjentëve, informatorëve apo rezidentëve të ish-Sigurimit të Shtetit, disa prej të cilëve i kisha njohur edhe personalisht. Por kur para syve të mi u shfaq dosja e prof. Sofos, mikut tim të vjetër, kur pashë se ai kishte qenë një figurë shumë e çmuar në shërbim të Shtetit shqiptar, në një periudhë kohe të caktuar, vura duart në kokë. Si është e mundur, vallë, të mos kisha kuptuar asgjë, të mos më kishte lënë në mendje të paktën një hije dyshimi, shoku im i vjetër, me të cilin kishim pirë mijëra kafe dhe kishim përgojuar shumë e shumë kuadro të lartë të asaj kohe, pse jo edhe vetë Partinë e Punës, pa dyshuar kurrë se veshët e tij janë veshët e djallit apo të ferrit? Por prof. Sofoja në asnjë mënyrë nuk mund të ishte ingranazh i një mekanizmi makabër, ai ishte njeri i virtytshëm, me shikim depërtues, me mendje të kthjellët e zemër të madhe, me një Sovran të fuqishëm e të urtë që shoqëron të gjitha mendimet dhe ndjenjat e tij, me një forcë të panjohur, që përfshin shpirtin dhe ndjenjat e tij – ndërgjegjja e pastër, që e shtyn fuqishëm vetëm për vepra të mira.

Sofokli Micin e kisha njohur qysh në muajin Gusht të vitit 1944, në Helmes të Skraparit, ku zhvilloi punimet Kongresi i parë i Rinisë Antifashiste Shqiptare. Ndërsa unë isha delegate i Rinisë të Brigadës së parë Sulmuese, Sofoja ishte dërguar aty nga krahinat e çliruara të rrethit të Gjirokastrës, si një nga të rinjtë më aktivë të terrenit, për të shërbyer në mensën e delegatëve. Ai ishte shumë i shkathët, i zgjuar dhe i dashur me të gjithë. Bashkë u miqësuam shpejt, jo vetëm për shkak të moshës, por edhe për shkak se ai vinte shpesh në çadrën time, ku mblidheshin të rinj për të luajtur “kungulleshkat”.

Pas çlirimit të vendit, Sofja na shfaqet në hotel “Dajti”, i veshur me uniformën e portierit. Dukej më i rritur dhe më simpatik. Dikush e kishte ndihmuar të vinte në Tiranë, me kush që të vazhdonte edhe shkollën, për t’u bërë më i vlefshëm për shoqërinë. Natyrisht, ai ishte një djalë që meritonte çdo përkrahje, sepse kishte dhënë prova të seriozitetit me zotimet e tij. I riemëruar në administratën e Ministrisë së Drejtësisë, krahas kryerjes së detyrës, ai vazhdoi natën edhe gjimnazin “Qemal Stafa”, të cilin e mbaroi me sukses. Për të ardhmen e tij u kujdes edhe vetë Ministri. Kështu, në një ditë të bukur vjeshte, Sofua niset për studime të larta jashtë vendit, me bursën që i siguroi shteti për të ndjekur studimet në Universitetin e Drejtësisë në Leningrad të Bashkimit Sovjetik. Dhe vitet ecën shpejt. Ai e mbaroi me sukses shkollën dhe u kthye me titullin “jurist” dhe me krenarinë e rezultateve të mira që kishte arritur. Me dijet e fituara dhe me begraundin e tij të pasur e të pastër, filloi t’u ngjitet shkallëve të jetës, të shtojë më tej njohuritë e tij profesionale e shkencore, të zgjidhet anëtar i Gjykatës së Lartë, të meritojë tituj shkencore, doktor e profesor. Dhe tani, mendoni për një njeri kaq të shquar, me një kulturë e me një post kaq të lartë, të pranojë për hobi një karrierë sekrete, të futet në vallen e rrezikshme të agjenturave aventureske. Jam i sigurt se askush nuk do të besonte një gjë të tillë. Edhe në qoftë se dikush do të ishte para informacioneve të firmuara prej tij, do të dyshonte për manipulim të dosjeve, apo për dosje fiktive, që në atë kohë nuk ishin të pakta. Por jo, edhe pse aktiviteti i tij, ka qenë në një periudhë kohe të kufizuar, dosja e tij ishte e plotë ndoshta një ndër dosjet e mëdha që kam pasur rast të kontrolloj unë.

Pas zgjedhjes time në Kuvendin, Popullor në postin e kryetarit të Komisionit Shtetëror të Kontrollit të Figurës të Zyrtarëve, përkohësisht u sistemova në një dhomë të vogël në Ministrinë e Drejtësisë. Isha në kushte pune shumë të vështira, por ndjeja kënaqësi e përkrahjen që me jepte Ministri dhe gjithë juristet-kolegë të kësaj Ministrie, veçanërisht ndjeja afërsinë e mikut tim të vjetër Sofokli Mici, që në atë kohë drejtonte një sektor të rëndësishëm. Ai do të vinte në zyrën time për çdo mëngjes dhe së bashku do të zbrisnim shkallët për të shkuar në kafen e Ministrisë, që gjendej në podrum. Sado probleme e mërzi që kisha, kur isha pranë tij ndjeja çlodhje dhe humor të mirë. Fytyra e tij ishte gjithnjë e qeshur, nuk e shikoje kurrë të mërzitur apo të ngrysur. Shpeshherë ngacmonte edhe femrat, por vetëm me qëllime të mira.

Thonë se kur ruan marrëdhënie shumë të mira me një person, për një kohë të gjatë, duhet të ruhesh vetëm nga “syri i keq”. Dhe ne, dikush na “hëngri me sy të keq”, duke na krijuar problem serioze. Ishte pikërisht një ditë dimri, në fillim v. 1998, kur ne ktheheshim plot humor nga kafja për në zyrë. Në sallon, përballë derës së zyrës time, më shkëputi nga miku im një djalosh që punonte së bashku me Sofon, aktualisht vazhdon të jetë kuadër me rëndësi në piramidën e Drejtësisë, i cili, me një ton intim, por qortues dhe fare patakt, më thotë:

-Ju shoqëroheni me atë? – duke tundur kokën i habitur.

Në jetën time, shumë gjatë, nuk kam ndier reaksion emocional kaq të madh, ndoshta për shkak të ndërhyrjes së pa takt nga një person i panjohur, ndoshta për shkak të ndikimit që më shkaktoi një këshillë e pazakontë dhe e papërshtatshme për sistemin demokratik, ndoshta edhe për efektin emocional që shkakton këshilla e një djaloshi tek një i moshuar, ose për shkak të të gjitha këtyre. Sado që u mundova ta përmbaja veten, nuk munda të mos i ktheja “reston”.

-Unë, djalosh, nuk u marr leje të tjerëve se me cilin shoqërohem!

Hyra në zyrë i tensionuar, aq sa e kisha të vështirë për t’u qetësuar e për t’u përqendruar në punë. Ishte një ngacmim banal i ndjenjave të mia, që pati efekt të mëtejshëm. Po bluaja me vete se një ndërhyrje e tillë, jashtë çdo rregulli të mirësjelljes, duhet patjetër ta kishte një shkak. Disa duhet të kishte ndodhur me mikun tim, diçka flitej, apo përpunohej kundër tij, ndërsa unë, me besim të patundur në pastërtinë e tij, nuk mund t’u besoja. Por çfarë qarkullon vallë, në mendjet e tyre, për mikun tim Sofo?

Disa ditë më parë, Ministria e Drejtësisë më kishte dërguar listën e kuadrove të saj për të kontrolluar figurën e tyre, konform ligjit nr. 8043, dt. 30.11.1995, e firmuar personalisht nga Zoti Ministër. Në një takim të rastësishëm që pata me të, pasi më pyeti nëse e kisha marrë listën, më tha:

-Është mirë, gjithnjë brenda mundësive që do të kini, ta shikoni me kujdesin më të madh listën tonë dhe mundësisht ta përfundoni sa më parë, për shkak se kam ndër mend të bëj një organizim të ri të Dikasterit dhe duhet patjetër të kem të qarta edhe figurat e tyre. Në të vërtetë unë i njoh personalisht pothuajse të gjithë, por dyshoj në tre persona…”

Kur midis tre të dyshuarve dëgjova edhe emrin e Sofos, u ndjeva paksa i emocionuar, për shkak se kisha bindje të plotë që ai nuk mund të bëhet kurrë bashkëpunëtor i Sigurimit të Shtetit, për shumë arsye, veçanërisht për faktin se ai kishte qenë anëtar i Partisë së Punës dhe komunistët nuk mund të bënin pjesë si informatorë apo agjentë të Sigurimit të Shtetit. Megjithatë zgjodha heshtjen dhe ju përgjigja:

-Ju siguroj se do të bëj të gjitha përpjekjet që listën tuaj ta përfundoj sa më parë. Përfundimet do t’i përcjell zyrtarisht, konform dokumentacionit përkatës.

Dyshimet e shprehura për mikun tim, Sofo, ndonëse isha i sigurt në pastërtinë e tij, më nxitën kuriozitetin për të shkuar menjëherë në Arkiv, për të kontrolluar dokumentacionin përkatës. Dhe kurioziteti m’u shtua më shumë kur në kompjuter më doli emri: Sofokli Mici, lindur më… Kërkova menjëherë dosjen. Ishte një dosje e hapur nga organet e Sigurimit të Shtetit në vitin 1987. Në ndjekje të tij, si i dyshuar për bashkëpunim me Asfalinë greke. Të jetë vallë kjo dosja për të cilën dyshonte zoti Ministër? Nuk ka dyshim se një agjent në shërbim të një shteti të huaj, do të përbënte krimin e tradhtisë, pavarësisht nga regjimi që ka ekzistuar në atë kohë, por një veprimtari të tillë armiqësore, duhet të ketë prova ligjore të pakontestueshme. Raportet apo informacionet e dërguara kundër tij, nuk mund të krijonin bindje për të vendosur masa penalizuese. Lexova raportin e parë, të shkruar me një shqipe të rrjedhshme, mesa duket nga ndonjë agjent shqiptar i shkolluar e me eksperiencë, që kishte firmosur me pseudonimin e tij “Ksamili”. Ndoshta mund të ketë qenë vet shoqëruesi i një grupi turistësh grekë që kishin vizituar Shqipërinë. Në të thuhej: “Sot, në hotel “Dajti” u bë një takim i paplanifikuar midis turistëve grekë dhe prof. Sofokli Mici. Ai shkëmbeu biseda të gjata me grupin dhe mori prej tyre dy zarfe të dyshimta. Për njërin thanë se ia dërgonte kushëriri i parë i tij, Apostolos… nga Preveza, ndërsa zarfi tjetër iu dorëzua nga një turist i pranishëm në takim për një problem të tij. Profesori i futi zarfet në xhep dhe vazhdoi të bisedonte me ta. Biseda e tij është regjistruar dhe ju dërgohet në kasetën G-16-T, firmuar “Ksamil”.

Informacioni tjetër vinte nga një informator apo bashkëpunëtor vullnetar i paspecializuar, me banim në krahinën e Thesprotisë. KJo dilte e qartë jo vetëm nga shkrimi i tij, i papjekur dhe autodidakt, por edhe nga përmbajtja, në të cilën thuhej: Profesor Sofokli Mici, në një mbledhje që u bë për pritjen e tij, këtu, në Gumenicë, u pyet nga ne për përparimin e Komunizmit në Shqipëri, por ai u përgjigj se komunizmin e gjeta në Greqi. Kjo më dëshpëroi mua dhe shumë të tjerë. E pyetëm se përse i tha ato fjalë, por ai u përgjigj se në Shqipëri ne kemi punë, kurse këtu jo vetëm që jam në qetësi, por ju më kini shtruar të gjitha të mirat dhe nuk më kini lënë të vë dorën në xhep. Kështu e përfitojmë komunizmin, apo jo? Ishte firmuar: “Margarita”.

Eca më tej duke lexuar një informacion tjetër, i sigurt se edhe ai vinte nga jashtë shtetit, ndoshta nga Athina. Nga stili i të shkruarit, si dhe nga përmbajtja e tij, me terminologji të specializuar, kuptohej se kemi të bëjmë me një agjent të regjur apo me një rezident që udhëheq një rrjet të gjerë informatorësh, sidomos në Athinë apo në zonat kufitare të krahinës së Thespotisë. Informacioni ishte shkruar me makinë shkrimi dhe me një gjuhë të rrjedhshme. Në fund nuk kishte emër e mbiemër, por vetëm një firmë që deshifrohej lehtë: “Balla”. Në fakt ky informacion i ngjante një analize të hollësishme për vizitat e Prof. Sofos në Greqi. Në të përshkruheshin hollësisht takimet e shumta që kishte patur ai me shqiptarë, grupe të ndryshme shqiptarësh dhe grekë të thjeshtë, me qeveritarë dhe politikanë, si dhe për një takim të dyshimtë që kishte bërë prof. Sofoja me një familje të njohur për qëndrimin e saj antishqiptar. Ky informacion me dha të kuptoj se Sigurimi i Shtetit e kishte një rrjet agjenturesk efektiv në Greqi, që kontrollonte njerëzit e vet. Ndonëse informacioni nuk ishte i plotë, ai ishte serioz dhe tërhoqi vëmendjen time. Kur përfundova së lexuari faqen e tretë, që ishte e fundit, pashë se pas saj kishte një lidhje. Ishte një pusullë e zakonshme mbi të cilën ishte shkruar: “Partia është në dijeni të gjithë veprimtarisë së SHIK-ut Sofokli në Greqi”. E kishte firmuar një drejtues i paidentifikuar. Dhe ishte pikërisht kjo pusullë që më vuri në lëvizje për të kërkuar më thellë, për të gjetur diçka më të rëndësishme, që me siguri do të përmbante veprimtarinë e Profesorit në Greqi. Nuk mund të ishte një vizitë e rastësishme apo turistike, kjo që kishte bërë profesor Sofoja. Ajo do të kishte me siguri një mision, ndoshta shumë të rëndësishëm, që diku duhet të jetë i pasqyruar dhe diiku të jetë i ruajtur. Dhe kjo duhet kërkuar diku gjetkë, për shkak se prof. Sofua nuk mund të ishte një agjent i zakonshëm i Sigurimit të Shtetit, jo vetëm për shkak të funksionit të lartë, që kishte në Gjykatën e Lartë, apo të nivelit të tij shkencor dhe të eksperiencës së gjerë në sektorin ku punon, por edhe për faktin që militon si komunist i vjetër në radhët e Partisë së Punës. Njerëz të tillë mund të kryejnë vetëm misione të rëndësishme, me mandate të veçantë. Natyrisht edhe dokumentet e tyre trajtohen po në skedarë të rëndësisë së veçantë, Top sekret!

Kategori
Uncategorized

Agjentët shqiptarë që punuan për Sigurimin, CIA-n dhe KGB-në.

Spiunët shqiptarë që kanë punuar për Sigurimin, por edhe ata që kanë punuar për CIA-n dhe KGB-në. Agjentë shqiptarë që kanë punuar për shtetin shqiptar, por dhe për shtete të huaja.  Ata që kanë punuar me nder, e ata që kanë lënë pas punës së tyre turp.

Në këtë speciale do të vijnë historitë e 50 prej tyre, të rrëfyera në media e libra nga ish-agjentë të Shërbimit si Mark Dodani e Bekim Budo, por dhe nëpërmjet kujtimeve të ish-kreut të Komisionit të Verifikimit të Figurave, Nafiz Bezhani.

Si rekrutoheshin agjentët shqiptarë, shantazhet dhe devotshmëria. Paradokset dhe lojërat agjenturore, profesionalizmi dhe sakrificat. Rreziqet dhe veshtirësitë, si dhe ndërhyrjet nga shërbimet e huaja si CIA amerikane, UDB-ja jugosllave, MI-6 britanik, SIM-i italian etj.

Central Intelligence Agency

Ceno bej Kryeziu
Spiuni i pare dhe i famshem shqiptar mund te quhet padyshim Ceno bej Kryeziu, i cili ishte njekohesisht edhe kunat i Ahmet Zogut. Ai kishte lindur ne Gjakove dhe ishte rekrutuar nga Sherbimi Sekret Jugosllav qe ne vitet ’20. Ne saje te aftesive te tij, ai ki kishte arritur t’u kalonte shume informacion jugosllaveve. Per kete arsye, ne vitin 1924 pas ndihmes qe jugosllavet i dhane Zogut per te ardhur ne pushtet, ata i kerkuan ketij te fundit qe kunatit te tij Ceno bej Kryeziu, t’i jepej posti i Minister i Brendshem. Por me pas Zogu do ta kuptonte lojen qe bente kunati i tij dhe me vone ky i fundit detyrohet te largohet nga Shqiperia dhe vendoset ne Çekosllovaki. Me 14 tetor 1927, Ceno bej Kryeziu qellohet per vdekje ne kafe “Passage” ne qytetin e Prages, nga studenti shqiptar 23 vjeç, i quajtur Alqiviadh Bebi.

“Ciceroni”
Iliaz Bazna eshte emri i legjendes shqiptare te spiunazhit, i njohur me pseudonimin “Ciceroni”. Ai u be nje nga spiunet me te famshem gjate Luftes se Dyte Boterore, ne kohen kur punonte si kamarier ne shtepine e ambasadorit britanik ne Ankara. “Ciceroni” arrin t’u jape gjermaneve informacione te shumta, por te gjitha keto ne shkembim te parave. Brenda nje kohe te shkurter, ai arriti te mbledhe rreth 300 mije sterlina, nje shume jashtezakonisht e madhe ne ate kohe. Por ne pranvere te vitit 1944 zbulohet veprimtaria e tij. “Ciceroni” arrin te arratiset se bashku me te gjitha parate e tij te cilat rezultuan te ishin false. “Ciceroni” vdiq ne Stamboll, ne vitin 1971, por historia e tij u be skenar filmi dhe subjekt libri.

Hekuran Pobrati
Hekuran Pobrati ishte anetar i grupit special te Ministrise se Brendshme, ai njihej me pseudonimin “Mali”. Pobrati lindi ne fshatin Pobrat te Beratit, me 15 shtator te vitit 1920. Pobrati kreu shkollen e mesme dhe ne vitin 1943 ishte partizan i Brigades se Pare Sulmuese me funksione nga zevendeskomandant kompanie deri ne zevendeskomandant batalioni. Pas çlirimit mbaroi dy kurse shtatemujore per oficer dhe mori detyren komandant batalioni ne mbrojtjen e popullit. Nga vitit 1947 deri ne nentor 1948, arrestohet nga Koçi Xoxe nen akuzen e bashkepunimit me armikun. Pas 1948-s rifiton te gjitha te drejtat dhe merr pafajesine. Ne kete vit filloi pune ne Sigurimin e Shtetit, deri sa doli ne pension. Ai mbante pseudonimin “Mali” dhe ka marre pjese ne operacione te famshme se bashku me kolegun e tij, Asim Aliko. Pobrati vdiq ne vitin 1991.

“Martini”
Agjenti radist ishte larguar nga Shqiperia ne ditet e para te çlirimit, se bashku me shume ish-ushtare italiane qe kishin mbetur ne Shqiperi pas kapitullimit te Italise. Sipas librit “Mekatare 2”, ai u vesh me rrobat e nje ushtari qe mbeti ne Durres dhe me emrin e tij u nis ne Itali. Aty deklaroi se e kishte bere kete veper per shkak se ishte kundra regjimit politik te vendosur ne Tirane dhe se kishte deklaruar se do te luftonte per permbysjen e atij regjimi. Ne keto kushte, atij iu njoh statusi i te merguarit politik dhe u bashkua me grupet e tjera te shqiptareve te arratisur. “Martini” ishte rekrutuar nga Sigurimi i Shtetit dhe sherbente ne kampin e refugjateve shqiptare qe ndodhej midis Barit dhe Brindisit si radist. Ai jepte informata per planet e te arratisurve, te cilat gjithmone deshtonin ne saje te ketij dekonspirimi. Gjithashtu, “Martini” sherbente si baze informacionesh per agjentet e tjere te ngarkuar me misione ne Itali.

Mehmet Shehu
Ai cilesohet nga ekspertet e Sherbimeve Sekrete si nje nga agjentet me te famshem shqiptare. Po ndryshe nga teorite e shumta qe jane hedhur per rolin e tij ne Sherbimin Sekret Shqiptar si poliagjent, Bekim Budo ne librin e tij “Sherbimi i Fshehte”, e cileson ate si dopioagjent ne favor te interesave te Shqiperise. Sipas librit te Budos, Shehu mbante pseudonimin e koduar BAB-008, te cilin e kishte mbajtur qe kur bente pjese ne Shkollen Teknike dhe zberthehej “Balcan American Branche” (Rrjeti Amerikan i Ballkanit. Nderkohe pseudonime te tjera si “Mjekra”, “Misha” etj., ishin pseudonime konspirative te cilat i mbante gjate pushtimit nazifashist. Shehu grumbulloi me vete agjentet kryesore te zbulimeve serbo-sovjetike dhe filloi dopiolojen me KGB-ne dhe UDB-ne jugosllave. Shehu u ndihmua nga CIA per organizimin e disa kurtheve operacionale si dhe kapjen e bandes legjende te Hamit Matjanit, ne shkembim te kerkesave te tyre nga blloku komunist.

Mark Dodani
Ish-oficeri i Sigurimit te Shtetit eshte futur ne kete sherbim ne fillim te vitit 1946, i nxitur nga vrasja e babait dhe vellait te tij ne vitin 1945. Por ne menyre te drejtperdrejte, ai angazhohet ne operacione ne vitin 1948 pas takimit me Kadri Hazbiun. “Mendoja se me kishin thirrur per punen time ne zonen ne veri, gje e cila mu perforcua kur aty gjeta edhe Bardhok Biben, por nuk dija se qe ne ato momente jeta ime do te merrte rrjedhe tjeter”, ka rrefyer Dodani per median. Sipas shenimeve te ish-sigurimsit, Kadriu, i drejtohet Markut: “Ti je Mark Dodani!”. “I thashe se une jam”, – tregon Dodani. Pa e zgjatur, Kadriu i eshte drejtuar Bardhok Bibes: “Mos e kerko me Mark Dodanin, ai do te punoje me ne”. Keshtu, per 35 vjet me radhe, Dodani punoi ne organet e Sigurimit me pseudonime te ndryshme, ku me kryesoret jane “Xhakoni” e “Studenti”.

Alush Leshanaku
Ishte me origjine nga Elbasani, fshati Leshanak. Kishte qene profesor gjimnastike ne Liceun-Gjimnaz te Shkodres qysh ne periudhen e regjimit te ish-mbretit Zog. Studentet shkodrane te gjimnazit e njihnin si njeri te shkathet, intelektual te zotin, me nje trup sportisti, fizikisht i forte, disi enigmatik. Sapo u largua mbreti Zog I, me 7 prill 1939, Alush Leshanaku vihet ne sherbim te fashizmit, teksa rekrutonte “Giovani Fashisti”, te rinj fashiste. Ne vitin 1941, me pseudonimin “Luani”, punon si agjent i sherbimit sekret italian me mision ne Shqiperi. Detyra e tij ishte te krijonte grupe e t’i organizonte ato qe ishin per rrezimin e regjimit komunist ne ate kohe. Kishte zbarkuar ne Mirdite me parashute, dhe ishte nje nga agjentet me te rrezikshem per Sigurimin e Shtetit, cilesohej si “Gjenerali i Perdes se Hekurt”. Alush Leshanaku, i njohur me kodin “Luani”, kishte zbarkuar me parashute ne Mirdite. Leshanaku mbeti i vrare nga Sigurimi i Shtetit.

Asim Aliko
Ai ishte kryetari i grupit special te Ministrise se Brendshme qe kishin si qellim depertimin ne radhen e bandave e agjenturave te huaja me pseudonimin “Tomorri”. Aliko u be pjese e Sigurimit te Shtetit ne vitin 1948 dhe punoi derisa doli ne pension ne vitin 1965. Ish-oficeri i Sherbimit Sekret, Mark Dodani tregon se Aliko per pese vjet ka kapur 120 bandite. Taktika e tij ishte qe t’i perçante banditet, te organizonte takime ne vende ku donin oficeret e Sigurimit, me qellimin per t’i kapur te gjalle. Menyra me origjinale e Alikos ishte se pjesen me te madhe te rasteve ai e arrinte kete me dollite qe ngrinte.

Kadri Hazbiu
Pseudonimi i tij ishte “Besniku”. Nje nga figurat kryesore te diktatures deri ne vitet ’80, kur u akuzua si “armik i popullit dhe i partise”, ka qene nje nga agjentet me te njohur te Sigurimit te Shtetit. Madje cilesohej si legjenda e sherbimit inteligjent shqiptar. Hazbiu njihej nga bandat si kryetar i Komitetit Qendror i Frontit te Rezistences, nje organizate e krijuar per te futur ne kurth te gjithe agjentet e huaj si dhe banda qe synonin permbysjen e regjimin e sistemit komunist. Megjithese me formim ekonomist, Hazbiu ishte vetem 23 vjeç kur u emerua shef i Sigurimit te Ushtrise. Studimet per kete detyre i kreu ne Shkollen e Larte te Sigurimit ne Moske, ku u profilizua ne fushen e agjentures dhe te çeshtjeve te policise. Ai punoi si agjent i Sigurimit deri ne vitet ’50. Me cilesite e tij, ai kishte krijuar besimin se mund te ishte nje shtylle e forte e shtetit te asaj kohe. Deri ne vitin 1979 ai punon ne drejtim te Ministrise se Brendshme. Me pas, Hazbiu u emerua minister i Mbrojtjes, te cilin e mbajti deri ne vitin 1981. Pas vrasjes se Mehmet Shehut, Hazbiu u akuzua si armik i popullit dhe u ekzekutua me 10 shtator te vitit 1983.

Pal Melyshi

Pal Melyshi, me pseudonimin “Furtuna”, ishte nje nga agjentet me te mire te Sigurimit te Shtetit. Ai ishte nje komunist i flakte, edhe pse babai i tij ishte detyruar te arratisej pse nuk i perkrahte idete komuniste. U fut ne Sigurim ne shtator te vitit 1949 dhe qendroi deri sa u vra ne vitin 1950. Synimi i tij ishte te ndihmonte ne luften kunder bandave. Por infiltrimi ishte shume i veshtire, pasi te gjithe e njihnin per komunist. “Furtuna” u vra nga sigurimsat ne nje shkembim zjarri me banden, nga e cila nuk u shkeput dot ne momentin e rrethimit.

Pashke Prela
Deshmorja nga Puka ka qene nje nga agjentet me te njohura femra te Sigurimit te Shtetit. Ndoshta kjo, edhe per shkak fundit tragjik te saj. Kryetari i bandes, “Keqanaj”, te cilin Prela e futi ne kurth te Sigurimit te Shtetit, mori hak duke e vrare ne syte e femijeve te saj. Ish-oficeri i Sigurimit, Mark Dodani ka treguar per “Tirana Observer”, se vejusha ishte nje agjente e zonja dhe se ishte afruar te Sherbimi pas kercenimeve te bandave, se ajo do te vihej ne sherbim te tyre. Ne fillim te vitit 1947, u realizua edhe kurthi qe do paralajmeronte fundin tragjik te Preles. Ndersa banda “Keqanajt” strehohej ne shtepine e saj, e cila nuk dyshonte per Prelen, , agjentja ve ne jete planin. “Pashka çorienton “kryebanditin”. I mbushi rende çantat me ushqime, djathe, turshi, buke, nderkohe qe midis ushqimeve iu kishte futur sende te renda, madje dhe gure, me qellim qe kur te dilte nga dera te mos ishte ne gjendje te vraponin per t’iu ikur forcave qe i kishin rrethuar”, rrefen Dodani. Kryebanditi arrin te shpetoje, dhe me gjithe se Preles iu kerkua te linte banesen, nuk pranoi, me shpresen se nuk ishte pikasur. Por pas disa muajsh, kryebanditi kthehet ne befasi dhe ther me thike Pashke Prelen ne syte e femijeve.

Sofokli Mici
Personazhi imagjinar Sofokli Mici trajtohet ne librin “Mekatare 2” te Nafiz Bezhanit si nje agjent profesionist i Sigurimit te Shtetit. Ai ishte nje intelektual shume i njohur. Kishte studiuar ne Leningrad per Drejtesi. Ishte zgjedhur anetar i Gjykates se Larte dhe kishte fituar tituj shkencore doktor dhe profesor. Sipas Bezhanit, ideja per te aktivizuar prof. Sofon, siç e quan ai ne liber, ne Sherbimin Sekret Shqiptar u krijua pas vizites turistike qe beri ne Shqiperi ne vitin 1985 nje grup turistik grek. Ne dosjet sekrete ai eshte protagonist i asaj me emrin “Misioni Apollon”, e cila kishte si qellim normalizimin dhe permiresimin e marredhenieve midis dy vendeve fqinje, Shqiperi e Greqi, mision i cili u realizua me sukses nga ai. Ne te njejten kohe, ne dosje dyshohej se prof. Sofo ishte bashkepunetor i sherbimit sekret grek, Asfali, gje e cila nuk vertetohet ligjerisht.

Ymer Kondo
Nje agjent profesionist i Sigurimit te Shtetit, Ymer Kondo mbart nje histori mjaft interesante. I ardhur nga nje familje pronaresh vlonjate, pas çlirimit ai u radhit ne listen e personave qe konsideroheshin armiq te klases punetore. I rritur me kete njolle ne biografi, ai ishte nje person i izoluar nga shoqeria dhe njerezit. Por, per çudi, ai pranoi te punonte per Sigurimin e Shtetit e madje me zell te madh. Ne nje nga arrestimet e tij, nje nga gjeneralet e Ministrise se Brendshme e kishte marre Ymerin dhe e kishte futur ne nje kurs te veçante per ta stervitur si specialist zbulimi. Pastaj i kishin propozuar te punonte ne kampin e te arratisurve ne Itali si radist. Me nje te shkuar te tille, te gjithe besonin se Kondo ishte nje i arratisur dhe i mbushur me mllef ndaj regjimit. Kondo njihej si agjent inteligjent dhe i shkathet. Ai vrau edhe “Njekovin”, nje poliagjent te njohur.

