Kur fjala e mjekes vret më shumë se plumbi i hasmit
Ngjarje e jetuar me mamanë dhe vëllain tim, Petron
Nga Ditari i Dhimbjes
Jakup B. GJOÇA
7 maj 2004
Edhe pse tërë natën e kalova në spital me mamanë pranë vëllait Petros, në punë mbërrita herët, sepse kisha shumë material, të cilat duhet t’i dorëzoja deri në drekë, ngaqë ishin porositur nga klienti.
Petrua kishte disa ditë, që nuk i ulej temperature, mirëpo dje mbasdite gjëndja u rëndua edhe më shumë, ndaj nuk u largova fare nga klinika private ku e kishin shtruar. Mjeku më tha se i kishin dhënë antibiotikë shumë të fuqishëm, mirëpo organizmi i dobësuar edhe nga qëndrimi gjatë në gjendje kome i vëllait, e kishte të pamundur të përballonte edhe mikrobin më të dobët.
Mamaja ishte ngurtësuar dhe në sytë e saj nuk i ndahej loti, sado që unë mundohesha të shprehja në çerdhen time shpresë se gjëndja shëndetësore e Petros nuk është edhe kaq shqetësuese. Mjeku grek i kinikës greke në Pire, i turnit të natës vinte shpesh në dhomën e Petros, më shumë të qetesonte mamanë, që sëmundjen e kishim në mbikqyrje.
Në mëngjez unë shkova drejt e në punë dhe nuk u ktheva fare në shtëpi.
Në fakt, fillova punën, por lodhje nuk ndjeva nga pagjumësia. Mirëpo mendimi më kishte ngecë te imazhi i Petros dhe, edhe pse ndiqja me sy makinerinë që punonte, nuk pashë një gjëlpërë që nuk qepte fare, edhe pse kishin kaluar shumë metra. Ndalova makinën, u mundova të riparoja gabimin, më shumë ta fshihja, ngaqë e dija që nga çasti në çast mund të vinte pronari dhe, sigurisht dhe me të drejtë, do të më kërkonte llogari.
Rivura sërish makinën të punonte, duke u munduar të përqëndrohesha te makineria, të mos më ikte sërish asnjë rresht pa qepur, nga 100 gjëlpërat që kishte makineria.
Zhurma e makinerisë ishte kaq e madhe, saqë nuk ndjeja asgjë tjetër. Një çast pashë telefonin. Kisha një thirrje të humbur. Shikoj numrin. Ishte mamaja.
U drodha. Mamaja më telefononte vetëm kur kishte shumë nevojë, ose kur gjendja e Petros ishte shumë shqetësuese.
Gjeta telefonin e mjekut të klinikës dhe bëra thirrjen.
Nuk doja të pyesja drejpërdrejt mamanë.
Mjeku ma hapi telefonin menjëherë. Akoma nuk kishte ikur nga shërbimi. E pyeta nëse ishte përkeqësuar gjendja shëndetësore e Petros. Mjeku më tha, që asgjë nuk ka ndryshuar.
U qetësova disi dhe i bëra thirrje mamasë, që të mësoja për çfarë halli më mori telefon, derisa unë nuk kisha më shumë se 2 orë që isha me mamanë tërë natën në dhomën e Petros.
-Mama, ke ndonjë hall? – e pyeta, sa dëgjova “Alo” të mamasë.
– Po ty, more Jakup, përse më gënjen mua? – më pyeti mamaja, por zëri i ishte i mbytur nga gulçima e të qarëve.
– Si është Petrua? Sapo pyeta doktorin dhe më tha që iu ul pak temperature. – I thashë mamasë, si për ta mohuar për fjalët që më tha.
– Po Petrua nuk shërohet më! Mua pse më gënjen ty përditë, kur më thua që Petrua do shërohet? – mamaja e ngriti zërin, edhe pse fjalët I mbartën të qarët me zë.
– Çfarë thua, mama? Kush të tha që Petrua nuk shërohet? Nuk e shikon ty përditë si e përkujdesojnë mjekët?
– Ty më gënjen mua. Ty. Petrua nuk shërohet më. Ty më gënjen… Mamaja e kishte ngritur zërin, edhe pse qante.
Ngriva. Mornica të ftohta më çpuan gjithë trupin. Sytë m’u errën.
Mezi fika makinerinë.
-Mama, dëgjo! Unë nuk të gënjej kurrë. A nuk i hap sytë tani Petrua? A nuk reagon tani, kur dëgjon zhurmë. Petrua na dëgjon, nuk është më në komë.
– Akoma më gënjen? Akoma?- mamaja më kundërshtoi fort, edhe pse në zërin e saj dëgjoja më shumë nguçimën e të qarëve, sesa tingujt e fjalëve.