“Papastrati”

Nje nga agjentet me te njohur eshte edhe ai me pseudonimin “Papastrati”. Ai ishte me origjine greke dhe jetonte ne nje qytet ne jug te Shqiperise. Per shume vite, sipas kujtimeve te oficerit te Sigurimit te Shtetit, Bekim Budo, ai ka punuar per llogari te agjenturave greke. “Papastrati”, sipas Budos, kishte arritur te ngrinte nje rrjet te fuqishem informatoresh ne jug te Shqiperise per llogari te agjentures greke. Ne vitet ’70, Sigurimi i Shtetit Shqiptar kishte rene ne gjurmet e kesaj veprimtarie dhe arrin te kape, fale nje kombinacioni te persosur, “Papastratin”, i cili tregon perpara hetuesve se si ishte vene ne sherbim te grekeve. Me pas agjenti “Papastrati” rekrutohet nga Sigurimi i Shtetit dhe ben nje loje te dyfishte. Ai i dha shume informata shtetit shqiptar ne lidhje me Sherbimin e Fshehte Grek.=

“Berlini”
Agjenti “Berlini” eshte padyshim nje nga agjentet me te mistershem shqiptare. Kjo per shkak se ne te gjitha dokumentet, ai asnjehere nuk ka figuruar me emrin e tij, duke mbetur nje anonim. Por veprimtaria e tij si spiun, sipas kujtimeve te oficerit te Sigurimit te Shtetit, Bekim Budo, ka qene shume e madhe. Sipas Budos, ne dosjen “Berlini” nuk ka shenime nga drejtues eprore si dhe vleresime per informacionet qe ka dhene. Karakteri i ketij agjenti del kur behet kombinacioni per ta futur ne lidhje me Sekretarin e III-te te Legates Italiane ne Tirane. Aksioni i tij u krye me sukses, ai arriti te ishte ne aksione te ndryshme dhe te jepte informacione per Sigurimin e Shtetit.

“Gramafoni”
“Gramafoni” eshte nje nga agjentet jugosllave me kombinacion ne vendin tone dhe me nje histori te veçante me karakter pergjithesues per sa i perket formave dhe metodave te veprimtarise se zbulimit jugosllav ndaj vendit tone. Para se jugosllavet ta fusnin “Garmafonin” ne Shqiperi, i bene nje kurs intensiv. “Gramafoni” u fut ne Shqiperi ne vitet ’50 nga kufiri jugosllav, si nje kosovar qe perndiqej nga serbet. Ai u vendos ne fillim ne Fier, por veprimtaria e tij i ra menjehere ne sy Sigurimit te Shtetit. Pasi u kap “Gramafoni” pranoi qenien e tij ne sherbim te zbulimit jugosllav, pasi iu paraqiten disa prova tekniko-shkencore dhe me pas ai punoi per Sigurimin e Shtetit, duke bere nje loje te dyfishte. Per te mos rene ne sy te zbulimeve jugosllave, ai u burgos per disa vjet ne burgun e Burrelit dhe me pas Sigurimi i Shtetit e dergon ate jashte vendit per interesa te tij.

Adem Rama

Agjenti Adem Rama u kthye ne çeshtje dite ne vitin 1953, ku u shenua si incident i marredhenieve shqiptaro-jugosllave. Per kete ngjarje propaganda jugosllave trumbetoi se ishte zbuluar veprimtaria armiqesore e agjentit te rrezikshem te Sigurimit te Shtetit, Adem Rama, student me bursen e shtetit jugosllav ne Universitetin e Beogradit. Nderkohe, nga Sigurimi ai mbahej nen vezhgim si agjent i UDB-se. Nafiz Bezhani tregon ne “Mekatare 2” se ne dosjen e tij kishte raporte te hollesishme per Sigurimin, ne te cilat ai kishte denoncuar si te dyshimte 86 persona, nga te cilet 12 konsiderohen te rrezikshem. Adem Rama ishte i biri i nje shqiptari qe pas çlirimit u be kryetar bashkie ne Prishtine. Por pas uljes se te atit nga detyra, qe perkonte me kohen e gjimnazit, ai kerkohej te rekrutohej nga UDB-ja, pasi ishte nje djale inteligjent dhe i shkathet.

Agjenti S.Ll.

Agjenti S.LL., ka qene nje agjent i sherbimit sekret shqiptar dhe ka vepruar per nje kohe te gjate pa arritur te zbulohet nga sherbimet sekrete te huaja. Ai ishte me origjine nga Dibra dhe punonte kryesisht ne dem te sherbimit sekret jugosllav. Sipas ish-agjentit Bekim Budo, ai ishte nder te paktet agjente te Sigurimit Shqiptar qe nuk u zbulua nga sherbimet jugosllave. Kjo, sipas Budos, se agjenti S.Ll. sa here dergohej me detyra ne Dibren e Madhe, ai nuk shkonte ne asnje rast atje ku e rekomandonin, dhe mbijetoi fale zgjuarsise dhe intuites se tij, nuk u kap nga UDB-ja, e cila kishte shume agjente qe punonin per llogari te saj ne Shqiperi.

Demo Tafani

Demo Tafani ka qene nje agjent i sherbimeve sekrete italiane. Ai ishte rekrutuar nga sherbimet sekrete italiane gjate kohes se pushtimit te vendit tone nga Italia. Pas çlirimit te vendit ai ishte larguar nga Shqiperia se bashku me mikun e tij dhe agjentin e sherbimeve sekrete italiane Alush Leshanakun. Ne vitin 1949 ata dergohen me mision ne Shqiperi, pasi ishin personalitete te njohura e te vendosura ne misionin e tyre, por gezonin edhe nje mbeshtetje ne qarqet nacionaliste ne vend. Ne kete periudhe sherbimi i zbulimit e kunderzbulimit te shtetit shqiptar e kishte shtuar depertimin e personave apo grupeve speciale ne keto grupime diversante, duke bere qe Demo Tafani te binte shpejt ne duart e tyre.

Dielli

Nje nga agjentet me te mire me origjine shqiptare, por qe ka vepruar ne dem te shtetit shqiptar, ka qene edhe ai me pseudonimin Dielli. I derguar per te vjele informacion ne Greqi ne vitet e para te çlirimit “Dielli”, me origjine çame, oficer i sherbimit sekret shqiptar ne vitin 1946 raportohet i vrare. Per kete arsye shteti shqiptar i asaj kohe e shpalli “Diellin” ne menyre sekrete deshmor dhe familjes se tij iu lidh pension i posaçem deshmori. Pas disa vitesh, kunderzbulimi i Sherbimit Sekret Shqiptar vertetoi se “Dielli” ishte shendoshe e mire dhe se vepronte si interlokutor midis qendres se sherbimit te jashtem sekret dhe grupit te spiunazhit te huaj, ngritur ne klandestinitet te thelle ne Shqiperi. Kjo tregoi se agjenti sekret “Dielli” kishte bere loje te dyfishte dhe kishte mashtruar sherbimet sekrete shqiptare.

Et’hem Çako

Ka qene nje nga agjentet me te mire te CIA-s me origjine nga Shqiperia. Pas largimit nga Shqiperia ne fund te Luftes se Dyte Boterore si kundershtar i regjimit komunist ai rekrutohet nga CIA. Me pas ai dergohet ne Shqiperi me mision per te organizuar luften kunder rrezimit te regjimit te Enver Hoxhes. Ne vitin 1949 ai hidhet me parashute ne Shqiperi. Detyra e tij ishte qe te pergatiste terrenin per zbarkimin e grupeve te tjera diversenate si dhe te Hamit Matjanit. Por ne saje te agjenteve te infiltruar te Sigurimit te Shtetit ai bie menjehere rob i tyre sa zbarkon ne Shqiperi.

“Gaveta e Vjeter”

Ndue Zefi, me pseudonimin “Gaveta e vjeter”, mund te quhet padyshim si nje nga agjentet me frutdhenes te Sigurimit te Shtetit ne fund te viteve ’40. I rekrutuar nga Sigurimi i Shtetit ne vitin 1949, “Gaveta e vjeter”, me origjine nga nje fshat i Mirdites, dha nje kontribut te madh ne zbulimin dhe eliminimin e bandave diversante ne ate kohe. I kamufluar si nje anetaret i ketyre bandave si dhe armik i pushtetit te asaj kohe, Ndue Zefi i dha Sigurimit te Shtetit informacion te shumte ne lidhje edhe me sherbimin sekret jugosllav qe sherbente ne ato ane. Por agjenti i sherbimit sekret do kishte nje fund tragjik, pasi vetem pak kohe pas rekrutimit te tij nga ana e Sigurimit te Shtetit ra viktime e nje skenari te UDB-se jugosllave qe kishte zbuluar aktivitetin e tij te dyfishte.

“Gjenerali”

“Gjenerali” ishte nje agjent dopiorol. Ai e pranon kete fakt edhe perpara “Sekretarit” (Hetuesit). Mendohet se pothuajse te gjithe agjentet e sherbimit tone te fshehte ishin te tille. Ky person mbante lidhje me agjenturat jashte shtetit. Gjate Luftes Nacionalçlirimtare mbahej ne lidhje nga misionare te huaj, ndersa pas çlirimit te vendit e mori ne lidhje togeri francez Cochet. Nderkohe, atij i kishin fiksuar, edhe disa takime te fshehta me majorin anglez Smith. Ne keto kondita, siç del nga dosja, ai arrestohet ne menyre sekrete dhe pasi zberthehet si agjent i huaj, rekrutohet me material komprometues nga zevendesministri, “gjenerali” dhe nje nenkolonel e keshilltar jugosllav.

Gjon Gjinaj, “Munella”

Gjon Gjinaj ka qene nje nga agjentet shqiptare qe punonte per llogari te agjentures italiane ne fund te viteve ’40. Ai ishte cilesuar si nj nga agjentet e tyre me te mire dhe per kete arsye ai ishte hedhur me parashute me malet e Mirdites ne vitin 1947, me detyre krijimin dhe organizimin e bandave te armatosura per te rrezuar regjimin komunist ne vend. Ne vitin 1949, Gjon Gjinaj, ose i njohur ndryshe me pseudonimin Munella, se bashku me banden e tij arrin te futet ne kurth nga Sigurim i Shtetit. “Grupi Special” i krijuar nga Mehmet Shehu dhe i drejtuar nga Kadri Hazbiu arrin te kap Gjon Gjinajn, i cili me vone ekzekutohet po nga ky grup.

Halit Bajrami

Padyshim eshte cilesuar si nje nga agjentet me te miret e Sigurimit te Shtetit. I arratisur nga Shqiperia ne vitin 1950, Halit Bajrami mbante ne ate kohe postin e zv/shefit te Sigurimit ne Korpusin Ushtarak te Qarkut te Korçes. Gjate kesaj kohe ai qendroi ne vende te ndryshme dhe se bashku me shokun e tij me te cilin u arratis, Sabaudin Haznedari, u rekrutuan nga sherbimet sekrete te huaja. Por gjate kesaj kohe, si agjent i sherbimeve te huaja, Halit Bajrami i dergoi informacion me shume vlere Sigurimit te Shtetit. Ne vitin 1982 ai behet pjese e grupit te Xhevdet Mustafes, qe kishte marre si detyre eliminimin e Enver Hoxhes. Gjate zbarkimit te grupit ne Shqiperi, Halit Bajrami ben te mundur dekonspirimin e planit, duke bere te mundur qe anetaret e tjere te bandes se Mustafes te eliminoheshin. Pas kesaj ngjarje, Halit Bajrami dergohet perseri nga Sigurimi i Shtetit jashte vendit.

Hamit Matjani

Drejtori i CIA-s ne vitet ’50, Allen Dulles i kishte vene Hamit Matjanit nofken “Tigri”. I cilesuar si nje nga agjentet me te mire shqiptare qe punonte per llogari te CIA-s, Matjani kishte arritur te realizonte shume aksione ne Shqiperi per rrezimin e regjimit komunist. I larguar nga Shqiperia menjehere pas ardhjes ne pushtet te regjimit komunist, “Tigri” kishte arritur te desantonte ne Shqiperi gati 26 here. Kjo e kishte bere ate qe te quhej nga sherbimi sekret amerikan si njeriu me i zote per te desantuar ne Shqiperi. Ne te gjitha rastet qe ai kishte hyre ne Shqiperi, ishte futur nga toka nepermjet Greqise. Heren e fundit qe ai u fut ne Shqiperi ai u hodh me parashute nga ajri. Ne vitin 1953, vetem pak kohe pas zbarkimit ne malet e Shengjergjit ne Elbasan, ai do kapej nga organet e Sigurimit pas kurthit qe ata i kishin bere me ane te radios nderlidhese. Ai u denua me vdekje dhe u ekzekutua me 14 prill 1954.

“I penduari”

Ky ishte pseudonimi i nje prej agjenteve me histori me paradoksale te Sigurimit te Shtetit. Ai kishte mbaruar me rezultate te shkelqyera shkollen e lare per oficer dhe Akademine Ushtarake ne vitin 1962 dhe kishte arritur te behej komandant korpusi, por pas spiunimit te shokut te tij te ngushte per nje fraze, ishte denuar me 15 vjet si armik i popullit. Ne burg, pranon me vullnet te plote te vihet ne sherbim te organeve te Sigurimit si i penduar, per te shlyer fajin e bere dhe e zgjedh edhe vete pseudonimin e tij “I penduari”. Per 11 vjet, ndonese agjent i Sigurimit, ai i eshte nenshtruar torturave çnjerezore per te fituar besimin e te burgosurve, objekt i veprimtarise se tij agjenturore. Per 11 vjet ai kaloi nga burgu ne burg, gjoja me denime disiplinore por ne fakt me sherbime teper speciale, te pergatitura me kujdes nga organet e specializuara te Sigurimit. Me permbysjen e diktatures, “I penduari” fiton statusin e te persekutuarit politik dhe emerohet ne funksione te larta te shtetit.

“Hutini”

“Hutini” hyn ne listen e atyre agjenteve qe bejne historine famekeqe te Sigurimit te Shtetit. Ai ka qene nje personalitet ne arenen e politikes shqiptare pas ’90-es. Agjenti i Sigurimit te Shtetit, ishte rekrutuar ne vitin 1970 dhe kishte punuar per 10 vjet per kete sherbim. Ne dosjen e tij, qe Nafiz Bezhani e citon me numer 17594, paraqitet edhe veprimtaria e ketij agjenti, i cili spiunonte edhe detaje nga me te vogla. Pas ardhjes se demokracise, “Hutini” emerohet ne organet qendrore te vendit.

Hysen Lepenica

Hysen Lepenica ka qene nje nga agjentet shqiptare qe punonte per llogari te CIA-s. Veprimtarine e tij ai e kreu kryesisht ne fund te viteve ’40. Ku pasi ishin trajnuar nga oficere te CIA, ai se bashku me disa agjente te tjere zbarkon ne Shqiperi me detyre per te rrezuar regjimin e komunist. Ata zbarkuan ne Gryken e Dukatit ne tetorin e vitit 1948. Pasi nendetesja doli ne siperfaqe, Hysen Lepenica, Zagoll Shena, Safet Kaba, etj. me ane te nje varke gome iu drejtuan bregut. Por misioni i tij do deshtonte per shkak se rane pre e nje kurthi te ngritur nga Sigurimi i Shtetit.

Idriz Seiti, “Profesori”

Agjenti Idriz Seiti ishte anetar i i “Grupit Special” te krijuar nga Mehmet Shehu dhe Kadri Hazbiu ne vitet e para te pasçlirimit. Grupi kishte si detyre zbulimin dhe eliminimin e te gjitha bandave diversante qe vepronin ne ate kohe ne vend. I lindur ne fshatin Çorrush te Mallakastres, Idriz Seiti gjate Luftes se Dyte Boterore u bashkua me forcat partizane dhe u dallua per trimeri dhe besnikeri ndaj Partise. Per kete arsye, menjehere pas çlirimit, me krijimin e Sigurimit te Shtetit, duke qene edhe mik i ngushte i Mehmet Shehut, i cili ne ate kohe ishte minister i Brendshem, emerohet anetar i Grupit Special dhe iu vendos pseudonimi “Profesori”. Gjate veprimtarise se tij si agjent, “Profesori” luajti nje rol te madh ne kapjen dhe vjeljen e shume informacioneve te agjenteve te sherbimeve te huaja.

Jonuz Mersini

Eshte cilesuar pa dyshim si nje nga agjentet me te mire te Sigurimit te Shtetit qe ka vepruar jashte vendit. Jonuz Mersini, i vendosur ne France ne vitet ’50, arriti deri aty sa te punonte prane mbretit Zog gjate kohes se qendrimit te tij ne France. Gjate kesaj kohe ai i dha Sigurimit te Shtetit informacione te shumta, duke bere qe shume nga planet grupeve nacionaliste dhe legaliste per rrezimin e regjimit komunist te deshtonin. Ne vitin 1952 ai u urdherua ne ate kohe nga Sigurimi i Shtetit dhe konkretisht nga kreu i tij, Kadri Hazbiu te eliminonte Ahmet Zogun. Por kete mision ai nuk mund ta kryente dot. Me vone, pas dekonspirimit te tij si agjent, ai kthehet ne Shqiperi. Historia e tij i sherbeu me vone edhe nje shkrimtari te njohur te vendit tone, i cili beri nj liber qe pati shume sukses ne ate kohe.

“Kobra”

Eshte nje nga agjentet shqiptare me histori me interesante nder figurat e Sherbimit Sekret. “Kobra” kishte luftuar me devotshmeri si partizan ne kohen e luftes e me pas ishte vene ne sherbim te Sigurimit te Shtetit. Por jo vetem te tij, por edhe te CIA-s. Ne vitin 1949 ai ishte “arratisur” ne Amerike, ku u trajnua per dy vjet nga CIA. Ai kishte kryer nderkohe Akademine Ushtarake ne Moske, dhe kishte njohje me personalitete te KGB-se qe kishin qene pedagoget e tij atje. “Kobra” njihej si agjent shetites i CIA-s, me disa emra e funksione, me foto te ndryshme, here me mjeker e mustaqe e here i rruar, here me kaçurrela brune, e here biond e here tullac. Nje nga agjentet me profesioniste te Sigurimit te Shtetit dhe te CIA-s, u denua nga te dyja sherbimet dhe qeverite. Nga Partia e Punes u akuzua si tradhtar dhe si “sherbetor i imperialisteve amerikane”, ndersa nga CIA, si agjent i Sigurimit. Ai burgoset nga kjo e fundit dhe kthehet ne Shqiperi disa muaj para se te vdiste. “Kobra” kreu shume funksione te suksesshme per llogari te Sigurimit dhe te CIA-s, duke u qendruar besnik te dy ketyre sherbimeve.

Koçi Xoxe

Ish-ministri i pare i brendshem ne qeverine e sapokrijuar te pasçlirimit ne vitin 1945, Koçi Xoxe vetem kater vite me vone u akuza si agjent i UDB-s jugosllave. Sipas dokumenteve te Sigurimit te Shtetit ai u ishte nje nga agjentet me te fuqishem te UDB-se dhe kishte arritur te krijonte nje rrejt agjenturor shume te madh per llogari te jugusllaveve. Pas çlirimit ai mori postin zv/kryeministrit dhe te ministrit te Brendshem. Me 28 nentor 1948, ai arrestohet me akuzen si agjent t i jugosllaveve. Ai nuk e pranon kurre akuzen dhe gjykata me pas e denon me vdekje, pushkatohet ne maj te vitit 1949.

“Koloneli”

“Koloneli” eshte cilesuar si nje nga agjentet me mire dopiorol te Sigurimit te Shtetit. I lindur ne Elbasan ne nje familje patriotike ai u rekrutua nga sherbimi sekret britanik qe ne vitet ’30 me rekomandim te Margaret Hazllek. Gjate luftes “Koloneli” u aktivizua me forcat partizane. Ne saje te intelektit dhe gjuheve te shumta arriti te behej edhe perkthyesi i Enver Hoxhes gjate takimeve te ketij te fundit me misionaret angleze. Gjate kesaj kohe ai filloi te punoje edhe per Frontin Nacionalçlirimtar. Pas çlirimit ai filloi te punoje per Sigurimin e Shtetit, duke bere te mundur sjelljen e shume informacioneve te vlefshme. Me pas ai dergohet me detyre nga Sigurimi i Shtetit jashte vendit ku qendron per nje kohe te gjate.

“Loro”

“Loro”, ishte nje ish-oficer kufiri dhe komunist, i cili ishte nxjerre ne lirim “per mungese vigjilence”, pasi ne zonen e tij kufitare kishin kaluar kufirin diversante pa u kuptuar nga nenreparti i tij. Me pas ai ishte kthyer ne Tirane, ku punonte si kasap. Sipas librit “Mekatare 3” te Nafiz Bezhanit, agjenti qe pas perjashtimit nga partia ishte vene nen funksion te sherbimeve te huaja. Ai ndihmoi keto sherbime per futjen e familjes Popa ne vitin 1985 ne ambasaden italiane. Nje ngjarje e madhe kjo qe shenoi krisjen e pare te shtetit shqiptar.

Nikoll Melyshi

Padyshim qe historia e familjes se Melyshajve eshte nje nga me interesantet e sherbimeve sekrete. Rralle mund te ndodhte qe ne nje familje, i ati te sherbente per nje agjenture sekrete dhe i biri per nje tjeter. Nikoll Melyshi, babai i Pal Melyshit ishte nje nga agjentet me potente te CIA-s ne vitet ’50. Ai ishte hedhur me parashute nga CIA ne malet e Mirdites dhe atje kishte arritur te krijonte nje bande me te cilen organizonte aksione te ndryshme kunder regjimit komunist. Por nderkohe qe ai punonte per CIA, i biri i tij, Pal Melyshi punonte si agjent i maskuar ne Sigurimin e shtetit. Pas vrasjes se te birit, Nikoll Melyshi kthehet ne Amerike ku jetoi deri sa vdiq ne vitin 1989.

Agjenti “Profesori”

“Profesori”, ishte nje nga kreret e emigracionit shqiptar ne Belgjike gjate kohes se regjimit komunist, por njekohesisht ai ishte edhe nje nga agjentet me te forte te Sigurimit te Shtetit. Agjenti sekret ishte nga Elbasani dhe njihej si nacionalist. Rekrutimi i tij per llogari te Sigurimit te Shtetit ishte bere nga Omer Nishani, i cili e kishte mik te ngushte. Pas rekrutimit te tij, Sigurimi i Shtetit kishte bere te mundur dergimin e tij jashte vendit dhe infiltrimin e tij ne radhet e emigranteve shqiptare ne Bruksel. Gjate kesaj kohe ai i solli Sigurimit te Shtetit te dhena shume te vlefshme si per situaten e spiunazhit ashtu edhe per zhvillime te tjera me rendesi.

Panajot Plaku

Panajot Plaku eshte akuzuar nga Sigurimi i Shtetit si agjent i UDB-s. Anetar i Komitetit Qendror si dhe gjeneral i ushtrise shqiptare, ndryshe nga miqte e tij te ngushte, Dali Ndreu dhe Liri Gega, te cilet u arrestuan dhe u denuan si agjent te jugosllaveve, ai arriti te arratisej ne Jugosllavi ne vitin 1957, vetem pak momente para arrestimit. Ata akuzoheshin se te tre se bashku punonin per llogari te sherbimeve sekrete jugosllave. Por, megjithese arriti t’i shpetonte arrestimit, Panajot Plaku nuk mundi t’i shpetonte dot kurthit te Sigurimit te Shtetit. Vetem pak kohe me vone me ane te nje agjenti te saj arriti te vriste ne Jugosllavi ish-gjeneralin shqiptar, Panajot Plakun, te akuzuar si spiun i UDB-se jugosllave.

Sabaudin Haznedari

Ai ishte nje nga anetaret e grupit te Xhevdet Mustafes, te derguar nga CIA per eliminim e Enver Hoxhes. Sabaudin Haznedari kishte lindur ne Durres dhe kishte qene nje njeri shume aktiv gjate Luftes Nacionalçlirimtare. Pas çlirimit ai mori disa poste drejtuese, por me vone pas nje konflikti me nje nga kreret e partise se ketij qyteti ai pushohet nga puna. Ne vitin 1950 ai arratiset nga Shqiperia se bashku me nje shokun e tij dhe vendoset ne fillim ne Greqi, me pas ne Turqi e ne fund ne Itali. Gjate kesaj periudhe ai rekrutohet nga sherbimet sekrete te huaja dhe fillon te punoje per ta. Ne vitin 1982 ai zbarkon ne Divjake bashke me Xhevdet Mustafen. Por vetem pak ore pas zbarkimit, grupi i tyre zbulohet ne qytetin e Rrogozhines, dhe gjate nje perplasje me policine Sabaudin Haznedari vritet.

Shemsi Aliaj

Agjenti sekret prane ambasades shqiptare ne Rome konsiderohet si nje nga rekrutuesit me te mire te Sherbimit sekret Shqiptar. Ne pak vite ai arrin qe ne Rome, por edhe ne Milano apo Bari, te kete nje rrjete te gjere informatoresh ne radhet e zyrtareve italiane, ne duart e te cileve qarkullonin te dhena sekrete qe i interesonin shtetit shqiptar. Si arritja me e madhe e Aliajt konsiderohet rekrutimi ne vitin 1953 i shefit te Shifres se Ushtrise Italiane. Shemsi Aliaj u kap nga agjentet e Sherbimit sekret Italian teksa ishte me dy nga bashkepunetoret e tij vendas. Ai u shpall “non grata” dhe u debua nga Italia. Llogaritet qe ne 4-5 vite ai te kete rekrutuar rreth 25 bashkepunetore ne Itali.

Skender Barçi

Skender Barçi eshte nje agjent i sigurimit te Shtetit, i cili ka vepruar ne vitet ’60. Kryesisht veprimtarine e tij ai e kreu ne Jugosllavi, ku kishte per detyre te mblidhte informacione sekrete mbi agjente e UDB-se. Ne vitin 1961, sipas disa dokumenteve jugosllave, ai arrestohet ne qytetin e Shkupit nga sherbimet sekrete jugosllave. Kjo, pasi sipas tyre, Skender Barçi kishte marre si detyre nga Sigurimi i Shtetit eliminimin e ish-gjeneralit shqiptar qe tashme jetonte ne Jugosllavi, Panajot Plakut. Po sipas ketyre dokumenteve, Skender Barçi gjate marrjeve ne pyetje kishte pranuar se punonte dhe se detyren per eliminimin e Panajot Plakut ja kishte dhene vete ministri i Brendshem i asaj kohe, Kadri Hazbiu. Me pas gjykata jugosllave e denoi ate vetem me gjashte vite burg, me pas ai u rekrutua nga UDB-ja dhe punoi per llogari te tyre.

Taho Sejko

Taho Sejko eshte cilesuar si koka e krijimit te “Grupit çam” i mbeshtetur dhe financuar nga sherbimi sekret grek. Ai madje, sipas sigurimit te Shtetit, eshte edhe personi qe kreu rekrutimin per llogari te sherbimeve sekrete greke te vellait te tij me te vogel, gjeneralit te njohur, Teme Sejkos. Ende nuk behet e ditur se si ai u rekrutua nga sherbimi sekret grek. Por sipas dokumenteve te sigurimit te Shtetit, ai arriti te krijonte nje grup agjenturor shume te madh. Ne vitin 1960 ai shkarkohet nga te gjitha postet e rendesishme qe mbante dhe arrestohet bashke me vellain e tij. Por ndryshe nga vellai i tij, Teme Sejko, qe i pranoi te gjitha akuzat si agjent  i sherbimit sekret grek, Taho Sejko, sipas dokumenteve te atyre koheve nuk e pranoi asnjehere akuzen. Por megjithate ata shpallen fajtore, me akuzen e krijimit te grupit armiqesor çam dhe denohet me vdekje.

Teme Sejko

Teme Sejko eshte quajtur nga Sigurimi i Shtetit si nje nga agjentet me te rrezikshem qe kane punuar per agjenturen greke. Madje, sipas Sigurimit te Shtetit, ne baze te dokumenteve dhe deklarimeve te ish-agjentit Teme Sejko, grupi i tij kishte si detyre rrezimin e regjimit te Enver Hoxhes. Pas çlirimit ai mori poste shume te rendesishme, madje ishte nje nga gjeneralet e pare shqiptare si dhe kunderadmiral i Flotes Shqiptare. Ai ishte rekrutuar per llogari te sherbimeve greke nga i vellai i tij me i madh, Taho Sejko. Grupi i drejtuar prej dy vellezerve u zbulua ne vitin 1960, ku dhe u kryen arrestime te shumta. Pas arrestimit, Teme Sejko i pranoi te gjitha akuzat per spiunazh. Ai u denua me vdekje dhe u pushkatua po ate vit.

Xhevdet Mustafa

I arratisur nga Shqiperia ne vitin 1964 ne drejtim te Amerikes, Xhevdet Mustafa eshte njeriu qe hyri si personi fundit qe do desantonte ne Shqiperi per te vrare ish-diktatorin Hoxha. Gjate qendrimit te tij ne Amerike, Xhevdet Mustafes ishte rekrutuar nga sherbimet sekrete amerikane. Ai ishte shume i njohur per forcen e tij fizike. Ne shtator te vitit 1982 i nisur nga Brindizi i Italise, Mustafa se bashku me 2 persona te tjere zbarkon ne plazhin e Divjakes. Detyra e tij ishte eliminimi i Enver Hoxhes. Por ne fakt Xhevdet Mustafa nuk arrin te realizoje dot detyren e tij, pasi plani dekonspirohet. Me 27 shtator 1982, pas dy ore luftimi, Xhevdet Mustafa vritet nga forcat e Sigurimit te Shtetit.

Zenel Shehu

Ai do mbahet mend si njeriu qe beri te mundur kapjen e Hamit Matjanit. Badigard i Ahmet Zogut dhe mik i ngushte i Hamit Matjanit, ai rekrutohet nga CIA, me urdher te mbretit per te desantuar ne Shqiperi. Detyra e tij ishte t’i paraprinte mberritjes ne vend te grupeve te tjera diversante. Zenel Shehu zbarkon ne Shqiperi ne vitin 1952, por shume shpejt ai do kapej nga sherbimi sekret shqiptar. Me pas nepermjet tij ata realizojne kapje edhe te 13 grupeve te tjera me ane te radiolojes. Duke qene mik i ngushte i Hamit Matjanit, ai e detyron kete te fundit te zbarkoje ne Shqiperi, duke i paraqitur nje situate tjeter ne vend. Pas kesaj, ne vitin 1953, Matjani zbarkon ne Shqiperi dhe kapet menjehere nga Sigurimi i Shtetit, kurse Zenel Shehu kishte vetem pak dite qe ishte vrare.

“Vogelushi”

Edhe peshen e ka pasur te vogel tek Sigurimi i Shtetit, por kjo detyre ia komplikoi atij gjithe jeten. Me te tille pseudonim iu shfaq Nafiz Bezhanit dosja e nje ambasadori, qe duhej t’i kontrollonte figuren. Ne librin “Mekatare” shpjegohet se “vogelushi” u fut ne Sigurim me premtimin se do i jepnin burse per te filluar studimet e larta, nje hile qe perdorej shpesh per te rekrutuar te rinj ne Sigurim. Ai pranoi, dhe me vajtjen me studime ne France, me misionin qe te raportonte per çdo sjellje te shokeve te tij qe studionin atje, veçanerisht per veprimet e tyre ne perkrahje te kultures perendimore. Ai bie ne dashuri atje me nje franceze. Per kete, Sigurimi i preu bursen e perjashtoi nga radhet e veta duke e akuzuar rende per marredhenie intime me nje agjente te sherbimit te huaj. Ai vezhgohej per çdo veprim te tij me kontrollin 2/A, qe do te thote vezhgim gjate 24 oreve. Nje rast qe tregon fare mire paradoksin e te qenit agjent dhe i persekutuar.

Agjenti Mehilli

Agjenti me pseudonimin “Mehilli” ishte ne nga spiunet me te rrezikshem te UDB-s jugosllave qe vepronte ne Shqiperi. Ai ishte nje nga drejtuesit me te larte te Ministrise se Brendshme ne vitet e regjimit komunist. Ne saje te veprimtarise se tij, shume agjente sekrete shqiptare u zbuluan ose shume aksione te tyre u dekonspiruan. Ne disa prej dokumenteve qe u zbuluan prej Sigurimit te Shtetit, ne lidhje me veprimtarine e ketij agjenti rezultoi se ai kishte derguar UDB me shume informacion per figurat politike shqiptare te asaj kohe. Ai u zbulua ne fillim te viteve ’80, dhe do denohej rende nga drejtesia e asaj kohe.Spiunet shqiptare qe kane punuar per Sigurimin, por edhe ata qe kane punuar per CIA-n dhe KGB-ne. Agjente shqiptare qe kane punuar per shtetin shqiptar, por dhe per shtete te huaja
Ata qe kane punuar me nder, e ata qe kane lene pas punes se tyre turp. Ne kete speciale do te vijne historite e 50 prej tyre, te rrefyera ne media e libra nga ish-agjente te Sherbimit si Mark Dodani e Bekim Budo, por dhe nepermjet kujtimeve te ish-kreut te Komisionit te Verifikimit te Figurave, Nafiz Bezhani. Si rekrutoheshin agjentet shqiptare, shantazhet dhe devotshmeria. Paradokset dhe lojerat agjenturore, profesionalizmi dhe sakrificat. Rreziqet dhe veshtiresite, si dhe nderhyrjet nga sherbimet e huaja si CIA amerikane, UDB-ja jugosllave, MI-6 britanik, SIM-i italian etj.

 “Ciceroni”

Iliaz Bazna eshte emri i legjendes shqiptare te spiunazhit, i njohur me pseudonimin “Ciceroni”. Ai u be nje nga spiunet me te famshem gjate Luftes se Dyte Boterore, ne kohen kur punonte si kamarier ne shtepine e ambasadorit britanik ne Ankara. “Ciceroni” arrin t’u jape gjermaneve informacione te shumta, por te gjitha keto ne shkembim te parave. Brenda nje kohe te shkurter, ai arriti te mbledhe rreth 300 mije sterlina, nje shume jashtezakonisht e madhe ne ate kohe. Por ne pranvere te vitit 1944 zbulohet veprimtaria e tij. “Ciceroni” arrin te arratiset se bashku me te gjitha parate e tij te cilat rezultuan te ishin false. “Ciceroni” vdiq ne Stamboll, ne vitin 1971, por historia e tij u be skenar filmi dhe subjekt libri.

“Dragoi”

Ne librin “Mekatare” te Nafiz Bezhanit, ish-kryetarit te Komisionit Shteteror te Kontrollit te Figurave, trajtohet gjeresisht dosja “Dragoi”, e agjentit me emrin imagjinar Robert Duka. “Dragoi” vleresohej nga Sigurimi si agjent profesionist dhe me rezultate shume te mira. Ai ishte me arsim te larte dhe nje njeri me reputacion ne rrethet intelektuale. Ne liber shpjegohet se fillimisht “Dragoi” u fut ne Sigurim me qellimin e venies nen kontroll te Sigurimit te rretheve letrare dhe veçanerisht veprimtarine e rrezikshme qe mund te zhvillonin ato. Ne ate kohe ishte nen shenjester grupi “armiqesor” i letrareve te rinj te Universitetit te Tiranes, te drejtuar nga Kasem Trebeshina. Duke qene nje person i simpatizuar nga keto rrethe letrare, “Dragoi” mund te jepte informacione te vlefshme dhe te pengonte veprimtarine ne kete drejtim.

Lirim Dema

Ish-furnitor i mensave te punetoreve ne NSHFP te Kukesit, Lirim Dema ishte arratisur ne Kosove, pasi gjate nje kontrolli financiar qe i ishte bere ndermarrjes, ishin zbuluar shume falsifikime te dokumentacionit, te bere nga ai per qellime perfitimi. Para se te arratisej nga frika e ndonje denimi, ai i kishte zene prite makines qe sillte rrogat e punetoreve dhe kishte vrare shoqeruesin e armatosur te saj, Mark Nikollen. Pasi kishte mberritur ne Kosove, ai ishte rekrutuar nga UDB-ja jugosllave dhe i ishte zotuar se do t’i sherbente me besnikeri çdo urdhri te saj. Keshtu ai punoi per UDB-ne, ne varesi te Mirko Vukoviq, nje agjent i rrezikshem qe punonte kunder Shqiperise, duke organizuar njesi me qellim rrezimin e pushtetit te asaj kohe deri sa u vra nga agjentet e Sigurimit te Shtetit ne Itali.

Koll Qefalia

Nen pseudonimin e “Nishozit” fshihej Koll Qefalia, kryetar i Keshillit Popullor ne nje zone te Mirdites. Ai ishte agjenti me besnik i Alush Leshanakut, ose i njohur ndryshe “Luani”, agjentit te sherbimeve sekrete italiane. “Nishozi” ishte njeriu qe luajti rolin e ndermjetesit per takimin qe do behej midis Alush Leshanakut dhe Frontit te Rezistences. Kjo e fundit ishte nje organizate fantazme e ngritur nga Sigurimi i Shtetit per te futur ne kurth bandat, e cila drejtohej nga Kadri Hazbiu. Ish-agjentet e Sigurimit, megjithese “Nishozin” e konsideronin si nje nga armiqte me te medhenj, e vleresojne shume profesionalizmin e tij. Sipas tyre, “Nishozi” i kamuflonte levizjet e tij. Qefalia kapet pas nje kurthi agjenturor te organizuar nga Sigurimi i Shtetit.

Title (slider):
Emrat e 50 agjentëve shqiptarë që punuan për Sigurimin, CIA-n dhe KGB-në
Subtitle (Slider):
Si rekrutoheshin, shantazhet, devotshmëria, paradokset dhe lojërat agjenturore, profesionalizmi dhe sakrificat
Image Wide for Homepage (Stil Section,Slider):
Kategori
Uncategorized

Trego Edi Rama, me cilin organ po e ndien atë dhimbjen e Vuçiçit për Kosovën?

Nga Kimete Berisha

Ruaju se po t’lshon shpirti prej mërzisë!

Po pse bre Edi Rama po thu që po e ndjen dhembjen e Serbisë, se ti s’ndjen bash kurrgjë hiç për njeri t’gjallë, jo po e ndjen dhembjen e Vuçiçit për ndarjen e Kosovës.

Mos m’detyro me t’thanë se më shumë e don ti Leonardo da Vinçin e vdekur sesa shqiptarin e Kosovës të gjallë ????.

Qysh mundesh bre zemër me ndje dhembjen e Vuçiçit, kur ai nuk e ndjen ‘dhembjen’ e vet.

Me çka po e ndjen atë dhembje platonike ti?
Trego. Hajt!
Me cilin organ?
Me ndje ti dhembje s’tu kish ba barku si kazan.
Dhembja ta shkrin dhjamin.

Para se me t’dhimbt zemra ty për Vuçiçin, ish dasht atij m’i dhimbt zemra për ty, se para se me ‘vujt’ Vuçiçi për ndarjen e Kosovës nga Serbia, ka vujt shqiptari për ndarjen e Kosovës nga Shqipëria.

Po vuani ju bashkë e duhuni (‘kush s’po ju ndal) , qaja hallin ti Vuçiçit, se dashnisë askush nuk ia ka pa sherrin, normal, me kusht që dashnia me qenë racionale dhe e ndërsjellë, e madhe, si kjo e juaja, shembull i dashnisë njerëzore.

Kontrolloji emocionet, shef. Mos na shkakto nervozë gramatikore.
Ke pasur mundësi të bashkndjesh me Vuçiçin me diplomaci, stoikisht, pa lirizëm.
Pse s’po ja kushton edhe një poezi dhimbjes së tij, se me ia vizatu s’mundesh pikëllimin, shkaku se ngjyrat t’ua të forta e përmbysin çdo mërzi, e pastaj Vuçiçi në pikturën tënde ish duk i lumtur për ndarjen e Kosovës.

Po ama s’keni pshtim prej neve. Kupto! S’keni kah t’ja mbani. Se ne t’Kosovës jemi ‘katunatë’ (fanatikë të dashurisë), si ata dashnorët e Western-Spaghetti jemi, ju marrim me zor, ua zëmë derën, u kapim për flokshë, s’pyesim ne ‘a po na doni as’po na doni’.

Së pari bashkohemi, e pastaj duhemi.
Edhe dashuria mësohet si vjersha përmendsh.
Si ato vjershat që aq shumë të pëlqejnë, sa dikur të duket sikur i ke shkruar vet.

P.S. S’po hy më thellë me folë për atë idiotizmin që e kishe thënë (e që ke mujt mos me ua flladit zemrën serbëve, po m’i lënë me vujt), se gjoja’
Shqipëria nuk dëshiron të bashkohet me Kosovën’.

S’po hy më thellë për këtë arsye:
Më së shumti ‘intervenca’ më vijnë mos me shkru kundër Edi Ramës. Ju s’mundeni me marrë me mend sa njeri ‘dikushi’ më lutë me shkru ‘mirë’ për të.
Prandaj, të dashur lexues, po e vëreni edhe vet se m’u ka ‘gërrbav’ lapsi (kur bëhet fjalë për Edin), ama vetëm deri në një vendim tjetër (kur të bindem qind për qind) se intervenuesit e kanë keq, e unë e kam mirë.

Një ditë e pashë Pandeli Majkon përballë Ministrisë së Kulturës.
Thashë: hë, kqyr tash kur t’më ‘gjuhet’ edhe ky për Edi Ramën, por jo. Pandeli po vjen shpesh, dhe po e bllokon rrugën me xhipin e tij: tash a po shkon me nejt te naj shok në ndërtesën përballë, a e ka hapë naj biznes apo ju ka shtu dashuria për Kosovën (dhe dashuria për dashurinë ????), se di.
Se, dola prej teme.

(Mesazhi i znj.Berisha në rrjetet sociale

Kategori
Uncategorized

NE QË KEMI MBETUR ————————————-

Ikën ata që shpallën pavarësinë,
madje iku edhe Haxhi Qamili,
Iku Selam Musai,
vate edhe Themistokliu.

Ikën ata që kishin bërë studimet në Firence, Romë dhe Vienë,
dërguar nga Lartmadhëria Zogu i Parë i shqiptarit,
Ikën edhe ata që më pas i bënë studimet në Moskë, Kiev dhe Leningrad,
mbetën ata që diplomohen me letra pa vlerë njomur me ujë Lane.
Madje ikën edhe ata që studjuan në Kinë, Vietnam dhe Kore.
Gjithçka në tru ka zënë kore,
ose skorje,
Mall rrethinash elbasani.
Prodhim shkretëtire e Gobit, me etIketë anglosaksone.
Ose edhe ca të tjerë nga krahina dru me pre!

Ikën gjeneralët,
ikën dallëndyshet, lejlekët dhe arinjtë nga malet.
Ikën traktoristët,
Ikën kombajnerët!
Madje ikën edhe shoferët
të skodave Albania, kontrabandistët,
Mbetën analistët,

Ikën ata që dinin latinisht.
Ikën edhe osmanologët.
Ikën ata të greqishtes së lashtë,
ikën përkthyesit e kinezces
të rusishtes.
Nuk ka më as të burgosur për të përkthyer si duhet veprat e mëdha të artit botëror.
Tani mashtruesit përkthejnë rëndomthi me google translator.

Ikën ata që dinin të ndërtonin hekurudha,
ikën ata që dinin të operonin,
Ikën ata që mbi supe dinin të mbanin pesëdhjetë vite burg,
ikën meshtarët ilegalë dhe hoxhallarët që agjëronin fshehurazi.
Ikën dhe besimtarët,
mbetën bestydët dhe ne frikacët nga vdekja.

Ikën dashnorët e serenatave,
ikën vajzat që kishin frikë mamatë,
ikën gratë që u ndruheshin burrave dhe burrat që nuk kishin frikë nga gratë.
Mbetën T-shirt-et uniseks.
Ikën edhe virgjëreshat bashkë me burrneshat.
Mbeti preshi.
Dhe kastraveci i rritur në furgone
me hormone.
Iku dhe Bulevardi i Korçës,
mbetën kërnackat korçare,
me kullën idiote.

Iku velenca prej leshi.
Iku edhe guna e grrisur mbi tela,

Mbetëm ne që tërë ditën në verë themi : uuuu sa vapë,
ne llotaxhinjtë,
mbetëm ne që u marrin votave atyre që janë pas nesh në listat e kandidatëve për deputetë.
ne hajdutët që bërtasim “Kapeni hajdutin!”
Mbetën edhe pulat që t’i vjedhim ne hajdutët e pulave.

Mbetëm ne që ikim nga sytë këmbët dhe bërtasim :
“Shqipëri të kam lënë pendët!”
Mbetëm ne të ikurit që nuk ikim dot!
Dhe nga që nuk ikim dot bërtasim :”Kam vendosur të jetoj këtu!:”
Mbetëm ne lexuesit e pornove prej të sëmurësh seksualë në gazeta.
Mbetëm ne rrenacakët që nuk e shohim hundët e pinokut te ata që na gënjejnë.

Mbetën edhe qentë e bashkive. Me vathë në vesh!
Dhe ne që na kafshojnë qentë!

Si edhe karvani që leh kur sheh se qentë shkojnë përpa
a!

Nga Artan Fuga/

Kategori
Uncategorized

GRATË SULIOTE, KËTO HEROINA SHQIPTARE ME NJË FUND TRAGJIK.

LE PETIT PARISIEN (1885) : TRIMËRESHA MOSCHO TSAVELLAS (MOSKO XHAVELLA) DHE GRATË SULIOTE, KËTO HEROINA SHQIPTARE ME NJË FUND TRAGJIK

 

Nga Aurenc Bebja /

 

Gazeta franceze, « Le Petit Parisien », ka botuar, me 6 tetor 1885, në faqen n°2, një shkrim që trajton rolin e grave në luftë dhe mban titullin « Les femmes soldats – Gratë ushtare ».

 

Francezja rrëfen se gratë suliote kanë frymëzuar edhe ato të Rumelisë për të luftuar kundër turqve. Ajo vë në dukje trimërinë e sulioteve dhe nuk harron të theksojë origjinë e tyre shqiptare.

 

Në vijim, rrëfimi i plotë i gazetës, sjellë në shqip nga Aurenc Bebja – Blogu « Dars (Klos), Mat – Albania » :

 

« …Me padyshim se gratë e Rumelisë janë kujtuar për rolin e lavdishëm që kanë lujatur gratë e vendeve fqinje më pak se para njëqind viteve.

 

Këto gra ishin Suliotet.

 

Suliotët ishin shqiptarë që u tërhoqën në male bashkë me bagëtitë e tyre dhe formuan një Republikë të vogël.Numri i tyre ishte rreth shtatë mijë. Në 1789 dhe 1790, ata u ngritën kundër turqve, të cilët dëshironin t’i nënshtronin sërish.

 

Gratë Suliote ndoqën burrat në luftë ; ato u sillnin atyre ushqim, municione, dhe, nëse ishte e nevojshme, luftonin me ta. Njëra nga ato, Moscho Tsavellas (Mosko Xhavella), gruaja e njërit prej udhëheqësve kryesorë (e ka fjalën për Lambros Tsavellas – Llambro Xhavellën), çau me sopatë tri arka plot me fishekë, mbushi përparësen e saj, mori pushkën dhe u vërsul përballë turqve*, e mbështetur nga një batalion i shoqeve të saj. Të inkurajuar nga vrulli i tyre,  katërqind Suliotë nxituan bashkë me to mbi armikun, i cili u tërhoq, duke lënë më shumë se tre mijë të vdekur në fushë.

 

Në 1800, Turqit dëshiruan të merrnin hak. Për fat të keq, kësaj here pati tradhtarë midis suliotëve, dy tipa të mjerueshëm shitën vendin e tyre, dhe, nëpërmjet tyre, turqit kapërcyen pengesat. Lufta zgjati me ditë të tëra.

 

Gratë, të cilat rezistonin, u masakruan masivisht, dhe ato që mundën të largoheshin, njëqind e gjashtëdhjetë, u ngjitën në majat e shkëmbinjëve, prej të cilëve u hodhën në humnerë me fëmijët e tyre. »

 

 

* kanë luftuar përballë trupave të Ali Pashë Tepelenës (i urdhëruar nga Sulltani për këto sulme).

 

 

# Çdo gazetë online apo print, çdo portal që merr këtë shkrim duhet të citojë autorin në fillim të shkrimit (Nga Aurenc Bebja, Francë

Kategori
Uncategorized

Foto e rrallë e Mit’hat Frashërit, si udhëheqës i Komitetit ‘Shqipnija e Lirë’.

Foto e rrallë e Mit’hat Frashërit, si udhëheqës i Komitetit 'Shqipnija e Lirë'Me Frashërin janë edhe një pjesë e anëtarëve të Komitetit, Abaz Kupi, Seit Kryeziu dhe Nuçi Kota./

Diplomati nga Kosova, Bashmir Xhemaj, në llogarinë e tij, në rrjetin social Facebook, ka publikuar një fotografi , të pa publikuar ndonjëher, dhe nga ato fotografi që thirren sot të rralla.

 

Nga Beqir Sina

Një fotografi, kjo, që ka dy pika shumë të rëndësishme : e para është ajo që ka zgjedhur si më pikante Xhemaj, dhe vendosur në diçiturë, duke spjeguar momentin kur është realizuar, ajo pra momentin kur Mit’hat Frashërit, si udhëheqës i Komitetit “Shqipnija e Lirë” teksa bëhej gati tu drejtohej shqiptarëve përmes radios BBC në Londër, në Shtator të 1949.

E dyta, është ajo se kur vinte puna për të folur për fatet e atdheut shofim momentin se si bashkoheshin udhëheqësit politik nacionalist në atë kohë, kundra kuçedrës komuniste në Shqipëri, që po robtonte vendin tonë, duke e mbajtur për 45 vjet nën diktaturën më të egër komuniste popullin shqiptar nën sundim sllavo – komunist.

Kryeredaktori i gazetës shqiptaro amerikane Illyria në New York, Ruben Avxhiu, gazetar dhe analist e ka komentuar fotografinë e publikuar nga Xhemaj, duke e krahasuar me takimet e “pamundura” të udhëheqësve politikë, sot në Tiranë e Prishtinë, duke thënë se: “Mbledhja e tyre në një dhomë, nuk ishte e lehtë. U deshën shumë akrobaci diplomatike nga amerikanët dhe anglezët për t’i bashkuar antikomunistet në emigrim. Jo shumë më ndryshe nga ndërmjetësimi i ndërkombëtarëve mes partive politike shqiptare sot”.

Diplomati kosovar Xhemaj, shkruan :”Një foto e rrallë e Mit’hat Frashërit, si udhëheqës i Komitetit “Shqipnija e Lirë” teksa bëhej gati tu drejtohej shqiptarëve përmes radios BBC në Londër, në Shtator të 1949. Përgjatë pesë minutave, ai u foli shqiptarëve për të keqen që e kishte gjetur Shqipërinë nga komunistët: “Pushtimi i Shqipërisë prej komunistëve dhe largimi i aleatëve nga toka jonë detyroi shumë shqiptarë që të marrin udhën e mërgimit, jo për t’u larguar nga rreziku komunist, sa për të vazhduar veprimtarinë e tyre dhe për të mos prerë marrëdhaniet me fuqitë liberale të oksidentit me të cilët kanë qenë në kontakt edhe në Shqipëri”.

Ndërsa shton se ky vit, përkon edhe me fillimin e operacionit diversant të CIA-së në Shqipëri, ku Komiteti kishte barrën kryesore të rekrutimit të shqiptarëve që do të hidheshin në Shqipëri, pjesë e të cilëve u bë edhe Destan Berisha nga Prizreni.

Në këtë foto, bashkë me Frashërin janë edhe një pjesë e anëtarëve të Komitetit, si Abaz Kupi, Seit Kryeziu dhe Nuçi Kota, thotë ai.

Ndërkohë, sot mund të kujtojmë se portreti i babait të tij, rilindësit Abdyl Frashëri, varej në muret e shkollave në Shqipëri, gjatë kohës së sundimit komunist, ndërsa ai, i biri, konsiderohej armik i popullit gjatë komunizmit.

Historia e Mit’hat Frashërit, i njohur më tepër me pseudonimin e tij Lumo Skëndo, është një nga paradokset e shumta të shoqërisë shqiptare gjatë regjimit komunist.

I detyruar të largohet nga Shqipëria në vitin 1944, si kundërshtar i Partisë Komuniste, vdiq në 3 tetor të vitit 1949 në New York të Amerikës.

Gjatë gjithë periudhës së regjimit komunist, veprimtaria dhe jeta e tij u la në harresë të plotë. Kreu i Kongresit të Manastirit, ministër në Qeverinë e Ismail Qemalit, ministër Fuqiplotë i Republikës së Shqipërisë në vitet 1923.1925 në Athinë, e më pas një nga themeluesit e Partisë Nacionaliste, nuk u bë pjesë e asnjë kurikule shkollore në Shqipëri.

Por, ai njihet edhe si një nga njerëzit që kishte një nga bibliotekat më të mëdha. Mbas çlirimit të Shqipërisë u vendos sekuestro mbi pasurinë e Mit’hat Bej Frashërit. Një nga objektet e sekuestruara ishte edhe biblioteka personale e tij. Sot, rreth 40 mijë vëllime të kësaj biblioteke ruhen (dhe janë pjesë) e Bibliotekës Kombëtare të Shqipërisë.

Kategori
Uncategorized

Çobenjtë që gjunjëzuan `shtetin` e Ramës!

E rrënuan shtetin e tij, ca barinj budallenj?!

Timonieri ynë e kupton se në Shqipëri do bien zjarre, vetëm kur ato marrin dhenë dhe tymi mbërrin deri te vila e tij në Dhërmi dhe bunkeri në Surel.

Kanë mjaftuar 10-15 barinj të papërgjegjshëm, që shteti që mburret Rama se ka bërë gjatë 4 viteve, të bjerë në gjunjë. Imagjinojeni se çfarë ndodh dhe në mëshirë të kujt do të jenë shqiptarët, nëse realizohen profecitë e bariut tjetër të Rilindjes, Shemsi Pençi, për tërmetet!

Kemi një kryeministër që “habitet” se përse nuk bie shi në mbretërinë e tij, vetëm pasi flakët shkrumbojnë pasuri të mëdha në pyje e kullota. Duhet që tymi i tyre të mbërrijë deri në CNN, që Rama të bëjë “filozofin” nga ujërat e freskëta të Dhërmiut.

Sipas tij fajin për këtë situatë nuk e ka aspak qeveria por populli, sepse zjarret i vënë enkas çobenjtë, që natyrisht janë popull!

Pastaj thotë se qeveria e tij nuk ka përgjegjësi, sepse zjarret në Shqipëri bien si kudo në botë, madje bëhuni gati edhe për tërmete, uragane, vullkane…

Këtij i thonë shtet i “Rilindjes”, që gjunjëzohet nga ca barinj të cilët vitin e shkuar kur territori kontrollohej nga ushtria e mafies së kanabisit, nuk guxonin jo më të ndiznin shkrepësen, por as ta mbanin atë në xhep! Mbase i ble TAP ca zjarrëfikëse pas lutjes që bëri sot, se miliardat e taksave të shqiptarëve i ka për koncesionet, që burrat i nxjerrin shtatzënë dhe gratë me prostat! /PO HO.

Kategori
Uncategorized

ISLAMIZIMI I LABËRISË, MASAKRA E PËRGJAKSHME E PROGONATIT.

Shkatërrimi i kishave, mungesa e priftërinjve dhe qëndrimi i fshatarëve për periudha të gjata maleve për t’u shpëtuar ndjekjeve të turqve, bënë që këta të çliroheshin nga detyrimi për kryerjen edhe të atyre pak ceremonive fetare që më parë i respektonin, të cilat, në përshtatje me kushtet e vështira të jetesës së malësorëve në fillim, u thjeshtuan tepër.
Qëndresa e krahinave malore si Himara e bëri Shqipërinë një plagë të hapur dhe një rrezik për Perandorinë dhe një nga mjetet për ta neutralizuar këtë rrezik qe islamizimi. Por fshatarësia e krahinës së Himarës iu kundërvu me forcë përpjekjeve të pushtuesit për myslimanizimin e saj. Një rol të veçantë në prapsjen e trysnisë së islamizmit luajtën në këtë krahinë murgjit bazilianë, që shërbyen aty si misionarë të kishës së Romës për përhapjen e katolicizmit në Shqipëri. Veprimtaria e tyre nisi që nga fundi i shek. XVI dhe vijoi deri aty nga gjysma e parë e shek. XVIII.
Këta misionarë, një pjesë e të cilëve ishin arbëreshë të Italisë, shërbyen në fshatrat e krahinës jo vetëm si priftërinj, por edhe si mësues. Duke filluar që nga viti 1581, disa fshatra të krahinës, si Nivica, Zhulati, Shën-Vasili, Tërbaçi, Dukati etj., kanë pasur misionarë fetarë të Romës. Këta hapën më 1627 një shkollë në Himarë, mësues i fundit i së cilës qe Zef Skiroi, arbëresh nga Sicilia. Pas Himarës, shkolla u hapën edhe në Dhërmi e Palasë, madje pati edhe një shkollë shëtitëse në brendësi të Labërisë.
Në këto shkolla mësuan të rinj, jo vetëm nga fshatrat e Bregut, por edhe nga Kuçi, Borshi, Tërbaçi, etj. Me ndërprerje të shkurtra për shkak të fushatave turke ndaj krahinës dhe të mungesës së mësuesve, këto shkolla funksionuan deri më 1741, kur, nga presioni turk dhe i fanarjotëve, misionarëve italianë iu bë e pamundur veprimtaria dhe qëndrimi i mëtejshëm në krahinë. Kjo ka qenë edhe periudha e një lufte të ashpër për sigurimin e sundimit shpirtëror mbi krahinën e Himarës.

Nga njëra anë ishte kisha e Romës, që luftonte për përhapjen e ndikimit të vet me mjete iluministe, siç i shkonin Perëndimit; nga ana tjetër ishte Patrikana e Stambollit, që me mallkime, shkishërime, komplote etj., përpiqej të shtrinte sundimin e saj në krahinë; forca e tretë që synonte hegjemoninë fetare mbi Himarën ishte Sheh-ul-islami. Ka të ngjarë që këta dy të fundit të jenë marrë vesh mes tyre dhe të kenë ndarë zonat e ndikimit, në mënyrë të tillë që kisha greke të kënaqej me fshatrat e Bregut, kurse kleri islam duke mbajtur pjesën tjetër të krahinës së Himarës.
Ata që humbën në këtë luftë të ashpër, qenë misionarët bazilianë dhe, bashkë me ta, popullsia e krahinës, e cila mbeti e pambrojtur dhe e pafuqishme përballë presionit gjithnjë e në rritje të fesë islame dhe të kishës greke. Me lejën e Portës së Lartë, kjo mundi t’i fuste nën ombrellën e vet fshatrat e Bregut dhe të punonte e qetë për arritjen e qëllimeve të saj me anën e priftërinjve dhe të shkollës në gjuhën greke.
Arma kryesore e pushtuesit në përpjekjet e tij për ta detyruar popullsinë e krishterë të përqafonte fenë islame qe politika e dallimit fetar, e cila mishërohej në radhë të parë në fushën fiskale, me taksën e xhizjes, të ispenxhës dhe taksa të tjera vetëm për të krishterët; me pengimin e tyre për të bërë tregti me qytetet përreth dhe për të lëvizur bagëtitë në kullotat dimërore apo verore; me detyrimin për t’i dhënë sulltanit djemtë për jeniçerë; me keqtrajtime të priftërinjve deri në zhdukje fizike të tyre dhe masakra kolektive ndaj besimtarëve. Në Progonat nuk është shuar ende kujtimi i një masakre të përgjakshme të kryer gjatë fushatës së myslimanizimit.