– Mama, të lutem, mos më torturo. Kush të ka thënë, që Petrua nuk shërohet? – iu luta mamasë, sepse e kuptova që dikush i kishte folur. Nuk mund të ndryshonte mamaja kaq shumë, për 2 orë, që u largova unë andej.
– Sapo ma tha doktoresha shqiptare. – më tha mamaja.
– Cila?
– Ajo doktoresha shqiptare, që punon këtu te klinika.
– Si ta tha?
– Erdhi në katin tonë, por nuk erdhi te dhoma e Petros. Unë iu luta të vinte edhe te Petrua dhe të shikonte temperaturën. Por ajo më tha, që nuk ka pse vjen, derisa Petrua nuk shërohet më. Kaq më tha, dhe iku!
– Kaq të tha? Si guxoi! – munda të belbëzoja, ngaqë një ngulç m’u ngjit nga trupi drejt grykës.
Gishtërinjtë i mblodha fort grusht, saqë ndjeva dhimbje. I rashë fort edhe tavolinës, duke përplasur edhe telefonin!
Pastaj ia dhashë të qarët. Nga inati. Nga zemërimi.
Nuk kontrolloja dot vetveten.
Mora telefonin dhe me duart që më dridheshin nga zemërimi gjeta numrin e mjekes shqiptare, që punonte në klinikën private, ku ishte Petrua shtruar.
Sa dëgjova zërin e saj, i thirra, jashtë kontrollit të vetvetes.
-Cila jeni ju, madam, që i thoni mamasë time, që djali i saj nuk shërohet më?
– Të vërtetën i thashë, dëgjova zërin e saj të ftohtë, sajo krisma e xhamit, kur qëllohet me gurë.
– Cilën të vërtetë? – ftohtësia e zërit të saj, më shtoi edhe më shumë zemërimin, por tashmë u mundova unë të mblidhja vetveten, që të kontrolloja fjalët.
– Unë jam mjeke.
– Cili mjek i thotë nënës, që djali i saj nuk ka më shpresë që do jetojë, edhe pse është në koma?
– Nuk keni pse bërtitni.- më erdhi nga telefoni në zë shpërfillës.
– Ju jeni nënë?
– Po, por çdoni të më thoni me këtë?
– Po, si nënë, sikur unë t’ju them që djali juaj 26 vjeç nuk do jetojë më, ju do të ma falni?
– Nuk dua më të flasë me ju.- ma preu mjekja fjalën dhe më mbylli telefonin.
Unë përplasa sërish grushtin mbi tavolinën e punës, aq sa sendet që ishin përmbi tavolinë, ranë të gjitha në shesh.
Kur hodha sytë në dysheme, të shikoja sendet e rëna, pashë, që përballë meje të qëndronte pronari.
Nuk e kisha ndjerë praninë e tij.
-Me kë fole në telefon? – më pyeti i habitur pronari.
– Me mjeken e klinikës ku është Petrua, – them, por sërish unë isha i ngrirë.
– Folët shqip. Është shqiptare?
– Po, është mjeke shqiptare, e punësuar në klinikën në Pire.
– Çfarë thatë, nuk të kuptova, sepse folët shqip. – më pyeti sërish pronari, por me një ton miqësor.
Pronari tërë muajt që Petrua ishte në gjendje kome, pas aksidentit automobilistik në Artë, më kishte ndihmuar. Petrua kishte punuar 2 vjet këtu, te fabrika në Metamorfosi të Athinës dhe kjo ndikoi që pronari të më ndihmonte për Petron, me gjithë mënyrat.
-Ajo mjekja shqiptare, i kishte thënë mamasë sot në mëngjez, që Petrua nuk shërohet më. – sa mbarova fjalinë, u mbyta në të qarë.
– Si mundet? Si mundet mjekja t’i thotë nënës të Petros, që djali nuk shërohet më, edhe pse është në koma? Aq më tepër, që edhe mjekja është shqiptare? – më tha me habi edhe pronari grek.
Unë ktheva shpinën, dhe qaja. Nuk mundesha të përgjigjesha.
Qëndruam në heshje një kohë të gjatë. Unë shpinëkthyer nga pronari, ngaqë nuk doja të më shikonte lotë në sy.
-Jani, qetësohu,- dëgjova dikur zërin e pronarit. Më kapi nga supet.
U ktheva nga ai.
-Ka shumë pacientë, që kanë qëndruar në koma për vite të tëra. Ti vetë më thua, që tani Petrua ka hapur sytë, që reagon ndaj zhurmave. Ju mos e humbni besimin te Zoti.
– Këtë frikë kisha. Që mamaja të mos mësonte të vërtetën. Përditë unë mundohem ta qetësojë mamanë, që Petrua do shërohet. Ia thonë aty edhe mjekët grekë, që vijnë përditë dhe e vizitojnë, edhe pse gjëndja shëndetësore e Petros është e qëndrueshme, pa kthim.