Kurthi i turqve, si ia prenë kokën kryepriftit

 

Për të mposhtur qëndresën e banorëve, turqit organizun një kurth. Ata thirrën kryepriftin dhe e detyruan të mblidhte në kishë banorët që nuk kishin pranuar ende të ndërronin fenë. Pas shumë kërcënimesh, kryeprifti mundi të bindte një pjesë të fshatarëve të mblidheshin, duke i siguruar se nuk do t’u ndodhte gjë e keqe.
Po turqit hynë në kishë dhe i therën gjithë ata që ishin mbledhur, duke formuar një pirg me kokat e prera. Pastaj ata i prenë kokën edhe kryepriftit, duke i thënë se, për ta mbajtur premtimin e bërë që ta bënin kryetar të Progonatit, “kokën tënde do ta vëmë mbi gjithë kokat e tjera”. Kur u mor vesh kjo masakër, një pjesë e banorëve lanë fshatin dhe u vendosën në Himarë, Zagori, Korçë etj. ose emigruan në Greqi e Itali. Vargjet e një kënge të lashtë:
“Ju të shtatë Dukgjon,/ Dukgjon, u muar,/ në Lip’ u dërguan”, që u këndohet familjeve nga fisi Dukgjon i Golëmit, të cilat turqit i internuan në Lipë, një vend i thellë në Greqi, pasi nuk bindeshin të ndërronin fenë, janë një dëshmi tjetër e dhunës së përdorur për t’i detyruar kurveleshasit të bëheshin muhamedanë.
Në Çorraj tregojnë se, për t’i detyruar të krishterët të bëheshin muhamedanë, turqit i vendosën ata që ishin islamizuar në tokat më të mira; myslimanët nuk ujitnin në vapë, po në mëngjes a në darkë, kurse të krishterët duhej të ujitnin vetëm në vapë. Këto dallime shpunë në grindje midis banorëve, u prishën krushqira e miqësira etj. Por nuk qe vetëm përdorimi i forcës që shpuri në myslimanizimin e Labërisë.
Mjaft autorë pohojnë se në Labëri,familje dhe madje fshatra të tëra pranonin të ktheheshin në myslimanë vetëm e vetëm për t’i shpëtuar haraçit. Në rastin më të mirë, kthehej në mysliman vetëm një anëtar i familjes, kryefamiljari ose djali i madh i shtëpisë, pasi, që nga koha e sulltan Selimit I, një familje e tërë mund të përjashtohej nga taksat, me kusht që të paktën një anëtar i saj të përqafonte fenë islame. Kjo qe shumë e praktikuar edhe për arsyen se Labëria kishte si bazë të ekonomisë blegtorinë dhe për dimërim bagëtitë i shtegtonin në kullotat dimërore të Gjirokstrës, Delvinës e Vlorës.
Mirëpo në rrugët dhe në dervenët vetëm myslimanët mund të kalonin lirisht me kopetë. T’u prisje barinjve të Labërisë rrugët për shtegtimin e bagëtive, ishte një dënim shumë i rëndë, prandaj kryefamiljarët detyroheshin të ndërronin fenë. Islamizimi përparoi edhe nga mungesa e priftërinjve, të cilët qenë vrarë ose kishin mërguar për t’u shpëtuar poshtërimeve dhe përndjekjeve. Kështu, në një relacion të misionarëve bazilianë të vitit 1676, thuhet se “tre vende që shqiptarët i quajnë Piluri, Kudhësi e Kuçi janë pa priftërinj, asnjeri nuk i instrukton e avash-avash banorët nga mungesa e pastorit janë duke u bërë turq”.

Ja kur ndodhi myslimanizimi në masë i Labërisë

 

Myslimanizimi në masë i Labërisë ndodhi gjatë gjysmës së dytë të shek. XVII dhe gjatë shek. XVIII, kur vala e kryegritjeve shqiptare shënoi njëfarë rënieje dhe sundimtarët osmanë i patën duart të lira për t’u marrë me këtë malësi. Duke folur për kurveleshasit, udhëtari turk Evlia Çelebi, që kaloi përreth Labërisë midis viteve 1660–1670, thotë se ata “pretendojnë se janë myslimanë”. Autori grek Vasil Baraçi, në librin “To Dhelvinon”, shkruan për mësues Zaharinë nga fshati Kuç i Kurveleshit, i cili “në vitin 1695 hoqi dorë nga mësuesia dhe u dorëzua prift në fshatin e tij”. Por pa kaluar shumë kohë, ai detyrohet të largohet nga Kuçi dhe të vendoset familjarisht në Kudhës, pasi «në këtë kohë kuçjotët përqafuan islamizmin”.
Bregu i Detit dhe Kurveleshi janë dy nga krahinat e Labërisë që i qëndruan më gjatë myslimanizimit. Deri aty nga mesi i shek XVIII Kurveleshi nuk ishte islamizuar në masë. Kështu, nga një ferman i sulltanit i vitit 1739, me të cilin urdhëron marrjen me forcë nga kurveleshasit të taksës së xhizjes, del se deri atëherë në Kurvelesh të krishterët kanë qenë ende në numër të konsiderueshëm. Kjo gjendje do të ketë mbetur e pandryshuar deri pas mesit të atij shekulli, pasi plot njëzet vjet më vonë, më 26 tetor 1759, kuvendi i krahinës së Himarës i deklaron careshës Elisabeta të Rusisë se “besimi ynë është ortodoks, jemi të gjithë nën kryesinë e një peshkopi”.

Pushtimi turk i vendit i tronditi thellë pozitat e krishtërimit edhe në krahinën e Himarës. Ushtrimi i fesë vinte duke u bërë gjithnjë e më i vështirë si për klerikët e krishterë, edhe për besimtarët. Gjatë fushatave të ushtrive turke për shuarjen e kryengritjeve të shekujve XV–XVIII, bashkë me banesat e fshatarëve u rrënuan edhe vendet e kultit.
Shkatërrimi i kishave, mungesa e priftërinjve dhe qëndrimi i fshatarëve për periudha të gjata maleve për t’u shpëtuar ndjekjeve të turqve, bënë që këta të çliroheshin nga detyrimi për kryerjen edhe të atyre pak ceremonive fetare që më parë i respektonin, të cilat, në përshtatje me kushtet e vështira të jetesës së malësorëve në fillim, u thjeshtuan tepër.
Qëndresa e krahinave malore si Himara e bëri Shqipërinë një plagë të hapur dhe një rrezik për Perandorinë dhe një nga mjetet për ta neutralizuar këtë rrezik qe islamizimi. Por fshatarësia e krahinës së Himarës iu kundërvu me forcë përpjekjeve të pushtuesit për myslimanizimin e saj. Një rol të veçantë në prapsjen e trysnisë së islamizmit luajtën në këtë krahinë murgjit bazilianë, që shërbyen aty si misionarë të kishës së Romës për përhapjen e katolicizmit në Shqipëri. Veprimtaria e tyre nisi që nga fundi i shek. XVI dhe vijoi deri aty nga gjysma e parë e shek. XVIII.
Këta misionarë, një pjesë e të cilëve ishin arbëreshë të Italisë, shërbyen në fshatrat e krahinës jo vetëm si priftërinj, por edhe si mësues. Duke filluar që nga viti 1581, disa fshatra të krahinës, si Nivica, Zhulati, Shën-Vasili, Tërbaçi, Dukati etj., kanë pasur misionarë fetarë të Romës. Këta hapën më 1627 një shkollë në Himarë, mësues i fundit i së cilës qe Zef Skiroi, arbëresh nga Sicilia. Pas Himarës, shkolla u hapën edhe në Dhërmi e Palasë, madje pati edhe një shkollë shëtitëse në brendësi të Labërisë.
Në këto shkolla mësuan të rinj, jo vetëm nga fshatrat e Bregut, por edhe nga Kuçi, Borshi, Tërbaçi, etj. Me ndërprerje të shkurtra për shkak të fushatave turke ndaj krahinës dhe të mungesës së mësuesve, këto shkolla funksionuan deri më 1741, kur, nga presioni turk dhe i fanarjotëve, misionarëve italianë iu bë e pamundur veprimtaria dhe qëndrimi i mëtejshëm në krahinë. Kjo ka qenë edhe periudha e një lufte të ashpër për sigurimin e sundimit shpirtëror mbi krahinën e Himarës.
Nga njëra anë ishte kisha e Romës, që luftonte për përhapjen e ndikimit të vet me mjete iluministe, siç i shkonin Perëndimit; nga ana tjetër ishte Patrikana e Stambollit, që me mallkime, shkishërime, komplote etj., përpiqej të shtrinte sundimin e saj në krahinë; forca e tretë që synonte hegjemoninë fetare mbi Himarën ishte Sheh-ul-islami. Ka të ngjarë që këta dy të fundit të jenë marrë vesh mes tyre dhe të kenë ndarë zonat e ndikimit, në mënyrë të tillë që kisha greke të kënaqej me fshatrat e Bregut, kurse kleri islam duke mbajtur pjesën tjetër të krahinës së Himarës.
Ata që humbën në këtë luftë të ashpër, qenë misionarët bazilianë dhe, bashkë me ta, popullsia e krahinës, e cila mbeti e pambrojtur dhe e pafuqishme përballë presionit gjithnjë e në rritje të fesë islame dhe të kishës greke. Me lejën e Portës së Lartë, kjo mundi t’i fuste nën ombrellën e vet fshatrat e Bregut dhe të punonte e qetë për arritjen e qëllimeve të saj me anën e priftërinjve dhe të shkollës në gjuhën greke.
Arma kryesore e pushtuesit në përpjekjet e tij për ta detyruar popullsinë e krishterë të përqafonte fenë islame qe politika e dallimit fetar, e cila mishërohej në radhë të parë në fushën fiskale, me taksën e xhizjes, të ispenxhës dhe taksa të tjera vetëm për të krishterët; me pengimin e tyre për të bërë tregti me qytetet përreth dhe për të lëvizur bagëtitë në kullotat dimërore apo verore; me detyrimin për t’i dhënë sulltanit djemtë për jeniçerë; me keqtrajtime të priftërinjve deri në zhdukje fizike të tyre dhe masakra kolektive ndaj besimtarëve. Në Progonat nuk është shuar ende kujtimi i një masakre të përgjakshme të kryer gjatë fushatës së myslimanizimit.

 

Kurthi i turqve, si ia prenë kokën kryepriftit

 

Për të mposhtur qëndresën e banorëve, turqit organizun një kurth. Ata thirrën kryepriftin dhe e detyruan të mblidhte në kishë banorët që nuk kishin pranuar ende të ndërronin fenë. Pas shumë kërcënimesh, kryeprifti mundi të bindte një pjesë të fshatarëve të mblidheshin, duke i siguruar se nuk do t’u ndodhte gjë e keqe.
Po turqit hynë në kishë dhe i therën gjithë ata që ishin mbledhur, duke formuar një pirg me kokat e prera. Pastaj ata i prenë kokën edhe kryepriftit, duke i thënë se, për ta mbajtur premtimin e bërë që ta bënin kryetar të Progonatit, “kokën tënde do ta vëmë mbi gjithë kokat e tjera”. Kur u mor vesh kjo masakër, një pjesë e banorëve lanë fshatin dhe u vendosën në Himarë, Zagori, Korçë etj. ose emigruan në Greqi e Itali. Vargjet e një kënge të lashtë:
“Ju të shtatë Dukgjon,/ Dukgjon, u muar,/ në Lip’ u dërguan”, që u këndohet familjeve nga fisi Dukgjon i Golëmit, të cilat turqit i internuan në Lipë, një vend i thellë në Greqi, pasi nuk bindeshin të ndërronin fenë, janë një dëshmi tjetër e dhunës së përdorur për t’i detyruar kurveleshasit të bëheshin muhamedanë.
Në Çorraj tregojnë se, për t’i detyruar të krishterët të bëheshin muhamedanë, turqit i vendosën ata që ishin islamizuar në tokat më të mira; myslimanët nuk ujitnin në vapë, po në mëngjes a në darkë, kurse të krishterët duhej të ujitnin vetëm në vapë. Këto dallime shpunë në grindje midis banorëve, u prishën krushqira e miqësira etj. Por nuk qe vetëm përdorimi i forcës që shpuri në myslimanizimin e Labërisë.
Mjaft autorë pohojnë se në Labëri,familje dhe madje fshatra të tëra pranonin të ktheheshin në myslimanë vetëm e vetëm për t’i shpëtuar haraçit. Në rastin më të mirë, kthehej në mysliman vetëm një anëtar i familjes, kryefamiljari ose djali i madh i shtëpisë, pasi, që nga koha e sulltan Selimit I, një familje e tërë mund të përjashtohej nga taksat, me kusht që të paktën një anëtar i saj të përqafonte fenë islame. Kjo qe shumë e praktikuar edhe për arsyen se Labëria kishte si bazë të ekonomisë blegtorinë dhe për dimërim bagëtitë i shtegtonin në kullotat dimërore të Gjirokstrës, Delvinës e Vlorës.
Mirëpo në rrugët dhe në dervenët vetëm myslimanët mund të kalonin lirisht me kopetë. T’u prisje barinjve të Labërisë rrugët për shtegtimin e bagëtive, ishte një dënim shumë i rëndë, prandaj kryefamiljarët detyroheshin të ndërronin fenë. Islamizimi përparoi edhe nga mungesa e priftërinjve, të cilët qenë vrarë ose kishin mërguar për t’u shpëtuar poshtërimeve dhe përndjekjeve. Kështu, në një relacion të misionarëve bazilianë të vitit 1676, thuhet se “tre vende që shqiptarët i quajnë Piluri, Kudhësi e Kuçi janë pa priftërinj, asnjeri nuk i instrukton e avash-avash banorët nga mungesa e pastorit janë duke u bërë turq”.

 

Ja kur ndodhi myslimanizimi në masë i Labërisë

 

Myslimanizimi në masë i Labërisë ndodhi gjatë gjysmës së dytë të shek. XVII dhe gjatë shek. XVIII, kur vala e kryegritjeve shqiptare shënoi njëfarë rënieje dhe sundimtarët osmanë i patën duart të lira për t’u marrë me këtë malësi. Duke folur për kurveleshasit, udhëtari turk Evlia Çelebi, që kaloi përreth Labërisë midis viteve 1660–1670, thotë se ata “pretendojnë se janë myslimanë”. Autori grek Vasil Baraçi, në librin “To Dhelvinon”, shkruan për mësues Zaharinë nga fshati Kuç i Kurveleshit, i cili “në vitin 1695 hoqi dorë nga mësuesia dhe u dorëzua prift në fshatin e tij”. Por pa kaluar shumë kohë, ai detyrohet të largohet nga Kuçi dhe të vendoset familjarisht në Kudhës, pasi «në këtë kohë kuçjotët përqafuan islamizmin”.
Bregu i Detit dhe Kurveleshi janë dy nga krahinat e Labërisë që i qëndruan më gjatë myslimanizimit. Deri aty nga mesi i shek XVIII Kurveleshi nuk ishte islamizuar në masë. Kështu, nga një ferman i sulltanit i vitit 1739, me të cilin urdhëron marrjen me forcë nga kurveleshasit të taksës së xhizjes, del se deri atëherë në Kurvelesh të krishterët kanë qenë ende në numër të konsiderueshëm. Kjo gjendje do të ketë mbetur e pandryshuar deri pas mesit të atij shekulli, pasi plot njëzet vjet më vonë, më 26 tetor 1759, kuvendi i krahinës së Himarës i deklaron careshës Elisabeta të Rusisë se “besimi ynë është ortodoks, jemi të gjithë nën kryesinë e një peshkopi”.
Të gjitha të dhënat të shpien në përfundimin se myslimanizimi i Kurveleshit ka marrë fund në periudhën mes dhjetëvjetëshave të fundit të shek. XVIII dhe fillimit të dhjetëvjetëshit të dytë të shekullit pasardhës. Në Progonat, e para xhami e fshatit është ndërtuar në gjysmën e dytë të shek.XVIII. Në gurin e portës së xhamisë së Picarit, si datë e ngritjes së saj është shënuar viti 1203 i kalendarit Hixhri, dmth. Kjo xhami është ndërtuar rreth viteve 1788–1789. Nga dokumentet del se më 1791 Kuçi ishte islamizuar vetëm pjesërisht dhe gjendja mbeti e pandryshuar edhe në fillim të shek. XIX. Kur pas vitit 1804 Ali Pashai i shtoi presionet për myslimanizimin e Fterrës dhe të Kuçit, pjesa më e madhe e këtij kishte mbetur pa u islamizuar.
Po ndërsa me Fterrën Aliu ia arriti qëllimit më shpejt, me Kuçin duket se punët nuk shkuan ashtu siç shpresonte pashai. Sipas një autori të asaj kohe, deri më 1812 Kuçi kishte “afër njëqind familje ortodokse”, të cilat u detyruan të konvertoheshin vetëm kur Ali Pashai i kërcënoi se do t’u digjte fshatin. Tërthorazi, ky njoftim mbështetet edhe nga E. Vlora, i cili thotë se Zenel Gjoleka “ka lindur si i krishterë më 1806, në Kuç, si i biri i Gjon Lekës”. Përfundimisht, dhjetëvjeçari i dytë i shek. XIX shënon periudhën kur islamizimi i Kuçit përfundon dhe, me myslimanizimin e tij, merr fund kthimi i Labërisë së brendshme në fenë e re.
Njeriu që e shpejtoi me dhunë myslimanizimin e Labërisë, qe Ali Pashë Tepelena, i cili për t’ia arritur këtij qëllimi, përdori të gjitha mjetet, duke filluar nga miqësitë e premtimet dhe duke arritur deri te presionet e dhuna. Ibra-him-Mansur Efendiu, që i shërbeu Ali Pashait si oficer artilerie, shkruan se gjatë vitit 1818, kur ai ndodhej në Janinë, veziri i urdhëroi banorët e një fshati të krishterë në Labëri që të bëheshin myslimanë, pa u dhënë asnjë arsye për këtë veprim që ishte në kundërshtim të plotë me ndërgjegjen njerëzore. Megjithatë, ngaqë kishin frikë ta kundërshtonin, të gjithë burrat, me priftërinjtë e tyre në krye, u paraqitën të bëheshin synet. Ali Pashai dërgoi një imam nga Janina që t’u mësonte islamizmin dhe u kërkoi djem të rinj si pengje.
Si përfundim, pas një qëndrese prej pothuaj katër shekujsh, shumica e fshatrave të Labërisë u myslimanizua. I shpëtuan këtij procesi fshatrat e Bregut, nga Palasa në Shënvasi, një pjesë e lagjes Thilpát të Dukatit si dhe lagjet Zhupec, Gjihilaj e Priftaj në Çorraj. Udhëtarët e huaj që kaluan pranë këtyre viseve në fillim të shek. XIX, theksojnë se Labëria ishte e ndarë në të krishterë dhe myslimanë. Kështu, lordi anglez Hobhouse, që shoqëroi Bajronin në udhëtimin e tij në Shqipëri, thotë se “himarjotët pranë detit janë në shumicën dërrmuese kristianë, por në brendësi ata janë pothuajse të gjithë Turq”.
Gjurmët e besimit të mëparshëm sot ruhen sot me shumicë në onomastikën e Labërisë. P.sh., emrat e fiseve të vjetra në Labëri janë pothuaj të gjithë të krishterë, si në Himarë e Pilur, edhe në Progonat, edhe në Kuç. P.sh., pesë fiset më të vjetra të Himarës, të cilat i përmend M. Liku që më 1805, janë Cakënatë, Lixhënatë, Kukurtatë, Gogoçkatë dhe Masatë; pesë fiset e Pilurit: Dedelaqë, Dhramaj, Qesaraj, Lagjinaj e Gjikëdhimaj; pesë fiset e Progonatit: Dhimaj, Lekaj, Ndreraj, Koçaj dhe Hilaj; dhe pesë fiset e Kuçit: Gjokgjin, Bardhgjin, Zhupgjin, Qurgjin dhe Ivan. Edhe emrat e familjeve në Labërinë myslimane janë në pjesën më të madhe të kohës kur banorët ishin ende të krishterë dhe të ngjashme me ato që janë sot në përdorim në Himarë dhe në zonat katolike të Veriut, duke shërbyer si një dëshmi e fortë e njësisë sonë kombëtare.
Kështu, krahas llagapeve me origjinë vendëse, si Bardhi, Bisha, Bufi, Çali, Dashi, Qëni, Shkurti, Varfi, Veshi, Ziu etj. Dhe atyre më të reja me prejardhje turko-arabe, në çdo fshat të Kurveleshit hasen edhe shumë llagape prej emrash të vjetër të krishterë, si: Gjika, Gjoka, Gjini, Gjoni, Hila, Lagji, Mërtiri, Mëhilli, Kondi, Prifti, etj. Këta emra, për të cilët do të flasim më hollësisht më poshtë, gjenden me shumicë gjithandej edhe në toponiminë e Labërisë. Vlen të përmenden edhe emërtimet e vendeve me emra shenjtorësh, që gjenden gjithandej në Labëri.
Me ndryshimet tingullore që kanë pësuar, të cilat janë në përputhje me rregullat fonetike të shqipes, këto emërtime dalin si fjalë shumë të vjetra të shqipes, duke dëshmuar kështu edhe për një traditë të lashtë fetare. Të tilla janë: Shëthanas, Shëmërti(r), Shëmitër, Shëmri, Shnagër (

Nga vendet e kultit, në Labërinë brendshme thonë se ruhet ende vetëm një kishë, ajo e Shirokut në Tërbaç, ndonëse numri i tyre, siç del nga toponimia e çdo fshati të saj, ka qenë i madh. Në Labëri, çdo lagje ka pasur kishën e vet, gjë që shihet ende në fshatrat e Himarës. Vetëm Kuçi ka pasur 20 kisha, shumë prej të cilave u shihen edhe sot mbeturinat e mureve.
Xhamia në Picarin e vjetër thuhet se ka qenë ndërtuar mbi themelet e një kishe. Kurse në Nivicë të Kurveleshit, në Kuç, në Gjorm etj. gjenden vende që quhen Manastiri. Toponimet me emrin qishë gjenden me shumicë në çdo fshat: Qisha (Progonat), Qisha ndanë fshatit (Kaparjel), Qisha e Kllogjrit (Bolenë), Qish’ e Vake (Çorraj), Bregu i Qishës (Kallarat), Bregu i Qishës (Gjorm), Lisat e Qishës (Kuç), Maj’ e Qishës (Fterrë), Qishra e Mate (Gusmar) etj.

Kurthi

Kryeprifti mundi të bindte një pjesë të fshatarëve të mblidheshin, duke i siguruar se nuk do t’u ndodhte gjë e keqe. Po turqit hynë në kishë dhe i therën gjithë ata që ishin mbledhur, duke formuar një pirg me kokat e prera. Pastaj ata i prenë kokën edhe kryepriftit
Shkrimi u botua në Shqiptarja.com (print) në 20 Dhjetor 2015
Redaksia Online

Kategori
Uncategorized

20 POPUJT më MISTERIOZE në botë.

Pavarësisht gjithë përpjekjeve dhe vështirësive të historianëve dhe etnografëve, historitë e këtyre popujve ende ruajnë shumë sekrete…

 

1. Rusët. Po, ata janë misteriozë! Shkencëtarët ende nuk mund të pajtohen për origjinën e tyre dhe t’i përgjigjen pyetjes, se kur rusët u bënë “rusë”. Ata nuk e dinë se nga buron vetë kjo fjalë. Prejardhja e rusëve është kërkuar në mesin e Normanëve, Scythianëve dhe Sarmatianëve, Uendëve, dhe madje edhe Usunëve të Siberisë Jugore.
2. Majat. Ne nuk e dimë se nga erdhën këta njerëz dhe ku u zhdukën. Disa shkencëtarë besojnë se ata janë të lidhur me Atlantidën legjendare, të tjerë mendojnë se paraardhësit e tyre ishin egjiptianët. Majat krijuan një sistem efikas bujqësor, dhe kishin njohuri të thella mbi astronominë. Kalendari i tyre përdorej nga popujt e tjerë të Amerikës Qendrore. Majat aplikuan sistemin hieroglifik të të shkruarit, i cili është deshifruar pjesërisht. Qytetërimi i tyre ishte shumë i zhvilluar, por edhe shumë dekadent, në momentin kur mbërritën konkuistadorët. Sot duket se Majat erdhën nga hiçi dhe u zhdukën drejt hiçit.
3. Laplanderët. Enthnos, që quhet edhe Lapps, është të paktën 5000 vjeçar. Shkencëtarët ende kanë mosmarrëveshje mbi origjinën e tyre, disa thonë se ata janë Mongoloidë, të tjerë këmbëngulin se janë paleo-evropianë. Gjuha e tyre besohet se i përket grupit të gjuhëve Fino-Ugrike, por ata kanë dhjetë dialekte të gjuhës Lappish – të ndryshme mjaftueshëm, për t’u quajtur të pavarur. Ndonjëherë ata me zor kuptojnë edhe njëri-tjetrin!
4. Prusianët. Origjina e tyre në vetvete është gjithashtu një mister. Eshtë përmendur së pari në shekullin e IX, në shënimet e një tregtari anonim dhe më vonë në kronikat polake dhe gjermane. Gjuhëtarët gjejnë analogji në gjuhë të ndryshme indo-evropiane dhe besojnë se origjinën e shohin tek sanskritishtja, kur purusa domethënë “njeri”. Nuk dihet shumë në lidhje me gjuhën e tyre. Autoktoni i fundit vdiq në vitin 1677, ndërsa murtaja e viteve 1709-1711 vrau prusianët e fundit në vetë Prusinë. Në shekullin XVII filloi historia e Prusianizmit dhe Mbretërisë Prusiane, banorët e të cilës kishin pak gjëra të përbashkëta me prusianët origjinalë balltikë.
5. Kozakët. Prejardhja e tyre është gjithashtu e paqartë. Atdheu i kozakëve mund të jetë në Kaukazin Verior, ose në Detin Azov, ose në perëndim të Turkestanit …Gjenealogjinë e tyre mund të shkojë sërish tek Skithianët, Alanët, Çerkezët, Khazarët, Gotët, apo Brodnikët. Çdo version ka mbështetësit e vet me argumente respektive. Kozakët e sotëm përfaqësojnë një komunitet shumëetnik, por atyre u pëlqen të theksojnë se janë një popull i veçantë.
6. Parsi. Parsi – një grup etnofetar pasuesish të Zoroastrizmit në Azinë Jugore, e kanë origjinën nga Irani. Sot popullsia e tyre arrin në më pak se 130 mijë njerëz. Parsi kanë tempujt e tyre dhe të ashtuquajturat “kullat e heshtjes” për të varrosur të vdekurit (kufomat çukiten nga shpendë grabitqarë). Ata shpesh herë janë krahasuar me çifutët, të cilët gjithashtu ishin të detyruar që të linin atdheun e tyre dhe të cilët ndjekin përpikmërisht kultet e tyre. “Lidhja e Iranit” në Indinë e fillimshekullit XX propagandonte kthimin në shtëpi të Parsive, që ngjante shumë me sionizmin e hebrenjve.
7. Hutsulsët. Është ende e diskutueshme se çfarë kuptimi ka fjala “Hutsul”. Disa shkencëtarë mendojnë se etimologjia e fjalës është e lidhur me fjalën moldave “Götz” ose “gutz” (“bandit”), të tjerët besojnë se në origjinë është fjala “kochul” (“bari”). Hutsulsët janë quajtur ndonjëherë malësorë ukrainas. Ata kanë tradita të forta mashtrimi dhe kanë shtrigat e tyre shumë të respektuara, të bardha e të zezë.
8. Hitejtë. Shteti i Hitejve ishte shumë i fuqishëm në hartën gjeopolitike të botës së lashtë. Këta njerëz ishin të parët që krijuan një kushtetutë, që përdornin karroca me kuaj dhe nderonin shqiponjën me dy krerë. Por ne nuk dimë shumë rreth tyre. Ata kishin mbretër, por ne nuk mund të jemi të sigurt se kur, me saktësi. Kronologjia nga Hitejtë është e njohur nga burimet e fqinjëve të tyre, por kjo nuk i përgjigjet pyetjeve se ku u zhdukën. Një shkencëtar gjerman, Johann Lehmann ka shkruar në librin e tij që ata ishin zhvendosur në veri dhe u asimiluan prej fiseve gjermanike. Por ky është thjeshtë një tjetër version.
9. Sumerët. Duhet të jetë një nga popujt më misteriozë në botën e lashtë. Ne nuk dimë asgjë për origjinën dhe gjuhën e tyre. Një numër i madh i homonimesh lejon të supozojmë se ajo ishte një gjuhë politonike (si gjuha kineze moderne), kjo do të thotë se kuptimi i asaj që thuhej, varej nga toni. Sumerët ishin mjaft të avancuar – u bënë të parët në Lindjen e Afërt që përdorën një rrotë, krijuan një sistem të ujitjes dhe shkrimin e tyre të veçantë. Përveç këtyre, ata ishin mbresëlënës në matematikë dhe astronomi.
10. Etruskët. Ata erdhën në histori në mënyrë të beftë, ashtu sikurse dhe u zhdukën. Arkeologët bien dakord që ata jetonin në veri-perëndim të gadishullit Apenin dhe krijuan një qytetërim tepër të zhvilluar atje. Ata themeluan qytetet e para italiane dhe ndoshta numrat romakë janë meritë e tyre. Ata ndoshta mund të jenë rivendosur në lindje dhe kanë qenë themeluesit e etnosit sllav. Gjuha e tyre ka shumë të përbashkëta me ato sllave. Të paktën kështu thotë një nga versionet.
11. Armenët. Origjina e armenëve është një mister gjithashtu. Ka shumë versione. Disa shkencëtarë i lidhin armenët me popullin e shtetit të lashtë Urartu, por komponenti gjenetik i Urartianëve është i pranishëm në kodin armen, ashtu si edhe komponentë gjenetikë të Hurrianëve dhe libianëve, për të mos përmendur proto-armenët. Versione grekë të origjinës ekzistojnë gjithashtu, sipas “Hipotezës së Hajasas”(teoria sipas së cilës shteti Hajasa është atdheu i armenëve). Shumica e shkencëtarëve këmbëngulin tek migrimi i përzierë, si hipotezë për etnogjeninë armene.
12. Ciganët. Sipas hulumtimeve gjuhësore dhe gjenetike, paraardhësit e ciganëve u larguan nga territori i Indisë në sasi që nuk tejkalonte 1000 njerëz. Sot ka rreth 10 milion ciganë në botë. Në mesjetë evropianët besonin se ciganët ishin egjiptianët. Fjala “evgjit” në vetvete është një derivat nga “egjiptian”. Letrat tarot, konsideruar copëza e fundit e kultit të perëndisë egjiptiane Thoth, u sollën në Evropë nga romët. Ata jo më kot quheshin “Fisi i Faraonit”. Evropianët tronditeshin prej traditës cigane të balsamosjes së të vdekurve dhe varrosjes në kripte, me çdo gjë që mund të kërkonte një jetë tjetër. Kjo traditë e tyre është ende gjallë.
13. Hebrenjtë. Një nga kombet më misterioze! Vetë ideja e hebrenjve, ka qenë më shumë kulturore se sa etnike. Është konsideruar se hebrenjtë janë krijuar nga Judaizmi, jo e kundërta. Ka shumë mistere të lidhur me hebrenjtë. Në fund të shekullit të VIII B.C. 5/6 (10 nga 12 të të gjitha racave) e hebrenjve u zhdukën. Ku? Kjo është një pyetje e madhe! Ka një version, që Skithianët dhe Cimerianët ishin paraardhësit e finlandezëve, francezëve, belgëve, holandezëve, irlandezëve, uellsianëve – pothuajse të gjithë popujt e Evropës …
14. Guankët. Guankët janë banorë vendës të ishujve Kanarie. Nuk dihet se si ata arritën në ishujt e Tenerifes – nuk kishin patur flotë, nuk dinin asgjë për lundrimin. Lloji i tyre antropologjik nuk korrespondon me rajonin ku ata jetonin. Shumë mosmarrëveshje janë shkaktuar nga piramidat drejtkëndëshe në Tenerife – atu u ngjajnë piramidave të Majave dhe Aztekëve në Meksikë. Askush nuk e di kur dhe pse ato janë ngritur.
15. Khazarët. Ajo që ne dimë për Khazarët është thënë nga fqinjët e tyre. Ata vetë nuk kanë lënë praktikisht asgjë. Shfaqja e tyre ishte e papritur, ashtu si edhe zhdukja. Historianët ende nuk kanë informacione të mjaftueshme në lidhje me Khazarian dhe gjuhën e folur nga ana e Khazarëve. Shumë versione, por nuk ka qartësi.
16. Baskët. Mosha, origjina dhe gjuha e baskëve janë një mister i historisë moderne. Gjuha baske, Euskara, besohet të jetë e vetmja gjuhë e mbetur para-indo-evropiane që nuk i përket ndonjë grupi të gjuhëve që ekziston sot. Sipas hulumtimit të National Geographic bërë në vitin 2012 të gjithë baskët kanë një grup të gjeneve që janë shumë e shumë të ndryshme nga ato të popujve të tjerë rreth tyre.
17. Kaldeasit. Kaldeasit jetuan në fund të mijëvjecçarit II – fillim të mijëvjeçarit I para Krishtit në Mesopotaminë Jugore dhe Qendrore. Në 626-538 para Krishtit, një dinasti e Kaldeasve sundoinë Babiloni, ku themeloi Perandorinë Neo-Babilonase. Kaldeasit janë ende të lidhur me magjinë dhe astrologjinë. Në Greqi dhe Romën e lashtë priftërinjtë paganë dhe astrologët babilonas thirreshin Kaldeas. Ata parashikuan të ardhmen për Aleksandrin e Madh dhe pasardhësit e tij.
18. Sarmatianët. Herodoti i quante “kokë-pangolinë”, M. Lomonosov besonte se ishin paraardhësit e sllavëve, fisnikët polakë mendonin se ishin pasardhësit e tyre të drejtpërdrejtë. Sarmatianët lanë shumë e sekrete. Ndoshta ata kishin matriarkat, disa shkencëtarë supozojnë se kokoshnika ruse u shpik nga Sarmatianët. Këta njerëz kishin një traditë të deformimit artificial të kafkës, që bëri që njerëzit të kishin koka në formë veze.
19. Kallashët. Popull i vogël që jeton në veri të Pakistanit, në malet Hindu Kush. Janë ndoshta populli më i bardhë i Azisë. Mosmarrëveshjet për ta nuk janë ndaluar asnjëherë. Vetë kallashët këmbëngulin se kanë lidhje me Aleksandrin e Madh. Gjuha e tyre është atipike nga pikëpamja e fonologjisë, ka një strukturë bazë të sanskritishtes. Pavarësisht përpjekjeve për islamizim, shumë prej kallashëve i përmbahen politeizmit.
20. Filistejtë. Ideja moderne e “Palestinës” e ka origjinën nga Filistia. Filistejtë janë popujt më misteriozë që përmenden në Bibël. Vetëm ata dhe HItejtë e njihnin teknologjinë e prodhimit të celikut dhe shënuan fillimin e EPokës së Hekurit. Sipas Biblës, filistejtë e kanë origjinën nga Ishulli i Kretës, ndonëse disa historianë i lidhin filistejtë me pellazgët. Origjina kretane e filistejve konfirmohet nga dorëshkrimet egjiptiane dhe zbulimet arkeologjike. Nuk dihet se ku u zhdukën, me shumë gjasa u asimiluan prej popujve të Mesdheut Lindor

free themes? 24x7themes is #1 for the best free wordpress themes

Kategori
Uncategorized

Njihni sa më parë Kosovën.

Në emër të banorëve të Republikës së Libanit, unë i kërkoj qeverisë së Libanit dhe kryeministrit Saad Hariri për një njohje të menjëhershme të Shtetit të Kosovës nga Libani, si një shtet i lirë dhe i pavarur.
Libani është një anëtar themelues i Kombeve të Bashkuara, dhe ka nënshkruar shumë prej marrëveshjeve për të drejtat e njeriut, dhe ka përkrahur gjithmonë të drejtat e njeriut për liri dhe pavarësi.
Abdelkarim Kassem Al Arnaout
Beirut, Lebanon
12-8-2017
ويستمر الأمل والثقه بالجمهوريه اللبنانيه الموقره بالاعتراف بدولة الأرناؤوط في كوسوفا كدوله حره سيده مستقله .
لبنان من مؤسسي الأمم المتحده وشرعة حقوق الانسان ولطالما ساند تطلعات الشعوب للحريه والاستقلال .

عبد الكريم قاسم الأرناؤوط
بيروت 2017-8-12

Kategori
Uncategorized

Njeriu që urrejtjen e ktheu në paqe dhe pajtim.

Nga Urim GJATA
Ai është një emigrant si gjithë shqiptarët e tjerë që kanë ardhur në Greqi. E gjen të pijë kafe me shokët e tij emigrantë dhe qajnë hallet e shumta. I heshtur me shenja vuajtjesh në fytyrë por krenar për jetën dhe fisin e tij me emër të madh të Mirakajve që u dënuan dhe u pushkatuan nga sistemin komunist. Ky persekutim numëron 12 vete, të gjithë atdhetare, shumica të diplomuar në shkollat perëndimore. Ky është Ded Nimani, nipi i Kol Bib Mirakës nga Iballa e rrethit të Pukës.
Kjo familje e madhe njihet për emrin dhe trimëritë në shekuj kundër çdo pushtuesi të tokës Arbërore si turq, serbe etj. Por edhe kundërshtarë të ashpër e ndaj vendosjes së sistemit sllavo-komunist në Shqipëri. Për idealet e tyre demokratike diktatura komuniste i burgosi dhe pushkatoji burrat më të ditur, por kurrë nuk arriti ti mposhte. Ashtu krenare luftuan dhe po ashtu shkuan para litarit me bindjen e tyre se një ditë demokracia dhe liria e fjalës do të vijë dhe në Shqipëri. Deda ishte i ri kur bishat e sigurimit e ndiqnin kudo dhe prisnin rastin ta arrestonin dhe ta dënonin atë ose edhe pjesëtarët e tjerë të familjes së tij.Tashme nga ky fis dikur i madh dhe krenar, ishin pak njerëz që thithnin ajrin jashtë dyerve të burgjeve sepse pjesa tjetër ishin detyruar të largoheshin nëpër vendet e tjera. Duke lënë në shtëpi gratë dhe fëmijët jetim në mëshirën e fatit.
Sigurimsat e pushtetit komunist nuk ishin ngopur me varret dhe burgjet që kishin hapur për familjen e Dedës. Kudo përhapnin propagandë që dhe fëmijët e vegjël të urreheshin nga moshatarët e tyre me parullat. Kelyshet e bajraktarëve dhe të kulakëve. Kulla e burrave të bajrakut të madh ku historia ishte shkruar, ku ishin marrë shumë vendime të rëndësishme për fatin e Kombit kishte marrë rrugën e fundosjes.
Oxhaku ku trimat kishin lidh BESËNl për çlirimin e vendit ishte prerë në Besë nga komunistë. Atë që qindra vjet me radhë nuk e bënë pushtuesit turq e serbë, në pak muaj e bënë vëllezërit komunistë shqiptarë të cilët i merrnin urdhrat nga Beogradi dhe Moska. Hakmarrja e vjeter serbe po kryej mbi kullën e pamposhtur nga shërbëtorët e tyre komunistë të cilët e kishin izoluar Shqipërinë.
Njëri prej pinjollëve të Kullës së Kol Bibe Mirakës ishte vënë në shënjestër, ai ishte Dede Nimani i cili fare i ri kur ndjeu mbi shpatulla torturat e diktaturës. Ishte natë kujton Deda kur në derën e kullës së madhe të Bajraktarëve dëgjohen trokitje të forta,
nëna e tmerruar shkul flokët.
– Ku, ku për mu, erdhën me na marr djalin, djalin që nuk ju gëzova dot ta bëj dhëndër. O Zot o Krisht o Shën Mëri ku je ku je?!
Më ndihmoni!
-Por ajo nuk arriti të mbarojë fjalët e lutjes sepse dera u shkatërrua dhe disa njerëz me uniforma ushtarake dhe me armët drejtuar nga ne ja prenë lutjen në mes. Më tej u dëgjuan britmat e një fytyre dyllë e verdhë. Ishte operativi i zonës i cili udhëhiqte aksionin.Dede Nimani.
– Në emër të popullit jeni i arrestuar.
Mbi djalin e ri hidhen disa syresh duke e lidhur këmbë e duar.
Shpirtin i mëmës nuk duroj më dhe papritur hidhet mbi njerëzit me uniformë duke bërtitur.
-Mos, mos djalin, atë kam, mos ma merrni, ja ku jam unë, merrmëni, vramëni, bëni çfarë të doni, vetëm djalin jo, jo. Njëri nga njerëzit me uniformë e goditi me kondak dhe e rrëzoji përtokë nënën e mjerë. Nga ulërimat e gruas u çua i gjithë fshati në këmbë. Dhimja e nënës ishte thellë tek shikonte djalin saj që tërhiqej zvarë nëpër shtëpi për ta nxjerrë në rrugë më tej ku e priste makina e burgut.
Në hetuesi e torturuan rëndë për të pranuar akuzën , atë për agjitacion dhe propagandë kundër pushteti popullor.
Britmat e hetuesit i dëgjonte nga mëngjesi e në mbrëmje.- Trego lidhjet e familjes tënde me jezuitet? Kush ju vjen në shtëpi, ku i keni fshehur diversantët, armët?
Por Deda nuk dinte asgjë nga këto, ai ishte një i ri me ëndrra rinie me plot dashuri. Mendonte të martohej, të bënte shumë fëmijë që oxhaku i shtëpisë të shumohej, të dëgjoheshin zërat e gëzueshëm të fëmijëve që aq shumë i dëshironte. Por ja, pushteti diktatorial ia ndali ëndrrat, por nuk ia zhduki.
Ded Nimanin e dënuan me 15 vjet burg nën akuzën agjitacion dhe propagandë. Pas shumë muajsh torturash në hetuesi e dërguan në Kampin fame keq të Qaf Barit që drejtohet nga dy xhelatët e njohur për tortura çnjerzore Komandant Ludovik Cali dhe drejtor i pergjithshem Edmon Caja. Kushtet tmerrësisht të vështira, me rrobat copë, copë e shume herë me barkun bosh ditë e natë, Deda punonte në galeri duke nxjerre mineral. Tashmë për Dedën kishte filluar një jetë skëterrë, dhe aty brenda e ndiqte nga pas hija e operativit të zonës.
Shpesh herë gardianët thyenin mbi trupin e tij të njomë kazmat e lopatat e punës. Njëri nga bashkëvuajtësit e tij Gjergj Stefan Velo nga Pogradeci i dënuar për motive politike tregon.
– E gjeta Dedën të shtrirë në dysheme i larë i tëri me gjak dhe kapter Myzaferin që qeshte me bishtin e kazmës të thyer mbi kurrizin e tij.
I fola- Dedë vëlla ç’të kanë bërë, Ded vëlla fole. Nga goja i dilte gjak, nuk përmendje.
Aty pran ishte shtrirë dhe një shoku tjetër i cili ishte nga jugu Stavro i thoshin. Thuhej se gruaja e tij kish varur veten për të mos rënë në duart e operativit mbasi i kishin arrestuar të shoqin, ish njeri pa njeri.
Pas pak vjen Lush Bushgjoka,me Dhimitër Zgurron dhe Sokol Progrin. Doktori i burgut dhe ky një njeri i dënuar politik Drago Bujasheviç mjekonte plagët e Dedës duke mërmëritur thotë – ç’të kanë bërë! Më mirë te ta kishin marrë shpirtin se sa të vuash kështu.
Ashtu të gjakosur i tërheqin zvarë gardianët Dedën me Stavrin dhe i çojnë për mjekim. Gjatë kalimit nëpër kapanon shokët i shikonin dhe vajtoni në heshtje, nga sytë u dilte lot nga dhimbjet e miqve të tyre që ishin torturuar barbarisht nga xhelatët.
. Fatmirësisht Deda arriti të shpëtoje nga vdekja dhe me ardhjen e demokracisë në vitin 1990 filloji të thithte ajrin e pastër të lirisë. U nis në mërgim dhe ende jeton sot në Athinë me familjen e tij. Aty krijoi shoqëri të reja dhe të mira me emigrantët të ardhur nga Shqipëria të cilët bashkë themeluan edhe një shoqatë që tashmë e drejton Ded Nimani.. Shpirti human të cilën Deda e kishte treguar edhe në burg e tregon edhe sot për të ndihmuar vëllezërit emigrantë, njerëzit e halleve dhe të problemeve të mëdha. Deda dhe ish-bashkëvuajtësit e tjerë nuk kërkojnë hakmarrje ndaj atyre që i burgosën dhe ju shkatërruan jetët, por kërkojnë që ne institucionet demokratike të Shqipërisë të mos punësohen dhe të udhëhiqen nga ata që i vranë, i burgosën dhe i torturuan për lirinë e fjalës, për demokracinë. Prandaj siç thotë vetë Deda ata duhen të largohen përgjithmonë nga jeta publikë, duhet të dalin në pension.
Kategori
Uncategorized

“Unë jam krenare që jam motra e Sali Berishës”, Në familje ajo ishte mbretëresha.

    

Ka ndërruar jetë, motra e vetme e ish-kryeministrit Sali Berisha.
Lajmin e hidhur e bëjnë të ditur në rrjete sociale, miq të familjes Berisha.
Hajrie Ram Osmani – Berisha ishte 6 vjet më e madhe nga Sali Berisha.
Ish-kryeministri Sali berisha ka pasur një konsideratë e respekt të madh për motrën.
“Por në familje ajo ishte mbretëresha dhe nëna që vigjilonte me angazhimin total se mos po ndodh ndryshe dhe ndryshe nuk mund të ndodhte”, ka deklaruar dikur në një emision televiziv, ish-kryeministri Sali Berisha.
Nga ana tjetër edhe motra, Hajria, ndjehej krenare për vëllanë e saj.

Unë jam krenare që jam motra e Sali Berishës
“Unë jam krenare që jam motra e Sali Berishës, qoftë Kryeministër, kryetar i PD-së, President, apo një qytetar i thjeshtë. Për mua ai është dhe mbetet vëllai më i mirë në botë, sepse është i tillë. Një njeri i dashur, i respektuar, që përpiqet të të ndihmojë, por mbi të gjitha ai është i drejtë. Ndaj siç më ka ndodhur që të dëgjoj njerëz që e shajnë, më kanë takuar edhe njerëz që e duan. Madje, kanë ardhur dhe më kanë dhënë dorën duke i uruar që të jetë me sa më shumë jetë, sepse tek ai shohin udhëheqësin e duhur. Por asnjëherë nuk kam ndenjur në të madh se jam motra e tij”.
Hajrie Ram Berisha.
Kodër Kamëz, 26 Gusht 2010
Në familje ajo ishte mbretëresha

Mësimi më i vyer që ju ka dhënë nëna, cili ka qenë?
Mësimi më i vyer, më i çmuari ishte ky: Ne kemi qenë një familje patriarkale qartësisht, por në aparencë në të vërtetë ne ishim një familje matriarkale. Familje në të cilën nëna ishte shumë influente në vendimet dhe vendimi i saj më pozitiv në jetën time ka qenë fakti se ajo më imponoi me kultin e motrës. Po.

“Kulti i motrës”, që do të thotë?
Ne ishim tre fëmijë, 2 vëllezër (Selimi e Salihi) dhe një motër (Hajria). Për çfarë ndodhte në familjen tonë, e para ishte motra në mënyrën më të padiskutueshme.

Mbështetje emocionale e të voglit Berisha…
Motra ishte 6 vjet para meje, ajo bënte gjithçka që të derdhte të gjithë dashurinë mbi mua. Më ka mësuar të lexoj 5 vjeç. Nuk kanë të përshkruar aktet e saj të dashurisë ndaj meje. Por në familje ajo ishte mbretëresha dhe nëna që vigjilonte me angazhimin total se mos po ndodh ndryshe dhe ndryshe nuk mund të ndodhte. Pse më ka shërbyer kjo? Për të më dhënë sensin e barazisë, shumë i domosdoshëm.
Sali Berisha

Kategori
Uncategorized

Rade Mihaljçiç: Shqiptarët janë vendas të Ballkanit, serbët kanë rrëmbyer tokat e tyre.

Historia e klases së gjashtë në Serbi tregon se shqiptarët janë vendas të Ballkanit dhe që serbët kanë rrëmbyer tokat e tyre.

Mediat beogradase raportojnë se ky është një detaj skandaloz i historisë së pretenduar mesjetare serbe, transmeton zeri.info Libri në fjalë është publikuar nga Instituti për tekstet dhe Mjetet Mësimore. Autor është Rade Mihaljçiq, profesor i Fakultetit të Filozofisë në Universitetin e Beogradit. Ai poashtu është anëtar i Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Republikës së Serbisë. Ndër të tjera, në tekstin e këtij libri thuhet se sllavët ishin emigrant, duke specifikuar serbët. “Vendasit janë shqiptarët, të cilët ishin pasardhës të ilirëve”. Autori i librit nuk ndalet me kaq, ai tregon edhe mbi pushtimet e osmanëve në trojet shqiptare, ku thekson se shqiptarët ishin pala e dëmtuar. Lidhu me këtë libër, ka nxitur reagime të shumta nga ana e historianëve serbë. Profesori universitar, John Deretic ka sugjeruar se duhet t’i bëhet një rishikim historisë dhe paraqitjeve të serbëve si pushtues të tokave të tyre, transmeton zeri.info “Në këtë libër mësimi thuhet se sllavët erdhën në Kosovë dhe Metohi, dhe atje ata gjetën Ilirët, të cilët janë shqiptarët e sotëm, në njëfarë forme ata rrëmbyen shtëpitë dhe fushat, dhe për këtë arsye ata ishin të detyruar të shkojnë në male dhe për të mbajtur bagëtinë. Kjo është skandaloze. Ne mund të mendojmë çfarë të doni, por jo më e keqe se kjo. Çfarë duhet të mësojnë fëmijët tanë nga kjo”, ka deklaruar i dëshpëruar historiani serb, Deretic. Ja biografia e autorit.

Ai ka lindur më 21 janar, 1937. Shumica e veprave të tij të merren me Serbinë mesjetare , sidomos perandorisë serbe dhe Betejës së Kosovës. Image Disa nga vepra e Mihaljçiqit janë: Rënia e Perandorisë Serbe (Крај Српског царства), 1975, 1989, 1989, 2001 Llazar Hrebeljanović – historia, kult, përkushtim , 1984, 1989, 1989, 2001 Heronjtë e legjendave të Kosovës (Јунаци косовске легенде), 1989, 1989, 1993, 2001 Beteja e Kosovës në histori dhe në traditën popullore , 1989. Heroi i panjohur , 1995 Beteja e Kosovës në Bugarštice dhe poemat epike, 1995 Memoria e kaluar dhe populli 1995 Historia serbe dhe kujtesa kombëtare , 2001 Vlera origjinale e vjetër materiale serbe , 2001 Ligjet, dokumentet e vjetra serbe , të vitit 2006.

Më shumë: http://shqiperiaebashkuar.al/2016/05/rade-mihaljcic-shqiptaret-jane-vendas-te-ballkanit-serbet-kane-rrembyer-tokat-e-tyre-2/

Kategori
Uncategorized

Hetuesi Shyqyri Çoku u dekorua pse shqeu prej gjymtyrëve Don Mikel Beltonë.

 

Edhe kjo veper kriminale ka ngja në burgjet e Enver Hoxhës në Shkoder!
Me kenë se Don Mikel Beltoja ishte Klerik Katolik Shqiptar, Kuvendi Popullor i Shqipnisë nuk e sheh t’ arsyeshme me diskutue dekoratat e diktatorëve terrorist. Krimet e komunizmit,… mund të diskutohen kur “Shqipnia të hyjë në Europë”, po Gjenocidi që asht ushtrue kunder Klerit Katolik Shqiptar jo! Né pikrisht per ato tmerre jemi pranue edhe në “Konferencen Islamike” me 2 Dhjetor 1992. Me çka mburrej Ramiz Alia?
Don Mikel Beltoja ka lé në fshatin Beltojë të Shkodres, me daten 17 Prill 1935, nga Prindët Gjergj e Prenda Beltoja. Nen kujdesin e Imz. Ernesto Çobës u pergatitë per me u ba meshtar në filozofi dhe teologji. U shugurue me daten 8 dhjetor 1961 në Shkoder.
Ishte famullitar në Dajç të Bregut të Bunës, e ma vonë në Barbullush.
U arrestue me daten 19 Prill 1973, pranë familjes së vet në Beltojë. U dënue 7 vjet në gjykaten e Shkodres me 6 Gusht 1973, dhe u ridenue “me vdekje” me 4 Shtator 1973.
Vëprimi i tij fetar mbas mbylljes së Kishave, trimnia në predikimin e Ungjillit, lufta kundër ateizmit dhe komunizmit enverian, e rreshtojnë me Martirët e Atdheut.
***
Për kohën që ishte i dënuem me vdekje, flet kjo letër e bashkvujtëses zonja Laura Keçi:
“Isha 16 vjeç kur u arrëstova dhe shprehja e parë që ndigjova porsa më futën në hetuesi ishte: Ç’ti bësh, po të ishte pak më e madhe në moshë do ta pushkatoja pamëshirë me priftin që sonte… dhe, më futën në një birucë aty afër tij.
Dua të tregoj si e torturonin njeriun e Zotit: Komandanti Basri Temja nga Lushnja i sillte gjellën Don Mikelit, që ishte i lidhun kambësh e duersh me sigjir në birucën e tij, ku prist vëndimin e Tiranës për pushkatim. Gjella si dukët ishte shumë e ngrohët mbasi nga djegëja e sajë ndigjohej virrma e Priftit që nuk mund të kapërdihej. Kur mbyllte gojën dëgjohej krizma e tasit të aluminit që rrokullisej nëpër çimento mbasi ia hidhte fëtyrës “supën” përvluese. Kjo ishte një torturë që përsëritej gati çdo ditë ose edhe dy herë në ditë. Një polic i birucave me emnin Shefik, vinte me çizmët e tija të randa, hapte birucën e Don Mikelit, veç, kur ndigjohej krizma e kockave të kupave të gjunjëve nga shqelmat që i binte të shkretit Prift. Goditjet ishin aq të forta sa që, betohëm, se kam ndigjue me veshët e mij kockat e Don Mikelit tue u thye…
Njëditë, përsonaliteti dhe vëndosmënia e Tij e friksoi antikatolikun Shyqyri Qoku, i cili shfreu dufin e tij patologjik prej sadisti tue e torturue aq shumë fizikisht Don Mikelin, sa, kur më mori mue fillë mbas tij në zyrën e hetuesisë, u tmerova dhe gati nxora zorrë e mushkni nga goja, kur pashë një bluzë të bardhë me të cilën na mbështillnin gjatë torturës, të lame me gjakun e pastër të Martirit dhe me njolla ngjyrë jeshile të bame nga vjelljet, prej shqelmave të tyne…
E mbajta vedin, u kapërdiva dy-tre herë për mos me kënaqë xhelatin e përbashkët të tonin e komandantin që ishte me te. Kur i pashë fëtyrat e tyne të zverdhuna si fëtyra të vdekuni që zbulonte ndërgjegjën e tyne të randueme me krime e, që shpesh edhe i kalonte në bisha të pavetëdijshme, m’u duk sikur po analizonin pafajsinë e Don Mikelit dhe peshën e randë të “fajeve” të mija, që nuk isha aspak ma shumë se 16 vjeçe… mora zemër nga qëndrimi i mpimë i këtyne dy kafshëve të tërbueme e, u thashë: Shihni vehtën në pasqyrë!… Shihni si jeni ba!… Moralisht jeni të dy të mposhtun nga Don Mikeli, ju jeni si të vdekun para Tij, Ai ka fitue mbi ju edhe pse fizikisht ndoshta, Ai asht i shkatrruem, ju jeni të shpartalluem në ndërgjegjën tuej mbasi nuk dini se për çka e torturoni. Kjo asht dëshmia ma e kjartë e fitorës së Jezu Krishtit përmes dyshepullit të Tij Don Mikelit, i cili, ju ban ju, me pa me sy praninë e Jezusit në tokë, kenjën e fuqisë së Zotit këtu, që na jep né forcë për me përballue torturat tueja…
Përgjegja e tyne kje vetëm kjo: Prandej asht tue ju ndihmue…
Kur pashë gjunjëzimin e tyne mora edhe njëherë zemër dhe ju thashë: Pse, ndihmë e vogël ju dukët ju lutja e Tij, ju e torturoni dhe Ai lutët për shpirtin tuej të kacafytun me djallin…Pse, a ndihmë e vogël ju duket ju që unë një vajzë e re nuk frigohëm aspak para jush?… Hë… pse nuk keni forcë me na mposhtë? Ku asht forca e atij kryexhelatit tuej? Veç, një virrëm qeni ndigjova: Dil jashtë… jashtë!… Aq shumë ishte torollosë sa kishte harrue se unë nuk kisha si me lëvizë, se isha e lidhun për karrigë. Kur u kujtue komandanti më zgjidhi, urdhnoi policin që ishte mbas dere me më çue në birucë. U shtrina përtokë si zakonisht por e kënaqun… fjeta pak…
Mbas pak kohe më doli gjumi nga zani i fuqishëm i Predikonjësit të Ungjillit. Don Mikeli ishte zgjue para meje dhe po bante lutjen e përditëshme për shpëtimin e shpirtit të torturuesve të Tij: Mos torturoni vëllaun tuej… Jam tue u lutë për shpëtimin tuej edhe pse ju më torturoni mue, kërkoni falje Jezusit, se Ai asht aq i mëshirëshëm sa ka me i falë gjynahet tueja… Mos kini turp me ju drejtue Nanës së Tij, Virgjinës Mari, Ajo asht Nana e gjithë njerëzimit, asht edhe Nana e juej… Pendohuni!..Tregoni edhe Hoxhës e Shehut, se edhe ata që nuk kanë lanë gja pa ba mbi kristjanët dhe besimtarët e Zotit, edhe ata kanë dyert e hapuna tek Zemra e Nanës Mari, tregoni se ndëshkimi i Zotit asht aq i madh për krimet që kanë ba sa fundi i shekujve nuk ka me i shpëtue… Tregoni atyne që me krimet që kanë ba kanë shkretnue familjet Shqiptare dhe kanë vorfnue edhe kombin tonë… Hiqni dorë nga vrasjet e djelmëve, vëllazënve tuej, mos veshni  zi nanat, motrat e gratë Shqiptare që tash sa vjet nuk i kanë hjekë rrobat e zisë… I thoni damave të tyne mos u kënaqni me vrasjët  e gjakun e bijve e bijave të Shqipnisë! Keni harrue se jeni tue vra Shqiptarë! Shkatrruet Atdheun!
Ndigjova se u hap biruca numur 3, ku ishin dy përsona për çështje ordinere dhe u futën në birucën ku ishte tue predikue Don Mikeli. Filluan me i ra me shqelma mbasi torturat që i banin ata Priftit, ishin mjet lehtësues për vuejtjen e tyne. Shpesh ata i çonin në dhomën e Tij për me e zgjue nga dremitja e agonia e vuejtjes së vazhdueshme.
Erdhi një kohë që zani i Tij ndigjohej ma rrallë, filluen me i ba gjylpana për me e vue në gjum. Tashti e kuptoj se i banin gjylpana se, kur fillonte me i ikë efekti, ndigjohëshin gjamët e dhimbjeve e si nëpër gjum fliste: Ah, moj nanë… nuk kam kockë të pathyeme…Ah, sa janë kah më dhambin eshtnat!..
Ai vuante pandërpremje e bashkë me Té edhe unë, që ndigjojshe me veshë dhe, shpesh, nga një vrimë e vogël e derës e shihja tue e marrë rrëshqanë për me e çue në tortura, ose tue e këthye nga zyrat e tmerëshme të hetuesisë ku, vuejtjet ishin ma të mëdha se ata të fundit të ferrit. Asnjëherë nuk e pashë atë njeri tue u këthye me kambët e veta në birucë…por gjithmonë zharg…
Mbas pak ditësh, nuk mora vesh sësi isha zhytë në një gjum deke. Po shihja andrra të llahtarëshme, vuejtje, tortura, gjak, një tmerr i vërtetë më kishte pushtue, u dridhësha si thupra në ujë nga frika, një frikë që nuk e kuptoja nga vjen.
Isha mbushë me vajë, vajë frike apo dëshprimi nuk e kuptoja, një tmerr i vërtetë….isha e lame në djersë… Disi u skapullova kur pashë se jam në birucë por, sidukët, ndër andrra kisha lëshue ndonjë thirrje, veç kur pashë sportelin e hapun të derës prej ku shihej fëtyra e kriminelit Alush Bakalli, që me gisht vërtikal para gojës lëshoi një sh sh sh…t!!, shenjë me të cilin urdhnonte heshtje… Një lëvizje rojesh jo e zakonëshme në atë orë. Nuk dija çka ka ndodhë… Edhe zhurma që më zgjoj ndryshonte, mujta me dallue zanin e katilit Shyqyri Qoku, që i vërriste Don Mikelit: Pusho… pusho, po të tham… Këtë herë dallohej se nuk ishte vetëm. Në atë lamsh mendimësh përzi me zhurmën e vargojve ndigjova zanin e Don Mikelit, e zemra m’u mbush me vajë.
Ishte mjedis kafshëve të egra që donin ta shkynin, e thërriste: “O Jezu Krisht! Zoti em, më jep forcën e fundit, o Shenjtja Mari, Nana e eme e përjetëshme për të fundit herë po të kërkoj, fali vëllaznit e mijë, kij mëshirë për ta se nuk dinë shka bajnë! Fali o Krisht! O Zot ndihmoje Shqipninë me shpëtue nga këta kriminelë komunistë. Zoja e Bekueme, Nana e Krishtit dhe e gjithë Botës, lutju Birit tand Zotit tonë Jezu Krishtit, që të më pranojnë në Mbretninë Qiellore, në duert Tueja të Bekueme ardhët Shpirti em!…Rrnoftë Shqipnia, Rrnoftë Krishti!”
Zani i Tij sa vinte e fikej derisa nuk u ndigjue ma… U mbyllën edhe shulat e dyerve…edhe dryjtë. Isha me sy nga dritaria tue vështrue nëse ndigjohet prap zani i Tij por, kuptova ma vonë se isha ngritë kot për një kohë të gjatë, derisa, u kujtova se iku!
Ai iku në Mbretni të Qiellës…
Jam kenë interesue se çka u ba me Don Mikelin, mbasi e morën atë natë, nga një roje që ndryshonte pak nga të tjerët me emnin N. Ai më pat tregue se janë nisë për Tiranë dhe rrugës i kanë ba një ingjeksion dhe ka vdekë. E kanë çue të vdekun në Ministrinë e Mbrendshme dhe prej aty e kanë futë në një kasetë frigoriferike me nr. 7 (shtatë). Mendonte se Ai asht coptue nga mjekët e besueshëm qeveritarë për studim, nga studentët e fakultetit të mjeksisë së Universitetit të Tiranës.
Atëherë, dhe sot, që ka kalue një çerek shekulli nga kjo ngjarje, i drejtoja dy pyetje vehtës për këtë njeri që torturohej aq mizorisht nga kriminelët komunistë: 1. Pse e torturonin ndryshej nga të tjerët dhe, 2. Ku i merrte forcat Don Mikeli për me përballue ato tmerre vuejtjesh?- Gjithmonë e njajta përgjegje: E para, vetëm pse ishte Prift Katolik dhe e dyta, Ai fliste me Jezu Krishtin çdo çast që goditej nga kriminelët… Vetëm Ai e forconte Até dhe mue…Gjithmonë kam besue se Don Mikeli asht Shenjt i pashpallun në Mbretninë e Qiellit! Ai asht i përjetëshëm në kujtimet dhe lutjet  e mija!
Shkodër, 15 shtator 2000    Bashkëvuejtësja e Tij,  Laura  Keçi  d.v.”
Nga shkrimi i z. Gjergj Kola, në librin “Martirizimi i Kishës Katolike Shqiptare”, kam shkëputë pak rreshta për me plotësue portretin e Martirit Don Mikel Beltoja, i cili asht arrestue pse ka thanë: “Dashnia e Zotit asht e përjetëshme, drejtësia e njerëzve asht e përkohëshme… Bashkë me bukën e përditëshme duhet t’i jepni fëmijëve edhe virtytin. Atdheu forcohet nga virtyti i bijve tuej. Dëvotshmënia ndaj Zotit asht dëvotshmëni ndaj Kombit.” Kjo ishte “agjitacioni e propaganda”, për të cilat dënohej Don Mikeli…”
Nga një deshmi e një personi që asht kenë i pranishem kur asht nxjerrë nga dega e mbrendshme e Shkodres kam veçue këte thanje: “Don Mikel Beltojen kur ka shkue terroristi Shyqyri Qoku me e marrë per me e pushkatue, e ka gjetë tue ba lutjen e fundit nder gjunjë…Bashkë me kriminelët tjerë e kanë kapë dhe e kanë shkye per gjymtyrësh, ashtu të vdekun e kanë nisë per Tiranë. Ai ka dalë i shkymë nga Dega e Shkodres… Atë ditë asht kenë data 10 Shkurt 1974.” (Dëshmi gojore nga NP, 1992)
Shpesh, pyes veten: “Cilit shekull i perkasin terroristët Enver Hoxha e pasuesit e tij barbarë, që vazhdojnë me kenë ‘heronjë’, vetem, pse vrisnin e shkynin Klerikë Katolik Shqiptar e Atdhetarë të nderuem? Si mundet me u heshtë perballë këtij Gjenocidi?!”…