– Qetësohu edhe ty. Dhe beso edhe ty, që Petrua mund të shërohet.
– Ajo mjekja vrau shpresën e mamasë se Petrua do të shërohet. Si mundet tani mamaja ta përballojë këtë, derisa qëndron 24 orë mbi kokë Petros dhe e përkujdeson, duke shrpesuar se një ditë Petrua do t’i flasë, se Petrua do ta përqafojë.
– Hajde, të rrimë në zyrë. Qetësohu edhe ty. Hajde.
– Jo, unë do vazhdoj punën. – kundërshtova unë. Asnjë ditë nuk e kisha ndërprerë punën, sa kthehesha nga Petrua. Më shumë kohën e kaloja në punë dhe në spital te Petrua, sesa në shtëpi, në këto 9 muaj, që kishim Petron në komë.
Doja të qëndroja në vetminë time. Dhimbjen ta përjetoja në vetminë timë.
Në fakt, kur isha i vetëm në punë, veç të tjerave, edhe qaja në vetmi, sepse në sytë e mi lundronin imazhet e përkujtimeve me Petron, si për të mohuar realitetin e hidhur të aksidentit!!!
Nuk mund të pranoja kurrë, që Petron mund ta humbisja!!!
Në praninë e të tjerëve, asnjëherë nuk qaja, ose mundohesha që dhimbjen ta përmbaja, të mos e shfaqja kurrë, si për të mos pranuar …fatalitetin!
-Hajde, qetësohu. Punën e lëmë për nesër. Nuk prish ndonjë punë. Pastaj ty, asnjëherë nuk e ke braktisur punën. Sot, ik shko pranë mamasë. Të ka nevojën tënde. – këmëbnguli pronari.
Mbylla makinën dhe kokëulur pranova të shkoja me të te zyra e tij, që është në katin e parë.
U ula në një kënd të zyrës.
Pronari më bëri një shenjë të afrohesha pranë tavolinës së punës së tij.
-Merre telefon pronarin e klinikës. Thuaja atij. Kërkoi të ndjekë nga puna mjeken. Ka shkelur betimin e Hipokratit! E meriton të flaket nga puna! Me sjelljen e saj, ajo nuk e meriton të jetë mjeke, derisa braktisi të sëmurin. Mjekja nuk ia pret shpresat kurrë pacientit, deri në frymën e fundit! – më ftoi pronari te telefoni.
U afrova. Gjeta në telefonin tim numrin e pronarit të klinikës greke.
Kur dëgjova përtej receptorit, zërin e tij, i fola.
-Zoti Jango, mirëmëngjez.
-Mirëmëngjez, Jani. – Pronari i klinikës më njihte tashmë.
– Para ca ditësh, kur zëvendësministri grek i Punës, ( i përmenda edhe emrin, që mbulonte sigurimin shoqëror të Petros në klinikën private), urdhëroi IKA-n (institucioni shtetëror i Sigurimit shtetëror Shëndetësor i Greqisë) që të mbulonte shërbimin shëndetëesor të Petros në klinikën tuaj private, edhe pse ka mbaruar marrëveshja, besoj këtë e bëri ngaqë të sëmurit i duhet dhënë ndihma shëndetësore, apo jo?
– Po, po dhe shumë mirë bëri.
– Domethënë, Petrua, edhe pse është në gjendje kome, ka nevojë për shërbim të specializuar shëndetësor?
– Po, po, ndaj edhe ne në klinikë përpiqemi që t’i shërbejmë sa më mirë.
– Po, a ka të drejtë ndonjë mjek i klinikës t’i mohojë Petros të drejtën e shërbimit, ngaqë i sëmuri është në gjendje kome?
– Jani, nuk të kuptoj! Thuama drejt.- më thotë me ton shqetësimi pronari i klinikës, ku është shtruar Petrua.
– Po ju flas hapur. Sot mjekja shqiptare, që ju keni punësuar në klinikën tuaj nuk pranoi të vizitonte Petron, edhe pse e luti mamaja.
– Si ka mundësi kjo që më thoni?
– Po, po. Ju jemi ankuar ne, ndonjëherë, këto 5 muaj, që ju i shërbeni Petron?
– Jo, por edhe ne, siç e shikoni edhe ju, i shërbejmë të gjithë Petros, që ta shërojmë.
– Por, mjekja juaja, jo vetëm që nuk pranoi ta vizitonte Petron, por i tha mamasë, që Petrua nuk shërohet më, prandaj, nuk humbet kohën e saj ta vizitojë.
– Si? Çfarë? E tha këtë? Është e mundur, që mjekja t’i thotë mamasë tuaj këtë për Petron? – pronari i klinikës më pyeste , ndoshta i habitur ngaqë nuk mund ta besonte…
Unë nuk mundesha më të përgjigjesha, ngaqë e qara më mbyste edhe zërin.
Pronari më mori receptorin nga dora dhe e uli mbi telefon.
Në afroi një gotë me ujë. Mbylli edhe derën një klienti, që i erdhi në zyrë. Pas pak, doli edhe vetë nga zyra e tij, duke më lënë vetëm mua.
Dikur dola nga zyra. Ika edhe nga fabrika. Nuk mundesha më të punoja.
Mora makinën. U drejtova nga rruga që të shkoja në klinikë, të takoja mamanë. Por, nuk e di pse në mes të rrugës, ndalova. Qëndrova gjatë, në heshtje. Vetvetiu, dikur ktheva makinën nga rruga dhe, pa ditur pse, u drejtova nga shtëpia. Mua më dukej sikur tani në timonin e makinës time ishte Petrua që drejtonte, jo unë. Ose unë drejtova makinën instiktivisht.
Kur, po futesha te rrugica e shtëpisë, sërish qëndrova.
Nuk doja të shkoja në shtëpi, në këtë orë.
Gruaja do të më bombadonte në pyetje, përse kisha lënë punën. Do ta shqetësoja më shumë, për më tepër, që kishte të përkujdeste edhe vajzën tonë të dytë 13 muajshe.
Ktheva sërish makinën nga rruga. Shkova në rrugën që të çonte te shkolla e Anxhit, vajzës së Petros.
Anxhi është në klasën e dytë fillore. Asnjëherë nuk e kisha marrë nga shkolla. Nora, vajza ime e madhe, e merrte ato ditë,që mamaja e Anxhit punonte.
Qëndrova në një stol dhe prisja të mbaronte Anxhi shkollën, edhe pse donte akoma 3 orë.
Dje, meqë ishte e dielë, kishim shkuar te Petrua familjarisht.
Kisha marrë për herë të parë edhe vajzën e vogël. Rafa, që i gëzohej hapave të parë që hidhte, si 13 muajshe, vite nëpër dhomën ku ishte shtuar Petrua, dhe herë herë qeshte dhe afrohej me interesim te koka e Petron. Ne e shikonim, me lotët që na mjegullonin të parët.
Petrua, nuk e di, nëse dëgjonte, që të mësonte që në Jetë, në ndërkohën e 21 muajve që ishte në koma, kishte ardhur edhe vajza ime e dytë dhe tani, për herë të parë, ka ardhur vajza me këmbët e saj pranë tij?
Unë qaja më shumë, sepse shikoja që një jetë më fikej në zemrën time dhe një jetë tjetër kishte ardhur në zemrën time.
Anxhi 7 vjeçare, e ndiqte Rafën çdo hap në dhomën ku ishte shtruar Petrua.
Një moment, që Rafa iu afrua Petros dhe zgjati dorën në kokën e tij dhe mundohen ta prekte në fytyrë, Anxhi iu afrua, duke e tërhequr. Rafa kundërshtoi dhe filloi të qante.
Mamaja i shikonte, dhe filloi të qante, pa thënë asnjë fjalë.
-Mos e hiq Rafën nga krevati i Petros, Anxhi, – I them unë me të mirë Anxhit.
-Jo, nuk dua ta prekë babin. Është babi im. Nuk dua ta lëndojë! –më kundërshton Anxhi me një ton qortues, ndërsa sytë I ishin ndezur nga vendosmëria e saj.
– Nuk i lëndon Rafa, babin tënd. Edhe Rafa e do, se e ka xhaxhin e saj, – I them Anxhit, sërish me të mirë, duke u munduar të mbaj të qarët.
– Jo, nuk dua ta prekë babin tim. Është babi im!!!
“Është babi im. Është babi Im”, – akoma më buçonin në veshët e mi klithma e Anxhit. Hodha sytë nga shkolla.
Oborri u mbush me fëmijë. Kishte mbaruar mësimi për atë ditë.
Nxitova të shkoja e të marr unë Anxhin.
Anxhi sa më pa në oborr, erdhi me vrap drejt meje.
U hodh në krahët e mi.
E putha dhe e shtrëngova, ndërkohë në veshët e mi, akoma buçitnin fjalët e saj: “Është babi im, është babi im”.
-Xhaxhi përse ty qan? – më pyeti Anxhi dhe më vuri dorën në sy, duke më fshirë lotët.
-Jo, zemra ime, nuk qaj, por u gëzova që të pashë ty.
– Po pse erdhe tit ë më marrësh nga shkolla?
– Po nuk do ti?
– Ja erdhi dhe Nora, – më tha Anxhi dhe u shkëput nga unë dhe u drejtua me vrap nga Nora. Iu hodh edhe asaj në krahë!!!
Kategori
Kur fjala e mjekes vret më shumë se plumbi i hasmit. Nga Ditari i Dhimbjes Jakup B. GJOÇA