=============

Dekorata për rojet dhe shërbëtorët shkresorë të Enver Hoxhës

Te të dekoruarit spikasin edhe hetues të grupit të deputetëve në vitin 1947, gjyqtarë që dënuan me vdekje Pjetër Arbnorin e Uran Kalakullën në vitin 1961 apo sigurimsa që drejtonin goditjen kundër “grupimeve kundërrevolucionare në Tiranë”

Publikojmë sot të tjerë emra të dekoruar në listën e zezë të persekutorëve komunistë me rastin e 70 vjetorit të pushtimit të Shqipërisë nga kolera e kuqe. Siç edhe mund të merret me mend, fjala “veteran” nuk ka kurrfarë kuptimesh të tjera, përveçse në shumicën e saj, me fjalën persekutor. Lista është shumë e gjatë, e mbushur me persekutorë  plot e përplot. Te ta do të vësh re larminë e emrave. Merita të veçanta kanë personat që kanë shërbyer pranë partisë e shokut Enver.

Orhan Frashëri
Lindur në vitin 1922 në Tiranë, banon në Berat. Hetues e prokuror në dhjetëra procese politike. Ndër të tjera ka dënuar me vdekje djalin e Teme Sejkos, Sokolin.

Arben Puto
Lindur në vitin 1924 në Gjirokastër. Historian i periudhës komuniste. Kunat i anëtarit të Byrosë Politike, Manush Myftiu. Ka dhënë disa dëshmi që janë përdorur në gjyqin special në vitit 1945.

Arif Bizhga
Lindur në vitin 1925 në Kardhiq të Gjirokastrës. Oficer Sigurimi. Ka qenë me shërbim të posaçëm pranë Enver Hoxhës në vitet 1948-1950.

Jorgo Polo
Lindur në vitin 1925 në Qeparo, Vlorë. Oficer Sigurimi. Oficer Sigurimi. Hetues. Ka marrë në dhjetëra procese politike. Kujtohet kur në moshë të re, hetoi “grupin e deputetëve” së bashku me të dekoruar të tjerë.

Kasem Trebeshina
Lindur në vitin 1925 në Berat. Themelues i armës së Sigurimit të Shtetit në organikën e parë. Figuron oficer drejtimi i Seksionit të 1-rë të Drejtorisë së Mbrojtjes së Popullit që merrej me goditjen e elementit kundërshtar.

Xheladin Krifca
Lindur në vitin 1926 në Dibër të Madhe. Profesioni i parë marangozi, por i specializuar në Bashkimin Sovjetik. Oficer Sigurimi. Ka pasur shumë funksione në këtë armë. Po ashtu hetues me dhjetëra procese. Ka mbuluar shumë funksione në Drejtorinë e Parë dhe Drejtorinë e Tretë të Sigurimit të Shtetit. në vitet 1969-1974 ish zëvendëskryetar i Degës së Punëve të Brendshme Shkodër. Në vitet 1974 – 1981 ishte kryetar i degës së grupimeve kundërrevolucionare në Drejtorinë e Punëve të Brendshme Tiranë.

Reshat Nepravishta
Lindur në vitin 1927 në Nepravishtë. Gjyqtar i proceseve politike. Ka dënuar me vdekje Pjetër Arbnorin e Uran Kalakullën.

Sevo Tarifa
Lindur në vitin 1927 në Gjirokastër. Sekretar i shokut Enver. Merita e vetme e tij është se ka punuar pranë komandantit, e për këtë e meritonte një teneqe vlerësuese.

Hajdar Çakërri
Lindur në vitin 1926 në Vlorë. Oficer Sigurimi. Hetues me disa procese.

Dionis Mërkuri
Lindur në vitin 1931 në Katakolo, Greqi. Oficer Sigurimi. Hetues me disa procese.

Kategori
Uncategorized

Fajin E Kanë Grekët, Serbët, Sorosi, Homoseksualët, E Më Së Shumti Ti Legen.

Shkruan: Edison YPI

Fajin e kanë grekët, serbët, Sorosi, homoseksualët, e më së shumti ti legen

Ermal Hasimja

Fajin e kanë grekët, serbët, Saliu, Sorosi, homoseksualët, iluminati, thatësira, përmbytja nga rreshtimi i planetëve, shejtani që shkundi brekët në Drin, Çurçilli që na fali te Stalini etj.
More po kemi qindra vjet që ankohemi e nuk po zgjidhim gjë!
Po sikur, larg qoftë, ta kemi fajin vetë?
Ti plehra që hedh plehrat nga makina.
Ti 20 vjeçar që futesh te forumi rinor se do të gjesh punë në shtet dhe ka goca të bukura.
Ti legen që voton për hajdutët.
Ti burrë-lavir që shet votën.
Ti trim i madh që vret dikë sepse të pa shtrembët.
Ti polic që ruan parcelën e kanabisit.
Ti mësues që mashtron nxënësit e prindërit me 10 qyl.
Ti pedagog që shet notat në provim.
Ti komunist me fuoristradë që qan për Çavezin dhe nuk pranon më pak se 30 për qind në tender.
Ti drejtor që shpik ligje dhe i merr shpirtin biznesit se ashtu e ke parë në Itali.
Ti Ilir që je bërë Jorgo se ke ndryshuar emrin në Greqi dhe quan Rashicën tradhtar se do të luajë me Kosovën.
Çfarë do t’u lemë fëmijëve?
Borxhe dhe ankesa?
Po sikur ta bënim si gjermanët?
Domethënë, po sikur të punojmë?
Po sikur t’ia nisim nga vetja?

Kategori
Uncategorized

Edhe i vdekur i mban sytë nga Jugosllavia.

Nga REXHEP SHAHU/

(fragmente nga libri  në proces për Havzi Nelën)

Natën e 10 gushtit 1988 e varën Havzi Nelën në dalje të Kukësit, pranë sheshit të axhensisë së udhëtarëve, në vendin më të populluar me njerëz.
Të nesërmen në mëngjes shokët e partisë e të pushtetit të Kukësit shkojnë ta shohin armikun e varur. Nuk pipëtinte asgjë rrotull. Qetësi. Pëshpëritje nuk dëgjohen aty rotull. Ndoshta dy Drinat, i Bardhi e i Ziu, fëshfërijnë.
E shihni, edhe i vdekur ky armik i mban sytë nga Jugosllavia, tha njëri nga shokët e partisë, si për ta bindë veten e tij dhe të tjerët se është bërë mirë që partia e vari këtë armik të popullit. Këtë fjalë e mori era dhe ma ruajti mua gjithmonë. E dëgjoi ndonjë zog i trishtuar këtë fjalë dhe edhe zogu iku larg, sa më larg armikut dhe shokut të partisë.
Havzi Nela i varur në litar, me këmishë të zbërthyer e me bark jashtë, nuk e dëgjonte dot shokun e udhëheqjes së partisë. Havziun që lëkundej në litar era e kishte sjellë nga kishte dashtë ajo. Era, ajo e liga erë që frynte fllad, fllad gushti, fllad natë gushti, ia kishte kthye fytyrën nga Kosova, të cilën shoku i udhëheqjes së partisë e quante Jugosllavi. Se shoku i udhëheqjes së partisë nuk e dinte as donte ta dinte as ta pranonte as ta ndjente Kosovën, e cila ishte e huaj për shokët e udhëheqjes së partisë, ishte Jugosllavi për shokët e partisë. Havziu nuk i përgjigjej dot e ti thoshte se era më ka lëkundë dhe më ka kthye nga Kosova dhe ndoshta kjo është piktura a skulptura më e bukur e Havzi Nelës që era e zoti kishte bërë atë mëngjes, duke e kthye të varurin me fytyrë nga Kosova.
Aq afër armikut të varur sa iu afruan shokët e partisë e të pushtetit nuk i ishte afruar askush Havziut pos policëve që e kishin varë. I njejti polic qe u gjend prane tij kur u var, u gjend edhe castin kur u shplue prej gropes se shtylles elektrike ku e kishin varrose Havziun ne kembe, i ulur pak ne stomin e gropes se shtylles…
Nuk guxonte askush të afrohej. As të fliste ndonjë fjalë. Jo t’i fliste Havziut, por as zogjve nuk u drejtoi askush asnjë fjalë atë ditë që u gjet i varur Havzi Nela prej shtetit te sheshi pranë axhensisë së udhëtarëve në Kukës. Askush nuk ia la vetit të thoshte ndonjë fjalë, siç ia la vetit ai shoku i partisë që tha se “edhe i vdekur ky armik i mban sytë nga Jugosllavia”. Pëshpëritje a pëshpërima pati, por pëshpërima periferike, siç raportonin njerzit e sigurimit të shtetit. Aty pranë të varurit asnjë pëshpëritje, asnjë lutje, asnjë fjalë veç mallkimit në formë konstatimi të shokut të udhëheqjes që tha se edhe i vdekur armiku Havzi Nela i mbante sytë nga Jugosllavia.
Hetimi për Havzi Nelën që plagosi policin me pistoletë ndoshta është hetimi më i shpejtë e më i rrufeshmi që ka ndodhë ndonjëherë në historinë e hetimeve në dekadën e fundit të diktaturës komuniste.
Gojë më gojë e vesh më vesh ia përcillnin njëri – tjetrit punonjësit e Degës së Punëve të Brendëshme, të hetuesisë e prokurosisë, herë si përkrahje për mirë e herë si frikë apo si kundërshtim, thëniet e ndonjë hetuesi të Havziut, të cilët të ndodhur para presionit që ta hetonin urgjent çeshtjen, ishin shprehur pa kujdes duke thënë, çfarë ka bërë mor vëlla ky Havzi ziu, çfarë ka bërë mer jahu ky njeri që duan ta gjykojnë kaq shpejt. Ku e ka rrezikshmërinë aman Havziu në hekura… Është skandaloze që po na nxitojnë kështu. Ka plagosë një polic mer vëlla. E çfarë ka që nxitohet kaq shumë, ai nuk po na shpërthen burgun, nuk po na ikën askund…

NUK THEM SE JAM TRIM

Nuk them se jam trim, jo, as frikacak,
Thellë n’afshet e shpirtit më grafllon guximi;
Vdekja për liri nuk më tremb aspak,
Si e duron robninë zemra e nji trimi?!

Pse or pse t’kem frikë, frikë se mos po vdes?!
Oh, çfarë marrie, ndoshta faj për mue!
T’ecësh zvarrë si krimb, t’mos jesh kurrë serbes,
Këtë s’ia fali vetes, kjo më ban me u mendue.

Pse t’më dhimbset jeta, pse u dashka kursye?
Veç me përtypë bukën, me u rropatë si kalë?
Pa nji fjalë ngushllimi, pa nji ditë lumnie,
Unë skllav i bindun, tash, kur s’jam as djalë.

Deri kur durim, deri kur me shpresë?
Jo, jo, mos m’i thoni, këto fjalë nuk i due.
Me durim e shpresë nuk due të vdes
Si jeta dhe vdekja duhen meritue.

S’meriton asnjenën kur mbetesh gur varri
Ndaj rri e mendohem jetës me i dhanë fund.
Le të kënaqet hasmi, le të qeshë i marri!
Liria më thërret, vdekja nuk më tund.

Arrën, nandor 1987
(Kjo është fotoja e fundit që i është bërë në hetuesinë e Kukësit sa Havziu ishte gjallë, pak ditë para se ta varnin në litar, me 10 gusht 1998, në një shesh- udhë në periferi të Kukësit)

Kategori
Uncategorized

Kufizohet lëvizja e lirë për shqiptarët/ Ja rregullat e reja për të lëvizur në vendet e BE.

Kufizohet lëvizja e lirë për shqiptarët/ Ja rregullat e reja për të lëvizur në vendet e BENdonëse Shqipëria nuk është ende pjesë e Bashkimit Europian, qytetarët shqiptarë kanë të drejtë të udhëtojnë në zonën Shengen pa pasur nevojë për viza.

Megjithatë, ata duhet të respektojnë disa rregulla, ndaj të cilave duket se nuk ka tolerancë. Ministria e Punëve të Brendshme ka publikuar sot disa informacione me rëndësi, të cilat duhet t’i keni parasysh përpara se të nisni udhëtimin tuaj në Shengen.

Pjesë e njoftimit janë edhe dënimet e BE-së për këdo që shkel këto rregulla.

NJOFTIMI I PLOTË

Çfarë duhet të keni parasysh kur udhëtoni në zonën Shengen?

1-Duhet të keni pasaportë të vlefshme biometrike

Sipas rregullave të reja, qytetarët shqiptarë me pasaportë biometrike mund të qëndrojnë në zonën Shengen, (që përfshin Islandën, Norvegjinë, Zvicrën, si edhe të gjitha shtetet anëtare të BE-së, përveç Mbretërisë së Bashkuar dhe Irlandës) maksimumi 90 ditë që nga dita e hyrjes brenda një periudhë kohore prej gjashtë muajsh (180 ditë).

Periudha fillon që nga momenti kur ju hyni për herë të parë në këtë zonë, brenda periudhës gjashtë mujore. Për shembull, nëse më datë 1 janar ju hyni për herë të parë në zonën Shengen, periudha e ardhshme gjashtë mujore fillon më datë 1 korrik.

Nëse udhëtoni shpesh në zonën Shengen, duhet të numëroni ditët e mbetura nga periudha gjashtë mujore. Pra, ju mund të bëni disa udhëtime afatshkurtra, me kusht që kohëzgjatja e tyre të mos kalojë 90 ditët brenda periudhës gjashtë mujore (180 ditë).

2 – Duhet të justifikoni qëllimin e udhëtimit nëpërmjet dokumentesh

Për vizitë familjare

Kur deklarohet në kufi se po udhëtohet për vizitë tek një i afërm, duhet të jepet informacion mbi të dhënat e personit pritës, adresa e tij, numër telefoni etj.

Për turizëm

Kur deklarohet në kufi se po udhëtohet për turizëm, për pushime, i pavarur nga pritja apo shoqërimi i një personi tjetër etj., duhet të paraqitet një rezervim hoteli, bileta e kthimit (nëse udhëtohet me avion apo mjete të transportit ujor), si dhe të ardhurat financiare që keni me vete.

Për kontroll mjekësor

Kur deklarohet në kufi se po udhëtohet për arsye shëndetësore, paraqitet rekomandimi i institucionit shëndetësor shqiptar, si dhe konfirmimi i institucionit shëndetësor ku do shkohet.

Për aktivitete

Kur deklarohet në kufi se po udhëtohet për aktivitete të ndryshme, paraqitet dokumentacioni mbi aktivitetin për të cilin personi është ftuar.

Udhëtimi me makinë

Kur udhëtohet me makinë, duhet të keni dokumentacionin e nevojshëm, leje ndërkombëtare drejtimi automjeti, patentë ndërkombëtare dhe karton të gjelbër sigurimi ndërkombëtar të makinës.

Sigurimi shëndetësor

Në të gjitha rastet duhet të keni siguracionin shëndetësor për periudhën e qëndrimit.

3 – Duhet të paraqisni garanci financiare për kohën e qëndrimit

Sipas Kodit Shengen (neni 6/4) “Mjetet e jetesës do të vlerësohen në përputhje me kohëzgjatjen dhe qëllimin e qëndrimit dhe duke iu referuar çmimeve mesatare në shtetin ose shtetet anëtare shumëzuar me numrin e ditëve të qëndrimit.

Vlerësimi i mjeteve të mjaftueshme të jetesës mund të bazohet në paratë, kontrollet e udhëtarëve dhe kartat e kreditit.

Deklaratat e sponsorizimit dhe letrat e garancisë nga pritësit, gjithashtu mund të përbëjnë dëshmi të mjeteve të mjaftueshme të jetesës.

Sipas Kodit Shengen

Dokumentet mbështetëse që vërtetojnë plotësimin e kushteve të hyrjes janë:

(A) për udhëtimet e biznesit:

(I) një ftesë nga një firmë ose një autoritet për të marrë pjesë në takime, konferenca apo ngjarje që lidhen me tregtinë, industrinë ose punën;

(Ii) dokumente të tjera që tregojnë ekzistencën e marrëdhënieve tregtare ose marrëdhënieve për qëllime pune;

(Iii) biletat e hyrjes për panaire dhe kongrese; (B) për udhëtimet e ndërmarra për qëllime studimi ose llojet e tjera të trajnimit:

(I) certifikatën e regjistrimit në një institut mësimor për qëllime të ndjekjes së kurseve profesionale ose teorike në kuadër të trajnimit bazë dhe të mëtejshëm;

(Ii) kartat e studentit ose certifikatat për kurset e ndjekura;

(C) për udhëtimet e ndërmarra për qëllime turizmi ose për arsye private:

(I) dokumentet mbështetëse në lidhje me strehimin: – një ftesë nga pritësi nëse qëndron te një i tillë; – një dokument mbështetës nga institucioni që ofron strehim ose ndonjë dokument tjetër të përshtatshëm që tregon vendndodhjen e parashikuar;

(Ii) dokumentet mbështetëse në lidhje me itinerarin: – konfirmimin e rezervimit të një udhëtimi të organizuar ose ndonjë dokumenti tjetër tëpërshtatshëm që tregon planet e parashikuara të udhëtimit;

(Iii) dokumentet mbështetëse në lidhje me kthimin: – një biletë të kthimit ose vajtje-ardhje;

(D) për udhëtime të kryera për ngjarje politike, shkencore, kulturore, sportive ose fetare ose për arsye të tjera: ftesat, biletë e hyrjes, regjistrimet ose programet ku thuhet ku është e mundur emri i organizatës pritëse dhe kohëzgjatja e qëndrimit ose ndonjë dokument tjetër përkatës që tregon qëllimin e vizitës.

*4 – Duhet t’u përmbaheni rregullave të qëndrimit (ndalohet punësimi i paligjshëm)*

Sipas rregullave të reja, nuk mund të punohet në shtetet e zonës në kundërshtim me ligjin.

Rregullat që aplikohen vetëm për qëllime udhëtimi, nuk u japin të drejtë qytetarëve shqiptarë për të qëndruar më shumë se 3 muaj dhe as të drejtën për t’u punësuar, apo për të kërkuar azil, në këto shtete.

Ata shtetas që kanë ndërmend të punësohen apo të studiojnë për një periudhë që tejkalon 90 ditët, më parë duhet të aplikojnë për vizë afatgjatë ose për leje qëndrimi, pranë ambasadës apo konsullatës së shtetit ku dëshirojnë të shkojnë.

Është e ndaluar të punohet në zonën Shengen pa leje pune apo të jetohet aty pa lejen përkatëse të qëndrimit.

Punësimi i ligjshëm i shtetasve shqiptarë në një prej këtyre vendeve, do të mundësohet vetëm nëpërmjet lejeve të punës.

Lejet e punës mund të merren vetëm në bazë të kontratave të punës dhe vizave të tipit D të cilat merren në ambasadën e atij vendi në të cilin është marrë kontrata e punës.

Nëse një qytetar shqiptar ka siguruar një kontratë të vlefshme pune, atëherë ai do të mund të pajiset në Shqipëri me një vizë të tipi D dhe më pas, këtë vizë do ta kthejë, në vendin përkatës, në leje qëndrimi, me një afat deri në një vit.

5 – Masat që merren ndaj shtetasve që shkelin rregullat e qëndrimit.

Qytetarëve shqiptarë do t’u kërkohet që të zbatojnë disa kërkesa dhe rregulla, jo vetëm gjatë hyrjes në vendet e BE-së por edhe gjatë qëndrimit të tyre në këto vende.

Nëse qytetarët shqiptarë do të shkelin këto rregulla, ata do të bëhen subjekt i largimit apo deportimit me forcë, veprim i cili shoqërohet gjithmonë me ndalim hyrje nga 1-5 vjet.

Për një kategori shkeljesh të rregullave të qëndrimit, shtetet anëtarë të BE-së aplikojnë masa administrative gjobe, të cilat shkojnë deri në 3000 euro. Në rast se këto shuma nuk paguhen, atëherë personi i gjobitur nuk do lejohet të hyjë në atë vend, që i ka vendosur gjobën, deri sa ta paguajë atë me gjithë kamatë vonesën.

Me rëndësi është të dihet se cilat janë këto rregulla që shtetasit shqiptarë nuk duhet të shkelin:

• së pari, nuk duhet të shkelin afatin e lejuar të qëndrimit që është 90 ditë për 180 ditë.

• së dyti, nuk duhet të shkelin legjislacionin vendas, kryesisht atë mbi punësimin.

Pra, nëse kapen duke punuar, ata bëhen subjekt i largimit dhe ndalimit të hyrjes.

• së treti, nuk duhet të bëhen problem për sigurinë publike, apo të përfshihen në aktivitete kriminale.

• së katërti, nuk duhet të bëhen barrë publike. Barrë publike janë personat të cilët nuk kanë të siguruar strehimin, ushqimin apo nevojat e tjera jetësore.

E thënë në mënyrë të përmbledhur, nëse shtetasit shqiptarë do të shkelin kushtet e lejuara për hyrjen dhe qëndrimin në një nga vendet e BE-së, atëherë ata do të penalizohen individualisht, – do t’u ndalohet hyrja në të gjitha vendet e BE-së për një periudhë deri në 5 vjet.

Kategori
Uncategorized

Dëshmia tronditëse e spiunit grek për krimet, Kontrabandën Kurvëri Poshtersi në Sigurimin e shtetit.

Dëshmia tronditëse e spiunit grek për krimet, Kontrabandën Kurvëri Poshtersi në Sigurimin e shtetit.

Letra

Vdekje Fashizmit

Liria e Popullit

Komitetit Çentralë të Partis P. Shqipnis

I nënëshkruari Niko Braçis. Antari i partis P. greke që bënja pjesë në organizatën anti-fashiste greke të Gjirokastrës, dhe me shërbimë pran seksionit sigurimit Gjinokastrës, me punë kapter ju parashtroj sa më posht vijon.

Unë jam nji ushtarë i Ellasit i cili kamë ardhur në Shqipëri që në prillë të vitit 1945 mbasi ndiqesha nga monarko-fashistat grekë.

Për më tepër kliko linkun.

https://plus.google.com/106518131937434503325/posts/2AjRynidueU

Kategori
Uncategorized

Deka e Burrnija.., Gjergj Fishta.

Deka e Burrnija.., Gjergj Fishta

Gjergj Fishta, Giorgio Fishta,
Qitë dhamët porsì lata t’prehta,
Zgaver kerrçikët e plasaritët shtanguemun,
Kosen pështetun permbì kocka t’ngrefta
T’cepit tshpulpuemun,
Atjè n’maje t’mjerueme t’rruzullimit,
Zymtë e me ‘i hije t’trishtueshme, t’permnershme,
Lshue krahve ‘i haver t’zezë, si rê thellimit,
Rri Deka e tmershme.
Prej avisit t’humnerevet, t’gropueme
Këthelltë në rrashtë të thatë, plot mizorië,
Të haptë terthoren e natyrës s’krijueme
Kundron me mnië,
E idhtë asa’ i kercnohet. Nji perqethtë
Acarr, atbotë, natyrës i shkon nper tejza,
Amull i cilli ja ngurron të njethtë
E jetës nder fejza.
Me u zbè nisë rrezja shî n’gurrë t’vet t’shkelqyeshme;
Bresë dryshku njeshet, n’at shauret, mbi rrota
Të moknës s’rrokulliës, e boshtit rryeshem
I vjen rreth bota.
Felgruemun njerzit nên tiara struken;
Per nên kunora pshtimin atà lypin;
Depertojnë rêt e nalt kahë qiella zhduken;
N’angra t’dheut zdrypin;
Por kot. Mizore ajo m’kosë t’vet kah siell,
Shungllon thellimi per nên kupë t’Epirit;
Gjarpen rrefeja lvitet neper qiell,
E nên kamë t’nierit
Kthelltë shperthen gjini i tokës. Tuj bulurue
Gukson Vulkani zhari, flakë e shkndija;
Tallaz m’tallaz nisë deti me gjimue:
Ulron stuhija.
E para Dekës, at herë, biën rob Mbreta;
Shkrifen mbretnië, gjytetet kulm rroposen;
Ka’ ajo siell kosen.
T’poshtrat me t’eprat vise pshtillen n’vàj,
E mnertë kah kosa cepit t’Dekës të shkulet;
Kah m’kordhoklla londitë kerrçiku i sajë,
Shekllì perkulet.
Vetem s’perkulet para Dekës njaj trimi,
N’zêmer të cillit nuk randojnë punë t’liga,
E qi s’e ndalë, kû atê t’a lypë perlimi,
As paja as friga.
Per nên murojë t’ndergjegjes s’vet t’kullueme,
Atjè n’kufî t’Atdheut a se në truell
T’Elterit shîjt, pa u tutë, aj Dekës s’shemtueme
I rrî kundruell.
Perpara tij shkon moti rreth t’u endun;
Vjen fati i nierit t’u ternue pa dà;
Tash Mbreten n’burg, tash shkanha m’fron të permendun
Kan per t’u pa:
Por, ngulë aj synin m’ideal t’naltueshem,
Si ‘i kep qi vala s’mundet n’dèt m’e lkundun,
Sido qi t’dajë neshtrasha e dheut t’mjerueshem,
Ngelë m’vend pa u tundun.
Jo, po: as n’flakë t’armvet nuk velon aj sye,
As buzës s’humneres nuk i dridhet thêmra:
Sheklli, po, marë me pasë per t’u shperthye,
S’i ban lak zêmra.
Rekton marë jeta per nên fyell t’kerrcik’e
Te Dekës s’shemtueme, t’permnershme, mizore:
Vetëm Burrnija – nji Burrnië çelike
Asa’ i rrshet dore.

Kategori
Uncategorized

Si e ç’qeu hetuesi SHYQYRI ÇOKU PREJ GJYMTYRËSH PRIFTIN DON MIKEL BELTOJA.

PARA 44 VJETESH hetuesi SHYQYRI ÇOKU E SHQEU PREJ GJYMTYRËSH PRIFTIN DON MIKEL BELTOJA.
Edhe kjo veper kriminale ka ndodhur ne burgjet e Enver Hoxhës në Shkoder!
Gazetari Tedi Blushi ka botuar
LISTA E TË DEKORUARVE: FUNKSIONARË TË LARTË TË PPSH, DREJTUES TË LARTË DHE BASHKËPUNËTORË TË SIGURIMIT TË SHTETIT, PROKURORË, GJYKATËS

Lista e plotë të drejtuesve të PPSH, Sigurimit të Shtetit, prokurorëve, hetuesve, gjyqtarëve e dëshmitarëve, thënë shkurt “xhelatëve të komunizimit” të dekoruar nga qeveria lista ka qenë “sekret” dhe zbulohet për herë të parë me faksimile zyrtare!”
U morë nga GAZETARI Tedi Blushit

1. SHYQYRI ÇOKU – Hetuesi i At Zef Pllumit (“Rrno vetëm për me tregue”) dhe ka shqyer gjymtyrët Dom Mikel Beltojës dhe ekspert i torturave ndaj akademikve të moshuem e të rinjë meshatrë katolikë të Shqipnisë së Veriut.
2. ISA MILOTI – Oficer i Sigurimit të Shtetit (Shkodër)
3. RAKIP BEQAJ – Zv/Drejtor i Përgjithshëm i Sigurimit të Shtetit
4. GANI KODRA – Shefi i Sigurimit të Byrosë Politike
5. XHAFER PEÇI – Drejtor i Drejtorisë së Kufirit në Ministrinë e Punëve të Brendshme dhe që nga viti 1972 deri në vitin 1982, ka kryer detyrën e Komandantit të Gardës së Republikës
6. MARK DODANI – Figura emblematike e Sigurimit të Shtetit me pseudonimet “Xhakoni” e “Studenti”, i cili mbante lidhje direkte me Mehmet Shehun e Kadri Hazbiun, aktiv në goditjen e disa grupeve diversante siç i cilësonte regjimi.
7. MURAT KAMANI – Prokurori ushtarak i Beqir Ballukut, Petrit Dumes, Hito Çakos e Rrahman Parllakut, e vlerësoi grupin “komplotist” duke kërkuar dënimin e tyre me vdekje.
8. ANASTAS KOROVESHI – Gjyqtar i Gjykatës së Lartë Ushtarake në Tiranë
9. QEMAL HYSENAJ – Kryetari i Degës së Punëve të Brendshme të Fierit
10. ERNESTO JAKOVA – Zëvendësdrejtori i Institutit të Studimeve Ushtarake, Ish-Gjeneral Major, i dënuar me grupin e të ashtuquajturit “Puçi ushtarak ‘74″
11. JANI PASKO – Kryetar i rrethit Berat
12. MUSTAFA BEQARI – Oficer i Degës së Punëve të Brendshme
13. RAHMAN PARLLAKU – Kandidat i Komititetit Qendror të PPSH, deputet i PPSH, ish-zv/ministër i Mbrojtjes, ish-Gjeneral Major i dënuar me grupin e të ashtuquajturit “Puçi ushtarak ‘74″
14. GANI KEÇI – Sekretar i Komitetit të Partisë për Tiranën
15. MELEQ BABANI – Kryetar i Komitetit Ekzekutiv te Bilishtit
16. VITO KAPO – Ministre e Industrisë së Lehtë, ish- Sekretarja e Parë e Bashkimit të Grave të Shqipërisë, bashkëshortja e Hysni Kapos
17. NJAZI JAHO – Sekretar i Komitetit të Partisë për rrethin Tiranë
18. HAMIT MYHYRDARI – Kryetari i Degës së Punëve të Brendshme Laç
19. ILO KODRA – Shefi i kabinetit të Sekretarit të Komitetit Qendror të PPSH-së
20. KADRI BALLA – Fillimisht shoqëruesi i Enver Hoxhës. Vite më vonë emërohet Zv/Drejtori i Kuadrit të Ministrisë së Brendshme
21. DHIMITRA JAKOVA – Dëshmitare në gjyqin kundër grupit armiqësor të Mehmet Shehut, Kadri Hazbiut, Llambi Peçinit, etj
22. Xhorxhi KONOMI – Kreu i Hetuesisë në rrethin e Lushnjës, hetues në Prokurorinë e Përgjithshme, më pas ka punuar si këshilltar në Presidiumin e Kuvendit Popullor
23. LIRI BELISHOVA – Anëtare e Byrosë Politike dhe e Komitetit Qendror të PPSH-së. Themeluese e PKSH-së. Në vitin 1960 përjashtohet nga PPSH, internohet 21 vjet.
24. MANE ALIAJ – Vëllai i agjentit sekret të Kundërzbulimit shqiptar, Shemsi Aliaj pranë ambasadës shqiptare në Romë, i cili konsiderohet si një nga rekrutuesit më të mirë të Shërbimit Sekret Shqiptar në komunizëm.
25. LLAMBI GEGENI – Hetues në Drejtorinë e Hetuesisë në MPB
26. FAHRI KRAJA – Oficer i Sigurimit të Shtetit, Hetues, ish-drejtues i lartë në Sigurimin e udhëheqjes komuniste. Shkodër
27. EMRO KONDI – Zv/kryetari i Degës Punëve të Brendshme Librazhd
28. AGIM BEJLERI – Oficer i Sigurimit të Shtetit
29. DURO SHEHU – Vëllai i kryeministrit, Mehmet Shehu.
30. SADUSH KUMBARO – Agjent i Sigurimit të Shtetit
31. STOLI LIPIVANI – Dëshmitare, pjesëmarrëse në gjyqin e Ramize Gjebreas
32. EQEREM BECI – Dëshmitar në gjyqin e Koço Theodhosit, Kiço Ngjelës, etj.
33. DEMIR PRODANI – Hetues i prokurorisë në disa rrethe
34. DHIMITËR BRISKU – Deputet i PPSH-së për Beratin, kryetari i Komitetit Ekzekutiv të Këshillit Popullor të Rrethit Berat
35. NONDA BAKA – Sekretar i Parë i Komitetit të Partisë e rrethit të Durrësit
36. KARAFIL KALEMI – Zv/Kryetar i Degës të Punëve të Brendëshme për mbi 20 vjet.
37.Orhan Frashëri – Lindur në vitin 1922 në Tiranë, banon në Berat. Hetues e prokuror në dhjetëra procese politike. Ndër të tjera ka dënuar me vdekje djalin e Teme Sejkos, Sokolin.
38. Prof. Arben Puto- Lindur në vitin 1924 në Gjirokastër. Historian i periudhës komuniste. Kunat i anëtarit të Byrosë Politike, Manush Myftiu. Ka dhënë disa dëshmi që janë përdorur në gjyqin special në vitit 1945.
38. Arif Bizhga- Lindur në vitin 1925 në Kardhiq të Gjirokastrës. Oficer Sigurimi. Ka qenë me shërbim të posaçëm pranë Enver Hoxhës në vitet 1948-1950.
39. Jorgo Polo- Lindur në vitin 1925 në Qeparo, Vlorë. Oficer Sigurimi. Oficer Sigurimi. Hetues. Ka marrë në dhjetëra procese politike. Kujtohet kur në moshë të re, hetoi “grupin e deputetëve” së bashku me të dekoruar të tjerë.
40. Kasem Trebeshina- Lindur në vitin 1925 në Berat. Themelues i armës së Sigurimit të Shtetit në organikën e parë. Figuron oficer drejtimi i Seksionit të 1-rë të Drejtorisë së Mbrojtjes së Popullit që merrej me goditjen e elementit kundërshtar.
41. Xheladin Krifca – Lindur në vitin 1926 në Dibër të Madhe. Profesioni i parë marangozi, por i specializuar në Bashkimin Sovjetik. Oficer Sigurimi. Ka pasur shumë funksione në këtë armë. Po ashtu hetues me dhjetëra procese. Ka mbuluar shumë funksione në Drejtorinë e Parë dhe Drejtorinë e Tretë të Sigurimit të Shtetit. në vitet 1969-1974 ish zëvendëskryetar i Degës së Punëve të Brendshme Shkodër. Në vitet 1974 – 1981 ishte kryetar i degës së grupimeve kundërrevolucionare në Drejtorinë e Punëve të Brendshme Tiranë.
42. Reshat Nepravishta- Lindur në vitin 1927 në Nepravishtë. Gjyqtar i proceseve politike. Ka dënuar me vdekje Pjetër Arbnorin e Uran Kalakullën.
43. Sevo Tarifa – Lindur në vitin 1927 në Gjirokastër. Sekretar i shokut Enver. Merita e vetme e tij është se ka punuar pranë komandantit, e për këtë e meritonte një teneqe vlerësuese.
44. Hajdar Çakërri- Lindur në vitin 1926 në Vlorë. Oficer Sigurimi. Hetues me disa procese.
45. Dionis Mërkuri- Lindur në vitin 1931 në Katakolo, Greqi. Oficer Sigurimi. Hetues me disa procese.

 

Kategori
Uncategorized

Si u la i lirë i infiltruari i Sigurimit.

 

Tom Mernaçaj, njeriu që dorëzoi Banushin, u akuzua për agjitacion

Tom Gjek Mernaçaj, njeriu që rrezikoi duke neutralizuar forcërisht dhe duke dorëzuar tek autoritetet shqiptare Abdyl Banushin, një nga krerët e organizatës “Fronti i Rezistencës Antistaliniste Shqiptare”, me qendër në Nju Jork të SHBA dhe autor i vendosjes së lëndëve eksplozive në Ambasadat shqiptare në Romë e Paris, është lënë i lirë në prill 1976, pas fiks një viti në burg.
Një vit më parë, pasi kishin kaluar në tokën shqiptare në Han të Hotit, ai kishte qëlluar me qytën e automatikut shokun e vet, duke e rrëzuar përtokë e dërguar përfundimisht drejt burgut të pashmangshëm. Në dokumentin, përmbajtja e të cilit do të jetë më poshtë, thuhet se fillimisht Tom Mernaçaj është mbajtur në burg për shkak se kishte pranuar të bëhej anëtar i organizatës “Fronti i Rezistencës Antistaliniste Shqiptare” dhe se është lënë i lirë pasi ka kryer akt patriotik, duke dorëzuar Banushin para drejtësisë shqiptare.
Dokumenti
VENDIM
(Mbi pushimin e çështjes)
Në Tiranë, më 10.IV.1976
Unë Dhimitër Beshiri, hetuesi i Ministrisë së Punëve të Brendshme, pasi studiova materialet në ngarkim të të pandehurit Tom Gjek Mernaçaj
KONSTATOVA
Në datën 8.IV.1975 është filluar çështja penale dhe është marrë në përgjegjësi penale në gjendje arresti Tom Gjek Mernaçaj për arsye se në orën 01:30 të datës së mësipërme është kapur në flagrancë nga rojet kufitare të postës së Hotit, Shkodër, duke hyrë ilegalisht në territorin e RPSH nëpërmjet Jugosllavisë, krim ky i parashikuar nga neni 255/1 i Kodit Penal të RPSH.
Nga hetimet e mëvonshme në muajt gusht-shtator 1974 Tom Gjek Mernaçaj, sipas propozimit të të pandehurit Abdyl Banushi, ka pranuar të bëhet anëtar i organizatës “Fronti i Rezistencës Antistaliniste Shqiptare” dhe për këtë arsye u mor i pandehur për krimin e parashikuar nga neni 73/1 në lidhje me nenin 76 të Kodit Penal.
Nga tërësia e materialeve të grumbulluara në dosjen hetimore gjatë hetimit rezulton e provuar, se i lartpërmenduri që në momentin kur mësoi se organizata “Fronti i Rezistencës Antistaliniste Shqiptare” zhvillonte veprimtari terroriste kundër RPSH dhe se vetë i pandehuri Abdyl Banushi paraqiste rrezikshmëri të theksuar për vendin tonë, vendosi ta dorëzonte atë në organet tona. Vepër të cilën ai e realizoi në datën 8 prill 1975, kohë kur sapo u futën në territorin shqiptar, e goditi atë në kokë dhe ua dorëzoi rojeve tona kufitare, duke kryer në këtë mënyrë një akt patriotik në shërbim të RPSH.
Nga sa sipër konkludohet se vepra e kryer nga i pandehuri Tom Gjek Mernaçaj nuk përbën figurën e krimit për të cilën është marrë i pandehur dhe për këtë arsye në bazë të nenit 196/1 në lidhje me nenin 98 pik 5 të Kodit të Procedurës Penale:
VENDOSA
Të pushoj çështjen penale në ngarkim të Tom Gjek Mernaçajt.
Këtë vendim t’ia komunikoj të lartpërmendurit, duke i marrë edhe nënshkrimin e tij.
HETUESI
Dhimitër Beshiri (firma)
Vendimi mu njoftua sot më datë 10.4.’76.
Tom Gjek Mernaçaj (firma)

1-Tom Mernaçaj
2-Emrat e te pyeturve
3- Abdyl Banushi atikomuniste i vendosur

Kategori
Uncategorized

Raporti sekret, Interpoli: Krimi kontrollon policinë dhe doganat.

Krimi i organizuar shqiptar është një nga kërcënimet kryesore për shtetet e BE-së në dekadën e fundit.
Greqia, për shkak të afërsisë me Shqipërinë është e prekur në mënyrë direkte nga aktiviteti i organizatave kriminale shqiptare, si pasojë e emigrantëve të shumtë që jetojnë në Greqi”, shkruhet në raportin sekret të Interpolit grek për futjen e mafias shqiptare në Greqi, i publikuar në “Kathimerini”.
Raporti daton në 25 korrik 2017, dhe konkluzionet janë përditësuar nga ministri i Mbrojtjes së Qytetarëve dhe ministri i Jashtëm.
Në disa faqe të raportit flitet për shifrat e papublikuara të krimeve të shqiptarëve në Greqi të quajtura si ‘krime serioze në vend’.
Autorët e raportit, mbështeten tek raportet e Interpolit dhe Europolit për aktivitetin e organizatave kriminale shqiptare.
Këto organizata kriminale në rajonin e Ballkanit Perëndimor janë kryesisht të përfshira në trafikimin e lëndëve narkotike. Kanabisi është rritur në Shqipëri dhe Kosovë, dhe nga atje është shpërndarë kryesisht në Greqi dhe Itali. Për importin e heroinës dhe kokainës, këto organizata kriminale janë duke punuar me ‘homologët’ nga Turqia dhe Amerika Latine. Shpesh, për të lehtësuar veprimtaritë e tyre, ata përdorin pronarët, strukturat legjitime të biznesit. Ndikimi i tyre është mbi policinë, doganat dhe nëpunësit civil, thuhet në raport.
Ambasadorja shqiptare në Athinë, Ardiana Hobdari, dhe Zv.ministri i Mbrojtjes, Nikos Toskas, kohët e fundit kanë paraqitur pyetje lidhur me importin e drogës nga Shqipëria drejt Greqisë.
Toskas bëri thirrje për kontrolle të intensifikuara nga autoritetet shqiptare që të kufizojnë trafikun e kanabisit në Greqi.
E njëjta çështje u diskutua në takimin e kreut të Interpol Athina, Konstantinos Tsouvalas me homologun e tij shqiptar Haki Çako në nëntor të 2016-ës në Tiranë.

Kanabisi shqiptar, më popullori në BE
Kanabisi është droga më popullore në BE. Dhe “Shqipëria mbetet burimi kryesor i kanabisit të trafikuar në union”, thotë raporti i fundit i EUROPOL mbi krimin e organizuar.
Sipas Interpolit, gjatë gjysmës së parë të vitit 2017, shërbimet greke për drogën identifikuan 6.8 ton hashash me origjinë nga Shqipëria, ndërsa në vitin 2016 sasia e kapur nga vendi fqinj arriti në 8.4 ton.
Importet bëhen ose me rrugë nëpër zonat e paarritshme dhe stacionet e pashënuara kufitare, ose nga pasagjerët e autobusëve, të cilët fshehin në bagazhet e tyre “thuhet në raport. Raporti thekson se heriona turke dhe afgane është ruajtur në Shqipëri, dhe mafia shqiptare është duke e shpërndarë në Evropën Juglindore. Raporti flet për grupet kriminale shqiptare që janë duke u përpjekur të kenë qasje direkte në Amerikën Latine, në kartelin e kokainës.
Kjo është ilustruar me çmontimin në 11 korrik të një rrjeti të trafikut të drogës të drejtuar nga një shqiptar 44-vjeçar, i cili importonte sasi të konsiderueshme të kokainës në Greqi direkt nga Bolivia.
Sipas raportit, nga viti 2010 deri në 2015-ën janë zbardhur rreth 16.750 vjedhje dhe bastisje shtëpish me autorë kriminelë shqiptarë, 3.158 vjedhje makinash, 4.347 çështje trafikimi droge dhe 478 vrasje. Përveç qytetarëve grekë, viktima të këtyre rasteve kriminale në këto vite kanë qenë edhe gati 10 mijë shtetas shqiptarë që banojnë në Greqi.

“Kathimerini”

Kategori
Uncategorized

Babai i Shën Terezës ishte patriot, bashkëpunëtor i Hasan Prishtinës dhe Bajram Currit: U vra nga agjentët serb.

 

Nikoll Bojaxhiu

Në fakt, janë sllavët e Maqedonisë ata që duan ta përvetësojnë bijën shqiptare, e kjo i konvenon edhe propagandës serbe që nuk do që bota ta njoh për shqiptare një prej humanisteve më të mëdha të historisë së njerëzimit. Kështu, sot, krerët e Maqedonisë thanë se shteti i tyre u bë me shenjtore, duke u bërë se kinse nuk e dinë se Shkupi, që është kryeqytet i sotëm i Maqedonisë, në kohën kur ka lindur Agnesë Gonxhe Bojaxhiu – Nëna Tereze (26 gusht 1910), ishte pjesë e Kosovës. Pos kësaj, edhe prindërit e saj vinin nga dy qytete tjera të Kosovës: babai Nikollë nga Prizreni, ndërsa nëna Dranafile nga Gjakova, transmeton Telegrafi.

Pala maqedonase, që mundohet të përvetësojë histori të huaja, duke mos mundur ta mohojë tërësisht lidhjen e saj me shqiptarët, ka tentuar t’ia ngatërrojë origjinën e prindërve, duke e bërë gjysmë-shqiptare.

Gjithçka nisi nga një shkrim i Aurel Plasarit, më 2003, që ka thotë se Nikollë Bojaxhiu, babai i saj, një burrë i suksesshëm e i pasur, ka qenë arumun, pasi gjoja ka gjetur një dokument që thotë se ai ka qenë përfaqësues i këtij komuniteti në Shkup.

Por, kjo deklaratë që ngatërroi shumë opinionin, bie poshtë nga studiuesi nga Kosova, Albert Ramaj, i cili bazuar në dëshminë e Lalush Lalevskit, përfaqësues i arumunëve ishte një me mbiemër Boiagjiev.

Sidoqoftë, Nëna Tereze vet ka thënë: “Me gjak jam shqiptare”! Dhe, është pikërisht kjo fjali që bëri sërish bujë kudo në botë.

Ajo që nuk dihet shumë, është se Nikollë Bojaxhiu ishte një patriot shqiptar, i cili më 1912 ishte krah luftëtarëve që çliruan Shkupin. Madje, në ditën e shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë, më 28 nëntor 1912, ai kishte mbajte një takim me shumë emra të mëdhenj të kombit, përfshirë Bajram Currin dhe Hasan Prishtinën.

Nikollë Bojaxhiu vdes i ri, në moshën 45-vjeçare (më 1919). Dyshohet se ishte helmuar nga agjentët serbë, meqë në trojet e okupuara luftonte për të drejtat e popullit të tij.

Kategori
Uncategorized

Cili është gabimi historik që Zogu ia pranoi oficerit nga Kosova – Shefqet Bylykbashi?

Cili është gabimi historik që Zogu ia pranoi oficerit nga Kosova – Shefqet Bylykbashi?

Cili është gabimi historik që Zogu ia pranoi oficerit nga Kosova – Shefqet Bylykbashi?

Studiuesi Bajram Mjeku, në profilin e tij në Facebook, ka bërë një postim interesant, në lidhje me një bashkëbisedim mes Shefqet Bylykbashit dhe Ahmet Zogut. Bylykbashi, i njohur në Kosovë si Shefqet Kapetani, gjatë Luftës së Dytë Botërore ishte vënë në mbrojtje të kufirit nga forcat serbe.

“Mbreti shqiptar Ahmet Zogu, nga të katër vilat e tij në Shqipëri, më për qejf e kishte atë të Durrësit. Do ta ketë ndjellë magjia e detit, si kundërshti e ashpërsisë së bjeshkëve nga e kishte origjinën ai. Pak kohë para se Shqipëria të aneksohej nga Italia fashiste, pa e njoftuar Gardën braktis vilën e zbret në plazh. Zogu nuk i shpëtoi syrit të oficerit kosovar, Shefqet Bylykbashi, me origjinë nga një familje fisnike nga Baica e Kolshit të Drenicës, i cili kishte mbaruar Akademinë Ushtarake drejtimin e Artilerisë në Romë.

Gjatë bisedës, mbreti Zog i tha besnikut të tij:

– Kam ba një gabim historik dhe shqiptarët s’do t’ma falin kurrë. Në vend se të lidheshim me Anglinë, gabuam e u lidhëm me Italinë!

Më shumë se nga lajmësit e tij nga Roma, mbreti Zog kuptoi se ishin çastet e fundit kur Italia fashiste do ta okuponte Shqipërinë. Me një ushtri të armatosur dobët dhe të paorganizuar mirë, okupimi ishte i paevitueshëm.

Mbreti shqiptar sigurisht ishte në dijeni për idenë e Haxhi Zekës, që Shqipëria para se të pavarësohej, për njëzet vjet të mbetej nën protektorat anglez.

Detajin e bisedës midis mbretit Zog dhe Shefqet Bylykbashit e dëshmon djali i tij, Fuat Bylykbashi. Ky i fundit ende është gjallë. Pas pushtimit të Shqipërisë në prill të vitit 1939, Shefqet Bylykbashi u kthye në Kosovë. U emërua komandant i artilerisë në vijën kufitare Prapashticë – Preshevë, në mbrojtje të kufirit nga forcat serbe në kuadër të Regjimentit të Katërt të Ushtrisë Shqiptare, i cili komandohej nga Fuat Bej Dibra. Shefqet Bylykbashi për të nderuar komandantin, e pagëzoi djalin e tij me emrin e Fuat Bej Dibrës.

Në Kosovë, Shefqet Bylykbashi njihet me nofkën Shefqet Kapetani. Një rrugë në Prishtinë mban emrin e tij.

Në vitin 2010, me rastin e 100 vjetorit të lindjes, Presidenca e Kosovës, dekoroi major Shefqet Bylykbashin me urdhrin Medalja e Artë e Lirisë”, shkruan Mjeku. /Telegrafi/

Kategori
Uncategorized

Kufoma e gjalle ne spitalin e burgut.

Kufoma e gjalle ne spitalin e burgut

Tirane 1967 tregon… Dua te sqaroj se grupi i pergatitur nga Nevzat Aznedari kishte kete perberje:

1 – Xhevit Muça – denuar me vdekje, pushkatim;

2 – Irfan Muça – denuar me vdekje, pushkatim;

3- Hysni Palla – denuar me 25 vjet burg;

4 – Enver Leka – denuar me 20 vjet burg;

5 – Medi Bislimi – denuar me 15 vjet burg i cili ishte personi qe udhetoi bashke me Xhevitin deri ne malin e Moraves.

Ne spitalin e burgut ne Tirane eshte “shtruar” nje grumbull i palevizshem i cili renkon. E plasen ne çimenton nga barrela duke e zgjidhur nga rripat e meshinit qe e mbanin te lidhur fort. Ishin disa civile te kollarisur e te veshur me kostume me kuadrate, kemishe te kuqe te mbyllur deri ne ngryke dhe rreth qafes u shtrengohej nje kollare e cila zbriste deri poshte mbi barkun e fryre. Njeri, ashtu fytyre ngrysur e i inatosur, shikoi perreth e mbasi na pyeti nga ishim e perse akuzoheshim iu drejtua doktorit

– Dakord per sa biseduam!

– Si urdheron shoku Nevzat. Mos ki asnje merak, madje per ne nuk eshte hera e pare qe marrim porosi per keta armiq te Partise e te popullit.

– Ne po ikim, gjithsesi na njoftoni.”

Te gjithe dolen nga dhoma. Polici mbylli deren me inat duke perplasur fort shulin e deres. E nxori turirin prape ne sportel dhe hungeriti: – Mos beni zhurme dhe me ate nuk ka pune asnjeri.

U ngritem nga krevati dhe iu afruam personit i cili rrinte permbys me fytyre ne çimento. Nga goja i kishte riguar nje curril gjaku. Mbante ere ilaçe dhe myku. Ky njeri ishte katandisur kocke e lekure. E ngritem dhe e drejtuam pas murit. Koka i varej mbi kraharor ne te cilin dalloheshin qarte damaret nen lekuren zbardhur nga izolimi i gjate. E pyetem se cili eshte, nga eshte. Asnje pergjigje, vetem renkonte dhe i mbante syte mbyllur. Trupi i tij mbante nje ere shume te keqe. E vendosem mbi krevat, por kur e kapem nga kembet uleriti sa kishte ne koke.

– Mos me prekni se me dhemb gjithe trupi.

Pantallonat e letyrosura dukeshin si te lagura. Kufoma e gjalle i hapi syte si me pertese dhe beri shenje duke ngritur vetullat. Na dha te kuptonim se duhet t’i shihnim kembet. Ia ngritem pantallonat menjehere deri mbi gjunje, duke zbuluar dy fyej kockash qe kishin tek tuk ndonje qime. Skeleti levizi me mundim sa majtas djathtas koken e qethur zero nderkohe qe kafshonte me dhembe buzen e poshtme. Permbi gjunje u duken koret e disa plageve. Ia ngritem pantallonat edhe pak me siper. Ç’te shihje? Kofshet i kishte blane te zeza dhe plaget i kullonin. “I paskan bere apses, – foli njeri nga shoket. –Jo jo, eshte elektroshok, – ia ktheu nje tjeter.” Shokut prane meje i rane te fiket. Skeleti vazhdonte te renkonte, nje çast me pas dera u hap dhe hyri polici i inatosur i cili pasi na futi disa shkelma uleriti: “Keshtu do t’ua bejme ju te gjitheve. Provojeni edhe nje here ta ndihmoni kete kriminel.” Pas ca ai u kthye perseri i shoqeruar nga infermierja e cila mbante ne dore nje shiringe. Ajo u afrua te kufoma, vrenjti turinjte dhe me koken menjane i thirri: “Kthehu permbys!” Ai nuk levizi fare. Atehere infermierja ia nguli gjilperen mbi pantallona, ia ngjeshi agen me sa fuqi kishte dhe pas disa çastesh e shkuli duke dale gjithe inat nga dhoma. Te gjithe sa ishim u tromaksem. Ne dhome ra nje heshtje varri.

Diten e trete ai u permend pak. Iu afrova tek koka dhe fillova ta pyes perseri:

– Nga jeni?

– Jam nga Pogra… – u pergjigj ai me nje ze qe iu fik pa mbaruar fjalen.”

Ndersa i ferkoja ballin e rrudhosur ia afrova veshin te buzet e tij. Ai hapte syte here pas here dhe na shihte pa thene asnje fjale. Une vazhdoja ta pyesja per te mesuar se kush ishte, nga vinte dhe pse e kishin arrestuar. Ne nje çast hapi syte dhe me beri shenje te afrohesha.

– Jam Xhevit Muça dhe banoj ne Lushnje. Bisedova me nje shok qe te arratiseshim sepse e kuptova pse operativi vinte atje ku punoja. Ate kohe, pas disa ditesh vajta ne Berzeshte te motra ime e cila ishte e martuar me Bardho Leken. Po ate nate shkova edhe te nje mik i babait tim, Hasan Blloshmi. Ndenja shume pak dhe u ktheva perseri ne Lushnje. “Shoku” me te cilin kisha biseduar per t’u arratisur ishte nga Kolonja dhe me garantoi se e njihte shume mire kufirin dhe se do te kalonim pa kurrfare problemi. Deri ne Korçe udhetuam pa asnje shqetesim. Ndaj te ngrysur u nisem bashke me udherrefyesin per nga mali i Moraves. Aty po na priste sigurimi i shtetit. Na lidhen, plasen ne “Gaz” e na sollen drejt e ne Tirane. Nuk mbaj mend se sa kohe kam mes torturash e hekurash. “Epo mos ki merak, se shume-shume 25 vjet burg do denohesh”, me thoshte shoku i dhomes se spitalit te burgut ne Tirane. I thashe se e dija qe do na vrisnin se na kishin bere grup. I thashe se po te lirohej e sapo t’i jepej rasti t’i tregonte ndonjerit si me kishin katandisur dhe si qendronte çeshtja.” Kaq mundi te me tregonte me gojen e tij Xhevit Muça,

Jo me larg se para dy muajsh, rasti e solli qe te takoj kete shok te dhomes se spitalit te burgut te Tiranes. Ndersa po pinim kafene ai me vazhdoi tregimin aty ku e pat lene Xheviti.

Pas dy ose tri ditesh, na nxoren nga dhoma ne korridorin e spitalit te burgut sepse do te benim dezinfektimin e ambienteve ngaqe kishte plasur morri. Ne kete kohe erdhen disa civile dhe njeri prej tyre foli me infermieren e turnit te dyte.

– Degjo, – i thirri ai, – beje gati se do ta marrim sonte personin nga Lushnja.

Infermierja ia ktheu aty per aty: – Daljet nuk i bej une, i ben doktori.

Nevzati bertiti aq fort sa sterkalat e peshtymes i rane infermieres mbi fytyre: -Moj degjon ti apo jo? Me njeh mua se kush jam? Une te q… ty edhe doktorin!”

Ai bashke me personat qe e shoqeronin e fut ne dhome e moren Xhevitin mbi nje barrele dhe ndersa largoheshim i uleriti: “Edhe ne kete gjendje qe je ne do te te pushkatojme! Perse stimulon?

Pas mbaroi dezinfektimi, ne na kthyen ne dhome. Ne kete kohe u degjua zhurma çjerrese e motorit te makines dhe kercitja e portes qe mbyll pasi doli makina. Ate nate e gdhime pa kembyer asnje fjale me njeri-tjetrin. Bedri, ti shkruan vazhdimisht ne gazete, po munde te lutem tregojua te gjitheve kete qe te thashe.” Keshtu e mbylli rrefimin e tij Agron Kalaja, shoku i dhomes se spitalit te burgut te Tiranes se Xhevit Muçes i cili ishte nga fshati Çezme e Madhe e Pogradecit.

Dua te sqaroj se grupi i pergatitur nga Nevzat Aznedari kishte kete perberje:

1 – Xhevit Muça – denuar me vdekje, pushkatim;

2 – Irfan Muça – denuar me vdekje, pushkatim;

3- Hysni Palla – denuar me 25 vjet burg;

4 – Enver Leka – denuar me 20 vjet burg;

5 – Medi Bislimi – denuar me 15 vjet burg i cili ishte personi qe udhetoi bashke me Xhevitin deri ne malin e Moraves.

-Sipas informacionit te dhene nga prokurori i Pogradecit, emri i te cilit s’me kujtohet, Xhevit dhe Irfan Muça jane pushkatuar ne “Livadhin e Çelos” ne Alarup. Shkuam bashke me prokurorin te ky luadh, kerkuam po nuk gjetem asgje. Disa fshatare me thane se ne Pogradec gjendet edhe nje vend tjeter pushkatimi i cili quhet lumi i Terhanit. Perfundimisht eshtrat e Xhevit dhe Irfan Muçes nuk jane gjendur akoma. Familjaret, miqte dhe dashamiresit e tyre nuk kane nje vend ku mund te vendosin nje tufe me lule.

E DEMOKRACI si thua?… Do e mbash premtimin? Do merresh me te zhdukurit apo jo?! Edhe sot pas 70 vjetesh nazistet ndiqen dhe denohen per krimet e tyre.
Shkruar Bedri Blloshmi.

.

Kategori
Uncategorized

Dokumenti sekret i vitit ‘89: Kosovarët që kthejmë nga Shqipëria, i arreston UDB-ja.

Dokumenti sekret i vitit ‘89: Kosovarët që kthejmë nga Shqipëria, i arreston UDB-ja

Pamje nga gjyqi i zhvilluar në Prishtinë për protagonistët e protestave të vitit 1981
Reagimi i autoriteteve shqiptare ndaj emigrantëve shqiptarë të deportuar në rrethana të jashtëzakonshme, fund e krye ka qenë një sjellje e paprecedentë. Kosovarët e ndjekur nga organet represive të Beogradit, jo vetëm nuk gjetën mbështetje e siguri në shtetin amë, por prej aty u dorëzuan zyrtarisht te organet e policisë serbe. Mjaft syresh përfunduan në qelitë e errëta, duke provuar një gjenocid të pashembullt, falë kështu “bujarisë” së bashkëkombësve nga Shqipëria. Pavarësisht mënyrës misterioze si operonte Tirana londineze në atë periudhë, shumëkush në heshtje përqaste të vërtetën dhe shkaqet e dramës tronditëse, së paku deri në fundin e viteve ‘80. Ajo çfarë ndodhi me pjesën e emigrantëve kosovarë që kërkonin strehim në Shqipëri gjatë regjimit komunist, më në fund është zbardhur edhe me dokumente e dëshmi autentike. Në një nga raportet e fundit të nënshkruar nga Simon Stefani si ministër i Brendshëm në shkurt të vitit ‘89, pohohet zyrtarisht se sjellja ndaj tyre në një farë mënyre ka qenë prerje në besë.”Këta emigrantë pasi janë kthyer nga Shqipëria në Jugosllavi, shkruan kreu i Policisë Sekrete në raportin “top sekret” për shefin e tij Ramiz Alia, janë torturuar në mënyrë çnjerëzore, e më në fund janë dënuar deri në 18 vjet burgim.” Konstatimi i zbardhur për sekretarin e parë të KQ në kapërcyell të sistemit, mbështetet në dëshmitë e një grupi intelektualësh nga Tirana, që ka vizituar Kosovën në fillimin e vitit ‘89. Sipas informacioneve të tyre për eksponentët e Drejtorisë së Parë të Sigurimit të Shtetit, Prishtina paraqiste një realitetet tjetër nga sa njihej në Shqipëri. Nisur nga opinionet e tyre dhe nga informacione të tjera të siguruara në rrugë operative, Ministria e Brendshme tërhiqte vëmendjen e lidershipit komunist për një vlerësim më realist të situatës në Kosovë, ndërkohë që e gjente të arsyeshme të bënte të ditur faktin se Tirana zyrtare kishte krijuar një përshtypje jo të mirë me dorëzimin e emigrantëve kosovarë, të cilët përfundonin në duart e UDB-së dhe forcave policore serbe. Po çfarë shkruhet konkretisht për këtë çështje në raportin e Simon Stefanit për Ramiz Alinë, në shkurt të vitit ‘89…

RAPORTI

Ministria e Punëve të Brendshme/ Drejtoria I/ Tiranë 28 shkurt 1989.
Lënda: Për disa probleme mbi gjendjen në Kosovë.
Sekretarit të parë të Komitetit Qendror të PPSH-së, shokut Ramiz Alia

Kohët e fundit, qytetarët tanë që kanë qenë vizitorë në Kosovë, nëpërmjet lidhjeve të tyre, kanë mësuar për mjaft probleme të gjendjes aktuale, etj. Myslim Qosja, pedagog në Fakultetin e Bujqësisë në Universitetin e Prishtinës; Ali Qosja, ish-avokat ne gjykatën e këtij qyteti dhe Isa Qosja, regjisor në “Kosova-Film”, janë shprehur: “Gjendja ekonomike në Kosovë është mjaft e rëndë. Bujqësia është lënë krejtësisht pas dore. Fusha e Rrafshit të Dukagjinit është lënë djerrë, e pasistemuar dhe e pashfrytëzuar. Edhe ajo pak industri që është ngritur në Kosovë, është organizuar në atë mënyrë që të jetë e varur nga Serbia. Kështu për shembull, fabrika e akumulatorëve në qytetin e Mitrovicës prodhon vetëm për Bashkimin Sovjetik edhe kur ka ofertë nga Serbia. Aktualisht, 2000 punëtorë të kësaj fabrike rrezikohen të ngelen pa punë, pasi Serbia nuk ka plan prodhimi. Problem shqetësues në Kosovë është ai i emigrimit të kosovarëve në drejtim të SHBA dhe kjo për faktin, pasi shkojnë aty familjarisht dhe nuk kthehen më prej andej. Vetë serbët janë të interesuar dhe e nxisin një fenomen të tillë. Kështu, në Beograd është krijuar një zyrë që merret me emigrimin e shqiptarëve në drejtim të SHBA, me ndërmjetësimin e Meksikës. Kjo për faktin, se shteti amerikan nuk pranon emigrantë shqiptarë direkt nga Kosova, por nëpërmjet Meksikës. Në Meksikë emigrantët shqiptarë i presin njerëz të ngarkuar me këtë punë. Kështu, vetëm gjatë vitit 1988 në SHBA kanë emigruar rreth 20 mijë kosovarë. Po bëhen të gjitha përpjekjet për ta frenuar një fenomen të tillë. Në manifestimet e muajit nëntor, në përkrahje të kryesisë së Kosovës për të mos dhënë dorëheqjen, punëtorët e Trepçës dhe gjithë pjesëmarrësit ishin të vendosur që në rast se serbët do të ndërhynin kundër manifestuesve, siç bënë në Vojvodinë, në Beograd e Mal të Zi, t’ju kundërviheshin deri edhe në gjakderdhje, me armë, me luftë. Kosovarët janë të armatosur me armë, të cilat i kanë futur nëpërmjet emigracionit kosovar në vendet perëndimore. Kosova është e vendosur të mbrojë të drejtat e saj, të garantuara nga Kushtetuta e vitit 1974. Kushtetutën e të drejtat që ajo u ka garantuar Kosovës dhe kosovarëve, do të mbrohen deri me luftë. Në manifestimet e Prishtinës të nëntorit 1988, kryetari i Presidencës së Jugosl1avisë, Dizdareviç, thirri në Beograd Remzi Kolgecin dhe i kërkoi që të pranonte dhe të nënshkruante se “është dakord që ushtria jugosllave të hynte në Kosovë për të shpërndarë demonstruesit”, por Remzi Kolgeci nuk pranoi dhe tha, se një gjë e tillë do të shkaktonte gjakderdhje. Megjithatë, me qellim që në Kosovë të mos shkaktohej gjakderdhje, u mor vesh me manifestuesit që të shpërndahen. Me dorëheqjen e Remzi Kolgecit, me të cilën kosovarët nuk ishin dakord, në vend të tij u vendos Rahman Morina, që nuk gëzon simpatinë e popullit kosovar, pasi në manifestimet e nëntorit 1988 në Prishtinë foli keq për to, duke i quajtur ato, me të njëjtën gjuhë si vetë serbët, “demonstrata”. Mendimi i përgjithshëm është se Sllobodan Millosheviçi nuk do të mund të arrijë heqjen e të drejtave kushtetuese krahinës autonome të Kosovës, jo vetëm se nuk e miraton populli kosovar, por edhe për vetë qëndrimin pozitiv që ka Republika e Sllovenisë, ajo e Kroacisë dhe një pjesë e udhëheqjes së Bosnjë-Hercegovinës. Në përkrahje të Serbisë, tani për tani është vetëm Maqedonia dhe udhëheqja e re e Malit të Zi. Sllobodan Millosheviçi ka bërë për vetë rininë serbe e mbështetet tek ajo me parullën “Bashkim-Vëllazërim”, duke hedhur edhe parullën “Serbia është e madhe se është serbi edhe Mali i Zi”. Për këtë parullë, Vllado Strugar, akademist i Malit te Zi, ka dalë me propozimin që Mali i Zi të bashkohet në një republikë me Serbinë. Intelektualët kosovarë protestojnë me mënyrat e tyre, duke mos u pajtuar me gjendjen. Rexhep Qosja, kryetar i Akademisë së Shkencave dhe pedagog në Universitetin e Prishtinës, është shprehur: “Më është bërë qejfi për faktin se Televizioni i Tiranës ka dhënë një emision për mua, por unë nuk i meritoj gjithë ato vlerësime që me bëhen nga Shqipëria, se pse në Shqipëri ka figura me të mëdha se unë si: Aleks Buda, Dritëro Agolli, Ismail Kadare, etj.
Po kështu, në përgjithësi kosovarët nuk e kanë pritur mirë kthimin nga Shqipëria të disa emigranteve kosovarë, që u arratisën pas demonstratave të vitit 1981. Këta emigrantë, pasi janë kthyer nga Shqipëria në Jugosllavi, jugosllavët i kanë torturuar në mënyrë çnjerëzore, e më në fund i kanë dënuar deri në 18 vjet burgim, gjë kjo që nuk duhet lejuar nga Shqipëria.

Ministri i Punëve të Brendshme
Simon Stefani
Ne, kosovarët që na terrorizoi policia sekrete e shtetit amë “Mënyrën si sillej policia sekrete me kosovarët, do ta ëndërronte edhe vetë UDB-ja. Ne vinim këtu si në strehën e nënës dhe përfundonim në ferrin e burgjeve të komunizmit, si agjentë të Serbisë”. Të vërtetën e këtyre pohimeve, Haxhi Baçinovski, kosovari që pjesën më të madhe të jetës e ka kaluar në qelitë e Burrelit dhe Qafës së Barit, ka tentuar t’ua transmetojë edhe liderëve komunistë drejtpërdrejt nga qelitë. Në letrat e shumta adresuar funksionarëve të lartë të Tiranës, bie në sy angazhimi shpirtëror për të sjellë në vëmendjen e tyre krimet dhe gjenocidin e ushtruar jo vetëm mbi pjesën e të dënuarve nga Kosova, por mbi një popull të tërë. Në Arkivin e Shtetit ruhet ende letra e fundit që Baçinovksi i ka drejtuar Nexhmije Hoxhës, në cilësinë e kryetares së Frontit Demokratik. Po çfarë vë në dukje të kreut të regjimit kosovari i dënuar…
Quhem Haxhi Baçinovski – pinjoll i një familje luftëtarësh që qëndruan në malet e Kosovës 15 vjet me radhë, me armë në dorë. Jam arrestuar në radhët e ushtrisë në vitin 1981, krimi agjitacion e propagandë. Në maj 1984 arrestohem përsëri, por kësaj radhe si pjesëtar i organizatës kundërrevolucionare, fantazi e bandës kriminale të Sigurimit të Shtetit. (Imagjino organizatë kundërrevolucionare e krijuar brenda telave me gjemba e grykës së mitralozëve). Aktualisht, gjendem në burgun mesjetar të Burrelit; natyrisht mbas një torturimi fizik dhe psikik dhe një gjyqi me dyer të mbyllura. Të përshkruhen krimet e gjenocidit që ushtrohet mbi popullin shqiptar nga regjimi juaj, duhen penat e sociologëve e shkrimtarëve të të gjithë botës dhe zor se do të ishin në gjendje me e portretizue këtë realitet tragjik. Por desha t’ju pyes ju, çfarë i kam ba unë shtetit konkretisht dhe kush jam unë? Një njeri krejt i thjeshtë me arsim fillor, pra kuptohet edhe aftësia ime për t’ju rrezikuar juve pushtetin. Për të tilla “krime” asnjë lloj regjimi diktatorial nuk do të merrte mundimin me më pyet dhe jo më të më merrte rininë dhe krejt jetën time, përveçse regjimi juaj gjakatar. Ku keni ju gojë të flitni për humanizëm apo për të drejtat e njeriut, kur ju keni 46 vjet që torturoni një popull 3 milionësh, që Shqipërinë e keni kthyer në burg 28 mijë km2… Ju, me paturpësi arritët me i bë telegram Nelson Mandelës, duke e ngushëlluar për “vuajtjet” në burgjet raciste, kur ai ban burg me çokollata dhe është politikan i deklaruar dhe kur në burg takon gazetarë e personalitete nga e gjithë bota dhe në rast sëmundje, kurohet në klinika private. Kurse mua, e qindra si unë, njerëz të zakonshëm, nuk lejohet as shokë, as miq, as farë e fis, vetëm familja në takim dhe ky takim vetëm 10 minuta në muaj, nëpërmjet një sporteli të blinduar ku nanat tona nuk na shohin vetëm 1/3 e fytyrës. Po kufizimi i ushqimit në 2 kg në muaj. A ka krim më çnjerëzor se një trajtim i tillë dhe kundër kujt, pa? Kundër njerëzve të pafajshëm. Jua drejtoj këtë letër me qëllim përgjigje dhe përgjigjja juaj do të jetë ekzekutimi im. Por jam krenar t’i jap fund këtij poshtërimi dhe asgjësimi të ngadalshëm. S’kam frikë nga vdekja, se jam pjellë e atyre që veç pushka i ka marrë dhe vdekjen e kanë përbuzë. Natyrisht që ju nuk do të keni kuarajo me më ekzekutu direkt, por me metoda të stërholluara, siç keni ba tash e 46 vjet, por dije se gjithë shqiptarët nuk do t’i shfarosësh.
I dënuari politik, Haxhi Baçinovski
18 shkurt 1990
“Për një “E-HO” në Prishtinë zinim burgun. “E-HO” i Tiranës na dorëzonte te UDB-ja” Labinot Geci është njëri nga kosovarët e shumtë, që është dënuar në Shqipëri, me vite të gjata burgu. Fillimisht është kapur në zonën kufitare të Dibrës, e më pas është akuzuar si agjent i UDB-së. Vetëm pas viteve ‘90 është rikthyer në Prishtinë, në gjendje të mjerueshme. “Çudi e madhe ndodhi me ne kosovarët”, – shprehet ai, – teksa kujton metamorfozën e dramës së dikurshme. “Vinim në Shqipëri të shpëtonim kokën dhe përfundonim në qelitë e tmerrshme”. I dënuari i Spaçit shton se vetëm pas demonstratave të ‘81, me dhjetëra djem nga Kosova që kalonin kufirin për t’i shpëtuar represionit serb, binin në prangat e autoriteteve ose riktheheshin forcërisht në Jogosllavi. “E gjitha kjo me orientimin e Enverit, – kujton Geci, në një kohë që me brohoritjet ‘E-HO’ në Prishtinë zinim burgun si irredentistë”. Një fat të tillë, sipas tij, e kanë provuar edhe të ardhurit e periudhave më të hershme. “Padyshim, që nga të deportuarit ka pasur edhe misionarë të Beogradit, – thotë Geci, por pjesa më e madhe e kosovarëve që hynin në Shqipëri, ishte tjetër kategori, që kurrsesi nuk e meritonte këtë sjellje torturuese”.

AFRIM IMAJ

Kategori
Uncategorized

Vrasja e Kujtim Xhajës me 60 plumba dhe QENI që shqeu Ilir Serjanin ne prezencen e ushtarve dhe komantantin.

Sa kushtonte liria per shqiptaret ne 1989?
Historia tragjike e shtatë djemve kryeqytetas që vendosën të arratiseshin nga Shqipëria. Vrasja e Kujtim Xhajës me 60 plumba dhe QENI që shqeu Ilir Serjanin ne prezencen e ushtarve dhe komantantin.

Nga Dashnor Kaloci.

Shtatë tiranasit që u përgjakën në telat e kufirit në 1989-ën
Duke e parë që nuk kishte asnjë lloj sigurie për jetën e tij dhe gjithë kohën rrinte me gjak të ngrirë se nga dita në ditë mund ta arrestonin, aty nga fundi i muajit gusht të vitit 1989, Ylli vendosi që të arratisej nga Shqipëria. Bashkë me të në grupin që kishin vendosur të arratiseshin, bënin pjesë dhe i vëllai i tij më i vogël, Agimi dhe nipi tyre, si dhe katër persona të tjerë që Ylli i kishte shokë të ngushtë.

Me përjashtim të nipit të Yllit, të gjithë pjestarët e tjerë të grupit kishin qenë të dënuar politik dhe kishin vuajtur me dhjetra vjet në burgjet e regjimit komunist. Nisja e tyre për në drejtim të Librazhdit, ku më pas ata do të merrnin rrugën për në drejtim të kufirit në fshatin Rrajcë, u bë nga shtëpia jonë në një mëngjez shtatori të vitit 1989. Siç më ka treguar Ylli, aty rreth orës tre e gjysëm të natës ata mbërritën deri tek kloni dhe në çastin që i prenë telat me pincat siguruese, Petro Pishtarit i preku xhaketa në telin e korentit dhe u dha alarm. Më pas ata u gjendën nën breshëritë e automatikëve të dy postave kufitare dhe qenëve të kufirit që u lëshuan në drejtim të tyre”. Njeriu që flet dhë dëshmon për herë të parë për “Gazetën”, është 45-vjeçarja Vjollca Sula (Giçi) e veja e Ylli Sulës, tiranasit të tmerrshëm që pasi kishte vuajtur plot njëmbëdhjet vjet në burgjet e regjimit komunist, në shtatorin e vitit 1989 së bashku me gjashtë shokë të tjerë, morën rrugën për t’u arratisur nga Shqipëria. Po cili ishte Ylli Sula dhe përse ishte dënuar dhe ridënuar ai në burgjet e regjimit komunist ku dhe kishte mundur që të arratisej njëherë në 1978-ën? Përse vendosi ai që të arratisej në shtatorin e 1989-ës dhe cilët ishin gjashtë personat e tjerë të grupit që bashkë me të morën rrugën përe në drejtim të telave të kufirit në fshatrat e Librazhdit. Si u diktuan ata në çastin që prenë telat e klonit dhe kush mbeti i vrarë prej tyre nga plumbat e ushtarëve e qenëve të kufirit?

Plani i arratisjes

Pasi përfitoi nga dy amnistitë që u dhanë nga regjimi komunist i Enver Hoxhës për një pjesë të burgosurve politikë në vitet 1982 dhe 1986, Ylli Sula u lirua nga burgu pasi kishte vuajtur për më shumë se njëmbëdhjetë vjet dënimin si i burgosur politik. Pas daljes nga burgu ai mundi që të sistemohej në punë në fonderinë e Uzinës së Autotraktorve “Enver Hoxha” në Tiranë, ku zakonisht dërgoheshin për “edukim” personat që konsideroheshin reaksionarë dhe kishin dalë nga burgjet. Lidhur me këtë, e veja e Ylli Sulës, Vjollca, dëshmon: “Koha e lirimit të Yllit nga burgu në vitin 1986, shënon dhe me njohjen e martesën tonë. Që në takimet e para, Ylli më tregonte për jetën e tij të vështirë dhe plot peripecira që kishte kaluar nëpër burgje. Unë i thosha që ta harronte atë kohë, por ai nuk e kishte të lehtë për arsye se atë vazhdonte ta ndiqte dhe ta survejonte Sigurimi i Shtetit edhe pas lirimit nga burgu. Në atë kohë kudo që shkonim ne të dy, e kishim ndonjë njeri të Sigurimit që na ndiqte nga pas në çdo hap që hidhnim. Sapo uleshim në ndonjë stol në lulishtet e Lushnjes ku banoja unë, apo në Tiranë kur vija për të takuar si të fejuar që ishim, ai më thoshte të ktheja kokën prapa dhe më tregonte njeriun që na ndiqte. Ylli nervozohej shumë nga ajo gjë dhe herë-herë fliste me zë të lartë që ta dëgjonin njerzit e Sigurimit, duke sharë mbarë e mbrapsht. Duke mos pasur asnjë lloj sigurie për jetën dhe duke qenë në ankth se mos nga çasti në çast do të arrestohej nga Sigurimi i Shtetit, aty nga fundi i muajit gusht të vitit 1989, Ylli vendosi që të arratisej nga Shqipëria. Planin për arratisje ai e kishte bërë me një shokun e tij të ngushtë që quhej Kujtim Xhaja, i cili vinte shpesh në shtëpinë tonë dhe bisedonin gjatë me Yllin nën hijen e ullinjve në oborr. Bashke me Yllin e Kujtimin, në grupin që do të arratisej bënin pjesë dhe katër persona të tjerë të cilët ishin: Agim Sula, (vëllai i vogël i Yllit) Bani, nipi i tyre (djali i vëllait të Yllit, Metit) Petro Pishtari, Ilir Serjani (student) dhe një person tjetër nga lagjia e jonë që fatkeqësisht nuk ja mbaj mënd emrin. Nga i gjithë grupi prej shtatë vetash, përveç nipit të Yllit, Banit, të gjithë të tjerët kishin vuajtur nëpër burgjet e regjimit komunist si të dënuar politik. Agimi kishte bërë gjashtë vjet burg dhe punonte në Kombinatin e Mishit, Kujtimi nëntë vjet, Petro kishte bërë burg e internim dhe sapo ishte liruar, ndërsa të tjerët kishin bërë më pak vite burg. Plani i Yllit për t’u arratisur në atë kohë, u bë për arsyen se ne kishim djalin të shtruar në spital dhe Ylli mendonte se Sigurimit të Shtetit nuk do t’i shkonte mëndja se ai do të arratisej në atë kohë që kishte djalin e sëmurë”, kujton Vjollca Sula (Giçi) lidhur me planin e arratisjes të ish-bashkëshortit të saj Ylli Sula dhe gjashtë tiranasve të tjerë që bënin pjesë në grupin e tij, të cilët ashtu si dhe Ylli, kishin vujatur nëpër burgje si të dënuar politik.

Zbulimi i grupit në klon

Po cili ishte plani i arratisjes së grupit të kryesuar nga Ylli Sula dhe si u realizua ai? Lidhur me këtë, Vjollca Sula dëshmon: “Në atë kohë që Ylli me gjashtë pjestarët e tjerë të grupit vendosën përfundimisht të arratiseshin dhe caktuan edhe datën kur do niseshin në drejtim të kufirit, ata u betuan se për planin e tyre nuk do t’i tregonin as dhe njrezve më të afërt të familjeve. Por Ylli ishte i vetmi që më tregoi mua, duke më dhënë dhe porositë se si duhej të veproja në rast se atyre do t’u dështonte plani i arratisjes. Takimi i fundit dhe nisja për në drejtim të Librazhdit, u bë nga shtëpia jonë në një mëgjez shtatori të vitit 1989. Njoftimi për ditën e nisjes u bë vetëm një natë përpara, në mënyrë që të eleminohej çdo dyshim për secilin nga pjestarët e grupit. Ata u nisën me tren dhe siç më ka treguar Ylli, kur zbritën në Librazhd, u ndanë në dy grupe dhe lanë vëndin e takimit në fshatin Rrajcë që ndodhet vetëm pak km. në lindje të qytetit të Prrenjasit. Ylli me shokët e tij kishin vendosur për t’u arratisur ditën e dielë, për arsye se ushtarët e kufirit ishin më të shkujdesur. Pas takimit në fshatin Rrajcë, ata u nisën në drejtim të kufirit shtetëror që ndodhet më sipër atij fshati, në sektorin e quajtur Skënderbe. Në atë sektor që ndodhet fare afër kufirit, ata mbërritën rreth orës tre e gjysëm të natës. Pasi arritën aty, Ylli nxorri pincat që kishte marrë me vete për të prerë telat e klonit dhe në momentin që i kishin prerë ato, Petro Pishtarit i ngeci mënga e xhaketës në telin e korentit që ishte dhe teli sinjalizues i klonit që jepte sinjalin në postën më të afërt për shkelje kufiri. Menjëherë pas dhënies së sinjalit, u bë alarm dhe nga dy postat kufitare të Rrajcë-Sutaj dhe Rrajcë-Skëndërbe, u nisën rreth gjashtëdhjetë ushtarë të ndarë në dy grupe. Ata kryen rrethimin e plotë të tyre dhe për rreth dy orë pa pushim qëlluan me automatikë pa e ndaluar për asnjë çast zjarrin”, kujton Vjollca Sula lidhur me zbulimin e grupit të kryesuar prej bashkëshortit të saj, aty në telat e klonit në sektorin Skënderbe të fshatit Rrajcë të Librazhdit.

Vrasja e Kujtimit, Ilirjanin e shqyen qeni

Po ç’ngjau më pas me grupin e shtatë tiranasve aty në telat më gjëmba të klonit në kufirin shtetëror, ku ata vetëm disa hapa i ndanin nga bota e lirë që kishin ëndërruar prej vitesh? Lidhur me këtë Vjollca Sula rrëfen gjithë ngjarjen që ia ka treguar ish-bashkëshorti i saj Ylli. “Përreth dy orë që ata ishin nën zjarrin e automatikëve të ushtarëve të kufirit, asnjë prej tyre nuk lëvizi nga vëndi, por të gjithë shtërngoheshin sa më fort pas gurëve e shkëmbinjve. Në një moment aty rreth orës pesë e gjysëm ku po zbardhte dita, Ilirjan Serjani u çua në këmbë për të kaluar klonin, por ai u kap i gjallë nga rojet kufitare. Njëri nga ushtarët e lidhi me tela dhe një tjetër i vuri grykën e nxehtë të automatikut në gojë dhe i tha: “A do të vdesësh nga ky, apo nga qeni i kufirit?”. Ilirjani krejt i tmerruar iu përgjigj: “Nga qeni”. Pas asaj kufitarët i ndërsyen qenin e madh të kufirit i cili iu hodh përsipër dhe pasi e shtriu për tokë, filloi ta shqyente. Në atë kohë, Ylli që ishte disa hapa më larg, mbuloi sytë me duar ngaqë nuk e shikonte dot shokun e tij që klithte nga hungërimat e qenit që e kafshonte pa pushim. Teksa Ylli shikonte Ilirjanin me copra mishi dhe rrobash të përziera, kafshoi fort buzën e tij sa i plasi gjaku. Në atë kohë nga alarmi që ishte dhënë, aty ishte grumbulluar pothuaj i gjithë fshati Rrajcë duke u orientuar nga ulurimat e qenit. Duke parë Ilirjanin nën dhëmbët e qenit, vëllai i Yllit, Agimi, së bashku me Kujtim Xhajën, u ngritën dhe vendosën të dorzoheshin. Por në ato momente në drejtim të tyre u derdhën dy karikatore automatiku dhe Kujtimi mbeti i vrarë në vënd me rreth gjashtëdhjetë plumba në trup e gjaku i rridhte rrëke. Në pak minuta, trupi i vdekur i Kujtimit u bë i verdhë, i bardhë, e më pas ngjyrë mavi. Në atë çast që u vra Kujtimi, Ylli u ngrit në këmbë dhe me një thikë të vogël në dorë u afrua të godiste qenin që nuk e lëshonte Ilirjanin, por në atë moment disa ushtarë iu hodhën përsipër dhe e lidhën me tel me gjëmba duke e goditur me dru ku të mundnin. Pas Yllit u kapën dhe të tjerët, e ashtu të lidhur me tela me gjëmba këmbë e duar, ata i hipën në një makinë ushtarake që kishte ardhur me ushtarë të tjerë për përforcim të kufirit. Pasi i sistemuan të gjithë në karrocerinë e makinës, bashkë me Ilirjanin që nuk kuptohej në ishte i gjallë apo kishte vdekur, kufomën e Kujtim Xhajës, ushtarët e lidhën me tel pas makinës dhe e tërhoqën zvarrë në një pjesë të madhe të rrugës nën vështrimin e fshatravëve. Më pas kufomën e tij e hipën në makinë dhe u vunë tek këmbët e shokëve të tij që ashtu të lidhur i mbanin të shtrirë në karroceri. Më pas ata i çuan në postën e Degës së Brendshme të Librazhdit, ku për më shumë se një muaj ata u torturuan mizorisht. Pas një muaji ata i nxorrën në gjyq dhe i dënuan për “Tradhëti të lartë”, me dënime nga pesë vjet e poshtë”, e përfundon dëshminë e saj rrënqethëse, Vjollca Sula, lidhur me ngjarjen tragjike të ndodhur në shtatorin e vitit 1989, kur shtatë djem tiranas që kishin vuajtur më parë në burgjet e regjimit komunist, morën rrugën për në drejtim të klonit ku u përgjakën nga plumbat e ushtarëve dhe qentë e kufirit, që ruanin të paprekur parajsën e socializmit të Enver Hoxhës.
Dashnor Kaloci